Łužica bjez slědźerskeho centruma?
Ani Budyšin ani Łužica njehrajetej we wotmołwje zwjazkoweho knježerstwa zapósłancej Zelenych nastupajo planowany slědźerski centrum za twarstwo wjace žanu rólu. To je razne reakcije zbudźiło.
Budyšin (SN/mb). Po tym zo su Sakske Nowiny dźensa wo wuprajenjach Drježdźanskeho zapósłanca Zelenych w zwjazkowym sejmje, Kassema Tahera Saleha rozprawjeli, je direktnje woleny parlamentariski zastupjer regiona w krajnym sejmje Frank Peschel (AfD) raznje reagował: „To je hubjeny dźeń za Budyšin. Zo je so zwjazkowe knježerstwo wočiwidnje přećiwo přichodej našeho regiona rozsudźiło, je wuraz politiki z Berlina, kotraž je hospodarstwu a inowacijam napřećo njepřećelsce nastajena.“
Wjazońčanske předewzaće Zwieback swjeći 125 lět tradiciju a ...
Bórze serbska připowědź w Trilexu
Budyšin (SN/BŠe). W ćahach Trilex na čarje mjez Drježdźanami a Zhorjelcom budu mjena zastanišćow bórze serbsce wozjewjeć . Ideju za to je team Trilex zrodźił, kaž nam na naprašowanje prajichu. „Chcemy sobujěducych bóle na to skedźbnjeć, zo jězdźimy na čarje RB 60 a RE 1 po hornjoserbskim sydlenskim rumje“, Katerina Hagen wuzběhny. Wona je nowinska rěčnica krajneje železnicy, kotraž Trilex wobhospodarja. Swoju ideju bě team syći za serbsku rěč a regionalnu identitu (ZARI) předstajił. Jich partner tam bě Julian Nyča, kotryž je Trilex při zwoprawdźenju podpěrał. Cyle pak projekt hišće zwoprawdźeny njeje. Lětsa, hdyž so jězbny plan změni, je přesadźenje předwidźane. „W zwisku z nahrawanjom nowych datow do systema za informacije sobujěducych tuchwilu wšitke jězdźidła w našej dźěłarni z nowej připowědźu wuhotujemy“, praji Katerina Hagen. Prěnje jězdźidło z hornjoserbskej připowědźu bě wosebity ćah na Dnju Saksow wot 5. do 7. septembra mjez Lubijom a Rumburkom, kotryž sej bě wobchadny zaměrowy zwjazk ZVON skazał.
W nocy jenož wotmołwjak
Wupuć z krizy w radnicy njejasny
Nowa nadźija za Kulow a region
Brěžki (AK/SN). Po wšěm swěće skutkowacy producent črijow Birkenstock chce w Brěžkach pola Kulowa inwestować. Po Zhorjelcu nastawa z tym druhe stejnišćo w Hornjej Łužicy. Předewzaće chce na prjedawšej ležownosći Maja zawoda nowu produkcisku liniju natwarić. Tole rozłoži nowinski rěčnik předewzaća Christian Meister. „Chcemy w Brěžkach wulke stejnišćo za zhotowjenje pódušow natwarić. To je přirunajomnje z našim stejnišćom w Zhorjelcu“, wón wuswětla. „Wudźěłki su wutroba našich črijow. Natwar noweho stejnišća ma so po schodźenkach přewjesć. Při tym móhli hač do lěta 2030 wjacore sta dźěłowych městnow nastać.“ Hale skića dosć městna za rozrost. Spočatk 2026 chcedźa zamołwići ponowjenje zahajić. Dimensije stejnišća, kotrež wotpowěduja přestrjeni dźesać kopanišćow, su wulke. Tuž budźe trochu časa trěbne.
Třom zawodam za přikładnu předewzaćelsku kulturu myto spožčili
Tři regionalne předewzaća je Marketingowa towaršnosć Hornja Łužica-Delnja Šleska (MGO) póndźelu w Zhorjelcu na swjedźenskim zarjadowanju z Hornjołužiskim předewzaćelskim mytom počesćiła.
Zhorjelc (AK/SN). Dobyćerjo 30. Hornjołužiskeho předewzaćelskeho myta su: Wojerowska molerska firma ZMalerei, twarske předewzaće OSTEG tzwr ze Žitawy a serwisowe předewzaće za chłódźensku a tepjensku techniku Beyer tzwr z Markersdorfa pola Zhorjelca. Cyłkownje 23 regionalnych předewzaćow z hospodarskich wobłukow industrija, rjemjesło a posłužby běše nominowanych.
Hladajo na lětuše hesło „Přichod zawěsćić – fachowcow zdobywać a dźeržeć“, pod kotrež běchu zamołwići myto stajili, wuzběhny krajny rada dr. Stephan Meyer (CDU) w swojej narěči w Zhorjelskim Kulturnym forumje synagoga, zo „zdobywaš a zdźeržiš sej fachowcow wosebje z pomocu dobreje předewzaćelskeje kultury, w kotrejž dobre dźěło připóznawaš a w kotrejž ludźi dołhodobnje zahorješ“. Lětuši dobyćerjo su najlěpši wuraz toho, wón přispomni.
Strowa póda a dobry wunošk
Nowe metody ratarjenja škitaja pódu, činja ju wunošnu a słuža lěpšemu hospodarjenju ze spadkowej wodu. „No till“ – rozrisanje za ratarjenje přichoda?
Kaž mnozy z nas wědźa, ratarjo swoju rolu derje wobdźěłuja, zo bychu dobre wunoški měli a zo by rola płódna wostała. Zwjetša wužiwaja ratarjo płuh a wšelake dalše graty a mašiny za přihot role, zo by wunošna była.
Nowe časy – nowe wašnja
Młodźi ratarjo našeho časa tradicionelne wašnje ratarjenja hižo w tradiciji a po zwučenych wašnjach njepěstuja, ale wěnuja so dźeń a bóle nowšim, kmańšim a pódźe tyjacym metodam. Tak płuhi hižo njezasadźeja a maja dosć dobre žně bjez woranja. Nowe wašnje ratarjenja mjenuje so „no till“. Jendźelske zapřijeće woznamjenja telko kaž nic wobroćeć a nic ryć. Za ratarjow, kotřiž su nowym metodam wotewrjeni, to rěka nic worać. Na tutym městnje so ratarski lajk praša: Dźe scyła bjez woranja? Póda trjeba tola wotměnu a zemske žiwjenje. Runje to pak so zawěsći, hdyž rolu na pokoj wostajiš.
Lawdacija Měrćinej Weclichej
Lawdaciju Bogny Korjeńkoweje a Hrjehorja Nawki lawreatej Myta Ćišinskeho 2025 Měrćinej Weclichej dokumentujemy tule we wurězkach. Kompletne narěče swjatočneho zarjadowanja zašłu sobotu w Smochćicach, hdźež su tež Julianej Nyči spěchowanske myto Ćišinskeho spožčili, namakaće na internetnej stronje Załožby za serbski lud.
Kak přinjesu serbske hrónčka do ludu?
– prašej so Měrćina.
Kak zahorjam dźěćinu za serbski spěw?
– prašej so Měrćina.
Kak namakam młode talenty?
– prašej so Měrćina.
A što to wšo do mocow płaći!?
– Tež to prašej so Měrćina. (...)
Rjemjesło: Změny nuznje trěbne
Drježdźany (SN). Hospodarska situacija rjemjeslniskich předewzaćow w regionje je dale napjata. Nalada w zawodach je špatna. Tak pobrachuja signale, zo so něšto změni. Tuchwilu začuwaja firmy stagnaciju. To su wuslědki konjunkturneje analyzy Drježdźanskeje rjemjeslniskeje komory za nazymu 2025.
„Nazymske wožiwjenje je wospjet wupadnyło. Rozmach njeje wotwidźeć. Hižo tři lěta hospodarstwo chromi a njeje žaneje dynamiki“, hłowny jednaćel Drježdźanskeje rjemjeslniskeje komory Andreas Brzezinski wuzběhny. Prezident rjemjeslniskeje komory Jörg Dittrich posudźuje, zo njemóže tak dale hić. „Nětko su čujomne změny trěbne. Trjebamy rozsudy, kotrež wšědny dźeń předewzaća spěšnje a čujomnje wolóžeja: nastupajo běrokratiju, płaćizny za energiju a socialne wotedawki. Štóž nětko njejedna, njewohroža jenož kmanosć wubědźowanja, ale tež dowěru zawodow do jednanskeje kmanosće politiki.“ W komornym wobwodźe jenož hišće 37 procentow firmow aktualnu situaciju swojeho zawoda jako dobru pohódnoća. Tež wobroty dale woteběraja.
