Malešecy (LuK/SN). Malešanska Witaj-pěstowarnja „K wódnemu mužej“, kotraž je w nošerstwje Serbskeho šulskeho towarstwa, zhladuje lětsa na 20lětne wobstaće. 2. oktobra zetkachu so tuž jeje chowancy, jich starši a kubłarki pěstowarnje, zo bychu zhromadnje tónle wosebity podawk woswjećili. Koronawirusa dla njejsu sej na to žanych hosći přeprosyli, ale su zhromadnu twarsku akciju na pěstowarskej zahrodźe přewjedli. Zaměr dźěłow njebě jenož hajić mjezsobnu zhromadnosć, ale skrućić serbskorěčne znajomosće dźěći a jich staršich. Za po­twjerdźenje tohole naroka su wšitcy wobdźěleni zhotowili taflički z wobrazami wšelakich gratow, kotrež za dźěło trjebaja. Tež wosebite jědźe běchu tam pomjenowane. Na tafličkach, kotrež běchu laminěrowali, móža nětko serbske pomjenowanja słyšeć. Za to je jim Sakski wukubłanski a wupruwowanski kanal (SAEK) Budyšin wosom Bookii-pisakow přewostajił. Tónle poskitk wosebje dźěći, zdźěla pak tež starši wužiwaja.

Dźěći Radworskeho serbskeho katolskeho dźěćaceho domu „Alojs Andricki“ su wčera Franciskusowu zahrodu w Budyskim klóštrje klarisow wopytali. Tam rozłoži jim sotra Marija Klara wjele zajimaweho kołowokoło elementow, kotrež móža wopytowarjo ­ze swojimi zmysłami w zahrodźe začuwać. Foto: SN/Hanka Šěnec

Na zastup do powołanskeho žiwjenja přihotowani

póndźela, 19. oktobera 2020 spisane wot:

Budyšin (CS/SN). W ramiku swjatočneje eksmatrikulacije na Budyskej powołanskej akademiji (BA) přija zańdźeny pjatk w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle 127 absolwentow swoje wopismo. Woni běchu w lěće 2017 započeli na BA studować. Jenož 13 dyrbja dalši króć na pruwowanjach swoje zamóžnosće dopokazać.

Nowych studentow witał

pjatk, 16. oktobera 2020 spisane wot:
Direktor instituta za Sorabistiku na Lipšćanskej uniwersiće prof. Edward Wornar (napr.­) je wčera nowych studentow a nowe studentki na kubłanišću witał. Štyri Serbowki z Hornjeje Łužicy studuja tam wotnětka serbšćinu na wučerstwo za zakładne šule. Samsnemu wukubłanju, ale w delnjoserbšćinje, wěnujetej so studentce z Delnjeje Łužicy. Dale maja na instituće třoch stipendiatow Załožby za serbski lud z Čěskeje. Wulki dźěl čitanjow tež w zymskim semestrje digitalnje přewjeduja. Wčera su w Lipsku tohorunja wjacore serbske institucije – mjez druhim Domowina, Rěčny centrum WITAJ a Serbski institut – wo swojej dźěławosći rozprawjeli. Foto: Matej Dźisławk

Na přichod wusměrjeni

srjeda, 14. oktobera 2020 spisane wot:

Radwor (SN/BŠe). W gmejnje Radwor skutkowaca staršiska iniciatiwa je na swojim wčerawšim zetkanju w hosćencu „Meja“ wo tym rěčała, kak měła so do přichoda organizować a kotre struktury za to trjeba. Kaž rěčnica iniciatiwy Katrin Suchec-Dźisławkowa zdźěli, wusměrja so iniciatiwa předewšěm na rozšěrjenje cyłotneho serbskorěčneho kubłanja na šuli. Wšitke dźěći dyrbjeli wobšěrny přistup k serbskej rěči dóstać. Němskich staršich měli podpěrać a přewodźeć, tak zo móhli so wšitcy na serbskim žiwjenju wob­dźělić a serbske rěčne rumy dožiwić. „Kóždy staršiski dom je nam wažny“, rěčn­ica iniciatiwy podšmórny. Nětko chcedźa akterojo sep rěčnych naprawow zestajeć, trěbnu organizatorisku strukturu pruwować a zhromadne dźěło ze šulskimaj nawodnistwomaj zesylnić.

Wčera přitomnaj jednaćel Domowiny Marko Kowar a regionalna rěčnica za Budy­sku župu Katja Liznarjec wužištaj składnosć, wo dźěławosći iniciatiwy, wo aktual­nym połoženju šule a stawje serbskorěčneho kubłanja so nadrobnje wobhonić. Kónc měsaca chce so staršiska iniciatiwa znowa schadźować.

Kamjenc (SN/at). Sławne Lessingowe šulerske pisanske wubědźowanje, kotrež wuhotuje Kamjenski Lessingowy muzej, je so lětsa koronapandemije dla do wulkich ćežow dóstało. We hłownej fazy, jako mějachu wubědźowanske přinoški dochadźeć, su wobmjezowanja korony dla po cyłej republice šulske žiwjenje lemili. Wučerki a wučerjo němčiny jako najwažniši multiplikatorojo tohole wurisanja njemóžachu tuž swojich šulerjow abo swoje šulerki pohonjeć, zo bychu so pjera jimali. Što pak w tajkej situaciji činić? Rozsud Lessingoweho muzeja, čas zapodaća hač do kónca lětnich prózdnin podlěšić, je so jako prawy wopokazał. 56 tekstow, mjez nimi dwaj žurnalistiskej, juroram skónčnje předležeše. Připad to chcyše, zo mytowachu minjeny pjatk šěsć lawreatkow, kotrež wuknjechu za čas pisanja w Kamjencu, Drježdźanach, Mišnje a Neubrandenburgu.

