Činy za potrěbnych – a za dźěći

póndźela, 30. nowembera 2020 spisane wot:

POTRĚBNYM je čěska ludnosć tež lětsa we wobchodach zaso cyrobizny darować móhła. Tónkróć je kónctydźenska zběrka 440 tonow tworow wunjesła, štož je dotal najwjace. Darili su wobydlerjo 396 tonow žiwidłow a 44 tonow hygieniskich artiklow. To publikuje powěsćernja čtk. Njedźiwajcy nimoměry naročnych hygieniskich wuměnjenjow koronapandemije dla su zběrku we wšěch 603 wobchodach bjez problemow přewjedli, zdźěleja jeje organizatorojo. Po jich měnjenju bywa zběrka w přitomnosći hišće wažniša hač w minjenych lětach, dokelž je koronawirusoweje pandemije dla mnóstwo wosobow w ćežkej žiwjenskej situaciji chětro přibyło. Jeno w septembru a oktobru je jich ličba wo 40 procentow zrostła. Mjez nowymi cyrobiznoweje pomocy potrěbnymi su předewšěm ludźo, kiž su pandemije dla wo dźěło přišli a tajcy z niskej zasłužbu. Praksa darowanja je tohorunja na postajene naprawy přećiwo koronawirusej dźiwać dyrbjała.

Prezident w Tatrach njewitany

pjatk, 27. nowembera 2020 spisane wot:

Hosćency a hotele w Pólskej přez hody dale zawrjene – sněhakowanje móžne

Waršawa. Pólska debatuje dale wo zadźerženju ministerskeho prezidenta Mateusza Morawieckeho při wothłosowanju wo etaće Europskeje unije 16. nowembra. Morawiecki bě zhromadnje z madźarskim ministerskim prezidentom Viktorom Orbanom weto zapołožił, dokelž chce EU wupłaćenje srědkow jednotliwym statam na dodźerženje prawostatnosće wjazać. Z wetom je wšón etat EU blokowany, kotryž wobsahuje tež 750 miliardow eurow za přewinjenje koronapandemije po wšej Europje.

Morawiecki je tři dny po blokadźe w pólskim sejmje swoje argumenty přednjesł. „To njeje Europska unija, do kotrejež smy lěta 2004 zastupili“, wón rjekny. Europskej uniji wón w tym zwisku wobswědči, zo „nima přichod“.

Rentnarjow zboha wobdarja

štwórtk, 26. nowembera 2020 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). W susodnej Čěskej dóstanu wšitcy rentnarjo bjez wuwzaća spočatk decembra – a tak přihódnje k hodam – jónkrótnu přiražku we wysokosći 5 000 krónow (dobrych 185 eurow). Wotpowědny zakoń, wot knježerstwa zapodaty a wot parlamenta z wjetšinu schwaleny, je prezident Miloš Zeman tele dny podpisał. Šćedriwy „hodowny dar“ wupłaća starobnym a inwalidnym rentnarjam a rentnarkam, wšo hromadźe ně­hdźe 2,89 milionam wosobam. Ze statneho budgeta přewostaja za to na wšěch 15 miliardow krónow. Dokelž bě Andrea Babišowe knježerstwo z ANO a ČSSD tutu wurjadnu naprawu do oktoberskich wobwodnych a senatnych wólbow namjetowało, bě opozicija wo „pokupowanju wolerjow“ rěčała. Knježerstwo je ju porno tomu z tym wusprawnjało, zo su płaćizny tworow minjene měsacy wobstajnje nahladnje stupali a zo maja tež domjacnosće rentnarjow konorowirusoweje krizy dla přidatne wudawki, na přikład za nahubniki abo desinfekciske srědki. Ministerstwo za strowotnistwo argumentuje, zo su w zašłosći přerězne mzdy a přerězne renty spadowali.

