Bywši wučer swójbne stawizny napisał

wutora, 19. apryla 2016 spisane wot:

W Slepjanskich kónčinach je Harry Friška, pochadźacy z Trjebina, znata wosoba. Skutkowaše wjele lět na tamnišej šuli jako wučer němčiny, serbšćiny, zemje­pisa kaž tež jako zastupowacy direktor.

Zeznach jeho w septembru 1960 na serbskim pedagogiskim instituće w Budyšinje. Wón přińdźeše z produkcije a měješe do studija přihotowanske lěto za sobu. Ja mějach maturu a dwě lěće dźěła za sobu a podach so tohorunja na studij­ wučerstwa do Budyšina. Połoženje tehdy njebě wjele hinaše hač dźensa, hdyž znowa wučerjo pobrachuja. Bě to sylny semester z mnohimi pozdźišo wuspěšnymi­ wučerjemi, kiž aktiwnje na dobro­ serbstwa skutkowachu. Dokelž běchmoj dobraj přećelej mi Harry často powědaše, zo chce jónu swójbne stawi­zny napisać. Hižo před lětami dóstach k narodninam mału knižku – prěni pospyt jeho nětčišeje knihi. Harry Friška mjenuje ju „Stawizny swójby ze Struga-pro­wincy“. Smy při zetkanjach husto wo tym rěčeli a ja jeho k pisanju pohonjowach.

Na koncerće móhło wjace wopytowarjow być

srjeda, 13. apryla 2016 spisane wot:

Serbski ludowy ansambl a Hornjohórčanska gmejna přeprosyštej z plakatami a wabjenjom we wjesnym telewizijnym programje „oko“ a tež w informaciskim łopjenu gmejny na koncert pod hesłom „Wobkuzłaca klasika“ minjenu sobotu do wjacezaměroweje hale. Dypkownje za tele zarjadowanje dósta gmejna wulki zawěšk, kiž sćěnu z nastrojemi wot wjercha hač k špundowanju w rjanej ćmo­wočerwjenej barbje zakrywa. Akustika je z njej wo wjele lěpša.

Na programje stejachu „Serbske reje“ Jana Pawoła Nagela, wujimki z dweju sinfonijow Johanna Georga Leopolda Mozarta, nana Wolfganga Amadeusa Mozarta, a po přestawce cyklus „Štyri po­časy“ Antonija Vivaldija. Wšitke kompozicije dwaceći čłonow sylny orchester wuběrnje přednjese. Chłóšćenka bě wězo kompozicija­ Antonija Vivaldija (1678–1741) ze solistkomaj Anett Baumann z rjadu 1. wiolinow Sakskeje statneje kapały Drježdźany a Lianu Bertók z Budyšina na cembalu. Dirigował je orchester Dieter Kempe.

Dojutrowne rjedźenje

srjeda, 23. měrca 2016 spisane wot:

Kaž minjene lěta tak stej tež nětko zaso Němčanski wjesny klub a dobrowólna wohnjowa wobora nalětnje rjedźenje organizowałoj. Tak zetka so minjenu so­botu wjace hač 30 mužow z dźěłowym gratom, zo bychu kromu statneje dróhi a pućniki we wsy wurjedźili. Hdyž jutrońčku cyrkwinske chorhoje zmawuja a křižerjo so na puć do Kulowa podadźa, ma wjes čista być. Wšako pojědu mnozy ludźi z druhich kónčin přez Němcy.

Dźěła bě dosć, dokelž bě přez zymu wšitko chětro zanjerodźene. Dźiwamy so, zo město Wojerecy tu awto z rjedźenskej techniku njezasadźa.

Druha skupina muži dźěłaše při wjesnej kapałce. Tam wurězachu ­hałzy što­mow­ a rjedźachu městno před kapału a pućniki wokoło njeje. Hdyž dźěło zakónčichu, běchu wšitcy spokojom a zwěsćichu, kak wažna wjesna zhromadnosć je. Achim Nowak

Šulske lěta pola kapałnikow

wutora, 22. měrca 2016 spisane wot:

Serbskim senioram rozprawještaj 1929 w Pozdecach rodźeny Měrćin Bulank kaž tež bywši Njebjelčan Jurij Łušćanski wo swojich lětach jako šulskaj pachołaj w chórje Drježdźanskich kapałnikow.

Wjesna skupina Bjesada přeprosy sej minjenu njedźelu serbskeho krosnowarja Achima Miča z delnich Sulšec do Jaseńcy. Něhdźe 40 zajimcow, přewažnje wjes­njanow, bě přeprošenje sćěhowało. Jara čile a nazornje rozprawješe Achim Mič wo swojim třećim tak mjenowanym sabatowym­ lěće.

Cyłkownje štyri wulke jězby smědźeše wón dožiwić, kotrež je nam nětko w pi­sanym swětłowobrazowym přednošku předstajił. Spočatnje wza nas w myslach sobu do sewjerneje Španiskeje. Pućowaše po woblubowanym Jakubowym puću do Santiaga de Compostela. Na domoj­jězbje pozasta w francoskim putniskim měsće Lourdes. Nazymu poda so na swoju prěnju ekspediciju do Nepala. Tak pokaza nam rjanosć a pisanosć hłowneho města Kathmandu kaž tež pućowanje po horinach Himalaje.

Po tydźenje trajacym sprócniwym dźěle skića někotre něhdy prózdne a blěde sćěny w twarjenju Budyskeho Serbskeho gymnazija nětko nowy kreatiwny napohlad. We wobłuku wučby pod nawodom wučerki wuměłstwa Jeleny Neumannoweje běchu so šulerjo wuměłskeho zakładneho kursa 12. lětnika wot decembra po­dali na chódby kubłanišća, zo bychu tam wostudłe jednobarbne sćěny ze serbskimi­ motiwami wožiwili.

Proby jara intensiwne a wunošne

wutora, 08. měrca 2016 spisane wot:

Zhorjelc/Konjecy. Serbski muski chór Delany je so njedźelu popołdnju z tři­dnjowskeho zwučowanskeho lěhwa nawróćił. Přewjedli běchu je w młodowni ewangelskeho młodźinskeho towarstwa CVJM wosrjedź stareho města Zhorjelca. „Hospodu poručił je nam chór Bu­dyšin, kiž bě tam hižo raz zwučowanski kónc tydźenja přewjedł. Loni běchmy prěni króć tam, a nam so přede­wšěm zwučowanske wuměnjenja lubja­- chu. Wšako maš w młodowni, kotraž bě ně­hdy hudźbna šula, nimo dweju zwučowanskeju rumnosćow z klawěromaj-kři­dłomaj dalšu z pišćelemi, štož je za nas jara přijomne“, powěda předsyda delanskeho muskeho spěwneho cyłka Janek Wowčer.

Dohromady je tak wot pjatka wječora do njedźele připołdnja cyłkownje 22 muži w Zhorjelskej młodowni wjacore serbske a słowjanske pěsnje nawuknyło abo skrućiło kaž tež dźěle łaćonskeje mšě, kotrež­ chcyli tež w serbskich wosadach předstajeć. Proby zaručili su z Handrijom Henčlom, Pawołom Šołtu-Kulowskim a Chrystofom Mikławškom hnydom třo dirigenća a hudźbnicy. Tak běchu zwučowanja po hłosowych skupinach jara intensiwne a wunošne.

Wuběrnu wustajeńcu wopytali

póndźela, 22. februara 2016 spisane wot:

Katolske zjednoćenstwo kubłarjow Sakskeje organizuje hižo wjele lět za wšitkich sobustawow w małym róžku tradicionalny kulturny dźeń. Tón wjedźeše jich lětsa, 6. februara, do cyle zažnych stawiznow archeologije.

Wjetšina sobustawow wopyta w Drježdźanach „Zeitenströmung“ – wuběrnu wustajeńcu hoberskeho rownišća staro- egyptowskeho faraona Tutanchamuna, kiž bě před wjace hač 3 300 lětami zemrěł. Napodobnjenje jeho rownišća je hakle docyła móžne, dokelž je britiski archeologa Howard Carter row faraona 1922 w dole kralow blisko egyptowskeho města Luxor wuslědźił. Wuznamnu namakanku je fotograf Harry Burton dokumentował. Na zakładźe jeho 2 800 wulkoformatnych škleńčanych negatiwow, kotrež wšitke objekty a jich połoženje w rownišću jasnje pokazuja, su němscy egyptologojo a egyptowscy wuměłcy rownu komoru ze sarkofagom, amuletami, sćěnowymi mólbami a pozłoćanymi figurami Bohow natwarili.

Wažny kulturnopolitiski podawk

štwórtk, 18. februara 2016 spisane wot:

Jako bě před 50 lětami w Ludowym nakładnistwje Domowina Nowy zakoń jako dźěl Swjateho pisma znowa wušoł, njeběše to jenož nabožny, ale zdobom kulturnohistorisce wažny podawk, spěchowacy narodne wědomje Serbow. Tole potwjerdźi minjenu sobotu swjedźenske zarjadowanje na Chróšćanskej farje, na kotrež běše Towarstwo Cyrila a Metoda přeprosyło. Přełožk z łaćonskeje wulgaty přez Michała Hórnika a biskopa Jurja Łusčanskeho z lěta 1896 běše dźě rozpředaty respektiwnje přez nacionalsocialstow zničeny.

Njewšědna pomoc dźěćom

srjeda, 17. februara 2016 spisane wot:

Njedawno běch w Bergisch-Gladbachu pola swojeje sotry a jeje swójby na wopyće. Zhromadnje chcychmy sej tamniši wulki róžowopóndźelny ćah wobhladać. Mnohim přećelam a znatym z bydlenskeje štwórće swojeje sotry do toho powědach, zo so w Budyšinje za njepřewodźanych małolětnych ćěkancow angažuju. Wo wulkej pomocy a wutrobnosći Kölnjanow, kotruž na to nazhonich, běch přemóženy. Spontanje započachu młódši a starši za mnje tak mjenowane „Kamelle“ zběrać, potajkim słódčizny najwšelakorišeho razu, kotrež sobujěducy na wulkich póstniskich wozach do publikuma mjetaja. Kóždy z pomocnikow znajmjeńša cyłu titu połnu plackow, poprjancow, gumijowych zwěrjatkow a wjele dalšich wěcow z póstniskeho ćaha­ sobu přinjese, zo bych je dźěćom w Budyšinje rozdźělił, wo kotrež so sobu staram. Na kóncu běštej to dohromady dwaj centnarskej měchaj. K tomu přińdźechu hišće wjacore pakety drasty, tak zo bě moje awto hač pod třěchu napakowane.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Serbska lajska dźiwadłowa skupina Šunow-Konjecy je swoju nowu komediju "Ludźo njedźiwaće so" 9. nowembra prapremjernje w Šunowskej Fabrikskej hospodźe předstajiła. tule namakaće někotre impresije z inscenacije. 

Tohorunja tón kónc tydźenja su w Ketl

nowostki LND