Zaso wjace infekcijow w Čěskej

pjatk, 24. julija 2020 spisane wot:

Praha (dpa/SN). W Čěskej su druhi dźeń za sobu wjace hač 200 nowych infekcijow z koronawirusom zwěsćili. Wčera je 247 wobkrućenych padow k tomu přišło, zamołwići w Praze zdźěleja. Minister za strowotnistwo Adam Vojtěch je w tym zwisku nowe, po wšěm kraju płaćiwe ­naprawy přećiwo wirusej připowědźił. Wuwiće njeje „alarmowace“ ale „njespomóžne“. Po jeho słowach jedna so skerje wo „lokalne žórła infekcije“.

Ludźo dyrbja wot jutřišeho na zarjadowanjach z wjace hač sto wobdźělnikami w nutřkownych rumnosćach kaž koncertach, diskotekach abo sportowych zarjadowanjach nahubniki nosyć. Wot póndźele je ličba wobdźělnikow tajkich zarjadowanjow na 500 wobmjezowana. „Njeje žaneje přičiny, swobodne hibanje ludźi abo hospodarstwo wobmjezować“, Vojtěch potwjerdźi. Winowatosć wužiwanja nahubnikow w nutřkownych rumnosćach a wobchadnych srědkach płaći w Morawskej a Liberecskej kónčinje.

Knježerstwo we Waršawje z wuslědkom wjerška EU jara spokojom

Waršawa. Wuslědki wjerškoweho zetkanja EU w Brüsselu nastupajo pomocny fonds k přewinjenju koronakrizy a cyłkowny etat hač do lěta 2027 maja w Pólskej za wulki wuspěch. Runjewon euforisce rozprawješe ministerski prezident Mateusz Morawiecki bjezposrědnje po wjeršku w sejmje, kak je w Brüsselu pjeć dnjow a nocow za zajimy Pólskeje wojował a na kóncu wjele pjenjez wuzbytkował – 160 miliardow eurow za přichodne sydom lět. Wosebje zwjeselace za njeho bě, zo njeje wupłaćenje pjenjez z Brüssela hižo na prawostatnosć wjazane, kaž bě to Europska unija poprawom planowała.

Najwuši zwjazkar w Brüsselu bě Morawieckemu madźarski ministerski prezident Viktor Orbán, kiž pólskemu premierej napřećo z chwalbu za njepowalny bój njelutowaše. Tež mjezynarodne reakcije Pólsku zwjeseleja. Hordźe prezentowaše Morawiecki wudaći Washington Post a New York Times, kotrejž wobswědči­štej, zo „stej Pólska a Madźarska dóstałoj, štož stej chcyłoj“.

Financuja nowu milinarnju

srjeda, 22. julija 2020 spisane wot:
Praha (dpa/SN). Čěske knježerstwo je financowanski model za twar noweho reaktoroweho bloka w atomowej mili­narni Dukovany schwaliło. Z projektom chcedźa „zapłaćomne płaćizny miliny“ a „energetiska samostatnosć kraja“ zaručić, twitterowaše minister za industriju Karel Havlíček. Financować chcedźa twar bloka po informacijach nowin po 70 procentach ze statnym kreditom, kiž je w twarskej fazy bjez danje, pozdźišo změje dwaj procentaj. Zbytk ma milinowy koncern ČEZ přinošować. Cyłkowne kóšty wučinjeja po staršich trochowanjach šěsć miliardow eurow. Jako přichodnu kročel chcedźa komisiju EU wo planach informować. Wšako jedna so wo statnu pomoc, kotrejž ma EU přihłosować. Nowy blok ma w lěće 2036 dźěłać započeć. Dukovany leža sto kilometrow sewjernje Wiena a 200 kilometrow wuchodnje Passauwa. Tam maja hižo štyri sowjetske reaktory z 1980tych lět. Hinak hač Němska sadźa Čěska dale na atomowu móc. Wobswětoškitarjo běchu hižo před lětomaj wuličili, zo so bychu inwesticije do wobnowjomnych energijow skerje wudanili hač nowotwar atomoweje milinarnje.

Na juhu Čěskeje nahubnik trěbny

póndźela, 20. julija 2020 spisane wot:

Praha/Ostrava (dpa/SN). Čěska je we wuchodnym zarjadniskim regionje Morawa-Šleska před tydźenjomaj wotstronjenu winowatosć wužiwanja nahubnika zaso zawjedła. W nutřkownych rumnosćach kaž wobchodach a zjawnych wobchadnych srědkach dyrbja ludźo zaso škit před hubu a nosom wužiwać. To je minister za strowotnistwo Adam Vojtěch minjeny pjatk w Praze wukazał.

Wopytowarjo chorownjow a socialnych institucijow trjebaja wosebite maski ze škitnej klasu FFP2. Nimo toho dyrbja zarjadowanja z wjace hač sto wobdźělnikami wotprajić. Bary a hosćency dyrbja w nocy zawrjene wostać. W po­trjechenej kónčinje wokoło Ostravy na Morawje bydlitej 1,2 milionaj ludźi.

Po cyłej Čěskej běchu winowatosć, nahubnik nosyć, 1. julija po wjace hač třoch měsacach zběhnyli. Na to su w morawsko-šleskej industrijnej kónčinje ličby z koronawirusom natyknjenych ludźi zaso jasnje přiběrali. Zo bychu rozšěrjenje wirusa mjez hórnikami pod kontrolu dóstali, je statne hórniske předewzaće před tydźenjomaj swoje podkopki kamjentneho wuhla zawrěło.

Andrzej Duda so w Częstochowje za wólbne dobyće dźakował

Waršawa. Wólby prezidenta minjenu njedźelu su chětro jasnje demonstrowali, zo je pólska towaršnosć hłuboko pačena. Wjace hač dźesać milionow wolerjow bě dotalneho prezidenta, kandidata knježaceje strony Prawo a sprawnosć Andrzeja Dudu, znowa do zastojnstwa woliło. Runočasnje wupraji so nimale runje telko ludźi přećiwo njemu a da swój hłós zastupnikej demokratiskeje Wobydlerskeje platformy, Waršawskemu wyšemu měšćanosće Rafałej Trzaskowskemu. Dalše dźesać milionow wólbokmanych pak bě doma wostało. Andrzej Duda je wólby z 51 procentami dobył, Rafał Trzaskowski dósta 49 procentow. Předskok Dudy před nim wučinja dokładnje 422 385 hłosow. Hižo nazajtra, póndźelu, poda so wólbny do­byćer do Częstochowy, zo by so maćeri Božej dźakował a sej žohnowanje za sebje a za pólski lud wuprosył.

Železnicaw Čěskej wěsta

štwórtk, 16. julija 2020 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Po dwěmaj smjertnymaj njezbožomaj w běhu jednoho tydźenja je w Čěskej debata wo wěstoće železniskeho wobchada wudyriła. Wutoru wječor bě dwuposchodowy ćah bliskowobchada njedaloko Prahi z wotmachom do stejaceho póstoweho ćaza zrazył. Lokomotiwnik wosoboweho ćaha je žiwjenje přisadźił. Dźesaćo so zranichu.

„Z wulkej wěstosću je lokomotiwnik čerwjeny signal zastaća ignorował“, rjekny minister za wobchad Karel Havlíček rozhłosownikam. Zdobom wón potwjerdźi, zo jedna so wo jednu z najlěpje zawěsćenych čarow kraja. Havlíček w tym zwisku připowědźi, zo chcył nowu wěstotnu komisiju załožić, kotraž njezbožo pola Českeho Broda, 30 kilometrow před Prahu, přepytuje. Hakle tydźenja běštej w čěskich Rudnych horinach ćahaj frontalnje do so zrazyłoj, hdźež dwě wosobje zemrěštej. Opozicija ma wobchadneho ministra za zamołwiteho za najnowšu seriju njezbožow. Wona kritizuje, zo je Havlíček tež hišće minister za industriju a wikowanje a zo je přežadany. Politikar přisłuša populistiskej stronje ANO mi­nisterskeho prezidenta Andreja Babiša.

Duda ze snadnym předskokom

póndźela, 13. julija 2020 spisane wot:

Doskónčny wuslědk pólskich prezidentskich wólbow hakle dźensa wječor

Waršawa (dpa/SN). W rozsudnym kole pólskich prezidentskich wólbow je so dźensa w běhu dnja wotbłyšćowało, zo ma mějićel zastojnstwa Andrzej Duda snadny předskok před swojim wužadarjom Rafałom Trzaskowskim. Tak je Duda wčera 51 procentow hłosow nažnjał, Waršawski wyši měšćanosta Trzaskowski 49 procentow. Doskónčny wuslědk wólbow wočakuja hakle dźensa wječor, kaž wólbna komisija připowědźi.

Andrzej Duda bě wčera wječor optimistiski, zo je wólby za sebje rozsudźił, ­a dźakowaše so swojim přiwisnikam za podpěru. Zdobom přeprosy wón Trzaskowskeho do prezidentskeho palasta. Tón pak přeprošenje wotpokaza a chcył najprjedy oficialny wuslědk wólbow wočaknyć. Wšako měješe tež wón hišće nadźiju, zo so na kóncu tola hišće přesadźi.

Spodźiwnej telewizijnej duelej do prezidentskich wólbow w Pólskej

Waršawa. Poslednje dny do rozsudneho koła wólbow pólskeho prezidenta zajutřišim, njedźelu, dožiwjeja ludźo kurio­zne dźiwnostki, kotrež cyle wěsće do stawiznow kraja zańdu. Wuchadźišćo tychle spodźiwnych podawkow bě „mjezsobne wotprajenje“ wobeju kandidatow – mějićela zastojnstwa Andrzeja Dudy a napřećiwneho kandidata Rafała Trzaskowskeho –, k telewizijnemu duelej so zetkać. Jako prěni bě Duda poskitk Trzaskowskeho wotpokazał, dokelž nochcyše do komercielneho sćelaka TVN přińć. Město toho prezident chcyše, zo wotměje so telewizijne rozestajenje w statnym sćelaku TVP, kotryž je jemu přichileny a hdźež njetrjeba so njepřijomnych prašenjow bojeć. To pak Trzaskowski zaso nochcyše.

Při frontalnej zražce dweju regionalneju ćahow w čěskich Rudnych horinach stej wčera popołdnju dwě wosobje žiwjenje přisadźiłoj, Němc a Čech. Ćahaj běštej po puću z čěskich Karlovych Var do němskeho Johanngeorgenstadta a nawopak. Zražku na jednokolijowej čarje zawinił je jedyn z lokomotiwnikow, kiž njebě na napřećiwny ćah dočakał. Foto: dpa/Slavomír Kubeš

Kónc z koronu w Čěskej?

srjeda, 08. julija 2020 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja z Prahi za Serbske Nowiny

„Kónc z koronu“ rěkaše wčera tydźenja na Karlowym mosće w Praze, hdźež běchu 500 metrow dołhi banket za 2 000 ludźi zarjadowali. Knježerstwo je skoro wšitke wěstotne naprawy kaž winowatosć škitneho nahubnika, zběhnyło, strach natyknjenja pak dale wobsteji. Tak ma Čěska stajnje hišće 12 515 schorjenych. Hłowne wuchadźišćo natyknjenjow njeje wjace Praha, ale sewjerna Morawa. Tam su póndźelu wšitke podkopki kamjentneho wuhla zawrěli. Hižo spočatk róžownika započa so wirus w podkopkach Darkov mjez hórnikami šěrić. W Darkovje je połoženje mjeztym přehladne, srjedźišćo epidemije pak přesuwa so dale do směra na Karvinsku kónčinu. W tamnišich podkopach je situacija tuchwilu jara napjata. Wulkeje ličby natyknjenych hórnikow dla hrožeše strach, zo dyrbi cyła industrijna kónčina wokoło městow Karviná a Frýdek-Místek zaso pod krutu karantenu. Wobydlerjo Morawsko-Šleskeho wokrjesa móža pak najprjedy raz wodychnyć. Zamołwići rozsudźichu, zo njejsu wo­spjet překrute naprawy trěbne, dokelž so wirus dale njerozpřestrěwa.

nawěšk

nowostki LND