Drježdźany (ML/SN). „Sym so hižo wobhonił, kotra tramwajka w kotrym času ke krajnemu sejmej jězdźi.“ Takle wotmołwi sakski ministerski prezident Stanisław Tilich (CDU) na prašenje wo swojich planach po 13. decembru, hdyž swoje statne a stronske zastojnstwje złoži. Nowina Dresdner Neueste Nachrichten wozjewi­ njedawno pod nadpismom „Njeńdu w hněwje“ wobšěrny interview z Tilichom wo jeho wotchadźe. Wón praji: „Wěm, zo so wjetšina ludźi na mnje njehněwa. Woteńdu tuž, bjez toho zo so sam hněwam. Kraj ma najlěpše wuměnjenja, swój puć dale hić – nětko bjeze mnje na čole. Po nimale 30 lětach w politice mam to za cyle normalne, zo nochcu na stólcu lěpić.“

Němski wid na słowjanske stawizny

štwórtk, 16. nowembera 2017 spisane wot:

Zhromadna filmowa produkcija sćelakow MDR, RBB a Arte „Die Slawen in Deutschland – unsere geheimnisvollen Vorfahren“ je wutoru w Budyšinje swoju saksku premjeru dožiwiła. Serbske Nowiny su so mjez přihladowarjemi wobhonili, što k filmej měnja.

Hajko Kozel, zapósłanc Sakskeho krajneho sejma (Lěwica): Film je wulki wukon, dokelž posrědkuje na emocionalne wašnje fakty. Ma swoje sylne a słabe stronki, a we woběmaj padomaj je to zdobom dopokaz, kak jara nam Serbam historikar-archeologa pobrachuje.

Dr. Lubina Malinkowa, historikarka: Je to dobra produkcija, kiž je so wo šěroki spektrum měnjenjow prócowała a kotraž diferencowanje na stawizny hlada. Wězo zawostaja film tež prašenja – wšako je to němski wid na słowjanske stawizny. Fokus na wojerske rozestajenja je jara sylny. Dźensa z toho wuchadźamy, zo bě k asimilaciji bóle přez wšědny dźeń dóšło.

Zapósłane (14.11.17)

wutora, 14. nowembera 2017 spisane wot:

Pod nadpismom „Koho zajimuje wčerawši sněh?“ kritizuje Radworčan Jan Nuk aktualnosć rozprawnistwa wo sportowych podawkach ze serbskimi cyłkami w SN:

Kaž zawěsće mnozy čitam tež ja rady w Serbskich Nowinach wo sportowych podawkach našeje wokoliny. Předewšěm zajimuja mje wuslědki koparskich hrow serbskich mustwow z kónca tydźenja. Jako­ Radworčanej pak je mi napadnyło, zo wozjewja redakcija rozprawu wo hrě Radworskeho prěnjeho mustwa bjezwuwzaćnje jako poslednju po rozprawach wo hrach wšěch tamnych mustwow. To drje bych jako přiwisnik kopańcy hišće na někajke wašnje znjesł. Hdyž pak wozjewjeja jenički serbski dźenik rozprawu hakle we wudaću po dalšim kóncu tydźenja, to rěka dźesać dnjow po hrě, da swět hižo njerozumju.

Na kwas prošeni

póndźela, 30. oktobera 2017 spisane wot:
Wospjet su Serbja tema přinoška w internetnym magacinje SPON. Tam zaběra so fotografowka Christina Czybik z historiskej kwasnej drastu wšelakich kónčin Němskeje pod hesłom „Kwasować kaž před sto lětami“. We wozjewjenym rjedźe 15 fotow stej tež serbskej. Jedne tajke pokazuje kwasnu drastu w Zaspach, dźěla města­ Choćebuza. Fotografowka piše, zo so w tajkej njewjesćinskej drasće tež dźensa hišće žony wudawaja. „Njewjesta nosy jednoru čornu a běłu barbu, z čimž na to skedźbnja, zo njeje hižo swobodna. Čestna družka pokazuje so trochu barbniša a wona napadnje z najwjetšej lapu, pokazowacej na to, zo je hišće swobodna.“ Christina Czybik pućuje wot awgusta 2016 po Němskej, zo by dopomnjeće na historisku­ kwasnu drastu žiwe zdźeržała. Milenka Rječcyna

Zapósłane (27.10.17)

pjatk, 27. oktobera 2017 spisane wot:

Křesćan Buk z Drježdźan wupraja so k wuslědkam wólbow w Čěskej:

Wólby w susodnej Čěskej republice skónčichu so z přemóžacym dobyćom strony Hibanja njespokojnych wobydlerjow (ANO) z wjac hač 29,7 procentami. Druha strona, ODS, je so zaso zhrabała. Je nětko samo móžno, zo so po wólbnym prawje w Čěskej stanje z koaliciskim partnerom ANO. SPD, strona japanskeho předewzaćela Tomija Okamury, nima žane wuhlady. Jeje radikalnosć a politika přećiwo požadarjam azyla samo stronu ANO, kiž je sama dosć eurokritiska, wottrašatej. SPD chce islam zakazać, wšěch migrantow, samo Vietnamjanow, wupokazać. Statny prezident Miloš Zeman je hižo krótko po wólbach Andreja Babiša namołwił, po zakonju wutworić nowe knježerstwo. ANO je eurokritiska strona, ODS pak konserwatiwna a narodnopolitiska – spodźiwna to měšeńca.