Lódzymna zaběra Čechow

srjeda, 25. nowembera 2020 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja za Serbske Nowiny z čěskeje stolicy

Přeni dźeń poslednjeho tydźenja nazymnika wobradźi Čecham horco požadane wolóženja. Strowotniske zarjady registrowachu zańdźenej tydźenjej dale a mjenje nowych infekcijow korony, reprodukciska ličba dale spadowaše a napjate połoženje pandemije dla so dźeń a bóle změrowaše. Nuzowy staw drje hišće płaći – knježerstwo je so minjeny tydźeń z parlamentom dojednało, jón hač do 12. hodownika podlěšić – minjenu póndźelu pak móžachu wučerjo šulerjow 1. a 2. lětnikow skónčnje zaso w šulach witać. Dźěći dyrbja pak tež w Čěskej za čas wučby a přestawkow nahubniki wužiwać. A tež naprawy wokoło nakupowanja a zakaza domjacnosć w nocy wopušćić su změnjene. Nětko steja wobchody kupcam zaso hač do 23 hodź. k dispoziciji a tež bjez psa smědźa Češa do 23 hodź. wonka po puću być.

Bołharska haći

póndźela, 23. nowembera 2020 spisane wot:
Sofija (ČŽ/K/SN). Jednanja wo přistupje Sewjerneje Makedonskeje k Europskej uniji je Bołharska blokowała. Wonkowna ministerka Jekaterina Gečewa-Zacharjewa po zeńdźenju ministrow za europske naležnosće poziciju Bołharskeje rjekny, zo wobsteja ze susodnym krajom diferency nastupajo rěč a stawizny. Sofija bě kónc oktobra připowědźiła, zo jednanja wo přistupje zahaći, jeli Sewjerna Makedonska njepřipóznaje, zo matej jeje narodna identita kaž tež jeje rěč bołharske korjenje. Bołharska tohorunja twjerdźi, zo so w makedonskich medijach wobstajnje antibołharska kampanja wjedźe. Nic naposledk je etniska mjeńšina na bołharskim teritoriju žórło zwady. Sewjerna Makedonska deklaruje ju za makedonsku, štož Bołharska raznje wotpokazuje. Sofija měni, zo buštej makedonska narodnosć a rěč w 20. lětstotku za čas wobstaća Juhosłowjanskeje federacije wu­tworjenej a zo bě so hač do lěta 1920 wjetšina wobydlerjow tamnišeho regiona za Bołharow měła.

Pomnikaj cyrkwje so sypnyłoj

pjatk, 20. nowembera 2020 spisane wot:

Vatikan reaguje na wumjetowanja pedofilnosće dla w pólskej cyrkwi

Waršawa. Hotowe zemjerženje je tele dny pólsku katolsku cyrkej střasło, kajkež drje tam hišće dožiwili njejsu. W tym zwisku stej so „pomnikaj“ sypnyłoj, kotrejž běchu sej Polacy přewšo česćili.

Pandemija ma na ludźi wuskutki

pjatk, 20. nowembera 2020 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). W Čěskej so koronapandemija póčnje negatiwnje tež na fyzisku a dušinu strowotu ludnosće wuskutkować. Ludźo bóle tołstnu, wjace kurja a su wjele husćišo depresiwni. To wuchadźa z woprašowanja agentury EMA Data. Z nim so wujewi, zo so ludźo w času cyłostatneje karanteny mjenje hibaja, při­wšěm wjace jědźa, často njestrowje so zežiwjejo, štož polěkuje tołstnjenju. Češa su w minjenych sydom měsacach přerěznje 6,5 kilogramow přibyli. W karantenje je 36 procentow dorosćenych přestało ćěłozwučować a sportować. Nimo młodych ludźi do 25 lět su so tež starše wosoby nad 55 nimale dospołnje do přidatneho pohibowanja wohladali. K njepohibowanju so kurjenje jako dalši rizikowy faktor přidawa. Nimale połojca kurjakow (dokładnje 44 proc.) z nich wuznawa, zo su w minjenych měsacach wjele časćišo hač do toho pachali, pjeć procentow je z kurjenjom scyła zaso započało. „Dobra powěsć wšak je, zo je tamna połojca kurjakow swój konsum cigaretow wobmjezowała“, hódnoći jednaćel mjenowaneje agentury Jiří Paták. „Mjenje kuri přede­wšěm generacija nad 55lětnych.“

Piwo a słódkosće nadal lubuja

štwórtk, 19. nowembera 2020 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja z čěskeje stolicy za Serbske Nowiny

Swjedźeń Boja wo swobodu a demokra­tiju předwčerawšim, wutoru, swjećachu Češa koronoweje pandemije dla skerje doma, hačrunjež je połoženje nastupajo nowonatyknjenja hižo poměrnje přehladne. Minjenu póndźelu zwěsćichu ­lěkarjo 5 406 dalšich inficěrowanych, 642 mjenje hač tydźeń do toho. 6 592 pacientow lěkuja w chorownjach susodneho kraja, pólnu chorownju z 500 łožemi a intensiwnej staciju donětka ani njetrjebachu.

Tež prezident so natyknył

wutora, 17. nowembera 2020 spisane wot:
Kijew (UŽ/K/SN). Ukraina słuša k tym europskim statam, w kotrychž koronapandemija sobu najhórje zachadźa. W zašłym tydźenju je so wšědnje wjace hač 13 000 ludźi natyknyło. Aktualnje maja 276 857 schorjenych, rozprawja dźenik Ukrainska Prawda. W kraju z 42 milionami wobydlerjow je so wot wudyrjenja krizy w nalěću hač donětka 525 176 ludźi natyknyło. Wjace hač 9 500 z nich je zemrěło. Po ukrainskej agenturje Unian bu tež prezident Wolodymir Zelenskij pozitiwnje testowany a je so tohodla do chorownje podać dyrbjał. Do chorownje je tohorunja šef prezidialneje kenclije přišoł. Knježerstwo je rjad naprawow postajiło, kiž maja tomu přinošować, zo so dalši nahły přirost pandemije zaborzdźi. Mjez druhim su wot 14. nowembra hač do kónca měsaca za cyły kraj kónctydźenske karanteny postajene. Minister za strowotnistwo Maksym Stepanow je ze wšej chutnosću na to pokazał, zo so situacija jenož zmištrować da, hdyž kóždy pomha. Naležnje wón wobydlerjow napomina, kruće dodźeržeć wosebje hygieniske prawidła – nosyć nahubnik, měć wotstawk mjez wosobami sej ruce myć.

Sudnicy wukaz wotpokazali

póndźela, 16. nowembera 2020 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Sudnistwo w Praze je powšitkownu winowatosć, wužiwać nahubnik we wšěch nutřkownych rumnosćach a pod hołym njebjom w Čěskej, ­jako „njedosahajcy wopodstatnjenu“ wotpokazało. Zakonjedawar ma hač do 21. nowembra składnosć, to nachwatać a wukaz wotpowědnje změnić, zdźěli rěčnica Praskeho měšćanskeho sudnistwa. Hawak je rjadowanje njepłaćiwe.

Sudnistwo nima wotpohlad, strachi koronawirusa złahodnić, sudnicy po­twjerdźichu. W teksće wukaza pak pobrachuja „konkretne, zrozumliwe a z faktami podkładźene rozmyslowanja“, kajki wužitk maja přiwótřene naprawy měć. Winowatosć wužiwanja nahubnika we wobłuku wobtwarjenych sydlišćow a we wšitkich nutřkownych rumnosćach Čěskeje płaći wot 21. oktobra.

Minjeny pjatk běchu čěske zarjady 7 874 koronainfekcijow w běhu 24 hodźin registrowali. Wot spočatka pandemije je 5 755 ludźi w zwisku ze scho­rjenjom na koronawirus zemrěło. Čěska leži ze statistisce 1 331 nowoinfekcijemi na 100 000 wobydlerjow po cyłej Europje na wodźacym městnje.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND