Prěni raz wuhotowany L/Ost poetry festiwal w Choćebuzu z mjezynarodnej měšeńcu lyriki, tworjaceho wuměłstwa a hudźby

Poetiskim hłosam z wuchoda Němskeje a z Europy jewišćo skićić a rěčane słowo, literaturu, hudźbu a wuměłstwo zwjazać – wo a za wšo to postara so prěni L/Ost poetry festiwal, kotryž wotmě so wot 16. do 18. julija w Choćebuskej Starej płachtarni blisko Błótowskeho dwórnišća. Pólscy, čěscy, belgiscy, ukrainscy a madźarscy wuměłcy su runje tak wo swojej wuchodnej identiće rěčeli, rappowali abo spěwali kaž młodźi poeća z (přeco hišće často tak mjenowanych) nowych zwjazkowych krajow a z regiona. Mjez nimi běštaj tež Serbaj Měto Kjarcmaŕ z Choćebuza a Jonas Pjetaš z Pančic-Kukowa, organizatorka Jessy James LaFleur, mjeztym hižo dołho we Łužicy aktiwna přisłušnica němskeje mjeńšiny na wuchodźe Belgiskeje kaž tež lokalnaj matadoraj Lesebühne Cottbus a Choćebuski kjarcmarski chór. Wuhotowałoj stej zarjadowanje Spoken word akademija a ukrainska iniciatiwa Sklad čo. 5 zhromadnje z mnohimi dalšimi partnerami.

Budyšin. (SN/jp) Nowy wobchod, w kotrymž njeje předawarja abo předawarki, wobsteji wot meje na Karla Marxowej njedaloko Žitnych wikow. Nutřkowne wuhotowanje je tróšku swojorazne, a poprawom by je skerje w Japanskej wočakował: We wobchodźe njejsu polcy, ale tam steji pjeć awtomatow, kotrež su połne chłóšćenkow, napojow a dalšich produktow.

Přećelej Nick Pietschmann a Adrian Gründer chcetaj kupcam ze swojim konceptom zmóžnjeć, po potrjebje tež w časach nakupować, hdyž su wšitke dalše wobchody w měsće zawrjene, wosebje w nocy. Hustohdy ludźo runje potom to a tamne trjebaja, štož doma nimaja. Z nowym wobchodom „SnackMatic“, kotryž je sydom dnjow wob tydźeń 24 hodźin wočinjeny, to hižo problem njeje.

Wosebitosć koncepta je, zo wobchod dospołnje awtomatisce funguje. Awtomaty drje ma čłowjek napjelnić a – jeli trjeba – tež zmylki namakać a wuporjedźeć, jednaćelej pak njetrjebataj přistajeneho, kotrehož dyrbjałoj zapłaćić. Zdobom njetrjebataj samaj stajnje we wobchodźe přitomnaj być.

List Spahna do Budyšina dóšoł

pjatk, 24. julija 2026 spisane wot:

Budyšin (SN/mb). Z běrowa Marka Šimana je wčera list Jensa Spahna do redakcije Serbskich Nowin dóšoł. Spahn je drje zašły kónc tydźenja zastojnstwo jako předsyda frakcije CDU/CSU w zwjazkowym sejmje złožił, ale do toho hišće wažny nadawk spjelnił. Šiman, zapósłanc w Sakskim krajnym sejmje a předsyda parlamentariskeje přirady Załožby za serbski lud, bě zjawnje kritizował, zo gremij połdra lěta po poslednich wólbach zwjazkoweho sejma přeco hišće kompletnje wobsadźeny njeje. Kolegow w zwjazkowym sejmje tež pisomnje napominaše, skónčnje wšě personalije rozrisać. W lisće Šimanej Spahn nětko zdźěli, zo bu zapósłanc Florian Oest na namjet frakcije CDU/CSU wot zwjazkoweho sejma jako čłon přirady wuzwoleny. Zdobom Šiman zhoni, čehodla je tak dołho trało: Běše najprjedy frakcije přesahowace dorozumjenje trěbne.

Ze Zhorjelca pochadźacy Florian Oest je zastupjerjam Serbow dawno spušćomny partner a na swojej internetnej stronje w zwisku z nominowanjom piše, zo chce so hišće intensiwnišo za zachowanje a zesylnjenje serbskeje identity zasadźować.

Dohladowanska rada DZA załožena

pjatk, 24. julija 2026 spisane wot:
Dohladowanska rada Astrocentruma Łužica (DZA) je załožena a so kónc junija w Zhorjelcu skonstituowała. Jej přisłušeja předsyda Thomas Reiter (srjedźa) a Sabine Carl (2. wotprawa) ze zwjazkoweho ministerstwa za slědźenje, sakski ministerski prezident Michaela Kretschmer (njeje na wobrazu), Frank Spiekermann z Helmholtzoweho centruma­ za oceanowe slědźenje w Kielu, Katja Poppenhäger z Leibnizoweho insti­tuta za astrofyziku Podstupim, Babett Gläser ze sakskeho ministerstwa za wědomosć, předsydka slědźenišća DESY Beate Heinemann, Klaus Blaum z Maxa Planckoweho instituta­ za jadrowu fyziku Heidelberg, rektorka Drježdźanskeje Techniskeje uniwersity Ursula M. Staudinger, předsyda Domowiny Dawid Statnik (wotlěwa) a Axel Müller­-Groeling wot Fraunhoferoweje towaršnosće. Foto: Stephan Witschas

Highfielddo Durinskeje?

pjatk, 24. julija 2026 spisane wot:
Erfurt/Lipsk (dpa/SN). Po tym zo so Highfield-festiwal lětsa posledni raz w Sakskej wotměje, přeje sej Młoda unija z Durinskeje, zo so festiwal zaso do zwjazkoweho kraja nawróći. „Highfield bě za młodych ludźi w Durinskej tón kulturny ewent“, krajny předsyda młodźinskeje organizacije Durinskeje CDU Lennart Geibert wozjewi. Wot toho časa, zo je so festiwal w Sakskej wotměwał, je w Durinskej wulka strata za turizm a hospodarstwo, ale předewšěm za młodych ludźi nastała. Nětko wobsteji šansa, to zaso změnić. Geibert namjetowaše rozmołwy mjez zarjadowarjemi festiwala a krajnym knježerstwom. Ze spjatym jězorom Hohenfelden pola Erfurta běše Durinska wot kónca 1990tych lět domizna festiwala. Po tym zo mějachu zarjadowarjo wotpadkow a wobškodźenych ležownosćow dla mjerzanja, běchu jón w lěće 2010 z Durinskeje do Sakskeje přepołožili.

W hoberskej hali testuja wobchad přichoda

štwórtk, 23. julija 2026 spisane wot:

Na dnju wotewrjenych twarnišćow kónc junija bě tež twarnišćo Smart Mobility Lab (SML) w Čornym Chołmcu přistupne. Tam dóstachu wopytowarjo prěni raz wobšěrny dohlad do po wšej Europje jónkrótneho slědźenišća za splećenu a awtonomnu mobilitu.

Čorny Chołmc. „Wow, gigantiske“, tak reagowachu wopytowarjo na dnju wotewrjeneho twarnišća Smart Mobility Lab (SML) Drježdźanskeje Techniskeje uniwersity (TU) w Čornym Chołmcu. 43 metrow wysoke ma nowe slědźenišćo a inowaciske zarjadnišćo być. Tam chcedźa fachowcy wot klětušeho awtomatizowany nadróžny wobchad kaž tež lětarstwo a ratarstwo přichoda wupruwować, jedyn ze zamołwitych za twar, Jost Wunderlich z Drježdźanskeje uniwersity, rozkładźe.

Po tydźenjach suchoty su drje minjene sylne zliwki situaciju w sakskich wodźiznach trochu wolóžili. Přiwšěm je w mnohich rěkach tež w Budyskim wokrjesu dale přemało wody.

Budyšin (SN/MiJ/LiH). Spadki njejsu dotal dosahali, zo bychu w běhu wjacorych tydźenjow nastaty deficit wody dospołnje wurunali. W mnohich wodźiznach bě mnóstwo wody jenož něšto hodźin na normalnym stawje, po tym zaso spadny. Trajnje mało wody poćežuje wodźizny a jich ekosystemy a pokazuje, kak so dlěše periody suchoty na nje wuskutkuja.

Kooperacija za teleskop

póndźela, 20. julija 2026 spisane wot:
Nuoro/Drježdźany. (MŠe/SN) Sakska a Sardiniska stej zhromadne požadanje wo Einsteinowy teleskop doskónčnje dojednałoj. Wotpowědne kooperaciske zrěčenje su zastupjerjo němskich a italskich wědomostnych zarjadnišćow zašły pjatk w Nuoro na kupje Sardiniska podpisali. Techniska uniwersita Drježdźany a Karlsruhski institut za technologiju stej nošerjej kooperacije na němskej stronje. Cil wobojich kandidatnych kónčinow je zhromadne dźěło w tak mjenowanej dwójnej L-formowej konfiguraciji. Einsteinowy teleskop ma w přichodźe z dweju komplementarneju L–formow fyzikaliskich měrjenskich srědkow na stejnišćomaj we Łužicy a Sardiniskej wobstać. Z pomocu tutoho nastroja móžeš grawitaciske žołmy měrić, wuhódnoćić a tak swětnišćo wuslědźić. Slědźerjo móža z nim tohorunja kolizije čornych dźěrow wobkedźbować a dopóznaća wo spočatkach našeho uniwersuma zdobyć. Tež sakski minister za wědomosć Sebastian Gemkow (CDU) je přeswědčeny, zo je kooperacija wažny krok, z kotrymž so nadźijomnje w europskim wubědźowanju wo stejnišćo teleskopa přesadźa.

Tež serbske motiwy mjez twórbami šulerjow

póndźela, 20. julija 2026 spisane wot:

Lejno (AK/SN). Mjez Lejnjanskim a Parcowskim jězorom, při wotpočnišću blisko Borborineho kanala, nětko dwanaće šulerskich wuměłskich twórbow pućowarjow zawjeseleja. Šulerjo Wojerowskeho Léona Foucaultoweho gymnazija su wuměłske twórby zhotowili. To bě zhromadny projekt zaměroweho zwjazka Łužiska jězorina Sakska z gymnazijom. Wuměłske twórby su we wobłuku předkursa wukonoweho kursa wuměłstwo nastali. Na bywšich taflach pućnikow šulerjo motiwy narysowachu. Wone pokazuja přirodu, jězorinu, wulke brunicowe bagry a samo serbske motiwy kaž narodnu drastu a křižerjow. Nimo dwanaće wuměłskich twórbow je tam stołp, kotryž twórby rozjasnja. Z pomocu QR-koda móža so wopytowarjo wo temje wobhonić.

Situacija přiwótřena

pjatk, 17. julija 2026 spisane wot:

Lipsk (dpa/SN). Trajaca suchota je na tym wina, zo so situacija mało wody w rěkach přiwótřa. Na wjace hač połojcy dohromady 147 pegelow rěkow su fachowcy njewšědnje niski staw wody zwěsćili, zdźěli wčera Sakski centrum za wulku wodu w swojej tydźenskej rozprawje k situaciji wody. Někotre rěčne zawěry mjeztym wodu do rěkow pušćeja a połoženje tak trochu wolóžeja.

We wšěch wjetšich rěkach Swobodneho stata je tuchwilu mało wody. Zo so połoženje dołhodobnje změni, wotwidźeć njeje. Meteorologojo wěsća drje dźensa njewjedra ze spadkami, tola dlěše trajne periody z wjele dešćom su rědke. Hinak hač w rěkach je w sakskich rěčnych zawěrach dosć wody. Zastaranje ludźi z pitnej wodu je zaručene. „Rěčne zawěry su tak natwarjene, zo móža dlěše suche periody wurunać“, rěčnica centruma za wulku wodu rozłožuje. Tež z Budyskeje rěčneje zawěry tele dny wjace wody do Sprjewje pušćeja.

Tež po cyłym Zwjazku so połoženje dźeń a dale přiwótřa. W Bodamskim jězorje su fachowcy w juliju historisce najniši staw wody měrili.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo