Dźěło so w běhu lět změniło

pjatk, 18. septembera 2020 spisane wot:

Hladajo na pjelnjenje jamow po hórnistwje je resursa woda bytostna. ­Dokelž pak smy wot njeje dźeń a wotwisniši, měli z njej jara zamołwiće ­wobchadźeć. Wosebita centrala je so minjene dwaceći lět wo to starała.

Zły Komorow (SN/BŠe). Łužiska a srjedźoněmska towaršnosć hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) zhladowaše póndźelu na dwaj lětdźesatkaj wuspěšneho wodohospodarstwa we Łužicy. W zhromadnym dźěle ze zarjadami a institucijemi je LMBV docpěła, zo z wodu w hórnistwowej kónčinje zamołwiće wobchadźeja. Wudobywanje brunicy dźě je w zašłosći hladajo na wodowy etat swoje slědy zawostajiło. Tohodla je LMBV samozrozumliwje kompleksne nadawki přewzała.

„Za region wuznamny nastork rozrosta“

pjatk, 18. septembera 2020 spisane wot:

Choćebuz (SN/at). Wo spěšnych ćahach ICE móža w Delnjej a Hornjej Łužicy tuchwilu jeno sonić. Strukturneje změny po kóncu zmilinjenja brunicy dla ma so to změnić. Nic jenož wobchadnje, ale tež infrastrukturnje. Łužica trjeba nowe dźěłowe městna; nowa porjedźernja železnicow w Choćebuzu ma k tomu přinošować. Z wulkoprojektom na tradicionalnym městnje chce Němska železnica (DB) 1 100 nowych dźěłowych a 110 wukubłanskich městnow wu­tworić. Plany za to su wicekancler a zwjazkowy financny minister Olaf Scholz (SPD), zwjazkowy wobchadny minister Andreas Scheuer (CSU) a předstejićer DB Roland Pofalla wčera w Choćebuzu rozłožili.

Slědźerska doba za milinarnju

štwórtk, 17. septembera 2020 spisane wot:

Hamor (dpa/SN). Hamorska milinarnja ma so stać ze stejnišćom za karbonowe niće. Wotpowědne wozjewjenje wotpohlada su hórniske předewzaće LEAG, sakske ministerstwo za regionalne wuwiće kaž tež wjacore wědomostne zarjadnišća wčera podpisali. Po słowach ministra Thomasa Schmidta (CDU) „so za Hamorske stejnišćo nětko puć do noweje industrijneje doby wotwěra“.

W Hamorje chcedźa přichodnje projekt „InnoCarbEnergy“ zwoprawdźić. Tu dźe wo to wuwić lochkotwarske struktury, kotrež hodźa so mjez druhim w mobilnych nałožowanjach za awtomobilo- a łódźotwar kaž tež za lětarstwo a swětnišćowe lětarstwo zasadźić. W prěnim kroku je předwidźane, natwarić pilotowu liniju zhotowjenja karbonowych nićow, zo móža nowe zhotowjenske technologije testować. „Hižo dźensa móžemy z kombinaciju materialijow, wosebje z karbonowymi nićemi, bytostne lěpšiny wahi wot 30 do 50 procentow porno klasiskim twarskim dźělam docpěć, kotrež su jeničce z aluminija abo wocla“, rjekny Lothar Kroll, nawoda instituta za strukturny lochkotwar Kamjeničanskeje TU.

