Zo Smjerdźečanska rejwanska skupina na jewišćach tu- a wukraja serbsku kul­turu prezentuje, je powšitkownje znate. Zo pak so jeje čłonojo tež za stawizny zajimuja, dopokazachu woni kónc žnjenca, jako přewjedźechu swoju połlĕtnu zhromadźiznu z kolesowanjom.

Puć wjedźeše nas přez lĕs wuchodnje Konjec. Pawoł Rota z Ralbic rozprawješe nam wo mĕznikach stawiznow, kotrež dźensa hišće w lĕsu namakamy. Prĕnja stacija bĕ morowy křiž, mnohim dotal njeznaty. Tu zhonichmy wo strašnej chorosći, kotraž bě před lĕtstotkami sydlišća w Serbach domapytała a sej mnohe wopory­ žadała.

Dale kolesowachmy po lĕsu k starej dróze a k cyganskej studni. Wobrazliwje nam Ralbičanski přewodźer powĕdaše, kak je studnja nastała a kajke bĕ žiwjenje z cyganami na serbskich wsach. Po krótkej přestawce přeprěčichmy nĕhdyšu hranicu do pruskeho kralestwa. Tež tu stej skrótšence KS (kralestwo Sakska) a KP (kralestwo Pruska) na mĕznikach hišće jasnje spóznajomnej.

Dróhowy swjedźeń wotměli

štwórtk, 03. septembera 2015 spisane wot:

Hižo třeći raz su wjesnjenjo, kotřiž w nowych Hórkach bydla, swój dróhowy swjedźeń wotměli. Minjenu sobotu zesydachu so při muri Šołćic statoka k zhromadnej zabawje. Za to běchu wšitcy něšto k jědźi a piću sobu přinjesli kaž tež blida a stólcy nastajeli. Na dwěmaj grilomaj pražachu kołbaski a steaki. W mnohich domjacnosćach běchu hospozy wšelake słódne solotje spřihotowali. Dźě­ći­ wjeselachu so wosebje nad wulkim poskitkom­ sadu.

Rjana to wěc, zo zetkawaja so zastu­pjerjo wšitkich generacijow ze susodstwa za jednym dołhim blidom a zhromadnje swjeća. Po wječeri sej Hórčenjo pod přewodom dweju gitaristow zaspěwachu. Tak knježeše jara dobra nalada. Wosebje za staršu generaciju je tajki swjedźeń składnosć, sej nowinki a dopomnjenki wuměnjeć. Dźěći­ radowachu so nad spontanym nócnym pućowanjom, hdźež chětro šerješe. Chrystof Šołta

Po tym zo pobychu seniorojo Serbskeho šulskeho towarstwa (SŠT) na swojej dnjowej wuprawje před lětomaj w pólskej Delnjej Šleskej a loni w sewjerowuchodnej Čěskej, běchu so lětsa dojednali, zhromadnje wopytać Saksku krajnu ­zahrodnu přehladku w rudnohorinskim Oelsnitzu. W poslednim tydźenju wulkich prózdnin tak daloko bě. Wšitcy běchmy wćipni, kotre wosebitosće 7. sakska krajna zahrodna přehladka, kiž je hišće­ hač do 11. oktobra wotewrjena a kotraž steji pod hesłom „Kćenjowe sony – žiwjenske rumy“, nam poskići.

Zapołoženje, natwar a wuhotowanje wustajeńcy bě architektowy běrow z Lipska přewzał. Za to wuzwolena přestrjeń bě něhdy hórnistwowy rewěr. 1844 bě Šwikawčan Karl Gottlob Wolf prěnju kamjentnowuhlowu worštu pod zemju wotkrył. Hač do lěta 1971 na to w rewěrje Lugau-Oelsnitz kamjentne wuhlo wudobywachu. Architekća a zahrodnicy su so nětko prócowali, přirodu tak mało kaž móžno změnić, a přiwšěm zdokonjane kćějace areale wutworić. Při dopołdnišim wodźenju po wustajeńcy smy wjele rjanosćow widźeli, ale tež wjele zajimaweho słyšeli.

Přihoty na nowe šulske lěto

wutora, 18. awgusta 2015 spisane wot:

Po wočerstwjenju we wulkich prózdninach je so wčera za wjetšinu wučerjow sakskich zakładnych a srjedźnych šulow hižo nowe šulske lěto započało. Tak tež na Kulowskej wyšej šuli „Korla Awgust Kocor“. Na prěnim zetkanju po zasłuženym dowolu wěnowachu so Kulowscy kubłarjo w fachowej konferecy tomu, zo bychu wažne nadawki diskutowali a rumnosće wotpowědnje přihotowali.

