Čěska a Pólska rěčitej Turowa dla

pjatk, 18. junija 2021 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). „Nastupajo Turów je zaměr dojednanje a nic sudnistwo“, Tole rjekny čěski minister za wobswět Richard Brabec (ANO) wčera na prěnim zetkanja z pólskim ministrom za wobswět Michałóm Kortyku. Juristiske rozrisanje konflikta wobeńć, na tym ma hłownje Pólska zajim. Za nju by dźě njesměrne ekonomiske a financne sćěhi měło, by-li Turów „dyrbjał wupadnyć“. Pólska tohodla tež zaměrnje ignoruje přikaz Europskeho sudnistwa, kiž bě skóržbje Čěskeje wotpowědujo postajiło, nachwilnje zakónčić wudobywanje brunicy z Turówskeje jamy. Spočatk tydźenja bě so Čěska na Europske sudnistwo z próstwu wobroćiła „Pólskej napołožić pokutu we wysokosći pjeć milionow eurow za kóždy dźeń, na kotrymž wona w Turówskej brunicowej jamje dale wuhlo wudobyła. Pochłostać so ma, zo njespjelnja přikaz, w jamje Turów hnydom z wudobywanjom wuhla tak dołho přestać, doniž so wo čěskej skóržbje njeje doskónčnje rozsudźiło“. Minister Kurtyka jako zastupnik Pólskeje wočakuje wuspěch jednanjow, dokelž „jednoća nas wola, docpěć dołhodobne bilateralne dojednanje“.

Nowy wupokaz

štwórtk, 17. junija 2021 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Prěnje woprašowanje žonow w Čěskej je wujewiło, zo třećina z nich wita, njetrjebać hižo -ová rěkać, dwě třećinje chcetej wšak uzus ze starodawna wobchować. Čěski parlament bě historisku změnu njedawno wobzamknył. Přewróćacy přisamom je fakt, zo smědźa so žony po zmandźelenju wzdać přidawka -ová k swójbnemu mjenu. To bě dotal jeno wukrajnicam dowolene by­ło­, a Čechowkam w tym padźe, hdyž su so na wukrajnika wudali. Starši tež rozsudźa, hač nowonarodźenej dźow­čičce kóncowku -ová přidadźa abo nic. Namjet k naprawje bě społnomócnjena knježerstwa za čłowjeske prawa, zapósłanča ANO Helena Válková, hromadźe ze zapósłancom Piratow Ondřejom Profantom zapodała. Namjet Piratow, njezapisać do wupokaza splah wosoby, porno tomu přepadny. Naležnosć nastupajo -ová bě tež nutřkowny minister Jan Hamáčk podpěrał. 91 zapósłancow ze 171 přitomnych namjetej přihłosowaše.

Partnerstwo wobkrućiłoj

srjeda, 16. junija 2021 spisane wot:

Drježdźany (SN). Sakska a wojewódstwo Dolny Śląsk chcetej wušo hromadźe dźěłać. To wuchadźa z wozjewjenja, kotrež staj sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) a maršal Cezary Przybylski wčera w znowa wotewrjenym delnjošleskim běrowje při Carolininym naměsće w Drježdźanach podpisałoj.

W srjedźišću partnerstwa steji mjezu překročace zhromadne dźěło we wobłukomaj wědomosć a kultura, ale tež nastupajo nutřkownu wěstotu a zmištrowanje ekologiskich wužadanjow inkluziwnje klimoweje změny, kaž statna kenclija informuje.

Dalši zaměr je, zo so wobydlerki a wobydlerjo wobeju regionow dale zbliža a na te wašnje procesej europskeje integracije zaměrnje polěkuja. Kooperaciju w hospodarstwje, energijowej politice a w strukturnej změnje stej sej wobě stronje wosebje předewzałoj. K lěpšej wobchadnej infrastrukturje w pomjeznym rumje zhromadnje přinošować rěka, tam atraktiwny kolijowy blisko-, dalno- a nakładny wobchad zmóžnić. Wu­tworić maja so programy wuměny w slědźenju, kubłanju, kulturje a za młodźinu.

