Na 70. kongresu FUEN schadźuja so zastupjerjo europskich mjeńšinow
Helsinki/Helsingfors (SN/MG). Federalistiska unija europskich narodow (FUEN) je wčera swój kóždolětny kongres zahajiła. Prěni raz schadźuje so wjace hač 200 delegatkow a delegatow lětsa w finskej stolicy Helsinki. Kongres wuhotuje FUEN 70. raz.
Na zahajenju porěča mjez druhim měšćanosta Helsinkow Daniel Sazonov. Wón wuzběhny, zo drje je finska stolica jedne z najlěpšich městnow za wuměnu wo prašenjach mjeńšinow. Helsinki, ale tež Finska scyła, su mjenujcy dobry přikład za derje fungowacu dwurěčnosć. Hačrunjež jenož něhdźe pjeć procentow Finow šwedsce rěči, stej wobě rěči runohódnej hamtskej rěči kraja. Dohromady pak rěča ludźo w Helsinkach dźensa wjace hač 160 rěčow, štož je raz mjeńše raz wjetše wužadanje za město, tak Sazanov.
Dźensa před 80 lětami, 13. februara 1945, bu z najzrudnišim dnjom za saksku stolicu Drježdźany. Dotal njebu wulkoměsto nad Łobjom, kotrež bě swojich krasnych baroknych twarow dla swětoznata metropola, wot ameriskich a jendźelskich lětadłow bombardowane. Sowjetska armeja steješe hižo sto kilometrow wuchodnje nad łužiskej Nysu, hdyž aliěrowane komanda přikaza Drježdźany přez bombardowanje zničić. Dwě hodźinje do połnocy 13. februara k 14. dnju tutoho měsaca zahaji so hoberski nalět ameriskich a jendźelskich wójnskich lětadłow na z ćěkancami z wuchodneje Němskeje a ze zranjenymi wojakami přepjelnjene wulkoměsto.
Hodźinje dołho mjetachu bomby na Stare a Nowe město a na dalše bydlenske wobwody Drježdźan. Domy so sypnychu a palachu so, tohorunja hasy, dróhi a naměsta, dokelž so tež palace bomby na město mjetachu. Rano zahe 14. februara docpě dalša žołma lětadłow město a tak cyły druhi dźeń dale a tež hišće 15. februara Drježdźany njesměrnje bombardowachu. Dohromady 3 450 bombowcow wospjet na město lećeše a swoje mordarske bomby mjetaše.
Před 80 lětami, njedźelu, 7. julija 1946, po připołdnju su so w Koslowje pola Kupkec skupiny serbskich młodostnych z 23 wsow zetkali. Na kóncu wójny běše Koslow chětro zničeny. Nětko započachu młodostni hromady rozpadankow rumować. Pilnych dźěłaćerjow zawjeseli chór z Konjec/Šunowa ze spěwami, kiž potom wšitcy sobu spěwachu. Z akciju w Koslowje je so brigadowanje serbskeje młodźiny zahajiło. Ličba brigadow zwyši so na 56. Pozdźišo rozšěrichu so aktiwity na akciju „Wo naš wšědny chlěb“, kotrejež ćežišćo bě socialne polo. A bórze spěwachu w Serbach:
„Bratře, sotra, pój ty k nam,
do dźěła, brigady,
słaby je dźens kóždy sam,
mócne su brigady.“
„Turnow-Preilack (dpa/SN). Tři dny po sabotaži na milinowej syći blisko Janšojskeje milinarnje pruwuja zamołwići přepytowarjo list jednotliweho wuznawarja …“, čitachmy spočatk septembra w Serbskich Nowinach. Zrědka so stanje, zo rozprawjeja medije po cyłej Němskej z wjeski, kiž steji w srjedźišću aktualneje Serbskeje pratyje. Njejedna so při tym wo Turnow, kotrehož němske a serbske mjeno so njerozeznawa. Ně, nowa Pratyja wěnuje so Pśiłukej, kaž wjeska serbsce rěka. Hižo wjace hač sto lět je Pśiłuk elektrifikowany: W lěće 1921 přizamknychu jón milinowej syći a blisko šule natwarichu trafostaciju, kiž wupada kaž wěža. Hišće dźensa móžeš ju wobdźiwać, steji samo pod pomnikoškitom.