Zapósłane (25.10.17)

srjeda, 25. oktobera 2017 spisane wot:

„Tilich demisionuje, Kretschmer slěduje“ piše Křesćan Buk z Drježdźan nad swojimi myslemi po připowědźenym wotstupje sakskeho ministerskeho prezidenta:

Nošer kulturneho pomjatka ludu

srjeda, 25. oktobera 2017 spisane wot:

Sto zwjazujeće ze Serbskim institutom? To chcychu Serbske Nowiny wědźeć.

Prof. dr. Winfried Müller (Drježdźany), předsyda wědomostneje přirady Serbskeho Instituta (SI): Serbski institut zwjazuje kulturne a rěčne wědomosće, narodnu biblioteku a archiw a je tak wurjadnje wažny nošer kulturneho pomjatka serbskeho ludu. Slědźenišćo zaruča trajne daledawanje, njewobmjezuje so pak jenož na to, tradiciju zawěsćić, ale podawa zdobom wažne impulsy, aktualne problemy při hajenju serbskeje rěče a kultury rozrisać. A přinošuje k tomu, Serbow w mjezynarodnej wědomostnej zhromadnosći widźomnišich činić. Ins­titut tajkeho razu je njeparujomny.

Dr. Leńka Šołćic (Zürich), Maćica Serbska: SI je jako slědźerska institucija tež za slawistow zwonka Łužicy, kotřiž so ze sorabistiskimi temami zaběraja, jara wažny. Wón je jedyn z najwuznamnišich centrow sorabistiki na swěće. Wědomostne rozestajenje z rěču, kulturu a stawiznami našeho ludu njesmě so zhubić a je tež baza za zdźerženje serbskeho žiwjenja a dweju serbskeju rěčow.

Serbsku literaturu předstajili

wutora, 24. oktobera 2017 spisane wot:

Sćelak Radío Devín zjawnoprawniskeho słowakskeho rozhłosa je zašły měsac wěnował­ hodźinske wusyłanje serbskej literaturje. Přełožowarjej Ján Zambor a Peter Čačko předstajištaj słowakskim připosłucharjam znatych serbskich basnikow a prozaistow.

Bratislavski dźiwadźelnik Ján Mistrík čitaše tekst „Wusonjeny kóń“ a „List wnučkam“ Jurja Brězana kaž tež wurězk z powědančka Jurja Kocha „Ruski pacient“. Přednjesli su basnje Kita Lorenca, Benedikta Dyrlicha a Róže Domašcyneje. Wonaj rozprawještaj wo swojim dźěle a mjez druhim tež wo wobdźělenju na Swjedźenjach serbskeje poezije.

Wusyłanje Ars litera słowakskeho rozhłosa, wot póndźele do pjatka stajnje wot 17 do 18 hodź., zaběra so ze swětowej a z domizniskej literaturu. Tak předstajeja awtorojo mjez druhim knižnu kulturu. Runje tak analyzuja a reflektuja literarne tworjenje předstajenych awtorow. Ingrid Juršikowa

Zapósłane (19.10.17)

štwórtk, 19. oktobera 2017 spisane wot:

Jan Nuk z Radworja měni:

Kajki to paradoksum!­

Wólby do Zwjazkoweho sejma Němskeje w septembrje su wosebje nastupajo wuspěchow strony AfD skutkowali kaž zemjerženje, předewšěm hladajo na wólbne wuslědki w Sakskej. Byrnjež wobydlerjo serbskich gmejnow w přirunanju z druhimi kónčinami Sakskeje mjenje stronu AfD wolili, tak tola absolutne ličby tež pola nas w Serbach zadźiwanje zbudźichu.

Zawěsće so mnozy wolerjo AfD njejsu zaměrnje zaběrali z programom tejele strony abo z plakatami, z kotrymiž je strona we wólbnym boju wabiła. Na jednym z tychle plakatow bě widźeć samodruha žona a pod wobrazom steješe: „Neue Deutsche? Machen wir selber.“ Margot Käßmann, pósłanča Ewangelskeje cyrkwje w Němskej zwurazni, zo zrozumi tónle plakat tak, zo ma so němski lud definować na zakładźe krejneho potomnistwa, a zo so wšitcy wuzamknu, kotřiž tomu njesłušeja.

Kak strašne tajke rozmyslowanja su, wěmy z časa nacionalsocializma w Němskej a wěmy tež, kajke wuskutki je to za nas Serbow měło. Nichtó z nas drje sebi tónle čas wróćo přeje.

Někotre měnjenja wopytowarjow premjery inscenacije „Muzej Němcow“:

Hannes Bulank z Kopšina: „Muzej Němcow“ je so mi wulkotnje lubił. To bě dźiwadło jónu cyle hinašeho razu. Sy wěcy widźał, kotrež njemóhł sej sam wumyslić. Bě lóštne a ženje wostudłe, wotměna bě bombastiska! Bě to eksperiment, za mnje pak je so na kóždy pad wupłaćiło do Budyskeho dźiwadła přijěć. A za nas Serbow bě to wězo něšto wosebite – smy přežiwili!

Lise Endler ze šwabskeho Holbacha (Ellwangen): Kruch mam wšelakorišich přičin dla za dobry. Sprěnja bě cyłkowny zaćišć rjany. Njebě to jenož jednory dźiwadłowy kruch, ale wšo wopřijaca wuměłska twórba – potajkim měšeńca ze zwuka, teksta a wobraza. Sy cyły čas z połnej koncentraciju pódla był, to so dźensa lědma hišće w dźiwadle stawa. Kak sym inscenaciju jako potrjechena „zhubjena Němka“ dožiwiła? Bě na jednym boku lóštne, ironisce, zdobom pak tež chutne a tróšku zatrašace.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

nowostki LND