Dźensa podachu so zhromadnje do města Torgau. Tu wopytachu w běhu dnja prěnju narodnu wustajeńcu „Luther a wjerchojo“. W dwěmaj skupinomaj so z temu „Torgau jako centrum duchowneje a swětneje mocy“ zaběrachu. Dalše wodźenje bě we wopomnišću młodźinskeho dwora „Jugendwerkhof“ planowane. Jutře zaběraja so kubłarjo na cyłowučerskej konferency z prašenjemi awtizma. Zajutřišim maja zhromadnje z wučerjemi z Łaza, Łutow a wyšeju šulow I a II z Wojerec dalekubłanje na temu „Motiwacija“. Zbywacy čas hač do přichodneje póndźele je za wosobinski přihot noweho šulskeho lěta. Tak su wučerjo derje na to přihotowani, zo by so start do šulskeho lěta 2015/2016 poradźił. Achim Nowak

Jaworčenjo zhromadnje swjećili

srjeda, 12. awgusta 2015 spisane wot:

Při najrjeńšim słónčnym wjedrje a horcych temperaturach wotměchu Jaworčenjo minjeny kónc tydźenja swój nadróžny swjedźeń. W srjedźišću pisaneho programa steješe dobra nalada. Tak přewjedźechu sobotu volleyballowy turněr wjesnjanow přećiwo mustwam z Njebjelčic, Noweje Wjeski, Kašec a z Hrańcy. Kaščenjo běchu najlěpši a dobychu. Wječor so wšitcy při praženym proseću a spěwje zabawjachu. Na njedźelnym swójbnym popołdnju pijachu stari kaž młodźi Jaworčenjo ze swojimi hosćimi kofej a dachu sej jězby z konjacym zapřahom lubić. Dźěći łažachu na žerdź z plackami.

Wulki wothłós žněješe horcoty dla krótkodobnje ze słomjanych walčkow a folije stajeny basenk, w kotrymž so přez cyły kónc tydźenja a tež hišće wosrjedź nocy kupachu. Swjedźeń je so dźakowano mnohim pomocnikam zaso wulkotnje poradźił. Beno Wawrich

Znajemy swoju domiznu?

srjeda, 22. julija 2015 spisane wot:

Na swojim tradicionalnym połdnjowskim kubłanskim wulěće poby Domowinska skupina „Budyšin město“ lětsa w Njebjelčicach a Kamjencu.

Hižo před lětami běchmy w Njebjelčicach serbskeho wuměłca Jana Buka wopytali a sej čistu, rjanu wjes wobhladali. Lětsa dźěše nam wo nowu pěstowarnju a nowy pomnik. Hibićiwy wjesnjanosta Tomaš Čornak nas w pěstowarni přećelnje powita a ju nam zhromadnje z wjednicu knjeni Hejdušcynej po­kaza. Je to wulkomyslny twar ze škleńcy a drjewa, z rjanym dworom a krasnej zahrodu. Zo so dźěćom w nowym přebywanišću lubi, bě widźeć a słyšeć. Ze zapalom zanje­sechu nam wone spěwčk ze serbskimi a němskimi štučkami.

Hnujacy je pomnik za nućenych dźěłaćerjow, kotřiž dyrbjachu za čas Druheje swětoweje wójny w Němskej dźěłać. Gerat­ Korjeńk rozłoži nam zrudny dóńt nućeneje dźěłaćerki Nadje. Sylza ze zornowca połoženje wbohich zawlečenych přeswědčiwje rysuje.

Poprachowacych wotmołwow dla njespokojom

srjeda, 01. julija 2015 spisane wot:

Njedawno je Wojerowske měšćanske zarjadnistwo mějićelow domow na Kulowskej dróze w Němcach na gmejnsku žurlu­ přeprosyło. Chcychu jich wo zakładnym wutwarje statneje dróhi S 95 informować.

Zastupjer Drježdźanskeho projektoweho běrowa Bonk a Herrmann, kotrež hižo druhe nadawki we Wojerecach měješe, přednjese předźěłany plan zakładneho wutwara. Tak ma so 1,19 kilometrow puća­ w třoch wotrězkach wutwarić. Prěni wotrězk je wjesny započatk ze směra do Kulowa hač k mostej, druhi budźe wot mosta hač k Wincencowej hrjebi a třeći hač k wotbóčce ke Kummelowemu młynej. Plan chcedźa w oktobru w měšćanskej radźe schwalić. Twarić ma so wot februara­ 2017 hač do junija 2018. Ru­nočasnje z ponowjenjom dróhi nasta­nje­tej potom chódnik a kolesowanski puć. Wopytowarjo informaciskeho zarjadowanja žadachu sej jasnosć wo připłaćenju. K tomu pak nochcychu so měšćanscy zastupjerjo wuprajić. To wězo wobydlerjow njespokoješe, dokelž maja mnozy wulke ležownosće. Měšćanscy zastupjerjo wobydlerjam přilubichu, jich wo dalšich krokach planowanja prawi­dłownje informować. Achim Nowak

Wo wosadźe a hwězdach zhonili

wutora, 30. junija 2015 spisane wot:

Na wulět z awtami do Ochranowa podali su so minjenu sobotu čłonojo Domowinskeje skupiny Komorow-Rakecy-Trupin. Fararka Erdmute Frank wodźeše nas po wustajeńcy Ochranowskeje wosady, po cyrkwi a po pohrjebnišću.

Jara nazornje rysuje wustajeńca stawizny Ochranowskeje wosady wot jeje spočatkow 1475 w Čechach a na Morawje. Nikolaus Ludwig Graf von Zinzendorf je we 18. lětstotku Ochranow tak zarjadował, kaž wón dźensa hišće wobsteji. Jeho wowka Henriette Catharina von Gersdorff bě přełožowanje biblije do serbšćiny spěchowała. Wustajeńca hódnoći tež skutkowanje misionarow, mjez nimi serbskich. Dźensa je Ochranow předewšěm znaty za swoje swětoznate hesła, přełožowane do 50 rěčow, tež do serbšćiny. Fararka Frank nam toho­runja zmóžni wopytać cyrkwinsku žurlu a rozjasni dźensniše žiwjenje wosady. Na historiskim pohrjebnišću z lěta 1730 z dohromady 6 200 rownymi kamje­njemi namakaš­ při hłownym puću ­tež row Zinzendorfa­.

Šulerjo wopomnišćo wopytali

štwórtk, 18. junija 2015 spisane wot:

Šulerjo 6. do 9. lětnika internata Serbskeho gymnazija Budyšin pobychu njedawno we wobłuku projekta w bywšim Budyskim jastwje a dźensnišim wopomnišću. Přez nje wodźeše nas Ulrich Ingenlath. Wón je nam na jara přijomne wašnje z wjele přirunanjemi z dźensnišim časom žiwjenje w něhdyšej chłostarni zwobraznił.

Přewšo hnujace bě, jako smědźachu so šulerjo do transportera typa Barkas B 1000 sydnyć, w kotrymž je pjeć celow za transport jatych zatwarjenych. W tajkich wuskich, jenož kwadratny meter wulkich a cyle ćmowych celach bjez wokna­ běchu jeći druhdy hač do pjeć hodźin­ zawrjeni.

Po 20mjeńšinskim zawodnym filmje­ wo wšelakich dobach wobstaća jastwa­ – wot nacionalsocialistiskeje diktatury hač k režimej SED, wobhladachu sej šulerjo originalne cele z tehdyšeho časa. Zhonichu wšelake wosebitosće a krute předpisy we wotběhu wšědneho dnja, při čimž mějachu wjele prašenjow. Bě ćežko sej předstajić, pod kotrymi wuměnjenjem­i dyrbjachu jeći žiworić.

Skupinarjo zhromadnje kolesowali

srjeda, 17. junija 2015 spisane wot:

Něhdźe 40 wobydlerjow Konjec a Šunowa poda so minjenu njedźelu na swój kóždolětny wulět z kolesami, organizowany wot Domowinskeje skupiny Konjecy-Šunow, do blišeje wokoliny. Zetkachmy so při Šunowskim haće. Starši, młódši, swójby a samostejacy nastajichu so zhromadnje na puć do Tradowa. Tam čakaše na nas swačina. K tomu předstajichu nam stawizny wsy. Po małym wokołopuću jědźechmy k Tradowskim hatam, hdźež kački, kołpje a rubježne ptaki lahnu.

Dalši puć wjedźeše do Sulšečanskeho młyna. Robert Brězan nas po swojim zawodźe wodźeše. Při tym njezhonichmy jenož wjele zajimaweho wo stawiznach młyna, ale tež wo dźensnišim wašnju dźěła w nim. Runje tak kaž wonka móžachmy so nutřka po wšitkich poschodach rozhladować. Bě to jara zajimawa hodźinka, předewšěm tež za naše dźěći. Dokelž bě wjedro tón dźeń runjewon lěćne, bě derje, zo nas wosobowe awto přewodźeše a nas z napojemi zastarowaše.

nawěšk

nowostki LND