Sobudźěłaćerjo Miłočanskeho agrarneho předewzaća nastajichu minjene dny něhdźe 25 žerdźow za domjace rubježne ptaki. Tajke skića ptakam móžnosć, na nich sedźo na myše łakać. Na wjacorych zahonach běchu ratarjo po žnjach žita hnydom ­na šćernišću mjezypłody wusyli. Dokelž słoma w zawodźe hižo trěbna njeje, wosta wona rozsykana ležo, a tak nastachu ­idealne wuměnjenja za rozmnoženje myšow. Z pomocu ptakow spytaja tomu zadźěwać. Foto: Hubert Šwejda

Rjemjesło tež w času krizy wěsty partner

srjeda, 02. septembera 2020 spisane wot:

Drježdźany (SN/BŠe). Wukubłanski čas za powołanje so zahajił. Cyłkownje 389 žonow a 1 405 młodych muži na wuchodźe Sakskeje je so za powołansku karjeru w rjemjesle rozsudźiło a zrěčenje z wotpowědnym zawodom podpisało. Dokładnje 1 794 nowych zrěčenjow woznamjenja porno lońšemu rozrost 2,6 procentow. Hižo kónc awgusta je 1 747 młodych ludźi swoje wukubłanje zahajiło.

„Rjemjeslnistwo je so jara wo wučomnikow prócowało a tež tym šansu dało, kotřiž chcychu poprawom w druhich hospodarskich wobłukach powołanje nawuknyć, štož pak wuskutkow koronapandemije dla móžno njeje“, praji hłowny jednaćel Drježdźanskeje rjemjeslniskeje komory Andreas Brzezinski. Rjemjeslnistwo je w času koronakrizy dopokazało, kak wažne wone za system je. Přiwšěm pokazuja ličby jenož aktualne połoženje. „Hakle kónc lěta móžemy sćěhi pandemije na wukubłanskich wikach spóznać a bilancować. Fakt pak je: Rjemjesło tež w krizy z połnej paru dźěła“, Brzezinski dale wuswětla.

Poskitki za skupiny lětsa nimaja

srjeda, 02. septembera 2020 spisane wot:

Aktualneho połoženja koronapandemije dla dyrbja tež w Małowjelkowskim prazwěrjencu tuchwilu wobmjezowanja wobkedźbować. Wopytowarjo pak móža přiwšěm wjele wjesela měć, hdyž někotre prawidła dodźerža.

Mały Wjelkow (UM/SN). „Wólnočasny park dyrbi so zas a zaso wunamakać, zo bychu wopytowarjo znowa přijěli“, wě Diana Liebsch. Wona je we wobdźělenskej a wobhospodarjenskej towaršnosći (BBB), kotraž Małowjelkowski prazwěrjenc wobhospodarja, za zjawnostne dźěło zamołwita. Poslednje „nowowunamakanje“ je loni přepodaty dožiwjenski swět Lavaris, dopominacy na čas, jako ani hišće sawriery na zemi njeběchu. Přichodne nowosće pak hižo planuja. „Chcemy třěchu zakuskoweho předawanišća ponowić a sanitarne připrawy saněrować. Wudospołnjenja su tež we wobłuku zabyteho swěta předwidźane.

Jednanje LEAG protest zbudźiło

póndźela, 31. awgusta 2020 spisane wot:

Po tym zo je energijowy koncern LEAG w lisće wobydlerjam Miłoraza připo­wědźił, tónle tydźeń započeć prěnjej domaj torhać, nochcedźa sej přećiwnicy brunicy a wjesnjenjo to lubić dać a so wobaraja. LEAG na to reaguje.

Miłoraz/Běła Woda/Choćebuz (SN/at). Złožujo so na list LEAG je so zwjazkarstwo „Wšitke wsy wostanu“ wčera na zjawnosć wobroćiło. „Hdyž mjeztym samo­ posudki w nadawku zwjazkoweho knježerstwa po­twjerdźeja, zo njeje bru­nica pod Miłorazom trěbna, chce LEAG domskej potorhać a fakty tworić“, cituja w nowinskej zdźělence Ramonu Höhn mjenowaneho zwjazkarstwa, kotraž w Miłorazu statok přichodneju staršeju za swójbu přetwarja. „Byrnjež prawniskeho zakłada za wotbagrowanje njebyło, chcedźa lětstotki staru sydlensku strukturu zničić.“ Dospołnje njejasne je, čemu matej potorhanej domaj słužić, „dokelž njebudźe Miłoraz wotbagrowany. Namołwjamy LEAG, domskej zachować a Wochožansku brunicowu jamu tak pomjeńšić, zo Miłoraska dróha wostanje.“

Po skónčenju dźěłow hakle zapłaćiš

štwórtk, 27. awgusta 2020 spisane wot:

Rjemjeslniske zawody w Budyskim wokrjesu su z wida tudyšeho rjemjeslnistwa koronakrizu dotal poměrnje derje­ přetrali. Z nawalom priwatnych nadawkow pak hrozy tež problem.

Budyšin (SN/at). Problemy změja někotre rjemjeslniske firmy hakle kónc lěta, rěka z Budyskeho wokrjesneho rjemjeslnistwa. To ma z trajacej koronapande­miju a z postajenymi naprawami jeje dla činić. Rozsud zwjazkoweho knježerstwa, nadhódnotowy dawk wot 1. julija za poł lěta wot 19 na 16 procentow resp. wot sydom­ na pjeć procentow redukować, je w někotrych branšach prawy nawal nadawkow wubudźił.

Žadaja sej brunicowe jamy pomjeńšić

wutora, 25. awgusta 2020 spisane wot:

Hižo w januaru su so zwjazkowe hospo­darske ministerstwo, zwjazkowe kraje a předewzaće Łužiska energija a milinarnje (LEAG) na jězbny plan hladajo na zakónčenje wudobywanja brunicy dojednali. Minjeny pjatk wozjewjeny posudk hospodarskich pruwowarjow pak nětko nowe dopóznaća wujewja.

Choćebuz (SN/BŠe). Je nowy rewěrowy plan za łužiske brunicowe jamy trěbny? To je prašenje, kotrež so w zwisku z minjeny pjatk wozjewjenym posudkom staja­. Zestajeli su posudk fachowcy hospodarskeje pruwowanskeje towaršnosće Ernst & Young, při čimž přepytowachu rewě­rowy plan štyrjoch brunicowych jamow­ Janšojce, Wjelcej-juh, Wochozy a Rych­wałd, kotrež koncern Łužiska energija a milinarnje (LEAG) wobhospodarja. Posudk měł rozrisać, hač su plany pře­­dewzaća hladajo na wužiwanje brunicy zmysłapołne. A kaž fachowcy wuličichu, je přichodnje wo wjele mjenje wuhla trěbne. Cyłkownje 80 milionow tonow brunicy móhli we łužiskej zemi wostać.

Pódu woža do Łužicy

póndźela, 24. awgusta 2020 spisane wot:

Choćebuz (SN/BŠe). W Braniborskej twari ameriski producent elektrojězdźidłow Tesla na 300 hektarow wulkej płoninje na stejnišću Grünheide gigantisku fabriku. Tuchwilu tam pódu wobdźěłaja, při čimž je mjez druhim energijowemu koncernej Łužiska energija a milina (LEAG) přisłušaca firma TSS z Čorneje Pumpy wobdźělena. „Transportne a logistiske pře­dewzaće je nadawk dóstało, 100 000 kubiknych metrow pódy do Łužicy transportować, hdźež ma so składować“, rozłožuje jednaćel TSS dr. Charles-Andre Uhlig. Pozdźišo chcedźa pódu we wobłuku rekultiwěrowanja pohórnistwoweje krajiny Janšojskeje brunicoweje jamy za­sa­dźić. Kaž jednaćel zdźěli, pódu dokładnje přepytuja a dokumentuja, štož krajny zarjad za hórnistwo, geologiju a suro­wizny kontroluje. Tak chcedźa zawěsćić, zo składowana maćizna tež wuměnjenjam rekultiwěrowanja wotpowěduje.

Hladajo na přiběracy wobchad wot twarnišća do Łužicy dźiwa logistiske pře­de­wzaće na to, zo nakładne awta wšelake čary wužiwaja, tak zo njeje poćeženje přewulke. Hišće hač do kónca septembra pak budu jězdźidła po puću.

Załoženje budźe w septembrje

pjatk, 21. awgusta 2020 spisane wot:

Wětošow/Wojerecy (SN/at). Strukturna změna we Łužicy ma sylnišu ciwilnotowaršnostnu komponentu dóstać. Jako tajka zrozumi so nowa iniciatiwa „Wobydlerski region Łužica“, kotraž přeprošuje na załoženske zarjadowanje 19. septembra do Wojerowskeho wobydlerskeho centruma na Piwarskej hasy 1.

„Z wot zwjazkoweje politiki zawjedźenym energijowym přewrótom a z kóncom wudobywanja brunicy je ,wulka politika‘ łužiskej strukturnej změnje nowy nastork sposrědkowała. W tymle procesu chce syć pomhać, mnohotu a witalitu łužiskeje ciwilneje towaršnosće wuswětlić“, rěka na internetnej stronje cyłka www.buergerregion-lausitz.de.

W syći dźěłaja na přikład hižo sobu Serbski sejm, Centrum za dialog a změnu Ewangelskeje cyrkwje Berlin-Braniborska-šleska Hornja Łužica, wobswětowa skupina Zeleneje ligi a Klinčanski kruh z Choćebuskeho regiona abo z Budyskeho wokrjesa Wojerowska kulturna fabrika, Pomorčanske žiwjenske kubło a towarstwo „Předźernja – wo naslědnym žiwjenju z.t.“ w Nowym Měsće nad Sprjewju, ale tež nadregionalne organizacije.

Prěnje haty nuzowje wułójene

štwórtk, 20. awgusta 2020 spisane wot:
Dietmar Bergmann z Klětnjanskeho hatarstwa wobhospodari 250 hektarow. Karp je hłowny produkt nimo jasotra, lina, šćuki a pstruhi. „Nětko pak woda pobrachuje. Smy nućeni byli, hižo někotre haty wułójić. Woda w nich bě přećopła. Pobrachowaceho kislika dla dyrbjachmy picowanje přetorhnyć. Tak ryby pomałšo rostu. Na hatach samych su hladanske dźěła lědma hižo móžno, we wodźiznach hrozy rohodź so dźeń a bóle wupřestrěwać. Z tymi problemami bědźimy so hižo třeće lěto zasobu“, rozprawja Dieter Bergmann. Foto pokaza jeho při haće „Jena“ w Klětnom. Po tym zo su ryby tam nuzowje wułójili, hrozy hat nětko wuschnyć. Foto: Joachim Rjela

Zwěsćeja škody ze swětnišća

štwórtk, 20. awgusta 2020 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakska wuslědźi lěsne škody w swobodnym staće přichodnje tež z pomocu satelitowych wobrazow, kotrež Europska swětnišćowa agentura ESA darmotnje sposrědkuje. Fachowcy na městnje daty wuhódnoćeja. Zaměr je, změny w lěsach wot oktobra 2017 hač do apryla 2020 analyzować. Wčera je so statny minister za energiju, škit klimy, přirodu a ratarstwo Wolfram Günther (Zwjazk 90/Zeleni) w Drježdźanskej holi wo projekće wobhonił.

„Satelitowe wobrazy nam při tym pomhaja, wot skórnikow potrjechene lěsne płoniny spěšnje a po cyłym kraju dokumentować. To nam zmóžnja, škody zaměrnje wotstronić, riziko stratow posudźować a prěnjotne płoniny za znowazalěsnjenje postajeć“, Günther podšmórny a doda, zo „mamy šansy nětko wužić, ekologiske přetworjenje na wašnje forsěrować, zo nastawaja stabilne, na wšelakorosć družin a strukturow bohate kaž tež wukonliwe lěsy.“ Daty nimaja po informacijach ministerstwa jeno statnemu lěsniskemu zawodej Sachsenforst słužić, ale tohorunja priwatnym a komunalnym akteram k dispoziciji być.

nawěšk

nowostki LND