Při najkrasnišim wjedrje su sej čłonojo Budyskeje župy „Jan Arnošt Smoler“ z busom do kónčin wokoło Slepoho dojěli. Rodźenu Trjebinjanku dr. Ruth Mroskojc běchu sej jako wěcywustojnu přewodźerku po kónčinach jeje domizny přeprosyli. Hižo w busu poda wona wobdźělnikam župneho wulěta dohlad do wosebitosćow Slepjanskich kónčin a pozdźišo tež wo slepjanšćinje kaž tež wo mjenach dworow a ležownosćow.
Prěnja stacija wuprawy běštej zakładna a srjedźna šula w Slepom. Tři holcy w Slepjanskej drasće nas serbsce spěwajo z chlěbom a selu witachu. Wjednica zakładneje šule Nadine Stelzerowa nas wo dobrych nazhonjenjach, ale tež wo problemach informowaše. Tak wojuja wo ministerialnu podpěru, wšako njeliča jako prawa „serbska šula“. Zahubne je, zo na přikład pobrachowacych wučerjow dla tydźensce prawidłownje 14 hodźin serbšćiny wupaduje. Hibićiwy nawoda tamnišeje srjedźneje šule Jan Hrjehor nas po rumnosćach wodźeše. Wobdźiwachmy nowu sportownju a biblioteku kaž tež wurjadnje wuhotowane fachowe kabinety.
Při najrjeńšim nazymskim wjedrje poda so njedawno skupina wuměnkarjow na přeprošenje Serbskeho šulskeho towarstwa na wuprawu do Rudnych horin. Po awtodróze dźěše přez Drježdźany do směra na Kamjenicu a dale přez Annaberg-Buchholz do Cranzahla na dwórnišćo Šmrěčničkoweje železnicy (Fichtelbergbahn). Čara za parnu lokomotiwu bu w lěće 1897 dotwarjena. Ze spěšnosću 25 km/h jědźechmy něhdźe 17 kilometrow po pisanej krajinje směr Oberwiesenthal. Darićelka bě so wo to postarała, zo sydaše po puću za kóždeho słódna kapka.
Slepo. Chór Lipa z Pančic-Kukowa je předwčerawšim, njedźelu, w Slepom nazymski koncert wuhotował. Tajke wurjadne dožiwjenje lědma hdy dožiwjach. Přichwatało je něhdźe 90 wopytowarjow. Za nich dyrbjachu zdźěla hišće stólcy přistajić. Hižo wot prěnjeho spěwa „Ha widźu-li ptačata ćahnyć“ běch přewšo hnuty. Tónle spěw smy naposledk k pohrjebej našeje Leńki Nowakoweje spěwali. Tehdy začuwachmy, kak ptački preč ćahnu, jako so kašć do zemje pušći – to so něšto pola nas zhubi. Ale nětko je tute „Ha widźu-li ...“ nas nutřkownje wotewzało. Jako potom hišće Fabian Kaulfürst kóždy programowy blok w slepjanšćinje připowědźi, docpě chór tež wutroby poslednich připosłucharjow. Wosebje jasnosć jednotliwych hłosow zmóžni teksty połnje zapřimnyć. Móžu sej derje předstajić, kelko zwučowanjow je trěbne, doniž tajkile wustup bjez techniki njezmištruješ. Wulki kompliment na tymle městnje dirigentce Jadwize Kaulfürstowej. Dobra ideja bě tohorunja wobsahi spěwow němsce na programowe cedlki napisać. Derje, zo publikum z přikleskom njelutowaše.
Miłoćicy. Šulerjo 10. lětnika Serbskeje wyšeje šule „Michał Hórnik“ Worklecy mějachu minjenu wutoru pućowanski dźeń. Dopołdnja zetkachu so při Miłočanskej skale, zo bychu sej tam skulptury wobhladali. Hubert Lange z towarstwa Kamjenjak młodostnych před arealom powita a jich po muzeju pod hołym njebjom wjedźeše. Wón jim najwšelakoriše skulptury z drjewa, ze zornowca a železa pokaza a jim rozkładźe, što běchu wuměłcy stworili a kotry woznam skulptury maja. Šulerjo mjez druhim zhonichu, zo wuměłcy, kotrychž dźěła su při Miłočanskej skale wustajene, z cyłeho swěta pochadźeja.
Po něhdźe hodźinje swobodneho časa mějachu šulerjo nadawk, skulpturu narysować, kotraž so jim najlěpje lubi. W šuli mjenujcy pozdźišo sami skulpturu z wapna zhotowja.
Mirija Rodewaldec
Halle nad Solawu. Na „Olympiadźe wumóžnikow“ su so zašły kónc tydźenja w Halle nad Solawu tež šulscy sanitetarjo z Budyšina wobdźělili. Na krajnym wubědźowanju Johanitow běchu młodźi Budyšenjo dosć wuspěšni.
