Poetiskim hłosam z wuchoda Němskeje a z Europy jewišćo skićić a rěčane słowo, literaturu, hudźbu a wuměłstwo zwjazać – wo a za wšo to postara so prěni L/Ost poetry festiwal, kotryž wotmě so wot 16. do 18. julija w Choćebuskej Starej płachtarni blisko Błótowskeho dwórnišća. Pólscy, čěscy, belgiscy, ukrainscy a madźarscy wuměłcy su runje tak wo swojej wuchodnej identiće rěčeli, rappowali abo spěwali kaž młodźi poeća z (přeco hišće často tak mjenowanych) nowych zwjazkowych krajow a z regiona. Mjez nimi běštaj tež Serbaj Měto Kjarcmaŕ z Choćebuza a Jonas Pjetaš z Pančic-Kukowa, organizatorka Jessy James LaFleur, mjeztym hižo dołho we Łužicy aktiwna přisłušnica němskeje mjeńšiny na wuchodźe Belgiskeje kaž tež lokalnaj matadoraj Lesebühne Cottbus a Choćebuski kjarcmarski chór. Wuhotowałoj stej zarjadowanje Spoken word akademija a ukrainska iniciatiwa Sklad čo. 5 zhromadnje z mnohimi dalšimi partnerami.
Budyšin. (SN/jp) Nowy wobchod, w kotrymž njeje předawarja abo předawarki, wobsteji wot meje na Karla Marxowej njedaloko Žitnych wikow. Nutřkowne wuhotowanje je tróšku swojorazne, a poprawom by je skerje w Japanskej wočakował: We wobchodźe njejsu polcy, ale tam steji pjeć awtomatow, kotrež su połne chłóšćenkow, napojow a dalšich produktow.
Přećelej Nick Pietschmann a Adrian Gründer chcetaj kupcam ze swojim konceptom zmóžnjeć, po potrjebje tež w časach nakupować, hdyž su wšitke dalše wobchody w měsće zawrjene, wosebje w nocy. Hustohdy ludźo runje potom to a tamne trjebaja, štož doma nimaja. Z nowym wobchodom „SnackMatic“, kotryž je sydom dnjow wob tydźeń 24 hodźin wočinjeny, to hižo problem njeje.
Wosebitosć koncepta je, zo wobchod dospołnje awtomatisce funguje. Awtomaty drje ma čłowjek napjelnić a – jeli trjeba – tež zmylki namakać a wuporjedźeć, jednaćelej pak njetrjebataj přistajeneho, kotrehož dyrbjałoj zapłaćić. Zdobom njetrjebataj samaj stajnje we wobchodźe přitomnaj być.
Budyšin (SN/mb). Z běrowa Marka Šimana je wčera list Jensa Spahna do redakcije Serbskich Nowin dóšoł. Spahn je drje zašły kónc tydźenja zastojnstwo jako předsyda frakcije CDU/CSU w zwjazkowym sejmje złožił, ale do toho hišće wažny nadawk spjelnił. Šiman, zapósłanc w Sakskim krajnym sejmje a předsyda parlamentariskeje přirady Załožby za serbski lud, bě zjawnje kritizował, zo gremij połdra lěta po poslednich wólbach zwjazkoweho sejma přeco hišće kompletnje wobsadźeny njeje. Kolegow w zwjazkowym sejmje tež pisomnje napominaše, skónčnje wšě personalije rozrisać. W lisće Šimanej Spahn nětko zdźěli, zo bu zapósłanc Florian Oest na namjet frakcije CDU/CSU wot zwjazkoweho sejma jako čłon přirady wuzwoleny. Zdobom Šiman zhoni, čehodla je tak dołho trało: Běše najprjedy frakcije přesahowace dorozumjenje trěbne.
Ze Zhorjelca pochadźacy Florian Oest je zastupjerjam Serbow dawno spušćomny partner a na swojej internetnej stronje w zwisku z nominowanjom piše, zo chce so hišće intensiwnišo za zachowanje a zesylnjenje serbskeje identity zasadźować.
Na dnju wotewrjenych twarnišćow kónc junija bě tež twarnišćo Smart Mobility Lab (SML) w Čornym Chołmcu přistupne. Tam dóstachu wopytowarjo prěni raz wobšěrny dohlad do po wšej Europje jónkrótneho slědźenišća za splećenu a awtonomnu mobilitu.
Čorny Chołmc. „Wow, gigantiske“, tak reagowachu wopytowarjo na dnju wotewrjeneho twarnišća Smart Mobility Lab (SML) Drježdźanskeje Techniskeje uniwersity (TU) w Čornym Chołmcu. 43 metrow wysoke ma nowe slědźenišćo a inowaciske zarjadnišćo być. Tam chcedźa fachowcy wot klětušeho awtomatizowany nadróžny wobchad kaž tež lětarstwo a ratarstwo přichoda wupruwować, jedyn ze zamołwitych za twar, Jost Wunderlich z Drježdźanskeje uniwersity, rozkładźe.
Po tydźenjach suchoty su drje minjene sylne zliwki situaciju w sakskich wodźiznach trochu wolóžili. Přiwšěm je w mnohich rěkach tež w Budyskim wokrjesu dale přemało wody.
Budyšin (SN/MiJ/LiH). Spadki njejsu dotal dosahali, zo bychu w běhu wjacorych tydźenjow nastaty deficit wody dospołnje wurunali. W mnohich wodźiznach bě mnóstwo wody jenož něšto hodźin na normalnym stawje, po tym zaso spadny. Trajnje mało wody poćežuje wodźizny a jich ekosystemy a pokazuje, kak so dlěše periody suchoty na nje wuskutkuja.
Lejno (AK/SN). Mjez Lejnjanskim a Parcowskim jězorom, při wotpočnišću blisko Borborineho kanala, nětko dwanaće šulerskich wuměłskich twórbow pućowarjow zawjeseleja. Šulerjo Wojerowskeho Léona Foucaultoweho gymnazija su wuměłske twórby zhotowili. To bě zhromadny projekt zaměroweho zwjazka Łužiska jězorina Sakska z gymnazijom. Wuměłske twórby su we wobłuku předkursa wukonoweho kursa wuměłstwo nastali. Na bywšich taflach pućnikow šulerjo motiwy narysowachu. Wone pokazuja přirodu, jězorinu, wulke brunicowe bagry a samo serbske motiwy kaž narodnu drastu a křižerjow. Nimo dwanaće wuměłskich twórbow je tam stołp, kotryž twórby rozjasnja. Z pomocu QR-koda móža so wopytowarjo wo temje wobhonić.
Lipsk (dpa/SN). Trajaca suchota je na tym wina, zo so situacija mało wody w rěkach přiwótřa. Na wjace hač połojcy dohromady 147 pegelow rěkow su fachowcy njewšědnje niski staw wody zwěsćili, zdźěli wčera Sakski centrum za wulku wodu w swojej tydźenskej rozprawje k situaciji wody. Někotre rěčne zawěry mjeztym wodu do rěkow pušćeja a połoženje tak trochu wolóžeja.
We wšěch wjetšich rěkach Swobodneho stata je tuchwilu mało wody. Zo so połoženje dołhodobnje změni, wotwidźeć njeje. Meteorologojo wěsća drje dźensa njewjedra ze spadkami, tola dlěše trajne periody z wjele dešćom su rědke. Hinak hač w rěkach je w sakskich rěčnych zawěrach dosć wody. Zastaranje ludźi z pitnej wodu je zaručene. „Rěčne zawěry su tak natwarjene, zo móža dlěše suche periody wurunać“, rěčnica centruma za wulku wodu rozłožuje. Tež z Budyskeje rěčneje zawěry tele dny wjace wody do Sprjewje pušćeja.
Tež po cyłym Zwjazku so połoženje dźeń a dale přiwótřa. W Bodamskim jězorje su fachowcy w juliju historisce najniši staw wody měrili.