Washington (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo pruwuje po słowach financneho ministra Larsa Klingbeila (SPD), planowanu bjezdawkowu premiju za přistajenych hač do lěta 2027 rozšěrić. Tole rjekny Klingbeil na posedźenju Mjezynarodneho měnoweho fondsa we Washingtonje. Wón je sej wěsty, zo so na to dojednaja. Koalicija CDU/CSU a SPD zawodam zmóžnja, přistajenym wysokich płaćiznow ćěriwa dla premiju wupłaćić. Reakcije hospodarstwa su rozdźělene.
Tuńša milina zawodam
Brüssel (dpa/SN). Dołho wočakowana přiražka industriji za milinu je wotwidźeć. Komisija EU zwjazkowemu knježerstwu dowola, industriju z tuńšej milinu podpěrować a to we wobjimje 3,8 miliardow eurow. Planowane je, podpěrować něhdźe 9 500 předewzaćow, kotrež wosebje wjele miliny trjebaja. Potrjechene su mjez druhim chemiske zawody, cementownje a škleńčernje. Tute chcedźa tak podpěrować, zo płaća na kóncu pjeć centow za kilowattnu hodźinu miliny.
Podhladneho po 43 lětach zajeli
Rom (B/SN) Zakónčace dokumenty wšěch sydom kontinentalnych konferencow k synodalnemu pućej su nětko zjawnje w interneće na stronje Němskeje biskopskeje konferency přistupne. Wobkedźbowali su so mjez druhim přinoški ze 40 europskich krajow z konserwatiwnymi a progresiwnymi pozicijemi pod hesłom „Jednota w mnohotnosći“.
Ortodoksne jutry
Kijew/Moskwa (B/SN). Jutry w ortodoksnych cyrkwjach běchu minjeny kónc tydźenja. Terminy wobliča so po julianskim abo gregorianskim kalendrje, 2025 swjećimy zrowastanjenje na samsnym dnju. Ukrainjenjo smědźachu hakle njedźelu wot ranja swjećić, dokelž njesmědźachu w nocy dom wopušćić. Ruska je jutrońčku bjez přestawki wójnu w Ukrainje dale wjedła.
Samowólnosć Chiny
Vatikan (B/SN). Knježerstwo w Pekingu je bjez wothłosowanja ze Swjatym stołom biskopa Shen Bina do Shanghaija přesadźiło, hačrunjež wobsteji wot lěta 2018 zrěčenje mjez Chinu a Vatikanom wo zasadźenju biskopow, zdźěli rěčnik Vatikana Matteo Bruni.
Přećiwo přiběracej běrokratiji
Pólska wot wólbneho dobyća Pétera Magyara w Madźarskej zahorjena
Waršawa. Přemóžace dobyće politikarja madźarskeje opozicije Pétera Magyara při wólbach parlamenta pólske medije přewšo wobšěrnje komentuja. Liberalne nowiny su sej wěste, zo je so „Madźarska nawróćiła“. To rěka, zo wotwobroća so nětko wot blokadoweje politiki dotalneho ministerskeho prezidenta Viktora Orbána přećiwo Europskej uniji w Brüsselu. Nowy premier Madźarskeje zaruča, zo politiku kraja změni a zdobom wuwiće Europskeje unije zaso pohonjuje.
Pólski ministerski prezident Donald Tusk je wólbnemu dobyćerjej w Budapesće euforisce gratulował. Tak chwali sej „wulke dobyće“ a „přemóžacy wuspěch“ Magyara na dobro madźarsko-pólskich poćahow a wšeje Europy. Žurnalisća tydźenika Polityka, wot wólbneho dobyćerja tohorunja zahorjeni, na to pokazuja, zo su Madźarojo „Orbána won ćisnyli“, zo pak je to hakle započatk. Přiwšěm je Magyar hižo připowědźił, zo chce někotre naprawy Orbána dale wjesć.
Dulu złota je muž z hornjeje Bayerskeje w starym trezorje namakał. Złoto bě w tajnym fašku schowane, kotryž so připadnje wočini, jako muž trezor powali. 90lětny wobsedźer bě drje na złoto zabył, jako woclany kamor za runje 15 eurow předa. Nowy wobsedźer jemu złoto bjez wahanja wróći. „Štož mi njesłuša, mi žane wjeselo njewobradźa“, 56lětny rjekny. Ćim bóle so 90lětny wjeseleše: Złoto je 32 000 eurow hódne.
Dalšich 129 skóržbow su dźěći w awstralskim Sydneyju přećiwo bywšemu hladarjej zapodali, kotryž wot lěta 2025 znjewužiwanja dźěći dla w přepytowanskej jatbje sedźi. Dotal wumjetuja jemu wosom padow znjewužiwanja. Nowe skóržby potrjechja zhotowjenje materiala wo znjewužiwanju, filmowanje ludźi bjez jich dowolnosće a splažne znjewužiwanje dźěći. Njeskutki su so po dotalnych přepytowanjach w času mjez 2009 w 2025 w dźěsćowni wotměli.
W Braniborskej wukubłaja wot přichodneje nazymy wučerjow za předmjet delnjoserbšćina. Skónčnje! Kelko lět je so wo tym rěčało a diskutowało. Kak wobšěrna běše ewaluacija na tamnišich šulach z delnjoserbskim rěčnym poskitkom a kak šěroka běše za to rešerša. Dopominam so derje na staršich, kotřiž su w Delnjej Łužicy před lětami wo dalewjedźenje delnjoserbskeho rěčneho poskitka za swoje dźěći wojowali. Widźu hišće před sobu mać z ćěšenkom na rukomaj, kotraž z ministerku za kubłanje diskutowaše, a samsnu mać něšto pozdźišo w dispuće ze zapósłancom Europskeho parlamenta, zastupowacym madźarsku mjeńšinu w Słowakskej republice. Wobě rozmołwje je wona z ramjenjomaj sukajo wopušćiła, dwělujo na tym, zo so něšto na dobro wučby delnjoserbšćiny stanje. Swój čas běše wuwučowanje delnjoserbšćiny mało šulerjow dla na wjacorych šulach w Delnjej Łužicy wohrožene. A dźensa? Na BTU móža so zajimcy za studij wučerstwa za zakładnu šulu přizjewić. Wot nazymy je studij přihotowany.
