Wulki wjeršk w małym Lejpoldźe
Lejpold. Poprawom je Lejpold mjez Worklecami a tak mjenowanym serbskim highwayjom chětro měrna mała wjeska, hdźež so lědma što stawa. Runje nawopak bě tomu minjenu sobotu, jako swjećachu tam tak mjenowany „Räck Ättäck“ festiwal. Běše to hižo šesty króć, zo tutón festiwal w Lejpoldźe wuhotowachu.
Hudźbny festiwal měrješe so wosebje na zajimcow punk rock hudźby – woni běchu wutrobnje witani. Wustupili su tam štyri skupiny, mjenujcy „Lendenzorn Emada“, „Die letzten Streichhölzer“, „Die Pfandpiratten“ a skupina „Bang Mustang“. Hudźbnicy tutych skupin su so z přećelskich kruhow hromadźe namakali. Jich wotpohlad je zhromadnje hudźenje a zwuraznjenje antifašistiskeho politiskeho měnjenja, kaž je to wot punk rocka znate. Skupiny pochadźeja zwjetša z kónčin wokoło Drježdźan a Pirny, kaž wopytowarjo w běhu wječora zhonichu.
Sport, hudźba a wjeselo
Minjeny kónc tydźenja su Nowowješćenjo swój lětuši wjesny swjedźeń swjećili. Tři dny wočakowaše wopytowarjow wotměnjawy program ze sportowymi wubědźowanjemi, hudźbu, překwapjenkami a dobrej naladu. Na swjedźenišću witachu tójšto hosći ze wsy a z wokoliny.
Swjedźeń zahaji so z natočenjom piwa, při čimž so diskotekaraj Phase2 a DJ Savid wo hudźbu staraštaj. Hač do zažnych rańšich hodźin hosćo rozwólnje swjećachu a rejwachu. To bě radźeny start swjedźenskeho kónca tydźenja. Sobota steješe cyle w znamjenju hry, wjesela a zhromadnosće. Na klubowej olympiadźe měrješe sydom mustwow we wšelakich disciplinach swoje mocy. Hač při krosnowanju na walčkach słomy, při wubědźowanju z wotpadkowymi sudobjemi abo na dalšich stacijach – teamowy duch a wušiknosć běštej požadanej. Wosebity wjeršk bě rodejo na mechaniskim byku, kotryž wobdźělnikow a přihladowarjow w samsnej měrje zahori. Na kóncu so wospjet mustwo High5 přesadźi a z tym swój lońši titul wuspěšnje zakitowaše.
Sedmu dekadu wuměny zahajili
51 Sokołkow a Sokołow sportoweho towarstwa Sokoł Ralbicy/Hórki je so w juniju do Čěskeje podało, hdźež wobdźělichu so w měsće Spálené Poříčí na 61. sportowej wuměnje. Hižo dlěje hač 20 lět wobsteji zdobom partnerstwo mjez tymle městačkom, kiž leži na zapadźe Čěskeje něhdźe 25 kilometrow južnje Plzena, a gmejnu Ralbicy/Róžant.
Po pjatkownym přijězdźe zetkachu so spřećelene swójby doma abo w korčmičce při sportnišću TJ Sokol Spálené Poříčí, zo bychu so wo najnowšich podawkach w Čěskej a we Łužicy rozmołwjeli. Sobotu dojědźechu sej wšitcy zhromadnje do města Blatná, kotrež leži něhdźe 20 kilometrow sewjernje Strakonic. Tam wobhladachu sej hród Blatná. Hród z kapałku, kotryž je w priwatnym wobsydstwje, bě w 13. lětstotku nastał. Jón wobdawa rjana wulka jendźelska zahroda ze stolětnymi štomami. Tam pasu so skludne dańki, kotrež móžachu dźěći a dorosćeni picować.
Šulerjo na slědach Herkulesa byli
Krótko do kónca šulskeho lěta dojědźechmy sej my wobdźělnicy kursa łaćonšćiny Budyskeho Serbskeho gymnazija do Drježdźan, hdźež so na slědy Herkulesa podachmy. Najprjedy strowješe wón nas pozłoćany z wěže radnicy, po tym zetkachmy jeho na pawiljonje w Zwingeru – pod ćežu zemskeje kule stuleneho.
We wosebitej wustajeńcy „Herkules: rjek abo anti-rjek“ wuslědźichmy, kak su wuměłcy w zašłosći a přitomnosći połboha Herkulesa zwobraznjeli. Wosebje napjate bě zhonić, kak je so Awgust Sylny jako „Hercules saxonicus“ prezentował, zo by druhich knježićelow a swojich poddanow jimał.
Při horcych temperaturach čujachmy so skónčnje tróšku kaž w Romje, jako Neptunowu studnju w měšćanskej štwórći Friedrichstadt wobdźiwachmy a sej zwobraznjenje bohow rěkow Tiber a Nil wobhladachmy.
Michaela Hojerowa,
wučerka łaćonšćiny
Přećelow-partnerow w Jelenjej Górje wopytali
Hakle w meji, składnostnje lětušeho Budyskeho nalěća, je Budyske towarstwo měšćanskich partnerstwow hosći z Heidelberga witało, při čimž 35 lět wobstejace partnerske zrěčenje potwjerdźichu a wobnowichu. Njedawno pobychu někotři čłonojo Budyskeho towarstwa w Pólskej. Na přeprošenje přećelow z Jelenjeje Góry wobdźělichmy so na 25. jubileju „Lemberskeho spěwa“, kotryž woswjeći so w dźiwadle Zdrojowy Teatr Animacij w měšćanskim kurowym parku. Znata wuměłča Honorata Magdeczko-Capote prezentowaše wšelakich lawreatow zašłych lět a skićeše tak hosćom z wobeju krajow pisany a jara hnujacy program. Ze zhromadnym grilowanjom so wječor zakónči. Tola nic jenož kulinariske wokřewjenja nas wočakowachu. Z wulkotnym gitarowym přewodom Magdeczko-Capote a ze sepju spěwow našich pólskich přećelow njemóžachmy na tutym přećelskim wječoru cyle sobu dźeržeć!
Čěšćinarjo zhromadnje sej wulećeli
Třeću sobotu smažnika smy so z někotrymi dorosćenymi, kotřiž w Budyskim Serbskim domje čěsce wuknu, hižo sedmy raz na wulět do bliskeje Čěskeje podali. Tónraz smy sej jako cil město Nový Bor a mjez turistami jara woblubowanu wjes Sloup njedaloko Čěskeje Lípy wuzwolili.
Město Nový Bor (němsce něhdy Haida) je jenož něhdźe 60 kilometrow wot Budyšina zdalene a ma 11 000 wobydlerjow. Muzej škleńčerstwa bě prěnja stacija našeho wulěta. W lěće 1893 załoženy je wón druhi najstarši po cyłym swěće. Wobhladachmy sej eksponaty a zhonichmy tójšto wo stawiznach muzeja, ale runje tak wo wuwiću stilow a technologijow škleńčerstwa w tamnišej wokolinje wot 18. lětstotka hač do dźensnišeho.
Wot muzeja na Naměsće měra njebě daloko hač k našej přichodnej staciji. Bě to originalny hosćenc Huť (wuškrěwarnja). Tam móžeš při wobjedźe přez wulke wokna do dźěłarnje hladać a škleńčerjam při dźěle přihladować. Mjeztym zo maja škleńčerjo w 15 hodź. swjatok, je hosćenc wězo dlěje wočinjeny.
Čěske a łužiske dźěći na jewišću
Pod hesłom „Jewišću zdar – dźiwadło zwjazuje“ su so dźěći Serbskeje zakładneje šule Budyšin a zakładneje šule Polevsko njedawno na wosebity zetkawanski kónc tydźenja zešli, zo bychu swój zhromadny projekt zakónčili. W srjedźišću steješe trojorěčna čěsko-serbsko-němska prapremjera zhromadnje wuwiteje hudźbneje dźiwadłoweje hry „Mam ideju“. Z profesionelnymi dźiwadźelnikami dźěći swoje mysle, swoju hudźbu a swoju fantaziju na jewišću předstajichu. Nimo samotwarjenych hudźbnych nastrojow a kreatiwnych rekwizitow prezentowachu w jewišćowej hrě mašiny přichoda, kotrež běchu z papjercoweho kartona natwarili. Z tójšto humorom a pisanymi idejemi předstajichu mjez druhim „hairbuster“, kotryž frizuru po přeću kuzła. Tež sushi-mašina abo křesło, kotrež wužiwarjej chribjet masěruje abo tykanc napječe, stej přihladowarjow zahoriłoj. Tak njebě hra jenož předstajenje na jewišću, ale žiwy wuraz kreatiwity dźěći a jich wjesela na přichod.
Na slědach Njechorńskeho pućowali
„Rjane je lěćo w domiznje! Hdyž dźiwna kwětka, módra lilija, zakćěwa po žumpojtych łukach. Hdyž wšě hona žołmja, hdyž kosa syči w žiće a jako mak čerwjene banty zmawuja z kłobukow serbskich žnjencarjow.“ Tak wopisuje serbski moler a spisowaćel Měrćin Nowak-Njechorński swoju blišu wokolinu. Při jeho ródnym domje w Njechornju zetka so minjenu njedźelu kruh přećelow Měrćina Nowaka-Njechorńskeho. Dokelž so tam nětkle mócnje twari, podachu so hnydom dale na pućowanje po šćežkach Njechorńskeho.
Dwoja drasta na mejemjetanju
Wojerecy. Mjeztym třeći raz su dźěći a kubłarki horta „Handrij Zejler“, kiž je w nošerstwje Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka (CSB), zhromadnje meju stajeli a mjetali. Dźěći kubłanišća, kotrež chodźa do 3. lětnika tamnišeje zakładneje šule, běchu sej za to katolsku kaž tež Wojerowsku narodnu drastu woblekli. Při zdrasćenju holcow napadny, kak napjate wone běchu, jako so katolsku drastu zhotowachu. Najwjetši dźěl dźěći ma mjenujcy wuši poćah k Wojerowskej ewangelskej drasće a jenož mało dźěći pochadźa ze skerje katolskeje wokoliny. Mjez dźěćimi kaž tež hotowarničemi nasta při zdrasćenju čiła rozmołwa wo zhromadnosćach a rozdźělach katolskeje a ewangelskeje drasty, wo woznamje barbow a změnje drasty w běhu časa. Wobliča dźěći wo tym swědčachu, kak horde běchu, jako móžachu so skónčnje sobušulerjam pokazać.
Kubłarka horta Lysann Wilmsmeyerowa a rjadowniska wučerka Ines Kirsteinowa běštej z holcami a hólcami z wulkej prócu serbske rejki nazwučowałoj, ke kotrymž dźěći wótře serbsce spěwachu. Skónčnje wuzwoli sej Aaron Leticiju za mejsku kralownu.
Wo hrajkanišću zahorjene byli
Wotrow. Składnostnje dnja dźěsća je Wotrowska pěstowarnja „Dźěćacy raj“ w nošerstwje Serbskeho šulskeho towarstwa swojim chowancam rjanu překwapjenku wobradźiła. Ze swojimi kubłarkami dojědźechu sej holcy a hólcy do Ramnowa na wulke hrajkanišćo pod třěchu.
Hižo jězba z busom bě přewšo zajimawa. Po puću wobdźiwachu młodźi pasažěrojo traktory, nakładne awta a wulke kranowe jězdźidło.
Wulke hrajkanišćo z krosnowadłom, suwadłom a awtkami k jězdźenju dźěći hnydom zahori. Tež wotdźěl za žłobikowe dźěći skićeše wulkotne móžnosće sej hrajkać. Někotrym so wosebje tołsta roła lubješe. Ju móžachu z bulikami napjelnić, kotrež horjeka zaso won třělachu. Za zastaranje njemějachu jenož mały přikusk sobu, ale dóstachu tež wobjed, kiž je kuchnja klóštra Marijina hwězda do Ramnowa dowjezła. Hańžka Nawcyna