Konkretne skutki

štwórtk, 17. septembera 2020 spisane wot:
Wuhibki do přichoda su wčera w Hamorje a dźensa – kaž powěsćernje runje rozprawjeja – w Choćebuzu stajili: Tam, hdźež tuchwilu hišće brunicu Wochožanskeje a Rychwałdskeje jamy zmilinjeja, ma jako wuslědk strukturneje změny slědźerske stejnišćo za karbonowe niće nastać. To je naročny projekt. Přetož karbon dale a wažnišu rólu hraje, zo bychu twarske dźěle na waze zhubili. Lěpšinu z toho změja w awtomobilo- a łódźotwarje: Su-li awta abo łódźe lóše, trjebaja mjenje energije so pohibować. A njerěču ani wo lětarstwje abo swětnišćowym lětarstwje, hdźež je kóždežkuli zalutowaneje swójskeje wahi tež na dobro wjetšeje wukonliwosće bjeztoho zo wjace ćěriwa přetrjebaja. Wuznam snano hišće wjetšeho rozměra ma za Choćebusku porjedźenju železnicow wotpohladana inwesticija, hdźež ma 1 200 přidatnych dźěłowych městnow nastać. Pomału so zdawa, zo slěduja dotalnym připowědźenjam woprawdźe prěnje konkretne skutki. Axel Arlt

Probu na lětanišću BER dožiwił

štwórtk, 17. septembera 2020 spisane wot:

Zašły tydźeń tomu tak daloko bě. Dóstach po dlěšich prócowanjach zastupny lisćik jako komparsa za probowy dźeń na nowym lětanišću BER w Berlinje-Schönefeldźe.

Dyrbjał-li BER 31. oktobra dźěłać započeć, maja wšitke wotběhi za pasažěra, ­zo by swój cil z lětadłom docpěł, wjacekróć wupruwowane być. Tak přewjeduja na nowym lětanišću Berlin-Schönefeld tuchwilu wšědnje treningi z njeličomnymi dobrowólnikami. Tak dyrbja sobudźěłaćerjo słabosće spóznać a wotstronić. Posledni dźeń oktobra dźě chcedźa sej potom zamołwići ze Zwjazka, z Braniborskeje a Berlinskeho senata mjez sobu zbožo přeć.

Běch jako normalny pasažěr přeprošeny. Ze swojeho bydlenja w Althohenschönhausenje trjebach połsta minutow, zo bych so z tramwajku a měšćanskej železnicu na lětanišćo dóstał. Wosobinsce „lećach“ do Düsseldorfa, a přichodny lět wjedźeše mje na zažnym popołdnju do Dubrovnika. To sta so wězo wšitko jenož teoretisce.

Zaměrne dźěło na nowej „kótwicy“

wutora, 15. septembera 2020 spisane wot:

Miłoraz (SN/BŠe). Nimale 18 měsacow po tym zo bu přesydlenske zrěčenje za wjes Miłoraz podpisane, móža po wotkryću ležownosćow na nowym stejnišću twarić započeć. Přestrjeń je něhdźe 14 hektarow wulka. Minjene dny je přede­wzaće Łužiska energija a milinarnje (LEAG) w starym Miłorazu hižo prěnje chěže spotorhać dało. „Naš zaměr je staru wjes dołhož móžno zachować a při­wšěm w nowym Miłorazu nowu kótwicu wuhotować“, zdźěli manager LEAG za in­frastrukturu Martin Klausch powěsćerni dpa. Po wobzamknjenju Slepjan­skeje gmejny dóstanu tež dróhi znate mjena. Tohorunja zarjaduja na nowym stejnišću dom za zetkawanje, pomnik, kupjel a sportnišćo – poprawom wšo to, štož maja wobydlerjo tež w starym Mi­łorazu.

Młodych wučomnikow tradicionelnje wuwjazali

wutora, 15. septembera 2020 spisane wot:

Budyšin (CS/SN). Cyłkownje 87 młodo­st­nych je minjenu sobotu po tři lěta trajacym wukubłanju na pjekarja, rěznika, fachoweho předawarja mjenowaneju wobłukow, mulerja, třěchikryjerja, ćěslu, blidarja, molerja a lakěrarja, frizera abo běrowoweho překupca we wobłuku Budyskeje rjemjeslniskeje komory swoje wuswědčenje dóstało. Wuwjazali su wučomnikow tónkróć w Budyskim Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle.

