Swět je wotewrjeny

póndźela, 11. julija 2022 spisane wot:
Hdyž će huška a tebi je, hač bychu mrowje po ćěle běhali, haj, potom dožiwja čłowjek něšto wosebite. Za mnje bě to lětuši maturitny bal Budyskeho Serbskeho gymnazija zašłu sobotu w Chrósćicach. Woběhowaše mje, jako sćěhowach narěč Jadwigi Kaulfürstoweje, kotraž poda młodostnym žiwy wid do přichoda a dalši jako słyšach, zo je sydom maturantow docpěło jara dobre a wurjadne wukony. Zjaw pokročowaše, jako měješe sydom młodych žonow a šěsć młodych mužow wopismo w ruce, z garantiju, zo móža po studiju skutkować jako wučerjo na jednej serbskej šuli. Z tym, tak sej praju, maja serbske a serbšćinu wuknjace dźěći přichod. A tež wosobinsce mějach přičinu spominać a so dźakować, jako wuhladach wjacorych maturantow, kotřiž su njecyłe lěto wobohaćili młodźinsku redakciju Serbskich Nowin. Kajke to wuhlady za serbski narod a cyły kraj. Snadź tež za cyły swět? Štó to wě? Wam wšitkim lětušim maturantam njech přeco zbožo kćěje! Milenka Rječcyna

Čitać a sej faworita wuzwolić

póndźela, 11. julija 2022 spisane wot:

Hdyž młodostni z wulkeho poskitka najlěpše knihi wubjeru, potom wotměje so po cyłej Sakskej knižne lěćo. Budyska dźěćaca a młodźinska biblioteka bě lětsa z wosebitym nadawkom na po-dawku wobdźělena.

Budyšin (SN/MiR). 18 młodostnych je so na dobro wšitkich, kotřiž rady čitaja, zaběrało ze 47 knihami. To rěka: młodostni su wot lońšeho oktobra hač do lětušeho měrca wudaća přečitali, kotrež su wšelke němskorěčne nakładnistwa, kiž młodźinsku literaturu wudawaja, Budyskej dźěćacej a młodźinskej bibliotece přewostajili. Potom su po swojim słodźe dźesać najlěpšich nowowudaćow wubrali, kotrež běchu loni nazymu abo lětsa w nalěću wuchadźeli.

Jedyn wjeršk po druhim wotměwa so w Serbach tuchwilu na česć Korle ­Awgusta Kocora a Handrija Zejlerja. Wužitk z nich maja wšitke generacije, młódša dožiwi tajke zarjadowanje tón tydźeń we Wojerecach.

Wojerecy (SN/MiR). Štyri dny knježeše na zahrodźe doma Domowiny we Wo­jerecach čiłe žiwjenje. Wot wutory hač do pjatka přebywaše tam něhdźe 220 šulerjow 4. lětnika ze serbskich a serbšćinu wuwučowacych zakładnych šulow. Dźěći běchu přijěli z Budyšina, Chrósćic, Pančic-Kukowa, Worklec, Ralbic, Radworja, Kulowa, Wojerec a ze Slepoho, zo bychu so ze serbskimaj wótčincomaj pod hesłom „Zetkanje ze Zejlerjom a z Kocorom“ zaběrali. Zhromadny projekt Wo­jerowskeje župy „Handrij Zejler“ a Budyskeho Rěč­neho centruma WITAJ (RCW) bě dobył we wobłuku wubědźowanja ­SIMUL pjenježne myto. Projektne dny su wobstatk „Lěta Zejlerja a Kocora“, dopominace na 150. posmjertniny basnika Handrija Zejlerja a 200. narodniny komponista Korle Awgusta Kocora.

ABBA hornjo-a delnjoserbsce

srjeda, 06. julija 2022 spisane wot:

Čorny Chołmc (MBc/SN/bn). Prěni „Krabaoke“ je minjenu sobotu něhdźe 30 zajimcow – mjez nimi samo spontani hosćo, kaž cyle čerstwje zmandźelenaj a někotryžkuli wandrowski – ke Krabatowemu młynej w Čornym Chołmcu přiwabił. Zhromadnje spěwachu najwšelakoriše spěwy, kaž na přikład „Wjasele źinsa“ we wersiji skupiny Die Folksamen, přede­wšěm pak hity w hornjo- a delnjoserbskim přełožku, mjez druhim „Mama ­mója“ (ABBA) a „Pśez ten monsun“ ­(Tokio ­Hotel).

Wotpowědne brošurki z tekstami kaž tež cedle z QR-kodom z linkom na nje běštej zarjadowarjej, towarstwo Kraba­towy młyn a Choćebuski Kolektiw ­Wakuum, spřihotowałoj a wupołožiłoj. Nalada bě po jich podaću „wulkotna“. Wosebity karaoke bě projekt idejoweho wubědźowanja „Rěc zwjazuje“ Załožby za serbski lud. Tomule titulej wotpowědowachu tež wupójšane plakaty z „wažnymi wokablemi a wobrotami“ w serbšćinomaj a němčinje, kaž na přikład „Chceš ze mnu rejować?“ a „Chceš jenož hišće ze mnu rejować?“

Stawizny informatiki wobjednali

srjeda, 06. julija 2022 spisane wot:
7. lětnik Ralbičanskeje Serbskeje wyšeje šule je sej wčera z wučerku Gabrielu Cyžowej a wučerjomaj Křesćanom Zahrodnikom a Janom Rjedu do Techniskich zběrkow do Drježdźan dojěł. W tamnišej wustajeńcy ličenskeje techniki přednošowachu ­šulerki a šulerjo w serbskej rěči wo stawizniskich temach informatiki, na přikład wo firmach Apple, Microsoft, Nintendo, Robotron a IBM kaž tež wo Konradźe ­Zusym. Přednoški běchu wuknjacy do toho w šuli spřihotowali. Dale zaběrachu so na wšelakich stacijach z fyziskimi a matematiskimi prawidłami a wosebitosćemi. Po wopyće muzeja smědźachu šulerki a šulerjo po měsće dundać, prjedy hač so połnje zaćišćow zaso z ćahom do Łužicy nawróćichu. Foto: Jan Rjeda

Za wustajeńcu molowali

wutora, 05. julija 2022 spisane wot:
W Budyskim centerje na Žitnych wikach wotměje so tuchwilu wosebite wubědźowanje. Management je namołwjał dźěćace dnjowe přebywanišća sprjewineho města molować abo wuhotować wulki wobraz pod hesłom „Lěćo, słónco, słónčina“. Mjez 13 dźěćacymi přebywanišćemi je tež pěstowarnja „Jan Radyserb-Wjela“, kotraž je w nošerstwje Křešćansko-socialneho kubłanskeho skutka Miłoćicy. Mjeńše dźěći su na płatno molowali dwanaće słóncow před módrym njebjom. Wustajeńca traje hač do 9. julija a wopytowarjo móža za swojeho faworita hłosować. Myto za dźěći z dobyćerskeje pěstowarnje su lód a materialije za paslenje. Foto: SN/Hanka Šěnec

Myslam dać pućować

wutora, 05. julija 2022 spisane wot:
Sedźeć pod hołym njebjom, sonić, kreatiwny być a při tym zmysłapołnje skutkować – njeje to přeće, kotrež wšitcy mamy, předewšěm nětko w tak rjanym počasu? Dźěći a młodostni maja tutu šansu, jeli su zapřimnyli, zo móža to wšitko w busu zdokonjeć. Fabmobil je bus z wosebitym wuhotowanjom. Highlight drje je, zo hodźi so třěcha wočinić. Nimo toho je jězdźidło wuhotowane z najnowšej techniku. Što pak to rěka? Je bus jeničce něšto za zabawu? Ně! Wotmysł projekta, kiž Serb Bosćij Pjaca nawjeduje, je, młodu generaciju sensibilizować za nowu techniku – a to je snadź najwažniši zaměr – jich zdobyć za nowe powołanja, wosebje tež holcy. Bjez dwěla je Fabmobil tež wulkotne dalekubłanišćo za staršu generaciju, mjez druhim wučerjow. Wšako zmóžnja zajimcam zwoprawdźić sej swójske sony. Abo njebyšće wy chcyli měć stejo sławnu wuměłsku twórbu abo twarjenje, kotrež was fascinuje w swojim by­dlenju? Z 3D-techniku so són zwoprawdźi. Milenka Rječcyna

Sej prěničku popřeć

štwórtk, 30. junija 2022 spisane wot:
Sundowner rěka, na směrkach sej dobry napoj popřeć – snadź w zhromadnosći ­ze swójbnymi abo z přećelemi. Rjana to ideja! Znjese pak so to z akademiju, to ­rěka z dalekubłanjom? Na kóždy pad, haj! Znajmjeńša hdyž dźe wo Budyšin. W Budyskej Röhscheidtowej bašće za­haja přichodne dny prěnju Sundowner ­akademiju. Štož zbudźa wulke wo­čakowanja je plan přednoškow. Te te­matizuja jednore prašenja žiwjenja, za­běrace so ze wšědnymi problemami ­jednotliwca – na přikład z pjenjezami, z druhim čłowjekom abo ze zamołwi­tosću nawody w předewzaću swojim sobudźěłaćerjam napřećo. Myslo na to, na jednym wječoru so tež z permakulturu a strowotu zaběrać mam program za dosć naročny, zabawny a putacy. Nětko je na nami wšitkimi, sej tule prěničku popřeć. Ach haj, a serbska rěč změje bjezdwěla swoje městno. Wšako su mnozy Serbja připowědźili sej na tón abo tamny přednošk dóńć. Milenka Rječcyna

Pytaja zajimcow za dobrowólne lěto

štwórtk, 30. junija 2022 spisane wot:

Hory (SiR/SN). W přirodoškitnym wulkoprojekće łužiska jězorina, kotrehož nawodnistwo ma swoje sydło na Horach pola Wojerec, maja młodźi ludźo składnosć, dobrowólne ekologiske lěto přewjesć. Tule móžnosć wužijetaj tuchwilu Eduard Luz a Maximilian Kerk. Tele dny běleštaj skoru wot štomow, kotrež dyrbjachu skórnika dla z lěsa rumować.

Přeće měšćanosty Mirka Pinka je, zo měła strukturna změna we Łužicy być přichodnje wobstatk šulskeje wučby

Město Wojerecy dožiwja hłuboko sahacu strukturnu změnu. W nim bydleše w lěće 1980 něhdźe 77 000 ludźi, dźensa je jich 31 000. Město trjeba na dołhodobny čas připućowanje ludźi. Na tele wužadanje tež šulstwo reaguje. Wo wusměrjenju, wobsahowych konceptach a hódnoće serbskeje rěče je so ­Andreas Kirschke z měšćanostu za šulstwo Mirkom Pinkom rozmołwjał.

Kak posudźujeće Wojerecy jako kubłanske stejnišćo?

Serbska debata

nowostki LND