Nastork za nowe
Drježdźany (SN). Dalši wuspěch za sakskich wunamakarjow: We wobłuku wubědźowanja „Startup Factories“ zwjazkoweho ministerstwa za hospodarstwo słuša konsorcij „boOst Startup Ecosystem“ do kruha dźesać projektow, kotrež buchu po cyłej Němskej wuzwolene. Na „boOst“ je so ze Sakskeje wosom wysokich šulow z Drježdźan, Kamjenicy, Lipska, Freiberga a Mittweidy wobdźěliło, z Durinskeje přidružištej so jim Friedricha Schillerowa uniwersita a Wysoka šula Ernsta Abbe (wobě w Jenje). Koordinaciju matej Techniska uniwersita Drježdźany a uniwersita Lipsk w horšći. Nětko wočakuje konsorcij spěchowanje Zwjazka we wobjimje hač do dźesać milionow eurow a znajmjeńša runje telko pjenjez wot partnerow z industrije.
Hatarjo w Sakskej so starosća
Dołha suchota w zymje, nalěću a lěću je za hatarjow brěmjo. Woni so chětro starosća a so boja, zo dyrbja ryby hižo w lěću z hatow wułójić. Zdźěla to w Sakskej samo činja.
Rakecy (dpa/SN/jp). Ryby, kotrež su we łužiskich hatach zadomjene, su tuchwilu w strašnej situaciji. Dołho trajaceje suchoty dla so nětko po cyłej Sakskej nuzowe wułójenja přewjeduja. Tak napjata, kaž w lěće 2018 drje situacija hišće njeje, ale hatarjo so přiwšěm starosća.
Hižo w decembrje so požadali
Po zakónčenju šule zahaji něhdźe 2 400 młodych wotchadnikow šulow swoje powołanske wukubłanje. Mnozy z nich su to hižo loni w decembrje wo nje požadali, zo móhli swoje wukubłanje lětsa w awgusće abo septembrje započeć.
Budyšin. (SN/jp). Šula je zakónčena, a to lětsa samo z wjace wotchadnikami 10. lětnika hač do toho. Z tym je wjac šulerjow, kotřiž za wukubłanjom pytaja. Lětsa je so 2 400 młodostnych z wuchodneje a južneje Sakskeje wo wukubłanje w rjemjeslnistwje požadało. Mjez 71 powołanjemi powabichu so młodostni najčasćišo za mechatronikarja awtow, elektronikarja a mechanikarja připrawow za sanitarnu, tepjensku a klimowu techniku.
We wobwodźe Drježdźanskeje rjemjeslniskeje komory, ke kotremuž tež Budyšin słuša, něhdźe 1 000 bywšich šulerkow a šulerjow dualne wukubłanje zahaji. To je tróšku mjenje hač loni. W Kamjeničanskim wobwodźe je jich něhdźe 1 400 nowych požadarjow. Hospodarske struktury su tu rozdźělne.
Dwě třećinje lěsnych wohenjow nastawatej čłowjeka dla
Lěsny woheń w Gohrischskej holi na sewjeru Mišnjanskeho wokrjesa je najwjetši w Sakskej minjenych 30 lět. Hladajo na lěto a stupace temperatury změny klimy dla, je škit lěsow před wohenjom wulke wužadanje.
Zo so hola wokoło Gohrischa na braniborsko-sakskej mjezy pali, njejsmy jenož pola nas, w něhdźe 100 km zdalenej Hornjej Łužicy, minjeny tydźeń čuli. Samo hač do Berlina běchu wětry kur wulkeho lěsneho wohenja donjesli. Wosebite wužadanje při hašenskich dźěłach wšak běše stara municija, kotraž na něhdyšim wojerskim zwučowanišću přeco hišće we zemi je. Móžnych rozbuchnjenjow dla smědźachu so wohnjowoborne awta a hašenske helikoptery jenož kilometer wohenjej bližić. Tež tohodla su tam hašenske robotery z Braniborskeje zasadźili.
Namołwjeja do wubědźowanja
Rakecy (SN/VaŽ). Z wubědźowanjom „Nowe puće za gastronomiju“ namołwja Towarstwo za wuwiće Hornjołužiskeje hole a hatow (OHTL) z.t. regionalnych akterow, inowatiwne a trajne ideje za gastronomiju wuwiwać. Hižo 2023 bě towarstwo we wobłuku regionalneje konferency w Radworju centralne prašenja wo přichodźe łužiskeje gastronomije tematizowało – wosebje nastupajo hódnotu regionalnych produktow a wužadanja zawodow we wjesnych kónčinach, rozprawja sobudźěłaćerka regionalneho managementa OHTL, Claudia Steglichowa. Zaměr wubědźowanja je, hóstne přemysło sylnić, regionalne wudźěłki widźomniše sčinić kaž tež nowe impulsy za turizm a lokalne zastaranje sadźeć. Hač do 4. awgusta móža so namjety za projekty zapodać, kotrež hodźa so w Leaderowej kónčinje hornjołužiska hola a haty zwoprawdźić. Kónčina wubědźowanja wopřija města Budyšin, Wóspork a Kulow kaž tež dwanaće dalšich gmejnow, mjez nimi Chrósćicy, Rakecy, Njebjelčicy a Worklecy. Požadać móža so předewzaća, kotrež steja za kreatiwnu, originelnu a trajnu skutkownosć.
Dešć situaciju wolóžił
Twarske dźěła wokoło jězora so dlija
Wojerecy/Wulke Zdźary (SN). Twarske dźěła w a wokoło Hórnikečanskeho jězora so dale dlija. Hižo dlěje hač dźesać lět njemóža ludźo woblubowane wočerstwjenišćo wužiwać. Saněrowanje jězora južnje Wojerec drje budźe hač do lěta 2030 trać. Tole Sakski wyši hórnistwowy zarjad nětko na naprašowanje zdźěli. Poprawom bě předwidźane, zo budźe jězor w lěće 2022 zaso přistupny. Tola termin su zamołwići stajnje zaso přesunyli. Přiwšěm je dobreje powěsće: Mjeztym je 90 procentow pobrjoha zawěsćenych.
Jězor je wot lěta 2014 dospołnje zawěrany. Dokelž je so na wuchodnym pobrjohu zemja zesuwała, so projekt nětko dlije. W měrcu 2021 bě so něhdźe 300 metrow šěroki wotrězk pobrjoha mjez Koblicami a sydlišćom do wody sypnył. To bě něhdźe milion kubiknych metrow pódy. W tym zwisku nasta žołma, kotraž na přibrjóh na tamnej stronje jězora trjechi a tam twarjenja wobškodźi. Za čas saněrowanja je jězor z płotom wobdaty a njeje přistupny. Hač k zakónčenju zawěsćenskich naprawow wobsteja wšako geotechniske rizika. Tuž přewjeduja dźěła po kuskach a pod krutymi wěstotnymi naprawami.
Prěnje myto Smolerja Šěnowej
Budyšin (SN). Prěnja lawreatka Literarneho myta Smolerja je Sylwija Šěnowa. Towarstwo Přećelow Smolerjec kniharnje spožči jej myto za basnisku zběrku „Mosty přez morjo“, wušłej před lětomaj w Ludowym nakładnistwje Domowina. We wopodstatnjenju rěka mjez druhim, zo přeswědči kniha mytowansku jury, „dokelž je lyrisce a rjemjeslnisce zdokonjana, towaršnostnje wuznamna a dokelž pokaza wědome rozestajenje ze serbskimi literarnymi tradicijemi“. Myto přepoda so na Smolerjowym dnju towarstwa kónc awgusta w Radworju. Z Literarnym mytom Smolerja, kotrež je z 1 000 eurami dotěrowane, chce towarstwo wuměłsce wuběrnu aktualnu serbsku literatura wotnětka kóžde tři lěta wuznamjenić a spěchować.
„Mosty přez morjo“ je prěnja personalna antologija lyrikarki, kotraž tež krótkoprozu twori. Nimo toho je Sylwja Šěnowa jako awtorka a kuratorka na tójšto šulskich knihach a materialijach sobu skutkowała, kaž su to na přikład „Wobrazy serbšćiny“ za gymnazialnej schodźenkaj I a II abo temowej zešiwkaj „Čłowjek a medijowa towaršnosć“.
Zajim za nowu formu ratarjenja budźić
„Vertical farming“ rěka nowe wašnje plahowanja rostlinow, kotrež móhło w přichodźe alternatiwa ke konwencionalnemu ratarjenju być. Drježdźanski institut UNU-Flores je tuchwilu w Běłej Wodźe wupruwuje.
Běła Woda (SN/MiP). W Běłej Wodźe a we Wochozach wupruwuja slědźerjo Drježdźanskeho instituta UNU-Flores, kotryž je dźěl Uniwersity Zjednoćenych narodow (UNU), tuchwilu móžnosće wertikalneho ratarjenja (vertical farming). Wobdźělnicy projekta VerFarming wupruwuja plahowanje rostlinow cyle praktisce we wertikalnych hrjadkach, na tak mjenowanych plahowanskich wěžach.
Hórnicy róčnicu woswjeća
Stajnje prěnju njedźelu julija swjećachu w NDRskim času „dźeń hórnikow“. W lěće 1950, potajkim před 75 lětami, su jón k česći hórnikow prěni raz organizowali a to hač do lěta 1990 kóžde lěto. Swjedźenje běchu samo chětro wulke. Po přewróće su tónle swjedźeń wotstronili, nic pak w swětłownjach łužiskeho hórnistwa.
W brunicowych jamach w Lubušu, Heide-Wiednitz, Hórnikecach, Terpje a Šćeńcy swjeća „dźeń hórnikow“ hač do dźensnišeho. Tež při hranicy k Braniborskej, w brunicowej jamje Brigitta česćuja dźeń hórnistwa. Składnostnje tutoho dnja přeprošuja přichodnu njedźelu na swjedźenišćo „Phillipp-Müller-Kampfbahn“, je to stare sportnišćo.
Ale što zwjaza Brigittu z Grodkom?