Mjez wobdźělnikami krajneho wubědźowanja njeběchu jeničce mustwa ze Sakskeje, ale tež ze Saksko-Anhaltskeje a z Durinskeje. Tež šulscy sanitetarjo Budyskeho Serbskeho gymnazija běchu sej tam dojěli, zo bychu so z druhimi cyłkami měrili. Wobdźělnicy mějachu w napodobnjenych, ale realistisce skutkowacych scenerijach dopokazać, što wědźa a zamóža. To běchu na př. wobchadne njezbožo, ćeže z krejnym wobtokom abo zranjenje dla spalenja.
Čłonojo Maćicy Serbskeje su na swojim lětušim wulěće zašły pjatk popołdnju Muzej Kraszewskeho w Drježdźanach wopytali. Tam je hišće hač do 25. oktobra wosebita wustajeńca wo tak mjenowanej sakskej trilogiji z pjera pólskeho spisowaćela a redaktora Józefa Ignacyja Kasselskeho a jeje sfilmowanju („Sachsens Glanz und Preußens Gloria“) zarjadowana. Prěni roman trilogije bě w lěće 1956 w přełožku Antona Nawki z titlom „Hrabinka Kozelska“ tež serbsce wušoł. Dalšej dźělej „Brühl“ a „Ze sydomlětneje wójny“ je dźenik Nowa doba w lětach 1964/65 kaž tež 1978 w pokročowanjach serbsce wozjewjał.
Krasne dožiwjenje mějach jako sobujěducy z pčołarjemi na wokřewjacej krótkej wuprawje do Bad Gottleuba blisko Krupki, dokal Serbja hižo wjacore lětstotki putnikuja.
Rjenje organizowany bě tež wulět do historiskeho młyna kaž tež na rěčnu zawěru. Wšo su nam wěcywustojnje rozjasnili. Za pčołarjow pak bě přednošk wukubłaneho pčołarja najzajimawši. Bě derje, jónu druhe dopóznaća słyšeć, kotrež jenož wón sam znaje. Smy při tym wjele při- a nawuknyli.
Tež mjenowany historiski młyn mnohich zajimowaše, wšako bě to jónu při rěkach natwarjeny a hišće derje fungowacy młyn. Cyły wotběh dźěła bě wočiwidny, kiž mnozy zwjetša ze starych časow derje znajachu. Kak a z kajkim wotběhom sej ludźo něhdy swój wšědny chlěb zasłužachu, nam wurjadny přewodnik žiwje pokaza.
Dale wopytachmy při puću tež wobraz swj. Marije k spominanju na bywšu dobu a tež tučasne putnikowanje pěši abo z kolesom, kotrež někotři ze sobujěducych znajachu. Pozastachmy při puću a wuspěwachmy paćer. Runje tak tež do wobjeda, štož w mnohich dušiny zaćišć zawostaji. Jan Wjenk
Hara při kóždym zetkanju – a to nic dla njedorozumjenjow wšelakich měnjenjow, ale dla šćerčenja, kotrež ržeše we wušomaj. Hač bě to wjesna bjesada, zhromadźizna abo dźěćace póstnicy, lědma bě mjezsobna rozmołwa móžna. A atraktiwitu bě gmejnska rumnosć w Róžeńće tež hižo chětro pozhubiła.
Štó njeznaje wuprajenje: „Jow tla by so dyrbjało raz něšto činić.“ A „raz“ je nětko.
Ze zapalom a wulkim angažementom walitej so wjesna rada a towarstwo do noweho nadawka. Na wjesnej zhromadźiznje projekt předstajištej a nadawki rozdźělištej. Z pomocu spěchowanskich pjenjez (OHTL) a šćedriwych darow su rum modernje wuhotowali a samo chódbu porjeńšili. Plany bjezbarjerneho nuznika za přichod tež hižo sobu přihotowachu.
Protyki dobrowólnych pomocnicow a pomocnikow njedowolichu komdźenje. Časowy plan bě krute měritko. Tuž swjećachu posledni swójbny swjedźeń na młode jutry, prěnje swjate woprawjenje, hišće w rumnosći w znatym šaće. W awgusće pak chcychu rumnosć hižo w nowym błyšću a předewšěm z přijomnej akustiku za swjedźeń zastupa do šule prezentować.
Towarstwo Přećeljo Smolerjec kniharnje bě so zašły pjatk wospjet na wuprawu po slědach serbskich spisowaćelow podało. Bě to hižo 18. raz, zo sej spěchowarjo kniharnje do bliskeje a trochu dalšeje wokoliny wuleća.
Budyšin. Na serbsku bjesadu zetka so zawčerawšim w Serbskim domje črjódka Serbow z Budyšina a blišeje wokoliny, zo by zhromadnje pobachtała, sej mjez sobu serbsce powědała, kajke je runje lěćo abo z kajkimi zajimawymi wěckami so jednotliwcy zaběraja. Tohodla sydaše tež čaj z čerstwymi šmałcowymi pomazkami abo z jatrowej kołbasu. To bě druhe zarjadowanje nowowutworjeneje Domowinskeje skupiny Budyšin.