Freitag, 01. März 2024
Budyšin (SN/bn). Knižna premjera fachoweje publikacije „Der Bauingenieur | Twarski inženjer Eberhard Deutschmann | Dučman – Zwischen Lausitzer Holzbaukunst und industriellem Bauen | Mjez łužiskej drjewowej architekturu a industrielnym twarjenjom“ je wčera něhdźe 30 zajimcow do Smolerjec kniharnje přiwabiła. Awtorka Betina Kaun zahaji prezentaciju dźakujo so mjez druhim „Załožbje za serbski lud, kotraž je z wudawaćelku knihi, zapósłancej Sakskeho krajneho sejma Markej Šimanej za wažnu podpěru, Iris Brankačkowej za wuhotowanja a nic naposledk spiritusej rectorej Jurjej Łušćanskemu“. Chronologisce rysowaše wona na to „pjeć tworićelskich periodow wopřijimacy němsko-serbski žiwjenski puć a skutkowanje“ Dučmana, kiž słuša nastupajo twarstwo, inženjerstwo a slědźenje na woběmaj polomaj „mjezynarodnje k najwuznamnišim wosobinam“ w druhej połojcy 20. lětstotka.
Mittwoch, 24. Januar 2024

Na nó, sej zadźiwany prajach, dočitawši nowinske wozjewjenje před­sydy Domowiny. „Na přeće Domowiny, kotraž přeješe sej centralny zakoń, nadźěła tehdyša frakcija CDU w korespondency ze SPD a PDS zakoń ze 17 paragrafami“, rěkaše minjeny pjatk oficialnje ze Serbskeho domu. Nowy sakski Serbski zakoń bě krajny sejm 20. januara 1999 w Drježdźanach schwalił, potajkim před 25 lětami.

Wěrne na teksće je, zo měješe zakoń 17 paragrafow. Wěrnosći njewotpowěduje, zo „nadźěła tehdyša frakcija CDU“ jón. Njewěrne dale je, zo by so to hejgn stało „w korespondency“ ze SPD a PDS.

Stawizny noweho serbskeho zakonja sahaja do wichorojteho časa politiskeho přewróta: Tehdy wutwori so serbska dźěłowa skupina, demokratisce ze zastupjerjemi serbskeje zjawnosće nastajena.

Montag, 26. Februar 2024
26. februara 1904 zemrě w Charlottenburgu pola Berlina serbski wučer a spisowaćel Jan Bohumił Nyčka. Wón narodźi so we Wojerecach jako syn chudeho krawca. Wotrosće tež w Blunju pola přiwuznych a přiswoji sej nimo Wojerowskeje serbšćiny tež narěč Blunjanow. Wobdarjeny pachoł wopytowaše wučersku preparandu w Bórkhamorje z hornjoserbskej wučbu a wučerski seminar w delnjołužiskej Starej Darbni. Prěnje wučerske městno bě w Sprjejcach (Spreewitz) na mjezy k Delnjej Łužicy. 1846 wopušći łužisku domiznu a poda so do Poruhrskeje. Tam wučerješe najprjedy dwanaće lět w syrotowni a wot 1858 hač do 1894 w Essenje. W Poruhrskej, hdźež tysacy Polacy w hórni­stwje dźěłachu, nawukny jeje rěč a wudźerži wuske zwiski k pólskim swójbam, wosebje tych z ewangelskej nabožinu. 1894 poda so na wuměnk do Charlottenburga, hdźež dósta dowolnosć serbske kemše za słužowne a wojakow swjećić. 1873 přistupi Maćicy Serbskeje a dopisowaše wo swojich pućowanjach a wo Poruhrskej kaž tež wo swojim dźěćatstwje we Łužicy, na přikład „Pastyrske žiwjenje w Blunju před 60 lětami“ a přinoški wo serbskej rěči a narěčach. Manfred Laduš

Freitag, 09. Februar 2024

Loni krótko do hód je w Ludowym nakładnistwje Domowina wušoł dalši zwjazk w rjedźe „Die sorbische Bibliothek“. W tymle rjedźe wudawa serbske nakładnistwo hižo wot lěta 2000 wobstajnje twórby serbskeho literarneho herbstwa a serbskeje načasneje literatury w němskej rěči. Ze zwjazkom z titlom „Wie ein Mittelpunkt entsteht“ je rozrostł na 12 wudaćow.

Nowy zwjazk je nowum w rjedźe, přetož jedna so prěni raz wo antologiju: wo zběrku prozy z pjera wšelakich awtorow. Do toho su so w zwjazkach stajnje twórby abo přełožki twórbow jeničkeje awtorki abo jeničkeho awtora wozjewjeli, na př. basnje Miny Witkojc abo Jakuba Barta­Ćišinskeho, fabule Handrija Zejlerja, powědki Jurja Kocha abo romany Marje Młynkoweje, Jurja Brězana a Křesćana Krawca.

Serbska debata

Neuheiten LND