Dale a wjace ludźi při taflach

štwórtk, 29. septembera 2022 spisane wot:

Ličba potrěbnych w Němskej tak wulka kaž hišće nihdy

Berlin (dpa/SN). Wjace hač milion ludźi w Němskej zastaruje so po naprašowanju tež na taflach ze žiwidłami. Němski institut za hospodarske slědźenje (DIW) ličbu srjedu na nimale 1,1 milion wobliči a poćahowaše so na naprašowanje z lěta 2020. Sam pak wuchadźa tuchwilu z jasnje wyšich ličbow. „Połoženje je pola wšitkich taflow ekstremnje napjate“, ­praji rěčnica třěšneho zwjazka taflow Němskeje. Pozadk je wójna w Ukrainje a stupace płaćizny. „Přińdźe tež wjace ludźi, kotřiž maja dźěło.“

Po cyłej zwjazkowej republice něhdźe 960 taflow potrěbnym žiwidła rozdźěleja, kotrež njemóža hižo předawać. Třěšny zwjazk rěči mjeztym wo jasnje wjace hač dwěmaj milionomaj kupčow a kupcow, wjace hač hdy prjedy. DIW je so wob­dźělnikow swojeje naprašowanskeje serije Socio-­oeko­nomiski panel 2020 prašał, hač bě z nich loni něchtó pola tafle. Přińdźe tak na nimale 1,1 milion ludźi, kotřiž wot poskitkow profitowachu.

Kup nětko, płać pozdźišo

pjatk, 09. septembera 2022 spisane wot:

W interneće sej něšto kupić je mjeztym něšto cyle wšědne. Štož bě před 20 lětami hišće katalog z drastami abo tworami, je dźensa online-shop. Štož rěkaše tehdy hišće nakup na zličbowanku, mjenuje so dźensa na přikład „Kup ­nětko, płać pozdźišo“.

Karantena je za inficěrowanych dale trěbna

wutora, 06. septembera 2022 spisane wot:

Po wšěm zdaću so dźeń a mjenje ludźi z koronawirusom inficěruje. A tola je tež w Budyskim wokrjesu natyknjenych a schorjenych. Milenka Rječcyna je so w krajnoradnym zarjedźe pola ­Sary Günther naprašowała.

Kelko testowych centrow w Budyskim wokrjesu tuchwilu mamy?

S. Günther: Na internetnej stronje https://www.landkreis-bautzen.de/corona-­­testcenter-21556.php su wšitke testowe centrumy zapisane. Zwjazana njeje z tym dospołnosć a tež nic aktualny staw.

W kotrej měrje je wobydlerjo wužiwaja?

S. Günther: Wot póndźele do pjatka su tam skutkowacy zašłe tydźenje wšědnje přerěznje 1 100 testow přewjedli, kónc tydźenja přerěznje 900.

Móžeće rjec, kelko wobydlerjow Budyskeho wokrjesa je přećiwo koronje šćěpjene?

S. Günther: Tele informacije nam njepředleža, wšako płaći stajnje městnosć šćěpjenja a nic te, hdźež čłowjek bydli.

Tež přećiwo koronje šćěpjeni ludźo na nju schorja. Hdźe ma to swoje zakłady?

Projekty inkluzije zapodać

wutora, 23. awgusta 2022 spisane wot:
Drježdźany (SN/bš). K pjatemu razej wupisa sakski społnomócnjeny za inkluziju čłowjekow ze zbrašenjemi Michael Welsch Sakske myto inkluzije. Pod hesłom „Takle dźe w Sakskej inkluziwnje“ chce z mytowanjom projekty wuznamjenić, kotrež su aktiwne a naslědne za inkluziju. Dale chce społnomócnjeny za směrnicu zjednoćenych narodow nastupajo inkluziju sensibilizować. Hač do 31. awgusta móža zajimowani projekty w pjeć kategorijach zapodać: digitalna bjezbarjernosć, dźěći a swójba, kultura, turizm a bydlenje. W jednotliwych kategorijach wuzwolene projekty mytuja z 1 500 eurami. Wupisanje njeměri so jenož na institucije a organizacije, ale tež na priwatne wosoby. Wuměnjenje pak je, zo w Sakskej bydla. Nimo toho dyrbja projekty zahajene abo zakónčene być. Požadać móža so digitalnje abo po póstowym puću w jednaćelstwje zamołwiteho za inkluziju Sakskeje. Po zakónčenju požadanskeje doby hódnoći jury projekty a sej je na městnje wobhlada. Přepo-daće myta budźe, jelizo korona-postajenja to dowola, 2. decembra w Sakskim krajnym sejmje w Drježdźanach.