Njepředajomny lěs blisko jamy tema wustajeńcy

póndźela, 14. septembera 2020 spisane wot:

Drježdźany (SN/BŠe). Wobswětowa syć Zelena liga so zaměrnje za to zasadźa, wohrožene wsy a přirodu rozpřestrěwacych brunicowych jamow dla zachować. K tomu su iniciatorojo minjeny tydźeń w Drježdźanskej cyrkwi nadźije fotowu přehladku z mjenom „Njepředajomny“ wotewrěli, při čimž dźe wo wohroženy lěs blisko Wochožanskeje jamy. „Lěsna ležownosć, kotruž wobsedźerjo koncernej Łužiska energija a milinarnje (LEAG) předać nochcedźa, smě Choćebuska wobswětowa skupina hač do lěta 2037 wotnajeć“, rozłoži Renej Šuster ze Zele­neje ligi pozadk přehladki.

Přestrjeń, wo kotrejž je rěč, leži na polu čisło jedyn Wochožanskeje jamy. Zo móhli areal wotbagrować, ma LEAG wotpowědne jednanje zahajić, za kotrež dybjeli wobsedźerjo lěs předać. „Dobrowólnje lěs njewotedam, zo bychu jón zničili. Hač je wuswojenje za brunicowe jamy hišće zwoprawdźomne, to maja zarjady a sudnistwa rozsudźić“, Šuster připowědźi. „Zachowany lěs pak by pomhał susodne wsy před haru a prochom jamy škitać.“

Sćěhi za ratarjow a wobydlerjow

póndźela, 14. septembera 2020 spisane wot:

Swinjaca mrětwa móhła so tež w Hornjej Łužicy wupřestrěć

Guben/Budyšin (SN/BŠe). Poprawom zdaše so afriska swinjaca mrětwa hišće daloko preč być. Z minjeny tydźeń wozjewjenym padom namakaneho mortweho dźiwjeho swinjeća w braniborskim wo­krjesu Sprjewja-Nysa je so wšitko změniło. Wosebje ratarske zawody so najnowšeho wuwića dla chětro starosća.

Kaž zwjazkowa ratarska ministerka Julia Klöckner (CDU) minjeny štwórtk zdźěli, jedna so wo prěnje swinjo, kotrež je w Němskej na mrětwu zahinyło. Našli běchu mortwe skoćo na wotžnjatym polu něhdźe 50 kilometrow wot sakskeje mjezy sewjernje Gubina. Kadawer bě hižo chětro přetłaty. Braniborski krizowy stab je hnydomne naprawy zahajił. Tak připrawichu tři do štyri kilometry wokoło namakanišća elektriski płót. Fachowcy nětko w kónčinje intensiwnje za dalšimi padami slědźa, zo bychu infekcisku přestrjeń dokładnje zwěsćili.

Warnowanski stawk pola pósta

štwórtk, 10. septembera 2020 spisane wot:

Budyšin (SN/at). Wjace hač sto listo­nošow a listonoškow pósta je so dźensa dopołdnja na naměsće před Němsko-Serbskim ludowym dźiwadłom w Budyšinje na warnowanskim stawku wob­dźěliło. W rozdźělowanskim centrumje Ottendorf-Okrilla bě jich w nocy 70, zdźěli posłužbowe dźěłarnistwo ver.di na naprašowanje. Pozadk stawka je přiwótřeny tarifowy konflikt. „Koncern Němski póst je w koronakrizy derje zasłužił. Zo pak při­stajenym w běžnych tarifowych jednanjach jenož połdra procenta wjace mzdy přicpěwa, jich njesměrnje rozhorja“, rjekny Jens Göbler, krajny fachowy sekretar ver.di Drježdźany/wuchodna Sakska našemu wječornikej.

Hižo w 2 hodź. započa so warnowanski stawk w Drježdźanskim rozdźělowanskim centrumje. Tež w Kamjenicy a Zwickauwje su póstownicy dźěło złožili. Kaž ver.di Sakskeje trochuje, budźe jich w běhu dnja wjace hač 800 stawkowacych.

Dźěłarnistwo ver.di žada sej w tari­fowych jednanjach 5,5 procentow wjace mzdy za nimale 140 000 přistajenych po cy­łym Zwjazku. Přichodne jednanske koło budźe 21. a 22. septembra.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND