Łužičanska rapsodija a hosćo dopokazali: Serbska folklora njeje zastarska

Budyšin (SN/bn). „Najrjeńšo je zhromadnje“ rěkaše rejowanska skupina Łužičanska rapsodija gali, z kotrejž minjeny kónc tydźenja swoje třeće narodniny woswjeći. Tehdy jako projektowy cyłk za we wobłuku Smochčanskeho hudźbneho swjedźenja za program „Pólskej nocy“ wutworjene ćěleso je mjeztym z krutym dźělom dorostoweho studija Serbskeho ludoweho ansambla. Wotpowědnje powitaštaj intendant Tomas Kreibich-Nawka a jednaćelka Diana Wagnerec hosći předwčerawšim na wupředatej žurli SLA. Wonaj dźakowaštaj so rapsodiji za „tři lěta połnje hudźby, zetkawanjow a dožiwjenjow. Wy sće dopokaz, zo so młodźina za serbsku kulturu hori a zo njeje folklora ničo zastarske. Łužica je wam fundament a zdobom žórło, z kotrehož čerpaće.“

Dźensa před 80 lětami, 13. februara 1945, bu z najzrudnišim dnjom za saksku stolicu Drježdźany. Dotal njebu wulkoměsto nad Łobjom, kotrež bě swojich krasnych baroknych twarow dla swěto­znata metropola, wot ameriskich a jendźelskich lětadłow bombardowane. ­Sowjetska armeja steješe hižo sto kilometrow wuchodnje nad łužiskej Nysu, hdyž aliěrowane komanda přikaza Drježdźany přez bombardowanje zničić. Dwě hodźinje do połnocy 13. februara k 14. dnju tutoho měsaca zahaji so hoberski nalět ameriskich a jendźelskich wójnskich lětadłow na z ćěkancami z wuchodneje Němskeje a ze zranjenymi wojakami přepjelnjene wulkoměsto.

Hodźinje dołho mjetachu bomby na Stare a Nowe město a na dalše bydlenske wobwody Drježdźan. Domy so sypnychu a palachu so, tohorunja hasy, dróhi a naměsta, dokelž so tež palace bomby na město mjetachu. Rano zahe 14. februara docpě dalša žołma lěta­dłow město a tak cyły druhi dźeń dale a tež hišće 15. februara Drježdźany ­njesměrnje bombardowachu. Dohromady 3 450 bombowcow wospjet na město lećeše a swoje mordarske bomby ­mjetaše.

Před 75 lětami, 1951, sta so při mišterstwach Čěskosłowakskeje w pjasćowanju njewšědna wěc: Łužiski Serb Michał Michałk, rodźeny w lěće 1930 w Sulšecach pola Kulowa, wudoby sej w jednej z wahow złotu medalju! W kónčnym boju bě čěskeho přećiwnika Dericha jasnje porazył. Kak bě k tomu přišło? Runja druhim młodostnym bě w ćežkim času po wójnje w susodnym kraju dźěło namakał. W hraničnym měsće Varnsdorfje (Warnoćicy) bě sej w znatym zawodźe Velveće chlěb zasłužił. Michałk so tam pozdźišo woženi a wosta hač do swojeje smjerće w lěće 2006 w měsće. Wjackróć je wězo ródnu wjes wopytał. We Warnoćicach wěnowaše so we wólnym času pjasćowanju. Trenowaše prawidłownje wutrajnje, zasakle. Stopnjowaše swoje wukony, tak zo so přez wobwodne mišterstwo hač k mišterstwu republiki skwalifikowa. W nic mjenje hač 112 bojach wosta njeporaženy! Bjez dźiwa tuž, zo chcychu jeho sportowi funk­cionarojo za lěćne olympiske hry 1952 w Helsinkach nominować. Za to by staćanstwo ČSR přiwzać dyrbjał. Michałk pak nochcyše so staćanskeje přisłušnosće NDR wzdać (zo njeby do čěskeje wojerskeje słužby trjebał).

„Turnow-Preilack (dpa/SN). Tři dny po sabotaži na milinowej syći blisko Janšojskeje milinarnje pruwuja zamołwići přepytowarjo list jednotliweho wuznawarja …“, čitachmy spočatk septembra w Serbskich Nowinach. Zrědka so stanje, zo rozprawjeja medije po cyłej Němskej z wjeski, kiž steji w srjedźišću aktualneje Serbskeje pratyje. Njejedna so při tym wo Turnow, kotrehož němske a serbske mjeno so njerozeznawa. Ně, nowa Pratyja wěnuje so Pśiłukej, kaž wjeska serbsce rěka. Hižo wjace hač sto lět je Pśiłuk elektrifikowany: W lěće 1921 přizamknychu jón milinowej syći a blisko šule natwarichu trafostaciju, kiž wupada kaž wěža. Hišće dźensa móžeš ju wobdźiwać, steji samo pod pomnikoškitom.