Najrjeńše městna Błótow

štwórtk, 28. awgusta 2025 spisane wot:
Bórkowy (SN/MiR). „Městna zboža w Błótach“ je titul noweho pućowanskeho přewodnika, kotryž je lětsa spočatk julija w nakładnistwje Droste wušoł. Awtorka knihi Benigna Maria Strnisko předstaji w nim 80 městnosćow, kotrež su jej wosebje bliske, a to zjawnje k wšelakim składnosćam čitajo a wo swojich nazhonjenjach a dožiwjenjach powědajo. Archeologowka a hudźbna wědomostnica je před wjacorymi lětami do Braniborskeje, do domizny swojeje maćerje ćahnyła. Tam je wona na nju mystisce skutkowacu krajinu ze­znała a sej lubosć k Błótam wotkryła. Benigna Maria Strnisko wjedźe zajimowanych čitarjow k wjesnym cyrkwjam a do galerijow, do muzejow a originelnych wobchodow, zdobom předstaja wona kofejownje a hosćency kaž tež rjemjeslniske zawody. Wězo hraje w jeje rozpisanjach stajnje tež přiroda wosebitu rólu. Měšeńca pokiwow chowa w sebi klasikarjow ale tež skerje njeznate wosebitosće błótowskeho regiona. Tute nadeńdu čitarjo mjez druhim w Choćebuzu, Lubinje a Lubnjowje, w Slopišćach (Schlepzig) a Wětošowje kaž tež w Bórkowach a Łukowje.

Energija za wšitkich

srjeda, 27. awgusta 2025 spisane wot:

W Radworskej gmejnje chcedźa drustwo załožić

Radwor (SN/BŠe). Zastaranje z milinu a ćopłotu předewšěm hladajo na nowe energijowe systemy je wosebje gmejnam we wjesnych kónčinach wulke wužadanje. W časach, hdyž steji komunam mjenje pjenjez k dispoziciji a hdyž móža so jenož hišće najnuzniše nadawki wukonjeć, je zmištrowanje energijoweje změny w dosahacej měrje skerje njemóžne. Gmejna Radwor po nowych pućach kroči a je mnohim komunam dobry přikład. Na wčerawšej zhromadźiznje diskutowachu přitomni w tamnišej jědźerni šule wo wutworjenju energijoweho drustwa.

Klimowy manager Radworskeje gmejny Marcel Bellmann so mjeztym hižo dwě lěće ze zastaranjom z milinu a ćopłotu we wjeskach zaběra. „Něhdźe ­wosom milionow eurow wudawaja wo­bydlerjo gmejny ­za milinu, ćěriwa ­a ­ surowizny­ za ćopłotu, kotrež zwonka gmejny produkuja“, Bellmann rozkładźe. Jemu je wažne, zo resursy na městnje produkuja a wužiwaja, štož je na dobro wobydlerjow a nimo toho hišće regionalne hospodarstwo spěchuje.

Serbske barby na wosebitym dnju

pjatk, 22. awgusta 2025 spisane wot:

Budyšin (SN). Zo běchu na wčerawšim Dnju Hornjeje Łužicy na Mosće měra tež serbske banćiki widźeć, běše sej župa Jan Arnošt Smoler přała, a předsyda Domowiny Dawid Statnik je so wo to postarał. Za to so jemu županka Leńka Thomasowa na posedźenju župneho předsydstwa dźakowaše, kotrež so tohorunja wčera wotmě. Měšćanska rada Budyšina bě we wobzamknjenju jenož na němske chorhoje składnostnje Dnja Hornjeje Łužicy mysliła. W serbskim sydlenskim rumje pak je serbska chorhoj runohódna, na nju njesmě so zabyć, bě župa pominała.

Přichodny projekt je Swjedźeń zetkawanja, kiž budźe 30. awgusta w Budyšinje. Na nim so tež čłonojo župneho předsydstwa ze stejnišćom wobdźěla. Nimo informacijow wo Domowinje chcedźa tam ze zajimcami nowolětki zhotowić. Rejowanska skupina Łužičanka wustupi w 14.30 hodź. na Hłownym torhošću.

