pjatk, 12. julija 2024

Łazowčenjo chcedźa dale w Hórnikečanskim sydlišću bydlić směć

Łaz (AK/SN). Gmejna Łaz chce za Hórnikečanske sydlišćo mjez Koblicami a Hórnikecami dołhodobnje planowansku a prawnisku wěstotu wutworić. Tole podšmórny wjesnjanosta Thomas Leberecht (CDU) na zašłym posedźenju gmejnskeje rady. Z wjetšinu wobzamknychu radźićeljo tři bytostne wobzamknjenja. Woni schwalichu naćisk wobtwarjenskeho plana „Přemysłowy zawod při Hórnike­čanskej hěće“. Nimo toho schwalichu wotwažowanje k naćiskej wobtwarjenskeho plana „Kónctydźenske sydlišćo při Hórnikečanskej hěće“. Runje tak wobzamknychu, druhe wupołoženje tutoho naćiska. Trajne bydlenje w Hórnikečanskim sydlišću ma – we wothłosowanju z twarskim dohladowanskim zarjadom Kamjenc – ­jenož hišće na přechodnu dobu 15 lět ­dale dowolene być.

pjatk, 12. julija 2024
Michael Kaczmar w Bóšicach je horce temperatury w swojej kowarni zwučeny, wšako dźěła tam z wohenjom. W ručnym dźěle zhotowja po starej tradiciji wudźěłki z metala. Tak je wón mjez druhim wrota Baćońskeje cyrkwje kował. Tohorunja je Kaczmar cyrkej w Slepom sobu wuhotował a wobłoženje kaž tež wrota zdźěłał. Foto: SN/Bojan Benić

wutora, 09. julija 2024

Feliks Zahrodnik z Noweje Wjeski wupraja so pod hesłom: Serb być – što to za nas rěka? k debaće wo serbskim mustwje na lětušej Europeadźe:

Na spočatku chcu rady trenarja němskeho narodneho mustwa Juliana Nagelsmanna citować. Wón rjekny dźeń po hórkej poražce přećiwo Španiskej slědowace: „Je wažne, zo realizujemy, w kotrym rjanym kraju smy žiwi, hladajo na krajinu a kulturu.“ Z tutym citatom chcu na łoskoćiwu temu wokoło našeho serbskeho narodneho mustwa nawjazać.

Kultura, tradicija a wěra su krute stołpy našeho naroda. Serbsku rěč a kulturu hajić je dźensniši dźeń přeco bóle prašane. Hdyž słyšiš zamołwitych za serbske naležnosće w zjawnosći rěčeć, słyšiš přeco sylnišo, kak wažne je, zo so serbske nałožki pěstuja a wosebje serbska rěč nałožuje.

Ćim bóle mje zadźiwa, z kotrej ze­stawu je so Serbske mustwo muži na Europeadu do sewjera podało. Někotři z čitarjow sej nětko snano mysla: Tale diskusija je so hižo za čas poslednjeje Europeady wjedła.

pjatk, 12. julija 2024

Annabell Lysann Reuß pochadźa z Kamjenca. Mjeztym pak wona hižo wjacore lěta w Hamburgu bydli. Loni je so nimale 20lětna młoda žona do Łužicy na dobrowólne ekologiske lěto w Miłočanskej skale nawróćiła. „Běch jako dźěćo wjele w přirodźe a doma mam wjele rostlinow. Nimo toho mi přirodowědny wobłuk leži. Dźěłam radšo na tutym polu hač na přikład na socialnym.“ W Miłočanskej skale „Při Krabatowym kamjenju“ skutkować bě za nju nimale logiske. Wšako je Annabell jako dźěćo tam husto ze swojim nanom přebywała. Rady so wona na to dopomina, zo je sama wuměłske twórby zhotowiła. To pak njeběše ćežišćo jeje nadawkow jako FÖJnica pola towarstwa Kamjenjak. Skerje bě to dźěło w přirodźe. Lětsa w nalěću je wona wjele rostlinow sadźała a štomy wobtřihała. Dale je při pčołarjenju pomhała, wosebje pak so wo to starała, zo knježi na zelowej horje porjadk a zo maja rostliny dobre wuměnjenja za rosćenje. Zymski čas je mjez druhim tomu słužił, rostliny ćahnyć.

pjatk, 12. julija 2024

Delnjoserbowka mytowana

Podstupim. Mjez dohromady dwanaće Braniborčanami, kotrychž je ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) wčera ze zasłužbnej medalju kraja mytował, je tež Delnjoserbowka Marja Elikowska-Winklerowa. Wona dósta myto za swój angažement jako nawodnica Šule za delnjoserbsku rěč a kulturu w Choćebuzu.

Awtodróha zawrjena była

Budyšin. Z dotal njeznatych přičin je wodźer nakładneho awta wčera wječor na zwjazkowej awtodróze A 4 z jězdnje do betonoweje sćěny zrazył. Awtodróha do směra na Zhorjelc bu hodźinu dołho zašlahana. Njezboža dla bě zajězd zwiska Budyšin–wuchod dźensa hač do připoł­dnja zawrjeny. Wěcnu škodu trochuje policija na něhdźe 120 000 eurow.

