Dźiwadłowa skupina w Delanach wobsteji lětsa 35 lět

Šunow (SN/MG). Minjenu wutoru na žurli Fabriskeje hospody: Mjez lajskimi hrajerjemi a hrajerkami dźiwadłoweje skupiny Konjecy-Šunow knježi trochu napjatosće, jako prěni raz na jewišću zwučuja, na kotrymž změja jutře, sobotu, swoju premjeru. „Čińće woměrje“, woła režiserka Petra-Maria Bulankec-Wenclowa a přida: „Premjera je hakle sobotu.“ Hišće so wšitcy smějkotaja, byrnjež so intensiwnje na swoju nowu inscenaciju „Wolijowy šajch z Marabiskeje“ přihotowali.

Dźensa před 80 lětami, 13. februara 1945, bu z najzrudnišim dnjom za saksku stolicu Drježdźany. Dotal njebu wulkoměsto nad Łobjom, kotrež bě swojich krasnych baroknych twarow dla swěto­znata metropola, wot ameriskich a jendźelskich lětadłow bombardowane. ­Sowjetska armeja steješe hižo sto kilometrow wuchodnje nad łužiskej Nysu, hdyž aliěrowane komanda přikaza Drježdźany přez bombardowanje zničić. Dwě hodźinje do połnocy 13. februara k 14. dnju tutoho měsaca zahaji so hoberski nalět ameriskich a jendźelskich wójnskich lětadłow na z ćěkancami z wuchodneje Němskeje a ze zranjenymi wojakami přepjelnjene wulkoměsto.

Hodźinje dołho mjetachu bomby na Stare a Nowe město a na dalše bydlenske wobwody Drježdźan. Domy so sypnychu a palachu so, tohorunja hasy, dróhi a naměsta, dokelž so tež palace bomby na město mjetachu. Rano zahe 14. februara docpě dalša žołma lěta­dłow město a tak cyły druhi dźeń dale a tež hišće 15. februara Drježdźany ­njesměrnje bombardowachu. Dohromady 3 450 bombowcow wospjet na město lećeše a swoje mordarske bomby ­mjetaše.

Před 75 lětami, 1951, sta so při mišterstwach Čěskosłowakskeje w pjasćowanju njewšědna wěc: Łužiski Serb Michał Michałk, rodźeny w lěće 1930 w Sulšecach pola Kulowa, wudoby sej w jednej z wahow złotu medalju! W kónčnym boju bě čěskeho přećiwnika Dericha jasnje porazył. Kak bě k tomu přišło? Runja druhim młodostnym bě w ćežkim času po wójnje w susodnym kraju dźěło namakał. W hraničnym měsće Varnsdorfje (Warnoćicy) bě sej w znatym zawodźe Velveće chlěb zasłužił. Michałk so tam pozdźišo woženi a wosta hač do swojeje smjerće w lěće 2006 w měsće. Wjackróć je wězo ródnu wjes wopytał. We Warnoćicach wěnowaše so we wólnym času pjasćowanju. Trenowaše prawidłownje wutrajnje, zasakle. Stopnjowaše swoje wukony, tak zo so přez wobwodne mišterstwo hač k mišterstwu republiki skwalifikowa. W nic mjenje hač 112 bojach wosta njeporaženy! Bjez dźiwa tuž, zo chcychu jeho sportowi funk­cionarojo za lěćne olympiske hry 1952 w Helsinkach nominować. Za to by staćanstwo ČSR přiwzać dyrbjał. Michałk pak nochcyše so staćanskeje přisłušnosće NDR wzdać (zo njeby do čěskeje wojerskeje słužby trjebał).

Kaž so kóždu nazymu lisćo pisani, lube čitarki­ a lubi čitarjo, tak tež Serbska pro­tyka lěto wob lěto k roznošowarjam a do předawanišćow dochadźa. A kóžde lěto so při prěnim pohledźe na titulny wobraz prašenje wospjetuje: Dokal da nas almanach lětsa na prěnich stronach powjedźe? Do někajkeje wsy wosrjedź Łužicy, snano zaso raz zwonka serbskeho sydlenskeho ruma? Abo njebudźe to scyła někajke sydlišćo­, ale něšto cyle druhe? Móžu was změrować: Lětsa smy zaso w domiznje po puću, dokładnje w kónčinje kołowokoło Hrodźišća a Wósporka. Što wam w tym zwisku jako prěnje do mysli přińdźe? Dajće­ mje hódać ... Měrćin Nowak-Njechorński! Snano tež hišće naš „serbski Inuit“ Jan Awgust Měrćink? Ale to wězo dawno hišće wšo njeje, kaž móžeće sej myslić. W dźewjeć přinoškach so awtorojo kaž Trudla Malinkowa, Opelec mandźelskaj abo Florian Kießlich titulnej kónčinje wěnuja. A hdyž sće so potom čitajo přez prěnje strony „předrěli“, wočakuje was na zwučene­ wašnje pisana měšeńca powědančkow, pućowanskich reportažow a zhladowanjow na znate abo mjenje znate jubileje a podawki ze stawiznow našeje­ domizny.