Serbski prawiznik Hajko Kozel pomha ludźom pod hesłom „Pomoc k samopomocy“ we Łužicy kaž tež w Čěskej a Pólskej

Poradźowanje ludźi w socialnych prašenjach ma wobstajnje konjunkturu. Hajko Kozel mjeztym dlěje hač 25 lět na tymle polu čestnohamtsce skutkuje. Milenka Rječcyna je so ze serbskim prawiznikom, historikarjom a politikarjom rozmołwjała.

Kak sće přišoł na ideju ludźi w socialnych prašenjach poradźować?

H. Kozel: Rěčne hodźiny sym jako zapósłanc Sakskeho krajneho sejma wot wšeho spočatka swojeho skutkowanja poskićił, to rěka wot lěta 1999. Konkretnišo wusměrić so na socialne poradźowanje, tu ideju mějach w zwisku z tak mjenowanymi Hartz IV reformami. Sym swój čas iniciěrował w Budyskim wokrjesu politisku akciju „zběžk přećiwo socialnemu rubježnistwu“. Smy samo demonstraciju organizowali, na kotrejž je so na wšě tysac ludźi wobdźěliło. Powšitkowne kampanje wjesć bě a je wažne, zo by so w towaršnosći něšto změniło. Runje tak hódne pak je konkretnje pomhać. Hdyž wěš, wo čo so ludźo starosća, móžeš ćim jasnišo a wuspěšnišo politisce argumentować.

Nowu dźěłarnju hospica wopytali

wutora, 09. awgusta 2022 spisane wot:
We wobłuku mjeztym 11. dnjow wuměłstwowych a rjemjeslniskich statokow mějachu wopytowarjo minjenu sobotu składnosć, sej w błótowskich Bórkowach nowu multifunkcionalnu a dźěćacym potrjebam wotpowědowacu dźěłarnju wobhladać. Wona je wobstatk lěta 2020 wotewrjeneho dźěćaceho hospica „Mejska róža“ za ćežko schorjene dźěći. Mjeztym je něhdźe sto dźěći w hospicu přebywało, kiž je prěni stacionarny dźěćacy hospic w Braniborskej a z ambulantnymi bydlenjemi po wšej Němskej jónkrótny. Swójby maja składnosć, styki k druhim swójbam z ćežko schorjenymi dźěćimi nawjazać a sej nazhonjenja wuměnjeć. Foto: Michael Helbig

Wosebity kwěćel

pjatk, 05. awgusta 2022 spisane wot:
Rozžohnuje so něchtó ze swojeho zastojnstwa abo ma wosebite narodniny, potom přińdu hosćo z darami a kwětkami, zo bychu so dźakowali a gratulowali. Rjana to gesta, kotraž wobdarjeneho zwjeseli. Tajki swjedźeń wšak chowa w sebi mnohe ­překwapjenki, tak tež rozžohnowanje Michaela Hariga jako Budyski krajny rada. Njeje chcył žane dary za sebje, ale za socialne zaměry, štož bě wón do toho zjawnje rjekł. Wjetšina hosći je so po jeho přeću měła. A tak je Harig přepodał Margiće Luttner pjenježny šek. Wot wšeho spočatka jeje wobstaća podpěruje Harig Luttnerowu załožbu. Ta wěnuje so šulerjam Budyskeje hudźbneje šule, kotřiž njemóhli na nju chodźić, njeměli financnu podpěru. Pjenjezy nałoža dale za seminar chórowych nawodow a nakup instrumentow. Tež, hdyž je to jenož jedna móžnosć pomoc pytacych podpěrać – wona twori perspektiwy. Snadź pohnuwa akcija Hariga tomu, zo přichodnje dalši na dobro druhich swjeća. Milenka Rječcyna

Chcedźa nowe bydlenja z hladanjom twarić

pjatk, 05. awgusta 2022 spisane wot:

Budyšin (UM/SN). Při tak mjenowanym Green Parku na Budyskej Flincowej blisko Serbskeho gymnazija zahaja bórze wobšěrne twarske dźěła. Kaž Andreas Spitzke z Lipšćanskeje serwisoweje towaršnosće Amalie wobkrući, ma tam 60 bydlenjow z wobstajnym hladanjom ­a dnjowe hladanišćo nastać. W tymle měsacu chcedźa fasadu ponowić kaž tež tepjenje, přewětrjenje a sanitarne připrawy zatwarić započeć. „Zaměr je, zo wobydlerjo wot apryla 2023 zaćahnu“, praji Andreas Spitzke. Byrnjež připrawu na zakładźe wobstejacych twarjenjow natwarja, ma bydlenski kompleks kaž „nowy natwarjeny“ wupadać. Twar dodźerži předpisy za dom z mało energiju. „Za zemsku ćopłotu smy dohromady 3 000 metrow dźěrow do zemje točili. Na dwěmaj domomaj natwarimy solarnu připrawu, tak zo budźemy wot miliny a ćopłoty njewotwisni, Spitzke připowědźa.

Serwisowa towaršnosć Amalie wjedźe hižo wjacore domy z wobstajnym hladanjom wokoło Lipska, mjez druhim w Lipsku, Eilenburgu, Halle a Leuna. Nětko chcedźa so sylnišo na kónčiny zwonka wulkich městow koncentrować.

Sym šćěpjena

póndźela, 01. awgusta 2022 spisane wot:
Jako běch dźěćo njeje so mojeju staršeju nichtó prašał, hač měli mje dać přećiwo wosypicam šćěpić. To bě lěkarka při rutinowym přepytowanju zdokonjała. Rozłožowaca rozmołwa ze staršimaj so wotměła njeje. Kak bě to móžno? Cyle jednorje: medicinski system za čas NDR bě tak natwarjeny, zo je stat, sebje škitajo, rozsudźił. A kak je to dźensa? Staršej rozsudźitaj, hač dataj swoje dźěćo šćěpić. Tež dorosćacy abo dorosćeny, kiž njeje přećiwo natykliwym chorosćam kaž wosypicam šćěpjeny, wotwažuje, hač so šćěpić da. Tele postupowanje je wobsah demokratiskeho wobchadźenja w našej towaršnosći a sćěhi wšitcy sobu njesemy. Jenož na čejiž kóšty? Znaju ludźi, kotřiž maja so ze šćěhami tajkeho NDRskeho šćěpjenja hač do dźensa bědźić, dokelž njedadźa so wuskutki hojić. Na druhim boku su tu a tam dźensa njesćěpjeni, kotřiž su so z wosypicami natykli ćežko schorjeli. Kak prawje rozsudźić? Ja to hižo njetrjebam. Wšako sym šćěpjena. Milenka Rječcyna

Z pomocy spokojenje začuwała

pjatk, 29. julija 2022 spisane wot:

W kruhu swójby, susodow a wjele přećelow swjeći dźensa w Pančicach-Kukowje znata serbska zubna lěkarka Leńka ­Andersowa swoje 70. narodniny. W swojim powołanju je druhim runje tak pomhała, kaž činješe a čini to zwonka zubnolěkarskeje praksy.

Narodźiła je so jubilarka jako druhe wot šěsć dźěći Lebzec swójby w Koslowje. Šulski čas wjedźeše ju prěnje štyri lěta do Dobrošic, dalše štyri lěta do Róžanta. W Małym Wjelkowje wopyta Serbsku rozšěrjenu wyšu šulu. Na tónle čas dopomina so wosebje rady, na žiwjenje w internaće. Spočatnje chcyše Leńka ratarstwo studować. Wot toho pak jej jeje nan raznje wotradźowaše, wšako měješe sam hrózbne nazhonjenja z kolektiwizaciju w NDR. Tuž jej jeje wuj Jurij Kubica, te­hdy zubny lěkar w Budyšinje, šćežku za zubnu medicinu runaše, za čož je jemu Pančičanka hišće dźensa dźakowna. ­Studowała je wona potom w Berlinje a Drježdźanach, hdźež je so rady na čiłym studentskim žiwjenju wobdźěliła.

nawěšk

nowostki LND