Rjanu septembersku sobotu wotměchu njedawno ći, kotřiž běchu 1955 Serbsku wyšu šulu w Pančicach-Kukowje wuchodźili, swoje rjadowniske zetkanje. W awli Šule Ćišinskeho witaše nas wutrobnje něhdyša sobušulerka a sobu­orga­ni­zatorka zetkanja Herta Libšowa.

W rumnosći, kotraž bě so lědma změniła, běchmy so spočatk septembra 1953 k přijimanskej swjatočnosći zešli a 1955 po złoženju srjedźneje zrałosće k wotchadničce. Haj, tehdy bě to serbska wyša šula, na zetkanju před dźesać lětami srjedźna šula a dźensa zakładna šula. Jeje nawodnica Jadwiga Čižankowa rozłoži nam skrótka profil kubłanišća, wosebitosće, starosće, ale tež wjesela wšědneho dnja. Tak mjez druhim zhonichmy, čehodla su nowotwar šule zwottorhali a nic staru šulu.

Skupinarjam wo wandrowanju rozprawjał

wutora, 22. septembera 2015 spisane wot:

Zajimawy skupinski wječor dožiwili su čłonojo Domowinskeje skupiny Šunow-Konjecy minjeny kónc tydźenja w Konječanskej Čornakec-Nowakec bróžni. Chróšćan Franc Čornak powědaše jim z wobrazami wo dožiwjenjach na swojim dyrdomdejskim wandrowanju. Hižo přihoty na to běchu hotowa procedura. Prjedy hač so doskónčnje na dyrdomdejske pućowanje poda, zetka so wón ze wšelakimi wandrowskimi, kotřiž jemu radźachu. Wšako maja wupokazy w porjadku być, lěkarske šćěpjenja maš dopokazać, powołanske wukubłanje dyrbiš wotzamknjene měć, wandrowsku drastu přihotowanu atd. Nimo toho dyrbiš přilubić, zo so tři lěta a dźeń do swojeje do­mizny njewróćiš ani ju njewopytaš.

Škotarjo sej zhromadnje wulećeli

pjatk, 18. septembera 2015 spisane wot:

Jónu wob lěto zarjaduja sej serbscy seniorojo-škotarjo wulět, na kotryž sej swoje mandźelske, partnerki a přećelow přeprošeja. Tak wulećachu sej wšitcy zhromadnje minjenu wutoru na jězbu z busom do Lubija­ a wokoliny.

Naš škotowy přećel Měrćin Nowak nas wěcywustojnje a wušiknje po swojej domiznje wodźeše. Jako do Lubija dojědźechmy, bě nam šofer busa hižo rańši słódny piknik spřihotował. W měsće wopytachmy znaty twarski pomnik domu Schminke, pohladachmy na ležownosć krajneje zahrodneje přehladki a runje tak na nowu indu­strijowu štwórć. Po wo­bjedźe na Lubijskej horje dachmy sej wuhlad z hory a wocloweje wěže na našu­ rjanu do­miznu lubić.

Wuprawy z busom słušeja do kóždolětnych předewzaćow Malešanskeje Domowinskeje skupiny. Njedawno bě zaso tak daloko. Předsydstwo prošeše na wulět do Mišna a podłu rěki Triebisch, nam hišće w pomjatku zapławjenja Mišna wulkeje wody dla. Sobustawam přidružichu so dalši Malešenjo a zajimcy z wokolnych wsow, na přikład z Plusnikec a Krakec.

W Mišnje witaše nas přewodnica a pokaza nam krasne stare město pod hrodom. Při pomniku za němskeho krala Heinricha I. zwoła nam połobsko-słowjanske a serbske stawizny před wjace hač tysac lětami do pomjatka: surowe bitwy, podćisnjenje kmjenow, załoženje hrodu a Mišna. Přichodna stacija bě Mikławšska cyrkwička – woprawdźita parla města. W cyrkwi dopominaja taflički na nimale­ 2 000 padnjenych wojakow Prěnjeje swětoweje wójny z tohole města a wulke žarowace figury na wójnu a smjerć­ – wšitko z běłeho pórclina.

Na jězbje šulsku hodźinu dožiwili

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:

Stróža (Kju/SN). Na swoju lětušu kubłansku jězbu podachu so čłonojo předsydstwa Domowinskeje župy „Michał Hórnik“ a dalši zajimcy zawčerawšim, njedźelu, do Stróže pola Hućiny, zo bychu tam šulski muzej „Korla Awgust Kocor“ wopytali. W nim witaštej jich županka Budyskeje župy „Jan Arnošt Smoler“ Jana Pětrowa a čłonka domizniskeho towarstwa Radiška Marlis Konjech­tec. Z njej dožiwichu ­zajimawu šulsku hodźinu kaž w dawnych časach. Wšitcy móžachu so při pisanju z pjerom wuspytać a dźěći samo­ rólu šulerja abo wučerja přewzać.

Přichodna stacija bě Dom tysac hatow, informaciski centrum biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty. Domowinjanow z Kamjenskeje župy přewodźejo předstaji Marlis Konjechtec dom, kotryž běchu hakle před třomi lětami wotewrěli. Ze zajimom sej wulětnikarjo tamnišu wustajeńcu wobhladachu.

Zo Smjerdźečanska rejwanska skupina na jewišćach tu- a wukraja serbsku kul­turu prezentuje, je powšitkownje znate. Zo pak so jeje čłonojo tež za stawizny zajimuja, dopokazachu woni kónc žnjenca, jako přewjedźechu swoju połlĕtnu zhromadźiznu z kolesowanjom.

Puć wjedźeše nas přez lĕs wuchodnje Konjec. Pawoł Rota z Ralbic rozprawješe nam wo mĕznikach stawiznow, kotrež dźensa hišće w lĕsu namakamy. Prĕnja stacija bĕ morowy křiž, mnohim dotal njeznaty. Tu zhonichmy wo strašnej chorosći, kotraž bě před lĕtstotkami sydlišća w Serbach domapytała a sej mnohe wopory­ žadała.

Dale kolesowachmy po lĕsu k starej dróze a k cyganskej studni. Wobrazliwje nam Ralbičanski přewodźer powĕdaše, kak je studnja nastała a kajke bĕ žiwjenje z cyganami na serbskich wsach. Po krótkej přestawce přeprěčichmy nĕhdyšu hranicu do pruskeho kralestwa. Tež tu stej skrótšence KS (kralestwo Sakska) a KP (kralestwo Pruska) na mĕznikach hišće jasnje spóznajomnej.

Dróhowy swjedźeń wotměli

štwórtk, 03. septembera 2015 spisane wot:

Hižo třeći raz su wjesnjenjo, kotřiž w nowych Hórkach bydla, swój dróhowy swjedźeń wotměli. Minjenu sobotu zesydachu so při muri Šołćic statoka k zhromadnej zabawje. Za to běchu wšitcy něšto k jědźi a piću sobu přinjesli kaž tež blida a stólcy nastajeli. Na dwěmaj grilomaj pražachu kołbaski a steaki. W mnohich domjacnosćach běchu hospozy wšelake słódne solotje spřihotowali. Dźě­ći­ wjeselachu so wosebje nad wulkim poskitkom­ sadu.

Rjana to wěc, zo zetkawaja so zastu­pjerjo wšitkich generacijow ze susodstwa za jednym dołhim blidom a zhromadnje swjeća. Po wječeri sej Hórčenjo pod přewodom dweju gitaristow zaspěwachu. Tak knježeše jara dobra nalada. Wosebje za staršu generaciju je tajki swjedźeń składnosć, sej nowinki a dopomnjenki wuměnjeć. Dźěći­ radowachu so nad spontanym nócnym pućowanjom, hdźež chětro šerješe. Chrystof Šołta

Po tym zo pobychu seniorojo Serbskeho šulskeho towarstwa (SŠT) na swojej dnjowej wuprawje před lětomaj w pólskej Delnjej Šleskej a loni w sewjerowuchodnej Čěskej, běchu so lětsa dojednali, zhromadnje wopytać Saksku krajnu ­zahrodnu přehladku w rudnohorinskim Oelsnitzu. W poslednim tydźenju wulkich prózdnin tak daloko bě. Wšitcy běchmy wćipni, kotre wosebitosće 7. sakska krajna zahrodna přehladka, kiž je hišće­ hač do 11. oktobra wotewrjena a kotraž steji pod hesłom „Kćenjowe sony – žiwjenske rumy“, nam poskići.

Zapołoženje, natwar a wuhotowanje wustajeńcy bě architektowy běrow z Lipska přewzał. Za to wuzwolena přestrjeń bě něhdy hórnistwowy rewěr. 1844 bě Šwikawčan Karl Gottlob Wolf prěnju kamjentnowuhlowu worštu pod zemju wotkrył. Hač do lěta 1971 na to w rewěrje Lugau-Oelsnitz kamjentne wuhlo wudobywachu. Architekća a zahrodnicy su so nětko prócowali, přirodu tak mało kaž móžno změnić, a přiwšěm zdokonjane kćějace areale wutworić. Při dopołdnišim wodźenju po wustajeńcy smy wjele rjanosćow widźeli, ale tež wjele zajimaweho słyšeli.

Přihoty na nowe šulske lěto

wutora, 18. awgusta 2015 spisane wot:

Po wočerstwjenju we wulkich prózdninach je so wčera za wjetšinu wučerjow sakskich zakładnych a srjedźnych šulow hižo nowe šulske lěto započało. Tak tež na Kulowskej wyšej šuli „Korla Awgust Kocor“. Na prěnim zetkanju po zasłuženym dowolu wěnowachu so Kulowscy kubłarjo w fachowej konferecy tomu, zo bychu wažne nadawki diskutowali a rumnosće wotpowědnje přihotowali.

Dźensa podachu so zhromadnje do města Torgau. Tu wopytachu w běhu dnja prěnju narodnu wustajeńcu „Luther a wjerchojo“. W dwěmaj skupinomaj so z temu „Torgau jako centrum duchowneje a swětneje mocy“ zaběrachu. Dalše wodźenje bě we wopomnišću młodźinskeho dwora „Jugendwerkhof“ planowane. Jutře zaběraja so kubłarjo na cyłowučerskej konferency z prašenjemi awtizma. Zajutřišim maja zhromadnje z wučerjemi z Łaza, Łutow a wyšeju šulow I a II z Wojerec dalekubłanje na temu „Motiwacija“. Zbywacy čas hač do přichodneje póndźele je za wosobinski přihot noweho šulskeho lěta. Tak su wučerjo derje na to přihotowani, zo by so start do šulskeho lěta 2015/2016 poradźił. Achim Nowak

Jaworčenjo zhromadnje swjećili

srjeda, 12. awgusta 2015 spisane wot:

Při najrjeńšim słónčnym wjedrje a horcych temperaturach wotměchu Jaworčenjo minjeny kónc tydźenja swój nadróžny swjedźeń. W srjedźišću pisaneho programa steješe dobra nalada. Tak přewjedźechu sobotu volleyballowy turněr wjesnjanow přećiwo mustwam z Njebjelčic, Noweje Wjeski, Kašec a z Hrańcy. Kaščenjo běchu najlěpši a dobychu. Wječor so wšitcy při praženym proseću a spěwje zabawjachu. Na njedźelnym swójbnym popołdnju pijachu stari kaž młodźi Jaworčenjo ze swojimi hosćimi kofej a dachu sej jězby z konjacym zapřahom lubić. Dźěći łažachu na žerdź z plackami.

Wulki wothłós žněješe horcoty dla krótkodobnje ze słomjanych walčkow a folije stajeny basenk, w kotrymž so přez cyły kónc tydźenja a tež hišće wosrjedź nocy kupachu. Swjedźeń je so dźakowano mnohim pomocnikam zaso wulkotnje poradźił. Beno Wawrich

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND