Kiska ma stronu

štwórtk, 20. junija 2019 spisane wot:

Banská Bystrica (SŽ/K/SN). Wčera hłowa stata, dźensa předsyda strony. Tajku karjeru je sej dotalny słowakski prezident Andrej Kiska sam připrawił, załožejo po skónčenju zastojnstwa nablaku swójsku stronu. Dał je jej mjeno Za ľudí (Za ludźi) a je ju w srjedźosłowakskej Banskej Bystricy zjawnosći předstajił. Do stronskeho skutkowanja nastupuje Kiska ze zaměrom, Słowaksku ludźom wróćić. „Smy rozhněwani, smy zludani, wěmy wšak, što je trjeba činić“, wón rjekny. Kiska prezentowaše při tej składnosći nawodny team, z kotrymž chcył wón swoju nowu stronu w ludnosći zakorjenić. Poboku ma tak diplomatow, wyšich měšćanostow, starostow gmejnow a managerow.

Nětk žona hłowa stata

wutora, 18. junija 2019 spisane wot:

Zuzana Čaputová zastojnstwo z dojimawej narěču přewzała

„Podawam wam tuž rozum, wutrobu a ruce. Njejsym knježić přišła, sym słužić přišła. W zmysle swojeje přisahi na wustawu­ budu słužić na dobro słowakskeho naroda, narodnych mjeńšin a etniskich skupin, kotrež w Słowakskej bydla.“

Bratislava (SŽ/K/SN). Na swjedźenskim schadźowanju parlamenta minjenu sobotu w Bratislavskim domje filharmonije je nowowu­zwolena prezidentka kraja pod Tatrami Zuzana Čaputová w přitomnosći wšěch štyrjoch dotalnych prezidentow słužbnu přisahu na wustawu złožiła a tak jako prěnja žona najwyše statne zastojnstwo nastupiła.

Babiš njejimany

póndźela, 17. junija 2019 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Njedźiwajcy demonstracijow – w Praze bě tydźenja pječa 100 000 ludźi na dróhu šło – premier Andrej Babiš zastojnstwo njezłoži. Na konferency Globsec w Bratislavje wón rjekny: „Čěska njeje Słowakska. W Čěskej njebudźe knježerstwo demonstracijow dla wuměnjene.“ Babiš reagowaše tak na spomnjenje moderatora, zo běchu po zamordowanju nowinarja Jána Kuciaka a jeho přećelki Martiny w Słowakskej demonstracije kabinet Roberta Fica powalili. Zdobom wón wuwjedźe, zo Češa poprawom nimaja přičiny demonstrować – wjetšinje dźe so tak derje kaž hišće nihdy. Čěska njeje jenož najwuspěšniši kraj regiona, ale Europy. Při tej składnosći Babiš přeradźi, zo wón nihdy njeby do politiki šoł, njebychu-li tradicionalne strony zaprajili. Čěskeho premiera słowakskeho pochada demonstracije najskerje tež tohodla njejimaja, dokelž wjetšinu ludnosće scyła njezajimuja. Agentura Median zwěsći, zo drje 90 procentow wobydlerjow wo nich wě, 60 procentam pak su wone „smorže“. Prezident Miloš Zeman ma demonstracije přećiwo knježerstwu tohorunja „za njetrjebawše“.

Klaus jr. nowe hibanje załožił

pjatk, 14. junija 2019 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Štwórć lěta po wuzamknjenju z Wobydlerskeje demokratiskeje strony ODS je Václav Klaus junior w stolicy Čěskeje w Praze nowe politiske hibanje załožił. Mjenował je wón dalši subjekt na čěskej politiskej scenje „Trikoloru“. Najskerje tohodla, dokelž po słowach syna něhdyšeho čěskeho prezidenta Václava Klausa jeho hibanje na „třoch nošnych stołpach“ steji. Prěni rěka „Smy w Čěskej republice žiwi“, štož woznamjenja, zo maja jeničce čěske problemy rozrisać a žane druhe. „Wšo bohatstwo pochadźa z dźěła“ je druhi stołp a „Škitamy normalny swět“ třeći, při čimž su swójba, sydlišćo a stat tři zakładne kamjenje normalneho swěta.

Na nowinarskej konferency Václav Klaus jr. podšmórny, zo je jeho hibanje konserwatiwnje a prawicowje wu­směrjene. Prajiwši, zo je w minjenymaj lětomaj dožiwił pokupnosć, ludarstwo, hłuposć a wosobinske zajimy kopicy zastupnikow­ elity, wón zwurazni: „Přišoł je čas, wróćić tutón kraj ludźom, kotřiž­ dźěłaja, dawki płaća a dźěći kubłaja. Přišoł je čas, tutón kraj sej zaso wróćo wzać.“

Krakow (JBR/SN). W Krakowskej uniwersitnej klinice su so 20. róžownika šěsćniki narodźili, a to prěni raz w Pólskej, štož bě wulka sensacija. Dźěći – štyri holčki a hólčkaj – leža hišće w inkubatorach, dokelž waža wšitke hakle něhdźe tysac gramow. Statistika podawa, zo su šěsćniki jenož jónu na 4,7 miliardow samodruhich po cyłym swěće.

Krótko po narodźe wopyta dźěćatka prezident Andrzej Duda a gratulowaše staršimaj z kwěćelom. Wojewódstwo přilubja nowonarodźenym jónkrótny dar 100 000 złotych. Ministerski prezident Mateusz Morawiecki přepoda staršimaj wot narodneje banki PKO klučiki za dźewjećwosobowe awto. Kóždy z jeju dźěći dóstanje jónkrótnje 1 000 złotych a nimo toho z noweho socialneho programa 500 złotych měsačnje hač do 18. žiwjenskeho lěta. Město Krakow płaći staršimaj tuchwilu bydlenje blisko chorownje, zo móhłoj swoje pjeraški wšědnje widźeć. Sportowy klub Cracovia chce jim zastupne lisćiki na swoje koparske hry přewostajić, a to hač do kónca žiwjenja. A doma čaka na Zosiju, Kaju, Nelu, Malwinu, Filipa a Tymona dwuapołlětny bratřik.

Nastroj awtonomnje ratari

štwórtk, 13. junija 2019 spisane wot:

PÓLNY ROBOTER běše wobdźiwana atrakcija, jako eksperća na zahonach pola Chotovic w Kolínskim wobwodźe njewšědny aparat wupruwowachu. Kupiła bě sobu najmoderniši agregat toho razu čěska towaršnosć Leading Farmers norwegskich inwestorow pola danskeje firmy Agrointelli. Tak mjenowany roboter-nošak z mjenom „Robotti“ wukonja najwšelakoriše dźěła, kotrež burja hewak jednotliwje z pomocu traktora wobstaruja. Zasadźić hodźi so tuž na přikład za wusyw, popryskanje abo wuplěwanje resp. dalše hladanske naprawy. Po wotpowědnym programěrowanju nastroj dospołnje awtonomnje dźěła. Móhłrjec připódla wobstaruje hišće wšelake dalše funkcije. Přisłušne sensory měrja mjez druhim włóžnotu pódy, mjelnosć role abo jeje staw zastaranja z trěbnymi hnojiwami a mineralijemi.

Znowa mjenje bjezdźěłnych

srjeda, 12. junija 2019 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Kwota bjezdźěłnosće w Čěskej je w meji na 2,6 procentow spadła. Dźěło njeměješe 200 675 ludźi, štož je najmjenje wot róžownika 1997. 346 552 dźěłowych městnow a tak 6 600 wjac hač w aprylu wosta njewobsadźenych. To wozjewja Čěski dźěłowy zarjad. Woteběrała bjezdźěłnosć je, dokelž su twarstwo, gastronomija, turistika, ratarstwo, zahrodnistwo, lěsnistwo, rybarstwo a kupjelnistwo wjele dźěłowych mocow přistajili. Po słowach direktorki dźěłoweho zarjada Kateřiny Sadílkoveje je w někotrych regionach bjezdźěłnosć mjeztym na historiskim minimumje, štož na tamnej stronje wuskutkuje, zo pobrachuja předewzaćam hladajcy kwalifikowani rjemjeslnicy resp. technologiscy a informatoriscy eksperća. Mjeńša je bjezdźěłnosć we wšěch regionach z wuwzaćom Prahi a Zlínskeho wobwoda, hdźež je wostała. Z 1,7 procentami wupokazuje najmjenje bjezdźěłnych wobwod Pardubice, sćěhowany wot Južnočěskeho a Plzeňskeho wobwoda z 1,8 procentami. Najwyša wostawa kwota njedźiwajcy słabeho spada w Morawsko-šleskim wobwodźe ze 4,2 procentomaj.

Róčnicu wšelako swjećili

pjatk, 07. junija 2019 spisane wot:

Pólska prěnje zdźěla swobodne wólby w juniju 1989 wopominała

Waršawa. Pólska swjećeše minjenu wutoru 30. róčnicu politiskeho podawka, kotryž je kraj a skónčnje wšu Europu změnił.

Dnja 4. junija 1989 běchu w Pólskej prěnje, znajmjeńša zdźěla swobodne wólby parlamenta, z kotrychž wuńdźe Tadeusz Mazowiecki jako prěni njekomunistiski ministerski prezident kraja. Do toho bě „Wobydlerski komitej Solidarność“ z Lechom Wałęsu na čole dwaj měsacaj w Gdańšćanskej łódźnicy z knježerstwom za kulojtym blidom jednał. Hladajo na sylnu Solidarność z mjeztym dźesać milionami čłonow a na přiběracu njespokojnosć w kraju njewidźachu komunisća žanu druhu móžnosć, hač jednanjam z opoziciju přizwolić. Přiwšěm sej woni wuwojowachu, zo wobchowaja sej njewotwisnje wot wólbneho wuslědka 65 procentow mandatow w parlamenće. Opozicija docpě 35 procentow. Na­jebać to mějachu Polacy wólby za swobodne. Lěto pozdźišo sta so Lech Wałęsa z prezidentom Pólskeje.

Pellegrini w Ruskej

pjatk, 07. junija 2019 spisane wot:
Pětrohród/Bratislava (SŽ/K/SN). Słowakski ministerski prezident Peter Pellegrini je wot srjedy hač do kónca tydźenja na wopyće w Ruskej. Premiera přewodźeja rjad ministrow ze šefom diplomatije Miroslavom Lajčákom na čole kaž tež zastupnicy hospodarstwa. Pobywši prěni dźeń wizity w Moskwje přebywachu štwórtk w Pětrohrodźe. W Konstantinowskim palasće Kongresoweho kompleksa ruski prezident Wladimir Putin hosći oficialnje přija. Na jednanjach mjez hłowu ruskeho stata, wonkownym ministrom Sergejom Lawrowom a dalšimi na jednej a premierom Pellegrinijom, wonkownym ministrom Lajčákom a hospodarskim ministrom Peterom Žigu na tamnej stronje dźěše přede­wšěm wo strategiske a hospodarske naležnosće. Tak jednachu wo transiće płuna dźiwajo na nastawacu pipelinu Nord Stream 2 kaž tež wo přewostajenje paliwa za słowakske atomowe milinarnje. Peter Pellegrini je Wladimira Putina přeprosył na swjedźeń 75. róčnicy Słowakskeho narodneho zběžka přećiwo hitlerskej Wehrmachće, kotryž wotměje so nazymu w Banskej Bystricy.

Stotysac ludźi přećiwo Babišej

srjeda, 05. junija 2019 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Protesty přećiwo čěskemu ministerskemu prezidentej Andrejej Babišej so přiwótřeja. Na jednym z najwjetšich protestnych zarjadowanjow po demokratiskej změnje 1989 su so wčera dźesaćitysacy demonstrantow na Václavskim naměsće w Praze zhromadźili. Woni žadachu sej wotstup politikarja. Zarjadowarjo syće „Milion wokomikow za demokratiju“ rěča samo wo 120 000 wobdźělnikach. Ludźo Babišej wumjetuja, zo je jako předewzaćel lěta dołho subwencije EU njewoprawnjenje wužiwał. Multimiliardar a załožer populistiskeje strony ANO wumjetowanja wotpokazuje.

Demonstranća wołachu „Hańba, hańba“ a pokazowachu transparenty z napisom „Babiš do jastwa“. Knježerstwowy šef měł so před sudnistwom zamołwić.

Z interneje rozprawy zličbowanskeho zarjada komisije EU, kotruž su čěske medije mjeztym wozjewili, a kotraž je mi­nisterskeho prezidenta poćežowała, wuchadźa, zo móhła sej EU wot Babiša 17,4 miliony eurow spěchowanskich srědkow wróćo žadać.

nawěšk

nowostki LND