Z regionom so rozestajili

pjatk, 12. julija 2024

Wopačna zdźělenka

Budyšin. Po telefoniskej zdźělence wo schowanej bombje na tankowni Aral w Strowotnej studni wčera rano, je poli­cija bjezposrědnje ležownosć ewakuě­rowała a areal kołowokoło zašlahała. Specialisća za rozbuchliny pak po systematiskim pytanju ničo njenamakachu. Kriminalna policija přepytuje nětko ­wopačneje zdźělenki dla.

srjeda, 10. julija 2024

Wjace hač połsta zajimcow je sej kónc junija/spočatk julija do Stražnicy dojěło. Tamniši mjezynarodny folklorny festiwal, lětsa běchu jón 79. raz wuhotowali, wabi Serbow sej lokalnu, narodnu a mjezynarodnu folkloru lubić dać. Dr. Jan Christ, mnohe lěta nawoda tohole po­dawka a wjelelětny přećel Serbow běše jedyn, hdyž nic rozsudny pohon dał, tajki festiwal tež we Łužicy wuhotować. Před mnohimi lětami nastate zwiski sej wosebje folklornej skupinje Wudwor a Smjerdźaca wobchowatej.

wutora, 02. julija 2024

„Posłuchaj lěkarja, prjed hač jeho ­trjebaš!“, serbske přisłowo namołwja.

Tuž wěnuje so student mediciny ­Pětr Dźisławk znatym a mjenje znatym chorosćam, zo by je ­čitarjam trochu ­bliže rozłožował (48).

Jědźenje je jedna ze zakładnych potrěbnosćow čłowjeka. Kóždy z nas dyrbi jěsć, zo by přežiwił. Přiběrajcy zaso na to dźiwamy, što jěmy. Wšako zwyši njestrowe zežiwjenje riziko schorjeć. Runje tak rozsudne kaž wuzwolenje ćěłu tyjacych zežiwidłow je mnóstwo jědźe wažny faktor za strowotu. Wot časa koronapandemije incidency mylenja jědźenja zaso stupaja, wosebje pola młodych ludźi. Woni maja zdźěla wulke problemy prawe mnóstwo namakać. Oficielny register diagnozow naliča nam tři mylenja jědźenja: anoreksiju, bulimiju a binge-eating. Anoreksiju wopisujemy w němčinje wobchadnorěčnje tež jako „Magersucht“. Je-li tomu woprawdźe tak, ma so situacija jako akutna posudźować.

pjatk, 12. julija 2024

Njeswačidło. „Šulstwo Njeswačanskeje wosady po reformaciji hač do lěta 1945“ rěka nowa wosebita wustajeńca w tamnišim domizniskim muzeju, kotraž so njedźelu w 14 hodź. wotewrje. Handrij Wirth je přehladku wo stawiznach štyrjoch šulow we wosadźe zestajał z wjele dokumentami, wučbnicami a zajimawymi podawkami w tutych kubłanišćach. W Njeswačanskej wosadźe běchu něhdy cyrkwinska šula w Njeswačidle, dalše šule w Bóšicach, w Zarěču a we Łuze.

Do přirodowědneje stacije

Bjedrichecy. Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty přeprošuje njedźelu, 14. julija, na lěćny swjedźeń do Bjedrichec. Při přirodoškitnej staciji wobsteji wot 15 do 19 hodźin składnosć so informować a mnohe poskitki wužiwać. Lětuši swjedźeń steji pod hesłom ratarstwo. Wustajeńca pokaza ratarske nastroje. Wopytowarjo dožiwja na ležownosći žně. Fotowa wustajeńca wěnuje so stawizniskim stacijam Bjedrichec. Dźěći zabawja so při klankodźiwadle a při paslenju.

Swětło a čas zeznać

srjeda, 11. januara 2017

Swójbne mjena su přeco zaso zajimawe swědčenja rěče našich prjedownikow. W serbšćinje maja wone wosebitu hódnotu, dokelž pochadźeja z časa, z kotrehož hišće žane pisomne pomniki njewobsedźimy. Kak su naši prjedownicy před wjele lětstotkami myslili a so rěčnje zwuraznili, wo tym nam wone mjena znajmjeńša něšto přeradźeja.

Chcemy so zaso wěnować někotrym serbskim prócowarjam zańdźenosće, kotřiž maja lětsa kulojtu abo połkulojtu róčnicu narodnin abo posmjertnin, a so zamyslić do jich mjenow. Swójbne mjena nastachu často z mjenow powołanjow, kotrež běchu prěni nošerjo mjenow wukonjeli. Tak je to na přikład pola Šewčika, takrjec „małeho šewca“. Jakub Šewčik, rodźeny w Baćonju a farar mjez druhim w Chrósćicach, wěsty čas předsyda Domowiny, předewšěm pak awtor basnjow patriotiskeho charaktera, změje 6. septembra 150. róčnicu narodnin.

Korla Awgust­ Fiedler, znaty hudźbnik a sobuwuhotowar spěwanskich swjedźenjow, zemrě 16. meje 1917. Swójbne mjeno Fiedler pochadźa tohorunja z mjena powołanja; w tym padźe wšak je wone němskeho pochada, měnjeny je wězo­ „husler“.

nowostki LND