Wo knihach a kniharni (22.06.18)

pjatk, 22. junija 2018 spisane wot:

Prózdniny steja před durjemi, čas wodychnjenja a wočerstwjenja, čas pućowanja a nadźijomnje tež čas čitanja. W LND je dypkownje k spočatkej prózdnin nowa kni­ha za čitarjow wot 14 lět wušła: „Łó­jerjo sonow“ rěka fantastiska stawizna z pjera Jěwy-Marje Čornakec. Awtorka je sej­ tak tež sama són wo swójskej knize za dorosćacych čitarjow spjelniła. Štóž jeje tworjenje sćěhuje, wě, zo je rozestajenje z dóńtom čłowjeka, z jeho duchom a dušu tema, kotraž ju zaběra a so w jeje tworićelskim dźěle wotbłyšćuje. W nowej stawiznje chce Čornakec předewšěm čitarjow narěčeć, kotřiž maja žiwjenje před sobu, a jim nastorki k rozmyslowanju wo tym dać, kak wowliwujomny čłowjek je a kotre wuskutki jeho jednanje ma. Za to je sej napjatu stawiznu wumysliła. Figurje Krabata a Čorneho młynka, kotrejž spiso­waćelku wot dźěćacych lět přewodźatej a fascinujetej, zbudźa wona na přewšo wušikne wašnje k nowemu žiwjenju.

Wo knihach a kniharni (01.06.18)

pjatk, 01. junija 2018 spisane wot:

Lětnje prózdniny so z wulkimi kročelemi bliža a što drje je rjeńšeho, hač sej zhromadnje z dźěćimi swoju dowolowu kniž­nu­ lekturu wupytać směć. Zo je tež dorosćenemu dobytk, sej jónu knihu za młodostnych do kófra tyknyć, dopokazuje loni w samsnym času wušła kniha Jasminki Petrović „Lěćo za započatkarjow“, kotruž je Lubina Hajduk-Veljkovićowa zeserbšćiła. Ćim bóle, je-li dowolowy cil Chorwatska abo samo kupa Hvar.

Wo knihach a kniharni (11.05.18)

pjatk, 11. meje 2018 spisane wot:

„Dobra kniha wotewěra čitarjej nowe, na­pja­te swěty. Mjeztym zo čitar ćišćany dyrdomdej ‚dožiwja‘, so cyle njewědomje jara wobšěrnje wužaduje a spěchuje. Słowo- skład, wužiwanje rěče a zamóžnosć koncentracije su wažne faktory, kotrež so přez aktiwne rozestajenje z pismom pozitiwnje wobwliwuja a přiběraja“ (Rejzka Delenkec, „Čitanje je za dušu, štož je gymnastika za ćěło“, w: Serbska šula 2/2009, str. 53).

Hač wědźachu to hižo stari Egyptow­čenjo? Znate znajmjeńša je, zo wužiwachu woni papyrusowe róle, kotrež mamy za najstarše předchadniki dźensnišeje knihi. Prěnje dopokazy pochadźeja z 3. lěttysaca do Chrystusa. Wot 1. lětstotka po Chrystusu sćěhowaše tak mjenowany Codex. Tón wobsteješe z wjacorych worštow pergamentoweje papjery, kotraž bu na woběmaj stronomaj popisana, sfałdowana a spočatnje z banćikom zwjazana, pozdźišo na stabilniše wašnje a z krućišej wobalku.

Wo knihach a kniharni (20.04.18)

pjatk, 20. apryla 2018 spisane wot:

„Nad Sprjewju wisaše mła, rozpřestrě­waše swoje porsty po cyłej dolinje. Wysoko nad njej włačachu so jimaj njeličomne awtowe swěcy napřećo. Ludźo z wokolnych wsow jědźechu po mosće do města na dźěło.“

Wo knihach a kniharni (23.03.18)

pjatk, 23. měrca 2018 spisane wot:

Serbski institut je w swojim Małym rjedźe wudał „Kito Lorenc – Personalna bibliografija“. Zestajer Franc Šěn je 164 stron wopřijacy zešiwk do 16 wotrězkow rja­do­wał a tež mjenowy register podał. Nowe je wuhotowanje mjeztym 28. zešiwka.

Najnowša zběrka Benedikta Dyrlich „Grüne Hasen dampfen ab – Geschichten“ je w Ludwigsburgskim nakładnistwje Pop wušła. Wosebje hnujaca je powědka „Drježdźany mojeje maćerje“.

Dieter Kalka je spisał roman „Sudička“. Serbska holca bu před wjace hač tysac lěta­mi ze słowjanskeje wsy mjez Łobjom a Solawu rubjena a do Wolina zawlečena. Po oraklu tamnišeho wyšeho měšnika je Sudička ta wuzwolena, kotraž móže słowjanske kmjeny před zahubu wuchować. Přetož jenož wona ma za to trěbnu „jednotu“. W recensijach wopisuja roman jako wuběrny, pytacy za korjenjemi słowjanskich Serbow a jich stawiznow.

Wo knihach a kniharni (02.03.18)

pjatk, 02. měrca 2018 spisane wot:

Minjenu wutoru je wušła nowa serbska kriminalka z titlom „Módre buny“. Spisała je ju Lubina Hajduk-Veljkovićowa, najwuznamniša zastupjerka młodeje generacije serbskich spisowaćelow – potajkim tamnych, kotřiž njejsu hišće Abrahama wuhladali. Je wšak w Serbach tak, zo ­słušeš do abrahamin k młódšim a hakle po nich k starym zajacam. Štož jeje bi­bliografiju nastupa, pak móhli Lubinu Hajduk-Veljkovićowu bjeze wšeho tež k poslednim ličić.

Hižo 1998 wuńdźe, hišće pod holčim mjenom Šěnec, jeje prěnička, zběrka basnjow „pjatk haperleje“. Sćěhowachu mjez druhim 2006 jeje prěnja kriminalka „Pawčina złósće“, 2009 zběrka powědančkow „Cuze zynki“, spisana hromadźe z mandźelskim Dušanom, a 2014 kniha za dźěći „Za wšě pady přećelki“.

Kaž mi awtorka wuzna, lubuje krimije a tohodla je rady tež nadawk přewzała, putacy błótowski krimi Beaty Mičerlichoweje do hornjoserbšćiny přełožić, wón je 2013 pod titlom „Mortwa w grobli“ wušoł. Putaca je tež dźěćaca kniha Lubiny Hajduk-Veljkovićoweje „W putach Čorneho pana“, w kotrejž wopisuje dyrdomdej hólcow, kotrajž smětaj w lětnich prózdninach prěni raz samaj w lěsu přenocować.

Wo knihach a kniharni (09.02.18)

pjatk, 09. februara 2018 spisane wot:

Su knižne wiki w hospodarskej krizy? Čitarjo, kotřiž hišće před lětami wjele knihow kupowachu, so dźensa wot knižnich wikow wotwobroćeja. A tych je hač do sydom milionow. Absolutna ličba je nahladna: 8,9 milionow ludźi, kotřiž sej hišće w lěće 2015 znajmjeńša jednu knihu kupichu, njejsu lěto pozdźišo wo ani jeničku wjac rodźili. Hdźe pak su přičiny mjenje zajima na ćišćanej knize? Čehodla Němcy mjenje knihow kupuja? Čehodla woni mjenje čitaja? Přičiny su kaž mozaik, wjacore faktory hraja rólu.

Nowe lěto je drje hižo dwanaće dnjow stare­,­­ přiwšěm chcu tři delnjoserbske nowostki předstajić, kotrež su hišće w dwanatym měsacu lońšeho lěta wušli.

Znata a woblubowana rozhłosownica Jutta Kaiserowa z Górow w Bórkowskej gmejnje běše lětdźesatki po domiznje z mikrofonom po puću. Jeje powołanske kredo bě: „Sćerpnje přisłuchać, to wuznamjeni žurnalista. Tak mnohe lěpje rozumiš, a to nic jenož rěčnje.“ Z jeje bohatych dožiwjenjow a nazhonjenjow je nastała kniha „Ducy pó domowni. Spomnjeńki repor­tarki“. Čućiwje a wobrazliwje pisa w njej wo našich wsach a ludźoch, ry­suje bjez čornoběłeho molowanja małe a wulke podawki, na přikład powójnske wu­wiće ratarstwa. Takle radźi so jej, ze sta­wizničkami stawizny wěrnje předstajić.

Wo knihach a kniharni (22.12.17)

pjatk, 22. decembera 2017 spisane wot:

Zaso je so lěto minyło – skokšo hač minjene lěta, chce so mi zdać, štož drje zaleži na přiběracym stresu, kiž nam pokojnosć žiwjenja kazy. Abo snadź tola jenož na rosćacej starobje, kotraž našemu jednomu začuwać da, zo drohotny žiwjenski čas lěto a spěšnišo chwata, doniž nas skónčnje wěčny měr njedosćehnje? Bóh wě, ale traš měli přichodne dny raz trochu na borzdźidło stupić. Wopušćmy přesćahowansku jězdnju a spomalmy na chwilu poklatu honjeńcu. Snadź móhli samo dobru hodźinku lěnjeho pasć a sej na konopeju ležo, spekulacius hrymzajo něšto zabawne naposkać. Dobru hodźinku mjenujcy traje słuchokniha, kotruž chcył wam tule doporučić: „Wjesni šibałcy“.

Wo knihach a kniharni (08.12.17)

pjatk, 08. decembera 2017 spisane wot:

Je jenož hišće dwě njedźeli hač do pator­žicy. Štóž chce snano woměrje jutře kaž tež přicho­dnej dwě soboće wot 10 do 17 hodź. w Smolerjec kniharni za hodownym darom hladać, je rad­lubje witany. Někotražkuli nowostka w knižnym regalu na čitarjow čaka, ale tež cejdejki a tačele su w poskitku a hodowne karty wězo.

Lubowarjo elektroniskeje hudźby móža so na nowu tačel Mata Nawki „matotam. artifical music 01“ wjeselić. A hdyž so tačelak jónu wjerći, móžeće sej tež „čornu dróhu“ Berlinskeje dróhi na njón połožić. Pola CDjow steji wokomiknje adwentna a hodowna hudźba na prěnim městnje.

Natascha Sturm, nowa nakładnica ze Zhorjelca, předpołoži po prěnjej knižce „Taty und Paul – Die fantastischen Abenteuer einer Elfe“ dalše dožiwjenje małeje soniny – a to nic jeno za dźěći, ale tež za wulke zelowe žony. „Tatys kleine Kräuterfibel“ wopřijima powědančka a recepty ze zelemi kaž tež rjane ilustracije.

nawěšk

  • Minjenu njedźelu wotmě so w Blunju 11. serbski ewangelski domizniski dźeń. Tule nańdźe někotre fotowe impresije ze swjedźenja, kotrež je Janek Wowčer zapopadnył.
Am 17. Juni fand in Bluno der 11. sorbische evangelische Heimattag statt. Hier finden si

nowostki LND