Wodu we Łužicy lěpje rozdźěleć
Budyšin (SN). Krajne zarjadnistwo za rěčne zawěry je tele dny wozjewiło, zo su lětsa započeli, studiju wo wobtoku wody we Łužicy zdźěłać. Při tym dźe wo přichod rěčnych zawěrow a jězorow, kotrež su w kónčinach po wudobywanju brunicy nastali. Studija płaći 170 000 eurow a financuje so ze srědkow Sakskeje a europskeho programa za sprawnu transformaciju. Přihotowali su studiju zhromadnje z krajej Saksku a Braniborsku přesahowacej dźěłowej skupinu „wobhospodarjenje rěkow Sprjewja, Čorny Halštrow a Łužiska Nysa“. Nadawkidawar studije je Krajne zarjadnistwo za rěčne zawěry a koordinować ma ju jednaćelnja Łužica. Tam so štyrjo sobudźěłaćerjo z přepytowanjom wobtoka wody we Łužicy zaběraja.
Wuchadźišćo je, zo je hórnistwo wobtok wody cyły lětstotk intensiwnje wobwliwowało. Ze zakónčenjom hórnistwa a změnu klimy mnóstwo wody w regionje woteběra. Tohodla je dale a wažnišo, sčasom dosć wody składować a wodźizny regulować. Ze zwjazkom wodźiznow chcedźa zdobom regionalnym a lokalnym deficitam wody zadźěwać a poskitk wody po wšej Łužicy wurunać.
Łódźnistwo nětko na dźělach jězorow dowolene
Łužiska jězorina bywa za turistow lěto a atraktiwniša. Njedawno su na dalšich dźělach jězorow łódźnistwo dowolili. Přiwšěm pak zamołwići na to dźiwaja, zo móže so tež přiroda dale porjadnje wuwiwać. Što tole dokładnje woznamjenja, su nětko rozkładli.
Bjezodowy (AK/SN). Sakska krajna direkcija na dalšich płoninach Lejnjanskeho a Parcowskeho jězora jězdźenje z čołmami dowola. Z tutym krokom chcedźa dalšemu turistiskemu wuwiću regiona puć runać. Tole tež prezident Béla Bélafi podšmórny: „Łódźnistwo na sakskich jězorach zaměrnje dale wuwiwamy a to skedźbliwje, tak zo móža turizm, sport z čołmami a hospodarstwo dale rosć a přiroda runočasnje dale dychać“, wón rozkładuje. „Jenož tak móža regiony wokoło jězorow dołhodobnje z toho profitować.“
Syć Vodafone nětko zaso funguje
W Radworju a wokolinje dyrbjachu klienća předewzaća Vodafone minjenej měsacy sćerpni być. Mobilna syć je tam lědma fungowała. Problem je prawdźepodobnje skónčnje rozrisany.
Budyšin/Radwor (SN/BŠe). Bjez mobilneje syće žiwy być, to móže sej lědma něchtó předstajić. W mobilnoškričkowej syći předewzaća Vodafone w Radworju, Njeswačidle a Nowej Niwje njemóžachu wobydlerjo, předewzaća a dalši tam přebywacy ludźo wot 15. oktobra hač do 5. decembra syć w dosahacej měrje wužiwać. „Přičina toho bě zmylk zwiska“, rěčnik koncerna Volker Petendorf na naprašowanje wuswětli. „Tak njeje mobilnoškričkowa stacija w Radworju nachwilnje dźěłać móhła. Tohodla dyrbješe so dodawanska čara, to je škleńčnonićowy kabl, pod zemju na dołhosći 800 metrow hač k staciji dospołnje znowa natwarić.“ Tajke naročne hłubokotwarske dźěła traja po słowach rěčnika Vodafone normalnje dźesać do 15 tydźenjow. W tymle padźe pak móžachu to w běhu mjenje hač wosom tydźenjow zrjadować.
