Pomhaja z ćmy na swětło

štwórtk, 14. decembera 2017 spisane wot:

Beneficny koncert skupiny PoŠtyrjoch minjenu sobotu w Jaseńcy bě na dobro sebjepomocneje skupiny Xeroderma Pigmentosum. Jeje dźěło a jeje zaměry je Tobias Bulank publikumej rozłožił.

Za nanajwjetši dźěl ludźi njeje ničo samozrozumliwišo, hač swětły dźeń pod hołym njebjom přebywać. Za něhdźe 50 hač do 80 ludźi w němskorěčnym rumje je to bjez škita njepředstajomne. Woni ćerpja pod genetiskim defektom, kotryž jim njedowola so bjez škita UV-pruham wusadźić, hewak schorja na kóžneho raka. Dźěsći Tobiasa Bulanka stej wobě wot tohole defekta potrjechenej. „To swójbne žiwjenje do teje měry poćežuje, zo dyrbimoj naju dźěsći kóžde ranje z wosebitej kremu namazać, wšudźe tam, hdźež je naha koža widźeć, potajkim ruce, mjezwočo atd. Nimo toho matej wonej specielnu drastu, kotraž jeju před pruhami słónca škita. Hdyž druhe dźěći na přikład na někajkim swjedźenju spěšnje raz z domu skoča, dyrbitej so naju dźěsći najprjedy dokładnje zdrasćić“, powěda wučer na Worklečanskej wyšej šuli.

Nowe kruchi a hudźbni hosćo

štwórtk, 14. decembera 2017 spisane wot:

Beneficny koncert w Jaseńcy je w mnohich protykach kruće zapisany

Je-li Jaseńca w zymskim času z awtami zaparkowana, pokazuje wšitko na to, zo je pola Rynčec zaso beneficny koncert skupiny PoŠtyrjoch. Tajkich pomocnych zarjadowanjow kaž minjenu sobotu je runje w adwenće wjele. Wosebitosć Jasčanskeho pak je jeho ryzy serbski charakter, čehoždla je to mnohim kruty termin w běhu lěta. Hižo hdyž Florian Rynč a jeho mandźelska wopytowarjow wutrobnje witataj, čuješ so kaž doma. „Wězo je to z tójšto dźěłom zwjazane. Ale činju to woprawdźe rady. A nimo toho mam swojich pomocnikow“, angažowany Jasčan měni. Kaž doma so tež čuješ, hdyž pola Rynčec mnohich znatych zetkaš, kotřiž su tohorunja swěrni přiwisnicy beneficneho koncerta.

Zabawjeli so a pomhali

póndźela, 11. decembera 2017 spisane wot:

Wjele připóznaća za koncert skupiny PoŠtyrjoch a jeje přećelow

Jaseńca (SN/MWj). Kopatej połnej běštej garaža a před njej stan na Rynčec statoku w Jaseńcy, hdźež staj Florian Rynč a spěwna skupina PoŠtyrjoch sobotu wječor mjeztym hižo sedmy raz beneficny koncert wuhotowałoj. Program skićeše dobru měšeńcu mjez znatymi a nowymi pěsnjemi skupiny, w kotrejž skutkuja Krystof a Jan Rjeda, Beno Hojer a Marek Rjelka. Tak dožiwi po tradicionalnym spěwnym zaćahu titl „Po štyrjoch žno je“ swoju premjeru. Tekst na znatu melodiju Marianny Rosenberg spisał bě Jan Rjeda. Z jeho pjera pochadźeja tohorunja linki znatych spěwow kaž „Do piwa dam“ abo „Jurij“. Z hosćom bě lětsa Sorbian Art Trio, wustupowace tónkróć jako štwórtka ze Symanom Hejdušku, Janom Brězanom, Symanom Handrikom a Jurjom Hantušom. Młodźi hudźbnicy zanjesechu instrumentalne runje tak kaž spěwne kruchi a přeprosychu publikum na wulki koncert pod hesłom „Trio a kumple“ 30. decembra w Radworskej „Meji.

Nic dale hač 30 kilometrow

srjeda, 29. nowembera 2017 spisane wot:

Jako ćežke wopokazuje so po zdźělenju Zjednoćenstwa kasowych lěkarjow Sakskeje (KVS) wuwiće domjacolěkarskeho zastaranja w Budyskim wokrjesu w planowanskimaj wobłukomaj Kamjenc a Wojerecy.

Budyšin (SN/mwe). „Chcemy na to pokazać, zo je nimo wobkedźbowanja zestarjenja ludnosće dalši hłowny nadawk, zo zestarjacych lěkarjow w dosahacej ličbje narunamy. Tele wužadanje je runje tak wulke kaž powšitkownu demografiju wobydlerstwa dosahajcy wobkedźbować“, piše Katharina Barchmann-Bux z nowinskeho běrowa KVS.

Na prašenje, što móžeš pacientam přicpěwać, kak daloko měli k lěkarjej jězdźić a hač budu ludźo zaso bóle w poliklinikach medicinsce zastarani, ze samsneho městna rěka: „Wurazne předpisy wo přicpějomnosći zdalenosćow w ambulantnym zastaranju žane njeeksistuja. Na zakładźe prawodawstwa socialnych sudnistwow pak płaći zasada, zo přicpějomnosć puća cyle rozsudnje wot wobsaha a trěbneho wukona wotwisuje.“ Puć k domjacemu lěkarjej měł tuž tak bliski kaž móžny być. Za specielne wukony, kaž dialyzu, je zdalenosć hač do 30 kilometrow přicpějomna.

„Wo wuměnku njeje žana rěč“

srjeda, 29. nowembera 2017 spisane wot:

Dr. Alfons Nawka: Domjacy lěkar trjeba socialnu kompetencu

Chrósćicy (SN/mwe). Wjele lět wukonja serbski domjacy lěkar dr. Alfons Nawka słužbu w swojej Chróšćanskej lěkarskej praksy. Na wotchad do renty wšak medicinar njemysli, prajo: „Wo wuměnku njeje žana rěč.“ Dr. Naw­ku runja staršim kolegam přichod praksow, wosebje domjacych lěkarjow na wsach, zaběra. Při tym mysli na to, jako bě wón „čerstwje wukubłany medicinar“. To je so najprjedy stróžił. Wšako je skutkowanje w tajkej praksy „wulke polo, kotrež dyrbiš wobdźěłać. Nic hłubokeho spektra, ale druhdy wěcow dla, kotrež njejsy ženje słyšał“, w Pančicach-Kukowje bydlacy lěkar wuswětla. Z tym měni wón tež naležnosće, kotrež dyrbjachu sej lěkarjo běrokratije dla přiswojić. Dźensa su lěkarske praksy hospodarske předewzaća, wužadace sej digitalizaciju a čas rubjace dźěło, štož z medicinu sčasami scyła ničo činić nima.

Praksy njejsu jenož wěc komunow

srjeda, 29. nowembera 2017 spisane wot:

Kubšiskej gmejnje přisłuša 25 wjesnych dźělow. Tójšto małych sydlišćow leži idylisce podłu łužiskich hór blisko 556 metrow wysokeho Čornoboha. Město šěrokich dróhow maja tam skerje wuske puće. Cyłkownje wopřijima gmejna 2 580 wobydlerjow. Wo jich medicinskim zastaranju je so Měrćin Weclich z wjesnjanostu Kubšic Olafom Reichertom (njestronjan) rozmołwjał.

Kelko lěkarskich praksow w gmejnje tučasnje maće?

Olaf Reichert: W Kubšicach samych ma serbski diplomowy medicinar Tomaš Brycka swoju domjacolěkarsku praksu. W Poršicach na hrodźe přewostajamy rumnosće dr. med. Wolfgangej Sickertej – praktiskemu lěkarjej – na někotre rěčne hodźiny póndźelu a srjedu dopołdnja. Poprawom ma dr. Sickert w Malešecach swójsku praksu. W Kubšicach stara so tež zubna lěkarka Christine Arndt wot póndźele do pjatka tam w swójskej praksy wo pacientow.

Jako kajke posudźujeće medicinske zastaranje w kónčinje, hdźež sy skerje pěši abo z kolesom lěpje po puću?

Dale a wjace šulerjow so hač do komy wopije

póndźela, 27. nowembera 2017 spisane wot:

Drježdźany/Budyšin (SN/at). Ličba młodostnych w Sakskej, kotřiž hač do komy žlokaja, dale přiběra. Kaž chorobna kasa DAK-strowota informuje, dyrbjachu loni 963 dźěći a młodostnych ze zajědojćenjom alkohola dla do chorownje dowjezć. Porno lětu 2015 je ličba wo dwanaće procentow přiběrała. Tam běchu w běhu lěta přirost wo 16 procentow zwěsćili. Piće alkohola hač do wopojenosće wostawa dale problem. DAK-strowota zepěra so nastupajo ličby na informacije Sakskeho statistiskeho krajneho zarjada w Kamjencu.