„Češi do toho!“

srjeda, 16. junija 2021 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Praha. „Češi do toho!“, tutu bojowu parolu móžachmy póndźelu zdypkom w třoch po cyłym susodnym kraju słyšeć. Piwowe zahrody běchu kopate połne, tójšto přiwisnikow kulowateje kože je při najrjeńšim wjedrje swojej wubrance palcy dźeržało. Čěscy koparjo nastupichu mjenujcy w swojej prěnjej hrě přećiwo šotiskemu mustwu a su přećiwnika ze Zjednoćeneho kralestwa suwerenje porazyli. Swojich wulkotnych dwojich wrotow dla je 25lětny hrajer Patrik Schick nowy koparski rjek Čěskeje. Tak móžachu tam skónčnje zaso wjesele swjećić.

Nowy proces w padźe Kuciaka

srjeda, 16. junija 2021 spisane wot:

Bratislava (SŽ/K/SN). W padźe morjenja nowinarja Jána Kuciaka a jeho slubjeneje Martiny Kušniroveje dóńdźe k nowemu sudniskemu jednanju. Słowakske Naj­wyše sudnistwo (NS) je wčera wusud prěnjeje instancy, wuwinowacy wobskorženeju Mariána Kočnera a Alenu Zsuzsovu, zběhnyło a Wosebitemu chłostanskemu sudnistwu wróćiło. Z tutej naprawu wotpowěduje wone prócowanjam statneho rěčnistwa, kiž bě z nowymi dopokazami wo cyłej měrje „sobuskutkowanja na njeskutku“ do apelacije šło. K tomu móžeše wobsahi telefoniskich rozmołwow mjez Kočnerom a Zsuzsovej předpołožić, přeradźacych jeho jako skazarja mordarstwa a ju jako posrědnicu. Předsyda senata NS Peter Paluba rjekny, zo je niše sudnistwo přechwatnje rozsudźiło a wšelke dopokazy ignorowało.

Nan morjeneho Jána Kuciaka ma rozsud NS za prěnju kročel k dobyću wěrnosće. Mać zamordowaneje njewěsty Zlatica Kušnirová rjekny: „Sym wjesoła, zo je sprawnosć dobyła.“ Słowakska prezidentka Zuzana Čaputová praji, zo je NS ze swojim rozsudom přewšo wažnu kročel k wobnowjenju dowěry do justicy sčiniło.

Dwě koaliciji před ANO

wutora, 15. junija 2021 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Dwě koaliciji byštej so před hibanjom ANO zaměstniłoj, by-li w Čěskej w juniju k wólbam sejma dóšło. Zjednoćenstwo Piraća/STAN by 26 procentow hłosow nažnjało a zhromadźenstwo konserwatiwnych stronow Spolu (ODS, KDU-ČSL a TOP 09) na 21 procenrow přišło, ANO premiera Andreja Babiša pak jenož 20 procentow měło a tak so z třećim městnom spokojić dyrbjało. Tele połoženje wujewja so z junijskeho zwěsćowanja agentury Kantar. Do delnjeje komory parlamenta zaćahnyli bychu hišće SPD (10 procentow), KSČM (5,5 procentow) a dospołnje njenadźicy tež hakle njedawno wot ně­hdyšeho nawody specialneho komanda za wotkrywanje organizowaneho złóstnistwa Roberta Šlachty załožene hibanje Přisaha. Tuchwilu ­z ANO hišće sobu knježaca ČSSD by z mejskich štyrjoch procentow na skromnuške tři procenty akceptancy spadła, z čimž čěskej socialdemokratiji historiski debakl hrozy, prěni raz w stawiznach zwonka parlamenta wostać dyrbjeć. Wona by tak za zeskupjenjom Trikolora/Svobodni/Soukromniki (Priwatnicy) ležała, kotrež by štyri procenty dóstało.

Praha (dpa/SN). Zastupjerjo židow w Čěskej skorža přiběraceje antisemitiskeje šćuwańcy w interneće dla. W zwisku z koronapandemiju so zapřisahanske teorije rozšěrjeja, rěka we wčera wozjewjenej lětnej rozprawje čěskeje federacije židowskich wosadow. Wot cyłkownje 874 přeńdźenjow su loni 866 blogowych zapiskow, komentarow, karikaturow a dalšich awdiowizuelnych zapisow w interneće zwěsćili, kotrež běchu přećiwo židam wusměrjene. W lěće 2019 bě ličba tajkich nadpadow w interneće hišće 685.

