póndźela, 12. apryla 2021

Kamjenski měšćanski fyzikus Johann Gottfried Bönisch je 1826 chorownju załožił. Wjele lět bě wona prózdna. Nětko­ započnje so za wustaw nowa doba­, cyle w zmysle „wunamakarja“.

Kamjenc (UM/SN). „Budźće miłosćiwi“ steji němsce w starym pismje na swis­lach reprezentatiwnje skutkowaceho twarjenja na kromje Kamjenskeho nutřkowneho města. „Poselstwo to, kotrež ma nam tež dźensa hišće wjele rjec“, měni Kamjenski wyši měšćanosta Roland Dantz (njestronjan). Miłosć tež tehdyšeho měšćanskeho fyzikusa Johanna Gottfrieda Bönischa motiwowaše, w lěće 1823 dary za měšćansku chorownju zběrać. Njewšědne předewzaće je tehdy wjele­ kedźbnosće zbudźiło. Pječa je samo ruski car projekt sobu financował. Jeno tři lěta pozdźišo bu Bönischowa wizija zwoprawdźena a tehdy jako Lessingowy wustaw pomjenowana lěkowarnja mó­žeše dźěłać započeć.

póndźela, 12. apryla 2021

Rowno (SN/BŠe). Brunicowy koncern Łužiska energija a milinarnje (LEAG) je prěni raz hrozył, lěs blisko Wochožanskeje wuhloweje jamy wuswojić. Tuchwilu Cho­ćebuska wobswětowa skupina Zeleneje ­ligi ležownosć wotnaja. Wobswětoškitne zjednoćenstwo pak njeda so zatrašić ­a chce ze swojimi aktiwitami we wohroženym lěsu pokročować. Swoju zwólniwosć, dale za přestrjeń wojować, su hakle wčera zaso wobkrućili a protestnu akciju přewjedli. Tak přihotowachu za nju dźesać metrow dołhi baner z napisom „Njepředajomny“. Renej Šuster z Choćebuskeje Zeleneje ligi potwjerdźi, zo nima LEAG hižo dosć argumentow za hórnistwowu potrjebu ležownosće. „Tuchwilu dźě ani jasne njeje, hač móže koncern rekultiwěrowanje zapłaćić“, Šuster wčera wuzběhny. „Chcemy swój lěs zachować, zo njeby brunicowa jama hač do Rownoho abo Mułkec sahała.“ Tež pohórnistwowy jězor njeby potom hižo tak wulki był a přichodne hrožace kóšty bychu so pomjeńšili.“

póndźela, 12. apryla 2021

Dawid Statnik, předsyda Domowiny, wupraja so k přinoškej Klawsa Thielmanna „Koordinowane – znajmjeńša!“ (diskusija w SN ze 6. apryla 2021):

Knjez Thielmann je z wjac hač sto linkami twjerdźić spytał, zo so Domowina pozdatnje jeničce „wo kulturne aspekty w zmysle kulturneho namrěwstwa stara“. Jeho konkluzija: Tohodla ma so skupina, kotraž sebje samu „Serbski sejm“ mjenuje, wo politiske zastupnistwo Serbow starać. W aktualnej protyčce Domowiny namakaš jenož w běžnym měsacu wjac hač dźesać ryzy politiskich terminow: na přikład rozmołwy ze zapósłancami CDU, Zelenych, Lěwicy, wuradźowanje ze sakskim statnym ministrom za regionalne wuwiće a wuměnu ze społnomócnjenym zwjazkoweho knježerstwa za wuchodnu Němsku.

štwórtk, 08. apryla 2021

KiJu pyta serbskich zajimcow za poskitki w Němskich Pazlicach

Němske Pazlicy (SN/MiR). Wočerstwjenišćo při Němskopazličanskim haće w nalětnim sonje drěma. Za kulisami pak přihotuja so tam na lětušu sezonu. Mjez akterami je Biskopičanska syć za dźěći a mło­dźinu (KiJu). „Mamy wulku nadźiju, zo móžemy tam w lětnich měsacach přewjesć naše mjeztym tradicionalne prózdninske lěhwa“, praji nawoda socialneho zarjadnišća KiJu Andreas Mikus. „Tež lětsa planujemy štyri tajke lěhwa, kotrež měrja so na dźěći a młodostnych wšelakeje staroby.“ Nowostka lětsa je, zo nje­trjebaja so starši bojeć, zo maja stornopopłatk zapłaćić, jeli so lěhwo aktualnych wuměnjenjow korony dla wotměć njemóže. „Nadźijamy so, zo z tutym rjadowanjom staršich k tomu zmužimy, so pola nas přizjewić“, tak Andreas Mikus. Dwě lěhwje stej předwidźanej za hólcow a holcy wot šěsć do dźewjeć lět a dalšej za zajimcow w starobje dźesać do 16 lět. „Poskitkaj za wjetšich staj hižo derje knihowanej, za tej za dźěći su hišće někotre městna swobodne.“

póndźela, 12. apryla 2021

Incidenca hranicu 200 překročiła

Budyšin. Z incidencu 233,2 zwěsći Roberta Kochowy institut dźensa za Budyski wokrjes nahladny postup natyknjenjow z koronawirusom. Dokelž su w strowotniskim zarjedźe kónc tydźenja nowu software instalowali, hakle jutře naj­nowše ličby wozjewja. W Zhorjelskim wokrjesu informowachu wčera wo 80 ­natyknjenjach a dwěmaj smjertnymaj padomaj. Po RKI wučinja tamniša incidenca dźensa 198,2.

Předpředań zahajili

Zły Komorow. Nowe jewišćo w Złym Komorowje je wčera předpředań za lětnju sezonu w Kóšynskim amfiteatrje při Złokomorowskim jězorje zahajiło. Mjez 70 zarjadowanjemi su tři swójske nowoprodukcije planowane. Koronapandemije dla předawaja tuchwilu jenož 50 zastupnych lisćikow na jednotliwe předstajenje. Poskitk pak chcedźa přichodnym předpisam přiměrić.

Dźensa koncert Caroliny Eyckec

póndźela, 12. apryla 2021
Pěskecy (SN/MWj). Při tragiskim dźěłowym njezbožu na swojej priwatnej ležownosći je předwčerawšim rano w Pěskecach młody muž žiwjenje přisadźił. 32lětny bě runje při tym, zemju wokoło swojeho domu wurywać, jako so dźěl zakładneje murje sypny a na njeho padny. Přiwołany nuzowy lěkar znjezboženemu hižo pomhać njemóžeše. Přiwuzny muža spěšnje hišće na bok skoči a so na zbožo jeno snadnje zrani. Zasypaneho wućahnyć bě komplikowane a traješe hač do wječora, dokelž hrožeše strach, zo so dom sypnje. Hakle wokoło 18.30 hodź. so poradźi, z pomocu specialneje konstrukcije Techniskeho pomocneho skutka (THW) dom stabilizować, tak zo mó­žachu 32lětneho pod sypnjenej murju wućahnyć. Kaž policija dale rozprawja, su so wo jeho přiwuznych dušepastyrsce starali. Dróha w Pěskecach do směra na Róžant bě za čas zasadźenja dospołnje zawrjena. Nimo sobudźěłaćerjow THW z Budyšina, Kamjenca a Lipska běchu tež wokolne wohnjowe wobory a krizowy interwenciski team zasadźene.

srjeda, 15. apryla 2015

Wokoło jutrow rěčimy wjele wo zajacu. Lětsa wěnujemy dołhowuchačej wjetšu zjawnu kedźbnosć, dokelž je za zwěrjo lěta­ 2015 pomjenowany. Snano je tón abo tamny při nalětnim wuchodźowanju zajaca­ wuhladał. Bě pak to woprawdźe zajac abo tola dźiwi nukl?

štwórtk, 22. oktobera 2020
Dohromady nimale 20 ludźi je so njedawno na swójbnym pućowanju Rěčneho centruma WITAJ wobdźěliło. Woni zetkachu so w Zdźarju (Sora) a nóžkowachu wot Małeho Pichowa k Čertowej klětce. Wjedro bě lěpje hač myslene, tak zo mějachu často rjany wuhlad na blišu wokolinu. Hłownje Budyske swójby su čas a pućowanje za to wužili, zo móžachu serbske dźěći mjezsobu serbować. Z krótkimi serbskimi informacijemi wo Zdźarju, Čornych Noslicach, Małym Pichowje a Čertowej klětce su wobdźělnicy tež tutón kónc našeje serbskeje Łužicy zeznali. Nawróćiwši so k wuchadźišću zakónčichu pu­ćowanje z hrami za dźěći a z kofejom, tykancom a bjesadu. Wšitcy wobdźělnicy su tež spušćomnje na wotstawk mjez sobu dźiwali a hygieniske postajenja dodźerželi. Tuž je nadźija wulka, zo móža přichodne pu­ćowanje kaž planowane 22. nowembra přewjesć. Lorenc Jankowsky

štwórtk, 08. apryla 2021
Wot wčerawšeho tež domjacy lěkarjo w Hornjej Łužicy swojich pacientow přećiwo koronje šćěpja. Mjez druhim poskića tónle serwis­ nimo dr. Jany Markoweje w Njeswačidle a dr. Gerda Jahnyja w Ralbicach tež dr. Tomaš Bulank w swojej Budyskej praksy, hdźež je wón wčera dopołdnja hižo Torstenej Funce (wotprawa) prěnje šćěpiwo dał. Při dojednanju terminow maja lěkarjo na předpi­sany slěd priority šćěpjenja dźiwać. Kaž dr. Markowa zdźěli, su terminy za tutón tydźeń hižo rozdawane. Foto: Maćij Bulank

pjatk, 09. apryla 2021
Boranecy. Zhromadnu twarsku naprawu wopłóčkoweho zaměroweho zwjazka Mała Sprjewja, Budyskeho wokrjesa, wo­krjesnych zawodow Budyšin a Radworskeje gmejny wot póndźele, 12. apryla, w Boranecach zwoprawdźa. Tam hłowny puć přez wjes wobšěrnje ponowja a při tym trěbne medije znowa składu. Twarske dźěła maja hač do spočatka decembra trać. W tym času puć dospołnje za­wru. Tež zastaranske a wotwožowanske jězdźidła kaž tež wuchowanska słužba njebudu přez wjes jěć móc. Hač k nawsy přijědu wone pak z Radworskeho směra pak ze směra Nowych Boranec. Kaž krajnoradny zarjad zdźěli, dyrbja wuchowanske mocy po zawrjenym dźělu dróhi nóžkować. Wotpadkowe sudobja wobydlerjow dowjezu sobudźěłaćerjo twarskich firmow k wotpowědnym městnam. Wokołopuć powjedźe po statnymaj dróhomaj S 106 a S 107 do wobeju směrow.

srjeda, 11. januara 2017

Swójbne mjena su přeco zaso zajimawe swědčenja rěče našich prjedownikow. W serbšćinje maja wone wosebitu hódnotu, dokelž pochadźeja z časa, z kotrehož hišće žane pisomne pomniki njewobsedźimy. Kak su naši prjedownicy před wjele lětstotkami myslili a so rěčnje zwuraznili, wo tym nam wone mjena znajmjeńša něšto přeradźeja.

Chcemy so zaso wěnować někotrym serbskim prócowarjam zańdźenosće, kotřiž maja lětsa kulojtu abo połkulojtu róčnicu narodnin abo posmjertnin, a so zamyslić do jich mjenow. Swójbne mjena nastachu často z mjenow powołanjow, kotrež běchu prěni nošerjo mjenow wukonjeli. Tak je to na přikład pola Šewčika, takrjec „małeho šewca“. Jakub Šewčik, rodźeny w Baćonju a farar mjez druhim w Chrósćicach, wěsty čas předsyda Domowiny, předewšěm pak awtor basnjow patriotiskeho charaktera, změje 6. septembra 150. róčnicu narodnin.

Korla Awgust­ Fiedler, znaty hudźbnik a sobuwuhotowar spěwanskich swjedźenjow, zemrě 16. meje 1917. Swójbne mjeno Fiedler pochadźa tohorunja z mjena powołanja; w tym padźe wšak je wone němskeho pochada, měnjeny je wězo­ „husler“.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Pnačičanski procesion - Die Panschwitzer Prozession.
  • Kulowscy křižerjo - Die Witticheunauer Kreuzreiter.
  • Njebjelčanscy křižerjo – Die Nebelschützer Verkündigungsprozession.
  • Chróšćanski křižerski procesion - Die Crostwitzer Osterreiter.
  • Baćonscy křižerjo - Osterreiter in Storcha
  • Ralbičanscy křižerjo - Die Ralbitzer Osterprozession.
  • Baćonscy křižerjo - Osterreiter in Storcha

nowostki LND