Freitag, 18. September 2020

Gmejnska rada trjeba rozsudy a podpěru z Drježdźan

Łaz (AK/SN). Spěchowanske srědki za dróhu do Złyčina (Litschen) su zasadnje přizwolene, dotal pak njewupłaćene. ­Njespokojnosć zwuraznichu předewšěm Drěwčenjo tónle tydźeń na posedźenju Łazowskeje gmejnskeje rady. Hižo wot lěta 2012 trěbny wutwar 3,7 kilometrow dołheho puća Drěwcy–Złyčin njehodźi so přeco hišće zahajić. Přičina toho je njewěste financowanje.

Něhdźe 305 000 eurow je z wupisanja wušło. Wěstej stej podźěl 152 000 eurow Němskeje železnicy AG a swójski podźěl gmejny Łaz 50 000 eurow. Čakaja pak hišće na 129 000 eurow ze sakskeho krajneho zarjada za twar dróhow a wobchad Mišno. „W Mišnje nam k stawej wotdźěłanja nadawkow rjeknychu, zo je nětčiši staw rozdawanja lěto 2018 ... Smy so na to na sakske hospodarske ministerstwo wobroćili, prošo zapósłanca krajneho sejma Marka Šimana (CDU) a Franka Hirchu (2009–2019 zapósłanc CDU) wo podpěru. Budźemy nětko ćišć na Drježdźany wukonjeć“, rjekny Drěwčanski wjesny předstejićel Frank Linge, „štož so tule stawa, swědči w našich wočach wo zaprajenju krajneho knježerstwa.“

Freitag, 18. September 2020

Hladajo na pjelnjenje jamow po hórnistwje je resursa woda bytostna. ­Dokelž pak smy wot njeje dźeń a wotwisniši, měli z njej jara zamołwiće ­wobchadźeć. Wosebita centrala je so minjene dwaceći lět wo to starała.

Zły Komorow (SN/BŠe). Łužiska a srjedźoněmska towaršnosć hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) zhladowaše póndźelu na dwaj lětdźesatkaj wuspěšneho wodohospodarstwa we Łužicy. W zhromadnym dźěle ze zarjadami a institucijemi je LMBV docpěła, zo z wodu w hórnistwowej kónčinje zamołwiće wobchadźeja. Wudobywanje brunicy dźě je w zašłosći hladajo na wodowy etat swoje slědy zawostajiło. Tohodla je LMBV samozrozumliwje kompleksne nadawki přewzała.

Mittwoch, 16. September 2020

Uwe Gutšmidt z Bórkowow přispomnja k přinoškej SN „Mój wid“ z 9. septembra pod nadpismom „To njerozumju“:

Serbske šulstwo we wobłuku statneho šulstwa njeje swobodne, je wotwisne wot krutych strukturow. 40 lět sym w Braniborskej jako serbski wučer dźěłał. Wulka bě nadźija z projektom Witaj. Zo nježnějemy dobre płody, ma wšelake přičiny.

Statny šulski system ma dwaj problemaj. Sprěnja pobrachuje fachowy personal, wosebje serbski. Zarjady za šulu a kubłanje maja ćeže, tute problemy rozrisać. Tam, hdźež je serbska strona słaba, so stawa, zo wučer za Witaj-wučbu němčinu podawa, serbska wučba pak wupadnje. Tomu je tež tak w Braniborskej.

Statny system dyrbi přidružnikow zasadźeć. Serbski wučer pak je derje wukubłany. Z toho wurosće stajnje zaso spytowanje, jeho zwonka Witaj-wučby zasadźić. Powšitkowny problem wšak je, zo Serbja němčinu a serbšćinu wobknježa, Němcy pak jenož němčinu. Němski kolega njemóže tuž wučbu serbšćiny přewzać.

Jako dobry znajer serbskeho šulstwa přihotuju tuchwilu roman z dźěłowym titulom „Popjelawka“.

Freitag, 18. September 2020

Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu Choćebuz je swój nazymski semester hižo w awgusće zahajiła. Zarjadnišćo je tójšto zarjadowanjow lětsa hinak planowało, štož bě koronapandemije dla trěbne.

Choćebuz (SN). Korony dla njebě Šuli ­za delnjoserbsku rěč a kulturu Choćebuz móžno organizować studijne jězby do wukraja abo do serbskeje wokoliny. Tak je sej nawodnistwo přemysliło něšto ­hinaše za maćernorěčnych a přećelow delnjoserbšćiny přihotować. Tak zetka so 10. septembra połsta z nich w Bórkowach, zo bychu čołmikowali, zhromadnje spěwali a so rozmołwjeli. Zajimcy ­běchu ze Šejnhejdy, z Depska, Barbuka, z Wulkeho Dobrynja, Turjeja, Choćebuza, Stopišćow, Hochozy, Prjawoza a Drjenowa. Hochoženjo běchu samo z wulkim kremserom přijěli. Zdobom su ze serbskej chorhoju kóždemu pokazali, zo su Serbja po puću.

Witanje běše jara wutrobne, wšako njeběchu so wosebje ći starši ludźo dlěje widźeli. Wotjěli su woni z čołmom wot přistawa Rehnus w Bórkowach. Po niłkej wodźe staj čołmarjej po krutej čarje jěłoj, štož zbudźi w pućowacych zajim. Wšako njebě nowa wódna dróha hišće wšěm znata.

Freitag, 18. September 2020

Dohromady štyri nowe pady

Budyšin. Budyski kaž tež Zhorjelski stej wčera wobaj dwě nowoinfekciji z koronawirusom wozjewiłoj. Tak cyłkownej ličbje na niskim niwowje přiběratej runje tak kaž postajene karanteny za 197 (+7) ludźi w Budyskim a 61 (+22) wosobow w Zhorjelskim wokrjesu.

Rapper Ares njewitany

Kumwałd. Přećiwo zasydlenju Chrisa Aresa, wot bayerskeho wustawoškita wobkedźbowaneho prawicarskoekstremneho rappera, w Kumwałdźe wupraji so tele dny tamniša gmejnska rada z hłosa­wzdaćom AfD. Gremij je wjesnjanostu Thomasa Martolocka (CDU) społnomócnił, hromadźe ze zarjadami ­přećiwo planam Aresa we wsy zakročić. Tam chce rapper tattoo-studijo a předań scenoweje drasty zarjadować.

Zesylnja awtorske prawa

Freitag, 18. September 2020

Z awtom do chěže zrazyłoj

Wóspork. Njeznateje přičiny dla je wčera Škoda do chěže we Wósporku zrazył, drje bjeztoho zo by borzdźił. Wohnjowi wobornicy dyrbjachu 81lětnu sobujěducu z ćežkim gratom z awta wuswobodźić, na čož ju z helikopterom a šofera z wuchowanskim wozom do chorownje dowje­zechu. Policija pad přepytuje.

Pytaja swědkow

Komorow. Njeznaty šofer módreho VWja z Pirnaskim Kfz-znamješkom a připowěšakom je předwčerawšim na zwjazkowej dróze B 156 mjez Komorowom a Lěskej wobchad wohrozył. Wulko­du­brawska wobydlerska policija prosy swědkow, so pola njeje přizjewić.

Spěšnosć přepruwowali

Klukš. Tohorunja na B 156 su zastojnicy srjedu mjez Klukšom a Minakałom spěšnosć něhdźe 1 500 jězdźidłow kontrolowali. Dohromady 32 šoferam wuprajichu porok. Wodźerjej Audija, kiž bě ze 163 km/h po puću, hrozy pokuta znajmjeńša 600 eurow a sćazanje jězbneje dowolnosće na tři měsacy.

Mittwoch, 15. April 2015

Wokoło jutrow rěčimy wjele wo zajacu. Lětsa wěnujemy dołhowuchačej wjetšu zjawnu kedźbnosć, dokelž je za zwěrjo lěta­ 2015 pomjenowany. Snano je tón abo tamny při nalětnim wuchodźowanju zajaca­ wuhladał. Bě pak to woprawdźe zajac abo tola dźiwi nukl?

Mittwoch, 16. September 2020

Gmejna Njeswačidło a jeje Přećeljo domizny a kultury spominachu na 125. narodniny prof.dr.sc.pust. Arnolda swobodneho knjeza von Vietinghoffa-Riescha, rodźeneho 14. awgusta 1895 na 1945 wotpalenym Nowym hrodźe. Na direktnym narodninskim dnju planowachu poprawom hrodowy koncert z přednoškom wo zasłužbnym zemjanu, kotryž pak je kaž wšitke koncerty Budyskeho hudźbneho lěća koronapandemije dla wupadnył. Tak su narodninski swjedźeń hakle njedawno na Njeswačanskim Starym hrodźe z přeprošenymi hosćimi na dostojne wašnje wotměli, wobkedźbujo postajenja hygieny.

Dienstag, 15. September 2020

Towarstwo dwórnišćo inkluzije zaměrnje swoje předstawy zwoprawdźa

Radwor (SN/BŠe). Radworske dwórnišćo dale a bóle z hłubokeho spara wotuća. Prěnje kročele přetwara stej Jěwa-Marja Chěžcyna a madźelski Tino hižo wuspěšnje zwoprawdźiłoj a štyri bydlenja wu­twariłoj. Nětko chcetaj hišće zbytk impozantneho twarjenja přetwarić. Zakład toho twori wužiwanski koncept towarstwa Radworske dwórnišćo inkluzije, z kotrymž běštaj so tež wo spěchowanske srědki europskeho programa Leader prócowałoj a staj je dóstałoj.

Freitag, 18. September 2020

Radwor. Radworska młodźina měješe ideju, wuhotować „kino w klubje“. Před něšto dnjemi witachu na njón tam 90 hosći, zdźěli Jakub Wowčer. Wosebje swójby z dźěćimi, wjesnjenjo a młodo­stni z Radworja a wokoliny běchu přeprošeni. Serbski synchronizowany kanadiski film „Peeweje“ bě zazběh kinoweje nocy pod hołym njebjom. Hornjoserbsku premjeru měješe pask „SMY“, Sophije Cyžec z Njebjelčic a Luizy Nawkec z Wotrowa. Wonej běštej z nim hłowne myto lońšeho krótkofilmoweho festiwala w Choćebuzu dobyłoj. Wokoło połnocy zakónči so Radworski kinowy wječor z filmom „The Imitation Game“.

Wjace pjenjez třěchikryjerjam

Budyšin. Něhdźe 500 třěchikryjerjow Budyskeho wokrjesa je za čas pandemije dale dźěłało. Nětko chcedźa woni na hospodarskim wužitku wobdźěleni być. To žada sej industrijne dźěłarnistwo Twarić–ratarstwo–wobswět (IG BAU). „Knihi z nadawkami su pjelnjene, zajimcy dyrbja dołho čakać. Za sobudźěłaćerjow ma so ćělne napinanje tež w móšni pokazać“, rjekny Peter Schubert, wobwodny předsyda IG BAU wuchodneje Sakskeje.

Mittwoch, 11. Januar 2017

Swójbne mjena su přeco zaso zajimawe swědčenja rěče našich prjedownikow. W serbšćinje maja wone wosebitu hódnotu, dokelž pochadźeja z časa, z kotrehož hišće žane pisomne pomniki njewobsedźimy. Kak su naši prjedownicy před wjele lětstotkami myslili a so rěčnje zwuraznili, wo tym nam wone mjena znajmjeńša něšto přeradźeja.

Chcemy so zaso wěnować někotrym serbskim prócowarjam zańdźenosće, kotřiž maja lětsa kulojtu abo połkulojtu róčnicu narodnin abo posmjertnin, a so zamyslić do jich mjenow. Swójbne mjena nastachu často z mjenow powołanjow, kotrež běchu prěni nošerjo mjenow wukonjeli. Tak je to na přikład pola Šewčika, takrjec „małeho šewca“. Jakub Šewčik, rodźeny w Baćonju a farar mjez druhim w Chrósćicach, wěsty čas předsyda Domowiny, předewšěm pak awtor basnjow patriotiskeho charaktera, změje 6. septembra 150. róčnicu narodnin.

Korla Awgust­ Fiedler, znaty hudźbnik a sobuwuhotowar spěwanskich swjedźenjow, zemrě 16. meje 1917. Swójbne mjeno Fiedler pochadźa tohorunja z mjena powołanja; w tym padźe wšak je wone němskeho pochada, měnjeny je wězo­ „husler“.

Anzeige