Móža produktiwnje wuknyć

wutora, 13. oktobera 2020 spisane wot:

Lochko sej tući šulerjo nimaja, dokelž su wohroženi, zo njemóža šulski čas zakón­čić. Zwjetša mějachu lěto wob lěto­ njewuspěch a njejsu k swojim šul­skim­ towaršam z wukonami hižo­ nawjazać móhli. Na tymle městnje zapo­čina so projekt „Produktiwne wuknjenje“ za kotryž móža so šulerjo 8. lětnika sami požadać.

Wojerecy (SiR/SN). Zajimcow za „produktiwne wuknjenje“ we Wojerecach je stajnje wjele, tak zo nimaja za wšěch městno. Su to młodostni, kotřiž chodźa do 8. a 9. lětnika. Projekt zahaja tam kóžde­ lěto znowa ze šěsćtydźenskej fazu orientacije. Po tym móža šulerjo kaž tež wu­čerjo rjec, hač so projekt za jednotliwca hodźi.

Wjace hač dwacećo běchu so w tymle šulskim lěće požadali. Dźewjatnaćo su fazu­ orientacije wuspěšnje zmištrowali. Woni móža so nětko na wosebitym kubłanskim poskitku noweje wyšeje šule Wojerecy wobdźělić. Zańdźeny pjatk su jim wučerjo Ines Fichte a Gerd Spee trěbne certifikaty přepodali.

Dobra to składnosć

wutora, 13. oktobera 2020 spisane wot:
Dopominaće so hišće na swój šulski čas? Sće so tehdy tež hdys a hdys prašeli, za čo dyrbju do šule a trjebam to, štož tam wuknu? Tak abo podobnje je zawěsće tón abo tamny raz myslił, jako rano budźak klinkaše. Na zbožo chodźi wjetšina dźěći a młodostnych wšědnje do šule. Što pak z tymi, kotřiž to nječinja, dokelž njemóža wučbu tak jednorje sćěhować? Tež ći maja składnosć – na přikład we Wojerecach – docpěć hłownošulske zakónčenje. Při tym maja woni sami rozsudźić, hač na jim dotal cuze kubłanišćo du, a to ze zdźěla hakle 13 lětami. Štóž so w tej starobje tak rozsudźi, dokelž na regularnej šuli wšědnje ze swojimi zamóžnosćemi wojuje – to ma so připóznać. A hladaš-li na praktiski pozadk wukubłanja, móža sej wobdźělene předewzaća sčasom swój dorost wabić a dźeržeć. Njewšědna, ale dobra to ideja. Wšako wjetšina młodostnych po dwěmaj ­lětomaj swoje wuswědčenje w rukomaj dźerži a často jich zawody tež dale wu­kubłuja. Milenka Rječcyna

Mnozy zajimcy na Slepjanskej šuli

póndźela, 12. oktobera 2020 spisane wot:
Wjace hač 450 zajimcow bě sobotu do Slepjanskeho šulskeho centruma přišło. Gmejna Slepo bě na dźeń wotewrjenych duri přeprosyła. Přijěł bě tež sakski minister­ski prezident Michael Kretschmer (CDU, naprawo). Šulerjo Wyšeje šule „Dr. Marja Grólmusec“ přewodźachu jeho a dalšich wopytowarjow po nowotwarje. Zastupowacy wjesnjanosta Jörg Funda (3. wotprawa) přepoda jemu chroniku nowo­twara šule. Šulerjo njepokazachu jenož na dobre wuměnjenja za wuknjenje, ale rozłožo­wachu hosćom, kak wažne jim na tymle městnje je serbsku rěč wožiwić a zacho­wać. Pomhali při přihotach na dźeń wotewrjenych duri su wučerki a wu­čerjo zakładneje a wyšeje šule, kubłarki horta, dźěłaćerjo Slepjanskeho twarskeho zawoda a čłonojo wjesneho domizniskeho towarstwa. Foto: Gabriela Nitsche

Wučerjow tež w regionach wukubłać

pjatk, 09. oktobera 2020 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Zwjazk wučerjow Sakskeje sej žada wukubłanje pedagogow rozšěrić. „Wučerske wukubłanje ma so hišće bóle regionalizować, zo uniwersity w zapadnej a wuchodnej Sakskej wotnožki zarjaduja a studijne směry na Kamjeničanskej Techniskej uniwersiće na dalše šulske družiny rozšěrjeja“, rěka w spisu, kotryž su wobdźělnicy dźěłarniskeho dnja zwjazka wčera wobzamknyli. Stupace šulerstwo a lěpša kwalita wučby žadatej sej krutu ličbu wučerskich městnow na wysokim niwowje, atraktiwne dźěłowe wuměnjenja a přidatne nowopřistajenja, tam rěka. Kapacity wukubłanja dyrbja přiběrać. Nimo toho měła so Sakska tež po lěće 2023 k statusej zastojnika za wučerjow wuznawać.

Krajny předsyda zwjazka Jens Weichelt zastojnstwo dalše štyri lěta wukonja.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND