Pod hesłom „Jewišću zdar – dźiwadło zwjazuje“ su so dźěći Serbskeje zakładneje šule Budyšin a zakładneje šule Polevsko njedawno na wosebity zetkawanski kónc tydźenja zešli, zo bychu swój zhromadny projekt zakónčili. W srjedźišću steješe trojorěčna čěsko-serbsko-němska prapremjera zhromadnje wuwiteje hudźbneje dźiwadłoweje hry „Mam ideju“. Z profesionelnymi dźiwadźelnikami dźěći swoje mysle, swoju hudźbu a swoju fantaziju na jewišću předstajichu. Nimo samotwarjenych hudźbnych nastrojow a kreatiwnych rekwizitow prezentowachu w jewišćowej hrě mašiny přichoda, kotrež běchu z papjercoweho kartona natwarili. Z tójšto humorom a pisanymi idejemi předstajichu mjez druhim „hairbuster“, kotryž frizuru po přeću kuzła. Tež sushi-mašina abo křesło, kotrež wužiwarjej chribjet masěruje abo tykanc napječe, stej přihladowarjow zahoriłoj. Tak njebě hra jenož předstajenje na jewišću, ale žiwy wuraz kreatiwity dźěći a jich wjesela na přichod.
„Rjane je lěćo w domiznje! Hdyž dźiwna kwětka, módra lilija, zakćěwa po žumpojtych łukach. Hdyž wšě hona žołmja, hdyž kosa syči w žiće a jako mak čerwjene banty zmawuja z kłobukow serbskich žnjencarjow.“ Tak wopisuje serbski moler a spisowaćel Měrćin Nowak-Njechorński swoju blišu wokolinu. Při jeho ródnym domje w Njechornju zetka so minjenu njedźelu kruh přećelow Měrćina Nowaka-Njechorńskeho. Dokelž so tam nětkle mócnje twari, podachu so hnydom dale na pućowanje po šćežkach Njechorńskeho.
Wojerecy. Mjeztym třeći raz su dźěći a kubłarki horta „Handrij Zejler“, kiž je w nošerstwje Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka (CSB), zhromadnje meju stajeli a mjetali. Dźěći kubłanišća, kotrež chodźa do 3. lětnika tamnišeje zakładneje šule, běchu sej za to katolsku kaž tež Wojerowsku narodnu drastu woblekli. Při zdrasćenju holcow napadny, kak napjate wone běchu, jako so katolsku drastu zhotowachu. Najwjetši dźěl dźěći ma mjenujcy wuši poćah k Wojerowskej ewangelskej drasće a jenož mało dźěći pochadźa ze skerje katolskeje wokoliny. Mjez dźěćimi kaž tež hotowarničemi nasta při zdrasćenju čiła rozmołwa wo zhromadnosćach a rozdźělach katolskeje a ewangelskeje drasty, wo woznamje barbow a změnje drasty w běhu časa. Wobliča dźěći wo tym swědčachu, kak horde běchu, jako móžachu so skónčnje sobušulerjam pokazać.
Kubłarka horta Lysann Wilmsmeyerowa a rjadowniska wučerka Ines Kirsteinowa běštej z holcami a hólcami z wulkej prócu serbske rejki nazwučowałoj, ke kotrymž dźěći wótře serbsce spěwachu. Skónčnje wuzwoli sej Aaron Leticiju za mejsku kralownu.
Wotrow. Składnostnje dnja dźěsća je Wotrowska pěstowarnja „Dźěćacy raj“ w nošerstwje Serbskeho šulskeho towarstwa swojim chowancam rjanu překwapjenku wobradźiła. Ze swojimi kubłarkami dojědźechu sej holcy a hólcy do Ramnowa na wulke hrajkanišćo pod třěchu.
Hižo jězba z busom bě přewšo zajimawa. Po puću wobdźiwachu młodźi pasažěrojo traktory, nakładne awta a wulke kranowe jězdźidło.
Wulke hrajkanišćo z krosnowadłom, suwadłom a awtkami k jězdźenju dźěći hnydom zahori. Tež wotdźěl za žłobikowe dźěći skićeše wulkotne móžnosće sej hrajkać. Někotrym so wosebje tołsta roła lubješe. Ju móžachu z bulikami napjelnić, kotrež horjeka zaso won třělachu. Za zastaranje njemějachu jenož mały přikusk sobu, ale dóstachu tež wobjed, kiž je kuchnja klóštra Marijina hwězda do Ramnowa dowjezła. Hańžka Nawcyna
Krótko do swjatkow bě gmejnska wohnjowa wobora Ralbicy-Róžant zhromadnje ze wšěmi pjeć wjesnymi woborami z Ralbic, Konjec/Šunowa, ze Smjerdźaceje, ze Sernjan a z Róžanta wobšěrnu wukubłansku słužbu w Šunowje přewjedła. Podpěrali su zasadźenske mocy při tym kameradaj ze susodneje gmejnskeje wohnjoweje wobory Rakecy, kiž běštaj z tak mjenowanym wjerćatym rěblom do Šunowa přijěłoj.
Jako objekt zwučowanja słužeše prózdny dom při Lěsnym puću, kotryž ma so w blišim přichodźe spotorhać. Tak so dobrowólnym wohnjowym wobornikam móžnosć skićeše, wšelake scenarije zasadźenja pod realistiskimi wuměnjenjemi trenować. Ćežišćo wukubłanja ležeše na hašenju wohenja we wuhenju. Pod fachowym nawodom zamołwiteho saznika za wobwod Kamjenc Franka Freudenberga su zasadźenske mocy wobchadźenje z tajkim scenarijom zasadźenja praktisce zwučowali. Po zapokazanju do techniki za hašenje so palaceho wuhenja přez Freudenberga dyrbjachu so kameradojo z Rakečanskim so wjerćacym rěblom k wjerškej wuhenja podać a tam hašenje zwučować.
W běhu lěta zetkawaja so čłonojo Serbskeje pčólnicy něhdźe pjeć razow, zo bychu so wo pčołkach dorozumili a wědu kaž tež nazhonjenja wuměnili, ale so tež na druhich polach dale kubłali. W 120. jubilejnym lěće wobstaća pčólnicy přeprosy towarstwo srjedu na njewšědne zetkanje do Małeho Wjelkowa. Přeprošenje je něhdźe 30 zajimcow sćěhowało, z toho pak jenož mała črjódka pčołarjow.
Na zarjadowanju witachu dr. Lubinu Malinkowu ze Serbskeho instituta. Po krótkim zawodźe w cyrkwičce Ochranowskeje wosady na Zinsendorfowym naměsće rozłoži wona stawizny tamnišeje wosady. Z lochkim a lóštnym wašnjom powědaše nam wo wužadanjach małeje wosady, kotrejž dźensa sto wosadnych přisłuša.
Radwor. Na mjeztym dźewjate Pućowanje wědy derjeměća je Radworske sportowe zjednoćenstwo tež lětsa 1. meje přeprosyło. Něhdźe 40 staršich, młódšich a cyle młodych zajimcow so tónkróć na něhdźe 14 kilometrow dołhu čaru zwaži. Zamołwići běchu wospjet zajimawy a informatiwny wulět po blišej wokolinje Radworja přihotowali. Z Radworja wjedźeše puć přez Bronjo ze swojim słowjanskim hrodźišćom a Kamjenej hač do Chrósta nad Módrej Adriju. Po puću stajnje zaso skrótka pozastachu. Při tym zhonichu mjez druhim wo starodawnej železniskej čarje z Lubija a Wósporka, kotruž su po lěće 1900 twarić započeli a kiž je Radwor wjele lět samo z Berlinom zwjazała. Zbytki starych železniskich nasypow do dźensnišeho wo tym swědča.
Něhdźe 30 dźěći Serbskeje zakładneje šule Budyšin a zakładneje šule w čěskim Polevsku wobdźěli so tydźenja na wosebitym němsko-serbsko-čěskim hudźbnym a rěčnym projekće. Pod hesłom „Hudźba a rěč“ dožiwichu w Chołmje (Kollm) tři pozbudźowace dny połne kreatiwity, wćipnosće a interkulturneho zetkawanja.
Zhromadnje z kreatiwnymi twarcam instrumentow, fachowcom za pišćele a beatbox kaž tež z nazhonitymi rěčnymi animaterami zanurichu so dźěći hrajkajo do swěta nowych wurazow. Z recyclingowych materialijow nastachu hudźbne nastroje, kiž šulerki a šulerjo hnydom wuspytachu, kombinowachu a předstajichu. Při zhromadnym hudźenju, beatboxingu z pišćelemi a při rytmiskich hrach bě spěšnje jasne: Hudźba njetrjeba zhromadnych wokablow, zo by zwjazowała. Cyle připódla dźěći němčinu, serbšćinu a čěšćinu nałožowachu – a to smějo so, kleskajo a spěwajo.
Wulke Ždźary. Cyrkej swjateje Borbory we Wulkich Zdźarach bě minjenu sobotu městno žiwych tradicijow a hudźbneje mnohotnosće. Slepjanski serbski folklorny ansambl je tam nalětni koncert wuhotował. Podpěrali su jón Załožba za serbski lud, Domowina a Syć za serbsku rěč a regionalnu identitu Zari.
W srjedźišću stejachu serbske dudy, z kotrymiž koncert zahajichu, po tym zo bě farar Christian Huth wopytowarjow serbsce a němsce witał. Zahrodnikec sotře Hanka a Martha kaž tež Holger Mäckelburg zahudźichu kruch „Dudy strowja“ a přeprosychu přitomnych z tym na lětuši 10. mjezynarodny festiwal dudakow wot 19. do 21. junija do Slepoho.