Přichod campingowanišća zawěsćeny
Zaměrowy zwjazk Łužiska jězorina Sakska ma campingowanišćo Marina při Lejnjanskim jězoru nadal wobhospodarjeć. Tole su zamołwići na zhromadźiznje zwjazka tydźenja wutoru w Nowej Wsy (Burgneudorf) w gmejnje Sprjewiny Doł wobzamknyli.
Nowa Wjes (AK/SN). Zaměrowy zwjazk, kotryž wot lěta 2022 campingowanišćo při Lejnjanskim přistawje wobhospodarja, je hižo wjace króć za naslědnikom pytał, tola dotal bjez wuspěcha. „Z jenož 20 městnami za campingowe jězdźidła a dźesać městnami za stanowanje je campingowanišćo za priwatneho wobhospodarja wočiwidnje přemałe a z tym tež hospodarsce njeatraktiwne“, tak pisaja w naćisku wobzamknjenja. Přistawny mišter, kotrehož zaměrowy zwjazk financuje, je wot spočatka nimo dźěłow kołowokoło přistawa tež nadawki w zwisku z wobhospodarjenjom campingowanišća přewzał. Tale kombinacija je so po měnjenju zamołwitych dotal jako přewšo spomóžna wopokazała. Campingowanišćo je mjeztym turistisce derje w regionje etablěrowane a je sej samo certifikat za přikładnu bjezbarjernosć zdobyło.
Na dwórnišću chcedźa rjemjesło wožiwjeć a dožiwjeć
Radwor (SN/BŠe). Na Radworskim dwórnišću so koło zarjadowanjow dale wjerći. Dokelž so wone hižo dlěje jako socialna městnosć njespěchuje, je so dwórnišćo za druhimi pjenježnymi žórłami rozhladowało. Stajichu próstwu wo spěchowanje we wobłuku Leader-programa Hornjołužiska hola a haty. Tema próstwy bě: Rjemjesło dožiwjeć a wožiwjeć. W tymle zwisku móžeše towarstwo Radworskeho dwórnišća inkluzije wosobu přistajić, kotraž zarjadowanja z tymle ćežišćom organizuje. „Po kwartalach so nětko z rjemjesłami rozestajamy“, předsydka towarstwa Raphaela Wićazowa wuswětla.
Fatalny signal a dezaster za saksku Łužicu
Budyšin/Drježdźany/Berlin (SN/mb). Z nowym etatom Zwjazka njeje wjetšina w zwjazkowym sejmje na kolijach Sakskeje ničo zahibała – tež elektrifikacija železniskeje čary mjez Drježdźanami a Zhorjelcom wostanje dale přeće nic jenož regionalnych politikarjow kaž Marka Šimana (CDU). Wón mjenuje wobzamknjeny klětuši etat w tutym nastupanju „dezaster za Saksku“ a skedźbnja na to, zo pólscy a čěscy susodźa za technisku stagnaciju na čarje Drježdźany-Zhorjelc resp. za dlijacy so nowotwar čary Drježdźany-Praha zrozumjenje nimaja. Nowa trasa by čas jězby mjez sakskej a čěskej stolicu wo wjac hač hodźinu redukowała.
Termin za załoženje drustwa jasny
W Radworju chcedźa energijowe drustwo załožić. Hižo 4. decembra je załoženske zarjadowanje planowane w Radworskim hosćencu Meja planowane. Zajimcy su wutrobnje witani.
Radwor (SN/BŠe). Gmejna Radwor je hladajo na energiju druhim gmejnam we wokolinje dawno hižo z přikładom. W Radworju a Kamjenej maja mjenujcy kedźbyhódnu syć, kotraž wobydlerjow z ćopłotu zastaruje. Tajka syć je tež w Minakale předwidźana. Tole ma prěni projekt być, kotryž chce energijowe drustwo zwoprawdźić. Do toho pak ma so drustwo załožić, a to je přichodny štwórtk, 4. decembra, we 18 hodź. w Radworskim hosćencu Meja planowane. Na zhromadźiznu su wobydlerjo a wobydlerki, předewzaća a iniciatiwy gmejny přeprošene, kiž chcedźa aktiwnje a lokalnje změnu energije sobu přewodźeć. Zajimcy pak měli so po móžnosći do toho pola klimoweho managera gmejny Marcela Bellmanna přizjewić.
Sudnicy maja wo dóńće bobrow rozsudźić
Drježdźany/Chrjebja (SN). Sudnicy Drježdźanskeho zarjadniskeho sudnistwa změja so bórze z bobrami zaběrać. W Hornjej Łužicy zwěrjata mnoho škodow zawostajeja. Wone štomy wobškodźeja a we wodźe haćidła natwarjeja. Dale a časćišo so tuž ludźo hněwaja, dokelž so při tym domy, wodźizny abo pola wobškodźa. Sakska chce nětko dwě swójbje bobrow do Francoskeje přesydlić. Škitarjo přirody z tym přezjedni njejsu a zapodachu wotpowědnu chwatnu próstwu přećiwo tomu. Předewšěm so akterojo Zeleneje ligi na tym postorkuja, zo je Drježdźanska krajna direkcija postajiła, zo maja so bobry morić, jelizo so přesydlić njehodźa. „Tuchwilu z toho wuchadźamy, zo k tomu njedóńdźe. Tu njeńdźe wo to populaciju pomjeńšić“, z krajneje direkcije rěka. Z dowolnosću maja so hospodarske škody wobmjezować a haty w Hornjej Łužicy dołhodobnje a naslědnje škitać.
Pobrachuja bydlenja w regionje?
Budyšin/Choćebuz (SN/BŠe). W Budyskim wokrjesu je přemało načasnych bydlenjow. Tuchwilu něhdźe 1 200 bydlenjow pobrachuje. Tole wuchadźa z ličbow a wuhódnoćenja fachowcow Pesteloweho instituta, kotřiž w prawidłownym wotstawku situaciju na wikach nastupajo bydlenja přepytuja. Nimo toho zaběrachu so wědomostnicy instituta z wuwićom ličby ludnosće a z prognozami na dźěłowych wikach w Budyskim wokrjesu. „Potrjeba dźěłaćerjow kaž tež ličby porodow a smjertnych padow pokazuja, zo so w přichodźe wjele stanje. Konkretnje to woznamjenja, zo budźe ličba wobydlerjow w kónčinje sylnje spadować. Nimo ponowjenja bydlenjow ma so w Budyskim wokrjesu něhdźe 60 nowych bydlenjow natwarić“, nawoda Pesteloweho instituta Matthias Günther wuswětli.
Z wuslědkow ma přiručka nastać
Prožym (SN). Kak móžemy serbsku rěč, tradicije a kulturu sylnišo do turistiskich poskitkow we Łužicy zapřijeć? Tutomu prašenju wěnowachu so čłonojo Zwjazka za serbski kulturny turizm minjeny pjatk na dźěłarničce pod hesłom „Serbšćinu dožiwić – impulsy za turizm a hosćencarjow“ w kulturnym domje w Prožymje blisko Wjelceje. Předewšěm dźěše wo to, kak so serbska kultura z pomocu dožiwjenjow hosćom sposrědkować hodźi. Wobdźělnicy zarjadowanja čile diskutowachu a praksy bliske ideje rozjimachu.
Sobudźěłaćer Serbskeho instituta Měto Nowak předstaji přikłady z druhich regionow Europy, hdźež maja mjeńšiny swoju domiznu, na přikład z kupy Isle of Man mjez Wulkej Britaniskej a Irskej abo z Južneho Tirola. Prezentaciji slědowachu dźěłarnički, w kotrychž zaběrachu so wobdźělnicy z temami kaž serbska rěč w zawodźe abo kulturne poskitki a awtentiske dožiwjenja za hosći. Z wuslědkow dźěłarničkow ma přiručka nastać, w kotrejž chcedźa zamołwići najwažniše dopóznaća a přikłady z praksy wozjewić. Přichodne tydźenje ju turistikarjo a hosćencarjo dóstanu.
