„Bratraj z tesakom a při winje“
Pólska wot wólbneho dobyća Pétera Magyara w Madźarskej zahorjena
Waršawa. Přemóžace dobyće politikarja madźarskeje opozicije Pétera Magyara při wólbach parlamenta pólske medije přewšo wobšěrnje komentuja. Liberalne nowiny su sej wěste, zo je so „Madźarska nawróćiła“. To rěka, zo wotwobroća so nětko wot blokadoweje politiki dotalneho ministerskeho prezidenta Viktora Orbána přećiwo Europskej uniji w Brüsselu. Nowy premier Madźarskeje zaruča, zo politiku kraja změni a zdobom wuwiće Europskeje unije zaso pohonjuje.
Pólski ministerski prezident Donald Tusk je wólbnemu dobyćerjej w Budapesće euforisce gratulował. Tak chwali sej „wulke dobyće“ a „přemóžacy wuspěch“ Magyara na dobro madźarsko-pólskich poćahow a wšeje Europy. Žurnalisća tydźenika Polityka, wot wólbneho dobyćerja tohorunja zahorjeni, na to pokazuja, zo su Madźarojo „Orbána won ćisnyli“, zo pak je to hakle započatk. Přiwšěm je Magyar hižo připowědźił, zo chce někotre naprawy Orbána dale wjesć.
Kak so ludźo bjez morja strowja
„Do dźěła a ahoj“, tak so kóžde rano redakcija Serbskich Nowinow po swojim posedźenju rozžohnuje. Prěnje dny je mje tónle postrow překwapił. Dokelž sym naduty hłupak, sej myslach, zo tute rozžohnowanje wšitcy jenož mojeje přitomnosće dla wužiwaja, dokelž je z čěšćiny znaja. Ale potom sym so dopomnił, zo sym serbske „ahoj“ hižo njedawno – před lětom abo dwěmaj – wot druhich serbskich přećelow słyšał. Dźiwadłowa kuzłarka Madleńka je mi tehdom wujasniła: „To je w Serbach jara woblubowane słowo. Njepraj, zo njejsy je hišće słyšał.“ Ja pak přisaham: Jako sym před běrtlk lětstotkom ze serbšćinu do zwiska přišoł, njeje tajki postrow nichtó wužiwał. Wěm to (abo sej skerje myslu, zo to wěm), dokelž w druhim padźe bych so hnydom na započatku swojeho serbskeho žiwjenja wjeselił, zo matej serbšćina a čěšćina zaso rjane zhromadne słowo, z kotrymž móžu so ludźom spěšnje bližić.
Nowe knježerstwo wukonja ćišć
Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej
Praha. Čěske ministerstwo za wonkowne naležnosće je prezidenta Petra Pavela jeho wuprajenjow wo ameriskim prezidenće Donaldźe Trumpje dla kritizowało. W swojej zdźělence ministerstwo minjenu njedźelu podšmórny, zo z Pavelowymi słowami přezjedne njeje. We wusyłanju powěsćoweho portala Seznam Zprávy bě čěski prezident prajił, zo je dowěra ludźi do NATO Trumpa dla niša hač prjedy. Trump je NATO bóle zeškodźił hač Putin.
Nowy wid Polakow na Trumpa
Wójnu USA přećiwo Iranej najwjetši dźěl wobydlerjow wotpokazuje
Waršawa. Wójna USA přećiwo Iranej je tež wobydlerjow Pólskeje překwapiła a znjeměrniła. Nimo toho je wona wid Polakow na wulkeho zwjazkarja na tamnym boku Atlantiskeho oceana změniła. Po najnowšich woprašowanjach 77 procentow wšěch wobydlerjow Pólskeje wójnu zasadnje wotpokazuje.
W prěnim rjedźe nichtó njerozumi, čehodla je prezident USA Donald Trump wójnu započał, kotraž žada sej tež wjele ciwilnych woporow. Argumentam, zo dyrbja USA atomowy program Irana skónčić a jeho móžnosće nastupajo twar atomoweje bomby zničić, nimale 55 procentow Polakow njewěri. A twjerdźenje, zo chce Amerika iranski lud wot brutalneho režima duchownych fanatikarjow wuswobodźić, ludźi tohorunja njepřeswědča.
Dale a wjace šulskich dundakow
Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej
Praha. W Čěskej dale a wjace dźěći a młodostnych prawidłownje do šule njechodźi. Často su to wuknjacy, kotrychž starši so wulce za jich kubłanje njezajimuja, wě Marie Gottfriedová. Wona je direktorka zakładneje šule w sewjeročěskim městačku Trmice. Tam wobkedźbuje pedagogowka dźeń a časćišo, zo wosebje šulerjo wyšich lětnikow wučbne hodźiny skomdźa. „Druhdy móže so stać, zo njeje na přikład šuler 1. lětnika w šuli, dokelž je jeho mać w nocy dźěłała a sej rano zaspała. W swójbach z wjele dźěćimi móže tež k situacijam dóńć, zo je mać z jednym dźěsćom pola lěkarja a starše dźěći w swójbje dyrbja so wo to postarać, zo młódša sotra abo młódši bratr sčasom do šule dźe“, Gottfriedová podšmórny. W tajkich padach informuja starši pozdźišo rjadowniskeho wučerja. Tón sej mać abo nana hakle do šule přeprosy, hdyž potrjechene dźěćo dlěje do šule njechodźi abo je přewjele wučbnych hodźin zakomdźiło. „W tajkich padach wobdźělam so tež ja jako direktorka šule na zetkanjach ze staršimi.
Zrěčenje z cyrkwju wotpokazane
Praha (dpa/SN). Bjezposrědnje do jutrow je wustawowe sudnistwo Čěskeje statne zrěčenje z katolskej cyrkwju njewočakowano wotpokazało. Hižo podpisany tak mjenowany konkordat njemóže w swojej nětčišej formje płaćiwosć nabyć, sudnicy rozsudźichu. Wobě komorje parlamenta běštej zrěčenju do toho přihłosowałoj. Jeničce podpismo prezidenta Petra Pavela hišće pobrachowaše.
Po měnjenju sudnikow je zakonje ranjace, zo je spowědne potajnstwo wuraznje w zrěčenju zakótwjene. Tole měri so přećiwo neutraliće stata a zakazej diskriminowanja, sudnistwo w Brnje měnješe. Nimo toho dyrbjeli so archiwy cyrkwje wotewrěć, dokelž su wažne žórło stawiznow a kulturneho namrěwstwa.
Konkordat je zrěčenje mjez Vatikanom a statom wo prawach cyrkwje. Při poslednim ličenju ludźi w Čěskej lěta 2021 je so wot 10,5 milionow wobydlerjow 741 000 ke katolskej wěrje wuznało.
Wjace lětow z Praskeho lětanišća
Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej
General USA: Nječińće to!
Pólska debatuje wo móžnym atomarnym wobrónjenju kraja
Waršawa. W medijach Pólskeje diskutuja tuchwilu wo prašenju, hač měł sej kraj atomarne brónje wobstarać a so tak do skupiny atomowych mocow na swěće zarjadować. Bulwarna nowina Fakt je so w tej naležnosći z bywšim ameriskim generalom Keithom Kelloggom rozmołwjała. 81lětny ma jasne měnjenje: „Nječińće to!“ Nowina cituje jeho z wulkim nadpismom. Na swěće je dźewjeć krajow z atomowymi brónjemi, general rjekny. „To dosaha!“ Dalše kraje z atomowymi móžnosćemi njebychu wěstotu polěpšili, ale skerje strach powjetšili, zo zamołwići tajke zahubne brónje prjedy abo pozdźišo w krizach tež zasadźa. Pólska měła sej město toho zwjazkarjow pytać, kotřiž ju pod swój atomarny škit bjeru, kaž Francosku. Tam maja pječa 290 atomowych rozbuchadłow. Je to poslednja oficialna ličba atomowych brónjow z Parisa. Wotnětka su tajke informacije tajne, francoske wójsko zdźěla. Ministerski prezident Donald Tusk so dale starosći. Pólska měła so tak z přećelemi wobrónić, zo sej žadyn njepřećel hižo njezwěri, kraj nadpadnyć, Tusk nowinarjam přeradźi.
Wuspěšny film mytowany
Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej
Praha. 250 000 ludźi je minjenu sobotu přećiwo knježerstwu ministerskeho prezidenta Andreja Babiša protestowało. Wobdźělnicy wobarachu so mjez druhim přećiwo planam, zo maja so powšitkownowužitne organizacije w Čěskej registrować dać. Ale tež mjenje srědkow za kulturu a za zakitowanje kraja kaž tež šmórnjenje pjenjez za přirodoškit ludźo na protestnym zarjadowanju šwikachu.
Dźiwadźelnik Ivan Trojan mjez druhim kritizowaše, zo ministerski prezident Andrej Babiš w knježerstwje z ekstremistami a populistami hromadźe dźěła. Jeho přewšo woblubowany kolega, dźiwadźelnik Zdeněk Svěrák, kotryž woswjeći přichodny tydźeń swoje dźewjećdźesate narodniny, wupraji so přećiwo planowanemu wotstronjenju rozhłosoweho popłatka. Runje tute pjenjezy su wažne, zo bychu njewotwisnosć zjawno-prawniskeho rozhłosa zawěsćili.
Pólska wojakow njesćele
Přezjednosć nastupajo wójnu w Iranje, ale zwada wo kredit EU za brónje
Waršawa. Lědma widźana přezjednosć pokazuje so tele dny mjez pólskim ministerskim prezidentom Donaldom Tuskom a statnym prezidentom Karolom Nawrockim. W prašenju wot prezidenta USA Donalda Trumpa žadaneho zasadźenja pólskeho wójska w Hormuskim přeliwje staj politikarjej samsneho měnjenja: Pólska žanych wojakow njesćele. Donald Tusk je minjene dny stajnje zaso rjekł, zo ma wójsko kraja „hinaše nadawki“, hač zaručić mjezynarodne łódźnistwo w blokowanym přeliwje. Karol Nawrocki so po nadpadźe USA a Israela na Iran wot swojeho „stareho přećela“ Trumpa w Běłym domje widźomnje zdaluje. Nadpad USA a Israela kónc februara na Iran bě tež w Pólskej wulke njezrozumjenje zbudźił. Dźenik Rzeczpospolita je sej wěsty, zo je Donald Trump z wójnu „najwjetši zmylk swojeho žiwjenja“ zworał.
