Produkcija awtow dale rosće

štwórtk, 09. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). W Čěskej republice produkuja spochi wjace awtow. Hdyž bě před něšto lětami milion wozydłow hišće wulce sławjeny cyłolětny rekord był, je w prěnim połlěće 2018 hižo 758 475 nowych jězdźidłow awtotwornje kraja wopušćiło. Najwjetši přirost ze 477 131 eksempla­rami docpě předewzaće Škoda Auto, štož je zwyšenje produkcije wo nahladne 3,8 procentow. To zdźěla powěsćernja čtk, powołaca so na informacije Zjednoćenstwa awtomobiloweje industrije.

Kolínski zhotowjer miniawtow TPCA pomjeńši produkciju wo 1,6 procentow na 110 094 wozydłow. Jeničce w Nošo­vickej tworni Hyundaijow je produkcija wo 9,5 procentow na 171 259 jězdźidłow spadnyła, štož wšak bě přez planowane wobšěrne rekonstrukcije twornje spočatk lěta zawinowane. Minus je tohorunja po­la­ nakładnych awtow, kotrychž su ze 431 wozydłami 44,5 proc. mjenje hač su je loni w samsnym času zhotowili. Produkcija awtobusow porno tomu wo 2,5 proc. přiby a rozrosće na 2 375 wozydłow. Spad je tež­ pola motorskich Jawa, kotrychž su ze 746 mašinami 14 procentow mjenje zmontowali.

W jastwje pisane

wutora, 07. awgusta 2018 spisane wot:

Waršawa (JBR/SN). Britiski spisowaćel Graham Masterton, awtor swětowych bestsellerow, měješe originelnu ideju, za swo­je knihi wabić. We wobłuku literarnych zetkanjow w Delnjej Šleskej wopyta wón jedne z najkrućišich jastwow Pól­skeje Wołów, hdźež maja 1 046 jatych. Chłostancy z wulkim zajimom chcychu wot Mastertona wědźeć, kak jeho thrillery a kriminalne romany nastawaja. Sta­jachu swoje prašenja samo w jeho maćernej rěči jendźelšćinje. To spi­sowaćela chětro dźiwaše, najbóle pak to, zo jeći ­jeho twórby scyła znaja.

Loni namołwješe Masterton wšitkich jatych 87 pólskich chłostarnjow do li­terarneho wubědźowanja pod hesłom „W jastwje pisane“. A dósta 105 tekstow připósłanych. Nětko je wón jědna­će lawrea­tam myta spožčił. Dobyćerjej přepoda telewizor a DVD-wothrawak. Dalšim přewostaji swójsce wuhotowane kulije a wopisma. W dobyćerskej stawi­znje dźe wo wotmołwu na prašenje, što čaka na jateho po pušćenju do swobody – „spěšne žiwjenje a njezwučeny njeměr“.

Emila Zátopeka filmisce wožiwja

wutora, 07. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Wo sławnym čěskim sportowcu-běharju Emilu Zátopeku nastanje cyłowječorny film, zdźěla powěsćernja čtk. Wurjadnje wuspěšny bě Zátopek był na XV. olympiskich hrach 1952 w Helsinkach. Tam doby wón złotu medalju w swojimaj specialnymaj disciplinomaj 5 000 a 10 000 metrow a dospołnje njewočakowano k tomu tež w marathonje. Tónle wuspěch bě přisamom sensacionelny, dokelž zabsolwowa Zátopek wu­bědźowanje na klasiskich 42,195 kilo­metrach docyła prěni raz w swojej sportowej karjerje. Jeho młodu mandźelsku Danu to tehdy tak pohoni, zo bu tež wona w mjetanju hlebije njenadźicy prěnja.

Režiju filmoweje twórby změje David Ondříček. Čěskim medijam wón přeradźi, zo nosy so hižo dobry lětdźesatk z mysličku, Zátopeka filmisce „wožiwić“. Rjad sekwencow budu wšak hakle móc klětu w nalěću nawjerćeć, dokelž olym­piski stadion w finskej stolicy tuchwilu hišće­ wobnowjeja. W kóždym padźe chcedźa pak tež wobrazy z originalneho městna zapřijeć. Václav Neužil budźe Emila Zátopeka předstajeć, jeho mandźelsku Danu Martha Issová.

Třo čěscy wojacy zahinyli

póndźela, 06. awgusta 2018 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Třo čěscy wojacy, w misije NATO słužacy, su njedźelu w dopołdnišich hodźinach na wuchodźe Afghanistana přez sebjemordarski nadpad zahinyli. Njeskutk sta so něhdźe dźewjeć kilometrow juhozapadnje Bagrama, hdźež ma wójsko USA swoje najwjetše zepěranišćo. Jednotka bě na rutinowej patruliji. Njepřihódneho terena dla dyrbješetankowe wozydło wopušćić a pěši dale za prawym hladać. Njejapcy na to ze skrywa ciwilny Afghana wuskoči a so rozbuchny. Čěscy wojacy su hnydom mortwi byli, jedyn ameriski a dwaj afghaniskaj wojakaj poćerpjechu ćežke zranjenja. Zamołwitosć za nadpad islamistiscy talibanojo přewzachu. Ćěła čěskich wojakow wosebite lětadło srjedu do domizny přewjeze. Prezident Miloš Zeman a premier Andrej Babiš staj přiwuznym woporow swoje hłuboke sobužarowanje wuprajiłoj. Na Twitteru Babiš zwurazni, woni su rjekojo, kotřiž su přećiwo terorizmej wojowali. Hłowa stata rjekny, zo smjerć čěskich wojakow při wšej zrudobje njesmě wotwjesć wot boja přećiwo terorizmej. Ličba pod Hindukushom zahinjenych čěskich wojakow je tuž na 13 rozrostła.

Krawne boje 63 dnjow trali

pjatk, 03. awgusta 2018 spisane wot:

Pólska swjeći 74. róčnicu Waršawskeho zběžka

Waršawa. Před 74 lětami je we Waršawje wudyrił ludowy zběžk přećiwo hižo pjeć lět trajacemu wobsadnistwu hitlerskeje Něm­skeje. Zběžk nawjedowaše eksilne knježerstwo Pólskeje w Londonje. Kóžde lěto 1. awgusta popołdnju w pjećich – dokładny to dźeń a čas, jako je so zběžk 1944 započał – tam awta, policajske jězdźidła, busy a tramwajki zastawaja, zo bychu na najwšelakoriše wašnje jednu minutu dołho z trubjenjom abo z wućom sirenow tehdyši podawk wopominali. Politikarjo kaž prezident Andrzej Duda, ministerski prezident Mateusz Morawiecki a maršalojo sejma a senata kładu wěncy na wojerskim pohrjebnišću Powązki a zetkawaja so z tehdyšimi zběžkarjemi k rozpominanju. Němske pósłanstwo w Pólskej wšitke swoje chor­hoje před domom napoł wysoko wupowěsnje.

Pokazki ze žiwjenja Keltow

štwórtk, 02. awgusta 2018 spisane wot:

240 LĚT STARY KAKTUS wobsedźi w swojej zběrce něhdźe 200 eksemplarow ka­łačikow a sukulentow jich plahowar, ­Čěskobudějovičan Petr Řiha. Na rědkej starobje rostliny z mjenom „soehrensia borscherzi“ njeje dwělow, dokelž pochadźa wona hišće z wobsydstwa wuznamneho čěskeho botanikarja-wšudźebyła Alberta Vojtěcha Friča (1882–1944). Tón bě sej wony kaktus z wopyta boliwiskich Indianow sobu přiwjezł.

70lětny Řiha ma na zahrodźe blisko piwarnje Budvar tři škleńčniki połne kaktusow a sukulentow. W Čěskej je wón na tym polu připóznata kapacita. Cyłe lěto jězdźa k njemu zajimcy ze wšěch kónčin kraja, zo bychu sej pola njeho nowe družiny wobstarali abo so cyle jednorje wo dobru radu prašeli.

Jako jedyn z mało ludźi zamóže Petr Řiha kaktusy ze šćěpjenjom (pfropfen) rozmnožeć. Wuwučeny elektromechanikar je so spočatk 1960tych lět počał za kaktusy zajimować, jako bě wot jednoho ze swojich wujow někotre symješka darjene dóstał. Za stajnje nowymi druži­nami hlada wón pola znatych, na bursach a tež wuprawnje na Kanariskich kupach. Ze sukulentow ma za najdrohot­niše te z Azije a Madagaskara.

Festiwal z nowym mjenom

srjeda, 01. awgusta 2018 spisane wot:

Woblubowany hudźbny podawk w Pólskej zbudźa kritiku a diskusije

Kostrzyn (dpa/SN). Countdown za fanow festiwala je zahajeny. Wot jutřišeho smědźa woni zaso na pólskim najwjetšim zarjadowanju swjećić, lětsa pak pod nowym mjenom. Dotal rěkaše wone „Zastanišćo Woodstock“ a žněješe wjele připó­znaća. Nětko mjenuje so zarjadowanje „Pol’and’Rock“. „Bě načasu mjeno změnić“, zdźěli šeforganizator hudźbneho podawka Jerzy Owsiak. Jako přičinu mjenowaše wón rozkory zwičnjenja dotalneho festiwala, kotryž je přez lěta statysacy wopytowarjow k přibrjohej Wódry wabił.

Ukraina protestuje, EU jedna

srjeda, 01. awgusta 2018 spisane wot:

Kijew/Brüssel (ČŽ/K). Ukrainske wonkowne ministerstwo je raznje přećiwo tomu protestowało, zo su so někotři čěscy politikarjo na połkupje Krim na oficialnych ruskich zarjadowanjach wobdźěleli. Tak wone kritizuje, zo staj zapósłanc Europskeho parlamenta Jaromír Kohlíček (KSČM) a senator Jaroslav Doubrava (hibanje Severočeši) ze swojim delegaciskim přewodom w Sewastopolu paradźe wójnskich łódźi Čornomórskeho namórnistwa přihladowałoj a k tomu so ze zapósłancami krimskeje Dumy zetkałoj. W Kijewje maja tohorunja za njepřiměrjene, zo je čěska delegacija, kotrejž po rozprawach krimskich medijow tež městopředsyda KSČM Josef Skála přisłušeše, na połkupje wopytała Bachčisaraj, Jaltu a dalše města.

Ukrainske wonkowne ministerstwo woznamjenja wizitu čěskich politikarjow jako „njezakonsku kročel“, a skedźbnja zdobom na to, zo móhli so jeje nawjedowarjam napołožić wotpowědne sankcije. „Štóž Ruskej pomha jeje złóstnistwa wusprawnjeć, stanje so chcyjo nochcyjo z gratom w rukach Krjemla“, ministerstwo w protesće zwuraznja.

Ženij Da Vinciskeho formata

wutora, 31. julija 2018 spisane wot:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Techniski muzej słowakskeje stolicy ma wustajeńcu, kotraž zwjesela so njewšědneho zajima. Wěnowana je mjenujcy awstrisko-wuherskemu etymologej, polyglotej, wunamakarjej, tworjacemu wuměłcej, grawerej a dramatikarjej Wolfgangej von Kempelenej, žiwemu wot lěta 1734 do 1804.

Prezidentaj z ćahom po puću

pjatk, 27. julija 2018 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Prezidentaj Čěskeje kaž tež Słowakskeje Miloš Zeman a Andrej Kiska wotmějetaj njedźelu zhromadnu železnisku turu, wěnowanu 100. róčnicy zrodźenja Čěskosłowakskeje. Z historiskim prezidentskim ćahom pojědźetaj wonaj z čěskeho Hodonína do słowakskich Topol’čanow. Datum 29. julij kaž tež wobě spomnjenej městnje su stawiznisce wu- znamne – tón dźeń 1923 je hłowa stata Tomáš Garrigue Masaryk z Prahi do Topol’čanow prěni raz z wosebitym prezidentskim ćahom jěł. We wonym městačku z hrodom měješe wón swoje lětnje sydło. Hodonín je porno tomu Masarykowe ródne město. Tohodla Zeman a Kiska do wotjězda při pomniku załožićela Čěskosłowakskeje połožitaj kwěćel. Popołdnju jeho na městnje w Słowakskej počesćitaj. Jězbu w znamjenju wuskeje zwjazanosće a bratrowstwa wobeju krajow tež po dźělenju Čěskosłowakskeje zabsolwujetaj prezidentaj w salonowym wagonje, kiž bě Masaryk k 80. narodninam darjeny dóstał. W nim zhromadnje powobjedujetaj a jednanja mjez štyrjomi wočimi přewjedźetaj.

nawěšk

nowostki LND