Ličba registrowanych padow fyziskeje namocy přećiwo židam a jich zarjadnišćam zwosta porno tomu w jednocyfrowym wobłuku. Čěska wostanje potajkim kraj, w kotrymž móža so přisłušnicy tejele mjeńšiny wěsći čuć, tež w přirunanju z druhimi krajemi srjedźneje a zapadneje Europy, kaž w mjenowanej rozprawje rěka.

W Čěskej bydli po trochowanjach mjeztym zaso něhdźe 15 000 a 20 000 židow. W lětach wobsadniskeje fašistiskeje Němskeje w Druhej swětowej wójnje bě so nimale 80 000 čěskich židow z wo­porom holocausta stało.

Prěni elefant so coowej narodźił

srjeda, 09. junija 2021 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja za Serbske Nowiny ze susodneje Čěskeje

Zlín. Prěni króć w stawiznach čěskich coologiskich zahrodow je so młodźo afriskeho słona narodźiło. Zašłu njedźelu rano je słonica Kali jeho w Zlínskim zwěrjencu porodźiła, rěčnica coowa zdźěli. Tamne zwěrjata ze słonjaceje skupiny su drohotny dorost bjez wulkich ćežow do swojeho cyłka přiwzali. Plahować afriske elefanty w zwěrjencach je wosebje komplikowane. Hižo před třomi lětami bychu so hladarjo eksotiskich tołstokóžnikow w Zlínskim zwěrjencu nimale nad přirostom wjeselili. Bohužel pak bě so mały elefant tehdy mortwy narodźił.

Šćěpja „Sputnik“

wutora, 08. junija 2021 spisane wot:
Bratislava (SŽ/K/SN). Wot póndźele sem je wobydlerjam Słowakskeje móžno, přećiwo koronawirusej dać so z ruskim serumom Sputnik V šćěpić. Składnosć k tomu maja w Bratislavje, Michalovicach, Novych Z’amkach, Humennom, Bojniciach, Piešt’anach a Žilinje. Za wužiwanje ruskeho wudźěłka bě ministerstwo za strowotnistwo tydźenja dowolnosć dało. Zdobom skedźbnja na fakt, zo njeje šćěpiwo Sputnik pola europskeje instancy za lěki EMA dotal registrowane. Runo­časnu pokazku na to, zo je lěkar za šćěpjenje ze Sputnikom V zamołwity, mi­nisterstwo sobotu skorigowa, zdźělejo, zo přewozmje stat zamołwitosć. Hač do kónca tydźenja bě so do připrawjenych wirtuelnych čakarnjow wjac hač 6 000 zajimcow za šćěpjenje z ruskim wakcinom přizjewiło. Šćěpiwo Sputnik V bě so hižo w měrcu w nahladnym mnóstwje z Ruskeje do Słowakskeje dóstało. Dokelž njehodźeše pak so wuswětlić, štó bě sej skazał, wuskutkowa to knježerstwowu krizu. Na kóncu přewostaji premier Igor Matovič zastojnstwo ministrej za financy Eduardej Hegerej a sam z nawodom toho ressorta spokoji.

Babiš wotum njedowěry přetrał

pjatk, 04. junija 2021 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Štyri měsacy do wólbow parlamenta w Čěskej je ministerski prezident Andrej Babiš wotum njedowěry přetrał. Wčera wječor je 89 zapósłancow za wotsadźenje knježerstwa hłosowało. Trěbnu wjetšinu 101 hłosa w parlamenće z 200 zapósłancami su misnyli. Do toho bě opozicija Babišej w raznej debaće zaprajenje w koronapandemiji wumjetowała. Wot spočatka pandemije bě Čěska z 30 000 smjertnymi padami jedne z najhóršich žórłow wirusa.

Rozsudne na kóncu bě, zo su komunisća do wothłosowanja demonstratiwnje žurlu wopušćili, město toho zo bychu přećiwo knježerstwu hłosowali. „Na tajkim dźiwadle so njewobdźělimy“, rjekny stronski předsyda Vojtěch Filip. Prezident Miloš Zeman bě wšak připowědźił, zo chcył knježerstwo hač do oktobra w zastojnstwje wostajić. Babiš steji pod wulkim ćišćom. Jemu hrozy mjez druhim skóržba znjewužiwanja srědkow EU dla. Po tuchwilnych naprašowanjach by wón wólby přěhrał.

nawěšk

nowostki LND