„Mnozy młodostni so nadhódnoćeja a měnja, zo alkohol k tomu słuša, hdyž swjećiš a chceš swoje wjeselo měć“, rozłožuje Christine Enenkel, nawodnica krajneje wotnožki DAK-strowota w Sakskej. Regionalna prewencija alkohola bjez zběhnjeneho pokazowaka je tuž wažna naležnosć, kotrejež „njemóžemy so wzdać“. Wosebje młódši hólcy a młodše holcy fachowcow starosća. W starobnej skupinje dźesać- do 14lětnych dyr­bjachu loni w Sakskej 143 dźěći w klinice lěkować. Pola holcow je so ličba wot 61 na 84 wosebje powjetšiła.

„Happy birthday“ narodninarjam serbsce zanošuja

póndźela, 27. nowembera 2017 spisane wot:

Wosebita tradicija w Němcach hižo lětdźesatki wjacore generacije ze sobu zwjazuje.

Němcy (SiR/SN). W Němcach pěstuja hižo wjacore lětdźesatki tradiciju, staršich wobydlerjow na wosebite wašnje překwapić. Tych, kotřiž swjeća 70. abo 75. narodniny, wopytaja dźěći pěstowarnje „Pumpot“, kotraž je w nošerstwje Serbskeho šulskeho towarstwa. Wot 76. narodnin přińdu wone kóžde lěto gratulować. „Seniorow narodninska štučka přewšo zwjesela. Bjez našeho wopyta njemóža sej woni swoje narodniny hižo předstajić“, powěda nawodnica pěstowarnje Diana Libšowa. Njedawno je wona ze sobudźěłaćerku Marju Völklowej a dźěćimi zaso do wsy chwatała.

Lětsa je tomu hižo šesty raz, zo Towarstwo swj. Filomeny ze swojim agilnym předsydu Geratom Róblom nuzu tradacych w bołharskim měsće Razgrad podpěruje. Mnozy Smjerdźečenjo su srjedu nakładne awto z chorobnymi łožemi a stólcami kaž tež něhdźe 500 hodownymi pakćikami nakładowali. Samsny dźeń nastaji so Nikolaj Christow ze swojimaj pomocnicomaj Petyju Enjewej a Nepalčanku Anju Tamana na 1 700 kilometrow dołhi puć. Wčera su w Smjerdźacej dalše nakładne awto z pomocnymi tworami za Bołharsku nakładowali. Foto: Alfons Handrik

W zajimje žonow

wutora, 21. nowembera 2017 spisane wot:

Biskopicy (SN/at). Za čas po wotpohladanym zawrjenju porodneje kliniki w Biskopicach namjetuje tamniša městna skupina SPD, zarjadować porodźernju (Hebammenkreißsaal). Budyskemu krajnemu radźe Michaelej Harigej (CDU) so tale mysl mjeztym tež lubi, rěka w nowinskej zdźělence Biskopičanskeje SPD. Kaž jeje předsydka dr. Uta Strewe wuwjedźe, je „porodźernja wot babow nawjedowany model porodopomocneho dohladowanja w klinice. Baby tam w swójskej zamołwitosći strowe samodruhe žony do a za čas poroda kaž tež po tym bjez lěkarskeho porodneho pomocnika dohladuja.“ Dźeń a wjace maćerjow přeje sej tajke intensiwne, wosobinske dohladowanje z mało zapřimnjenjemi, rjekny dr. Strewe. „Poskitk njeby jeno dźěru w regionje płatał, Biskopicy bychu tak tež zwonka njeho na přidatnej atraktiwiće nabyli.“

Biskopičanska SPD poskića nawodnistwu kliniki, zarjadnistwu a wobydlerjam rozmołwu wo swojim namjeće.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

  • Hižo sedmy króć prošeštej Jasčan Florian Rynč a spěwna skupina PoŠtyrjoch sobotu, 9. decembra, na beneficny koncert do Jaseńcy a zajimcy běchu mnoholičbnje přišli. Program skićeše dobru měšeńcu mjez znatymi a nowymi pěsnjemi skupiny, w kotrejž skutku

nowostki LND