Wochozy. Bertko, Laduš, Kowal, Wochozy a Delni Wujězd – tele serbske mjena holanskich kónčin a wjele dalšich stejachu minjeny pjatk w srjedźišću zarjadowanja w Šwjelowej bróžni we Wochozach. Ta bě kopata połna wopytowarjow. Nimale 30 zajimcow bě přišło na zarjadowanje z dr. Hyncom Rychtarjom, kiž přednošowaše wo nastaću a wuwiću swójbnych a městnych mjenow. Jeho rozłožowanja běchu tak putace, zo sćěhowachu je připosłucharjo dwě hodźinje dołho z połnej koncentraciju.
Wjetšina ludźi bě z přećom wuswětlenja swojeho mjena abo mjenow znatych přichwatała. Woni móžachu z wotmołwami a wjele dalšimi informacijemi spokojom domoj hić. Tež po zarjadowanju so někotři wobydlerjo Wochoz hišće dlěje z dr. Rychtarjom rozmołwjachu. Iniciatorka popołdnja bě motiwatorka za serbsku rěč wokoło Slepoho a Wochoz Juliana Kaulfürstowa.
Mjenowědne zarjadowanje wotmě so we wobłuku rjada „Zetkanje na kofej“, kotrež towarstwo Šwjelowa bróžnja w běhu ćopłeje sezony jónu wob měsac přewjeduje. Juliana Kaulfürstowa
Jako z dowola jědźech, wuhladach při puću budku z knihami. Tam spontanje pozastach, zo bych raz pohladała, hač něšto k čitanju namakam, wšako přewšo rady a wjele čitam. Tak wzach sej štyri knihi sobu domoj a so hižo na nowe dyrdomdeje wjeselach.
Na jednej knize wuhladach na zadnjej wobalce nalěpk „Kniha na pućowanju. Wzaj mje sobu a čitaj mje, potom daj mi zaso swobodu“. To běch wězo wćipna. Na internetnej stronje so wobhonich, što so za tutej akciju chowa. Wotmysł je, ludźi, kotřiž rady čitaja zwjazać. A kak to? Nalěpk wućišćeć, dźělić a sćěhować. Tuž so přizjewich a pohladach, zwotkel registrowana kniha přińdźe. Něchtó bě ju 11. junija 2020 z knihoweje cele w Kóšynje (Großkoschen) sobu wzał. Snano jako dowolowu lekturu? Potom je so kniha lětsa 29. julija do budki w Zelenym Hózdu (Grünewald) dóstała. Wottam wzach ju 11. awgusta sobu domoj. Nětko ju wězo najprjedy přečitam, prjedy hač ju zaso wotedam.
Bělšecy (SN/MkWj). Spěwarki a spěwarjo Radworskeho chóra Meja su sej minjenu njedźelu wulećeli. Tónkróć wjedźeše jich puć na horu Lubin južnje Budyšina, hdźež wobhladachu sej šćežku sydom serbskich kralow. Wěcywustojnje přewodźeštaj Radworčanow mandźelskaj Judit a Markus Heroldec z Bělšec. Ideju bě młoda Serbowka ze swojim mandźelskim wuwiła, złožujo so na serbsku baju, kotraž wo Lubinje jedna. Po baji je sydom serbskich kralow na sydom kamjeniskach sedźo wuradźowało, kak měli so potłóčowani Serbja Němcam wobarać. Při krawnej bitwje je wonych sydom serbskich kralow zahinyło. Kamjenje ze zornowca, na kotrychž běchu sedźeli, pokrywaja jich rowy. Nětko čakaja woni na dźeń, hdyž jich serbski lud wo pomoc woła.
Što činiš, chceš-li sej tunje sezonalne truskalcy kupić a zdobom dyrdomdej dožiwić? Najlěpje nastajiš so k susodej na wuchod – do Pólskeje. To dźě je jenož něhdźe połsta kilometrow z Budyšina. Njejědźeš pak z awtom, ně, to by přelochko było. Wšako maš hišće hinaše wobchadne srědki: bus, ćah a tramwajku.
Po dlěšej přestawce organizowaše naša Domowinska skupina Komorow-Rakecy-Trupin lětsa zaso wulět. Tón wjedźeše nas njedawno do Delnjeje Łužicy.
Prěnja stacija bě Serbski muzej w Choćebuzu, hdźež nas Christina Kliemowa witaše. Wona pokaza nam wobnowjenu trajnu wustajeńcu z ćežišćemi wěra a nabožina, nałožki a narodne drasty kaž tež hudźba a wupućowanje. Jara zajimawa wustajeńca wobsahuje mjez druhim repliki a originale pismowstwa a ludoweho wuměłstwa kaž tež filmy.
Na to podachmy so do Dešna. Tam nam Babette Zenkerowa tamniši domizniski muzej ze swojej wobšěrnej zběrku na přikład narodnych drastow a domjaceje nadoby, sydlišćo Stary lud a wosadnu cyrkej pokaza a mnoho pozadkow rozłoži. Farar a sobuzałožer Domowiny Bogumił Šwjela bě so wo to postarał, zo běchu při wobnowjenju Dešnjanskeje cyrkwje tež serbske napisy zachowali.
Runja lońšemu lětu su so seniorojo Worklečanskeje dnjoweje hladarnje „Při Krabatowym puću“ tež lětsa na zhromadny wulět podali. Minjene dny tak daloko bě. Na zachodne durje našeje dnjoweje hladarnje napisachmy rano cedlu, na kotrež steješe „Smy sej wulećeli. Jutře smy zaso tu!“.
Jako we Worklecach wotjědźechmy, běchu wobdźělnicy z prawom wćipni, wšako bě cil našeje wuprawy překwapjenka. Naš puć wjedźeše po rjanej łužiskej krajinje do Biskopic. Naš cil bě tamniši zwěrjenc. Wón njeje přewulki a tuž dosć přewidny, přiwšěm móžeš sej tam wjele rjaneho wobhladać. Při zachodźe na nas hižo młoda žona čakaše, zo by nas po Biskopičanskim zwěrjencu přewodźała.
Budyšin (CRM/SN). Na zarjadowanje w rjedźe Kofej w třoch je Serbski muzej znowa minjenu srjedu přeprosył. Na blidźe přihotowany pak njeběše ke kofejej tónraz słódny pjekarski abo samopječeny tykanc, ale nakrate běchu wšelake družiny chlěba a k tomu sydaše butra, měd, marmelada a domjaca kołbasa. Tema kuratorki Andreje Pawlikoweje dźě bě „Naslědnosć w domjacnosći – sušić, naselić, zawarić“. Wona zwěsća, zo „wjele z něhdyšeho so dźensa zaso wožiwja“. K tomu nima dom wězo jenož eksponaty w swojim składźe. Wona składźe nowše knihi na blido a bě sej tohorunja swětłowobrazowy přednošk zdźěłała.
Čłonojo Zwjazka serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow z předsydku Moniku Cyžowej kóždolětnje kubłansku wuprawu přewjeduja. Njeje to jenož kubłanska jězba, ale tež wutrobne zetkanje sobustawow. Woni so wobstajnje zetkawaja, nawjazuja nowe přećelstwa a wobstejace skrućeja a pohłubšeja. Stajnje knježi dobra atmosfera. Njedawno překwapi nas předsydka ze słódnej jědźu wonka w přirodźe a dožiwichmy zajimawy program wo nastaću briketow.
Kolesa transportowachmy ze swojimi awtami do Łaza. Wottam kolesowachmy do Hórnikec. Tam dožiwichmy zajimawostki wo nastaću briketow. Krosnowachmy na najwyši poschod bywšeje briketownje a wobdźiwachmy staw historiskeje techniki. Po tym swačachmy wonka w přirodźe.
Wobydlerjo Lejna su minjenu sobotu 600lětne wobstaće swojeje wsy swjećili. Swjatočnosć započa so popołdnju z historiskim wuchodźowanjom po wsy. Benedikt Cyž, mjez Lejnjanami mjenowany „wjesny chronist“, wjedźeše nas podłu Wysokeje dróhi, něhdyšeje wikowanskeje dróhi a powědaše zahoriće wo kublerjach a wulkoležownosćach, wo njesprawnych zdźědźenjach wulkeho kubła dźowkam, dokelž njebě synow, wo znjezboženych planach młynskeho twara, wo „piwowej zwadźe“, kotraž nasta, jako wobydler swój dom njeprawnisce na gmejnskich płoninach natwari, tam pućowacym piwo a palenc předawaše a z tym 500 metrow zdalenemu oficialnemu předawarjej konkurencu činješe.