Regionalna rěčnica Katja Liznarjec rozprawješe wo zhromadnym dźěle z Domowinskimi skupinami a towarstwami w župje. Dale přihotowachu kubłansku jězbu župy, kiž powjedźe lětsa do Choćebuza a na łapanje kokota do Drjenowa.

Milion za zawod w Kamjencu

pjatk, 22. awgusta 2025 spisane wot:

Kamjenc (SN). Składnostnje swjedźenja prěnjeho zarywa za nowe twarjenja firmy Liofit wčera w Kamjencu je sakski minister za hospodarstwo Dirk Panter (SPD) jednaćelej předewzaća dr. Ralfej Güntherej spěchowansku zdźělenku přepodał. Inowatiwny swójbny zawod wěnuje so akuwam e-bikow a je reparuje. Z tym móža so nastroje dlěje wužiwać. Liofit chce nowy centrum za reparaturu, rozebranje a recycling akuwow z litiuma natwarić. „Předewzaće zjednoća pioněrski duch, wudźeržliwu technologiju a jasne wuznaće k stejnišću w Kamjencu. Spěchowanje podpěra dobre a wjele lubjace dźěło, z kotrehož region a wobswět profitujetej“, minister zwurazni. Swobodny stat naprawu w zawodźe z 1,38 milionami eurami financielnje podpěra.

Po słowach dr. Ralfa Günthera je nowe twarjenje zakład za to, hišće wjace akuwow zachować a resursy škitać. „Přidatnje k tuchwilnemu dźěłu móžemy w přichodnych měsacach pilotowu připrawu natwarić. To ma kombinacija reparatury a recyclinga być. Tež wyši měšćanosta Kamjenca Roland Dantz (njestronjan) sej inowatiwny duch zawoda chwali.

Poslednje hrjady wućahnyli

štwórtk, 21. awgusta 2025 spisane wot:
Dźěłaćerjo su tele dny poslednje hrjady spušćadłow w kanalu mjez Sedlišćanskim a Rańskim jězorom wućahnyli. Nětko hižo nutřkowneho dźělenja mjez pohórnistwowymaj jězoromaj njeje. Płonina wody je jenaka. To pak njewoznamjenja, zo móža łódźe po kanalu jěć. Za to dyrbja so najprjedy formalne wuměnjenja wutworić. Spočatk septembra tež tamne jězory rjećaza kaž Lejnjanski, Parcowski, Sedličanski a Rański jězor jenaki staw wody docpěja. Łužiska a srjedźoněmska towaršnosć hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) z tym liči, zo móža ludźo syć jězorow přichodnu sezonu wužiwać. Potom ma něhdźe 4 000 hektarow wulka přestrjeń wody jako wutroba Łužiskeje jězoriny k dispoziciji stać. Foto: LMBV

Konje běchu stajnje hižo wažny pomocnik čłowjeka. Tež pola nas w Serbach běchu burja lětstotki dołho wot tutych swěrnych zwěrjatow jako přežny skót wotwisni. Što pak je mytologiski woznam konja w našej kulturje a čehodla jěchaja poprawom křižerjo jutry wot wosady do wosady? Michał Domanja je so tutym prašenjam wěnował a podawa swoje wotmołwy.

Jara mało wěmy wo nałožkach, swjat­nicach a bohach našich prjedownikow z Łužicy. Jedne je wěste: Naši prjedownicy njeběchu bjezbóžni.

Wšitko, štož wěmy – hač je to wot kupy Rujany, z Braniborskeje, Durinskeje, Lübecka, Oldenburg abo tu z Łužicy po­srědkowane – přińdźe z pjera nowych křesćanskich knjezow a bu wot mnichow w klóštrach napisane.

Zelena liga na rizika skedźbnja

srjeda, 20. awgusta 2025 spisane wot:

Choćebuz (SN). Wobswětowy zwjazk Zelena liga kritizuje próstwu koncerna Łužiska energija a milinarnje (LEAG). Předewzaće chce Wochožansku brunicowu jamu wo dźělne polo Miłoraz rozšěrić a tam hač do lěta 2038 brunicu wudobywać. Hač do 28. awgusta móža ludźo znapřećiwjenja zapodać. Plan je tuchwilu hišće zjawnje přistupny. Wčera je Zelena liga swoje wobšěrne stejišćo wo tym wozjewiła. „W próstwje LEAG je mnoho přećiwkow. Nimo toho nowa brunicowa jama hižo do dźensnišeho časa njesłuša“, zwurazni čłon zwjazka René Šuster.

Sćěhi toho su wulke a so hač do Berlina wuskutkuja, wón potwjerdźi. „W Sprjewi je wulke mnóstwo sulfata. To hódnoty pitneje wody w stolicy Němskeje poćežuje. W planje jenož pegel Sprjewje hač do Grodka-Byhlowa wobkedźbuja“, Šuster měni. Tola tež potrjecheni wobydlerjo na kromje jamy měli sej plan LEAG wobhladać, Zelena liga namołwja. Tak njejsu na přikład wěstotu pobrjohow planowaneho jězora w próstwje podali.

Wona pomha, z wuměłcom so stać

štwórtk, 14. awgusta 2025 spisane wot:
Molerka a grafikarka Anita Guske (nalěwo) hižo lětdźesatkaj swoju wědu wo wuměłstwje ludźom sposrědkuje. W Braniborskej nad Habolu rodźena wuměłča ma swój ateljej w Sprjewinym dole. Wčera běše wona z hosćom w „kofejowni za dialog“ Brigitty Reimannoweje měšćanskeje knihownje we Wojerecach. Přišła bě tež Karla Kümmig, nawodnica wotrjada kultura a strowota Wojerowskeje ludoweje uniwersity. Wona so wjeseli, zo Anita Guske hižo wjele lět kursy w jeje zarjadnišću podawa. W nich skića ludźom dohlad do swěta barbow a formow a k tomu dopomhaja, zo swoju kreatiwnu žiłku we wšědnym žiwjenju pěstuja. Foto: Laura Cornelius

Žně něhdy a dźensa

srjeda, 13. awgusta 2025 spisane wot:
Delni motiw bě wón hižo 1954 zapopadnył. 2004 připisa jemu slědowace informacije – hladajće tež, w kajkej rjanej serbšćinje:

Foće wo žnjach pochadźatej z wobšěrneho archiwa 93lětneho Ralbičana Pawoła Roty. Lětdźesatki běše žiwjenje w Delanach swěru dokumentował – z pisakom a kameru. Jeho foto „Na Holach w Sernjanach“ je z lěta 1965:

Dobry wukon a tola minus

štwórtk, 07. awgusta 2025 spisane wot:

Sorabia: Naprawy za hospodarski wuspěch so poněčim wuskutkuja

Nowoslicy (JK/SN). Na swoju 33. hłownu zhromadźiznu su so wutoru w Nowosličanskej Dinarjec swjedźenskej žurli akcionarojo Róžeńčanskeje agrarneje AG Sorabia zetkali. Wobsah a wotběh zhromadźizny podležeštej znatemu krutemu porjadej. Wosebje na rozprawu wo lońšim hospodarskim lěće noweho předsydy předsydstwa, Chrisa Fabiga, běchu přitomni wćipni. Fabig předewzaće wot lětušeho 1. januara nawjeduje. Na spočatku witaše přitomnych předsyda dohladowanskeje rady, Dirk Urban, a wozjewi obligatorisce ličby přitomnych akcionarow a z tym přitomneho kapitala akcijoweje towaršnosće. Kaž hižo minjene lěta bě jenož snadny dźěl kapitala zastupjeny.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo