Grodk (JoS/SN). Projektny nawoda twarskeho projekta twornje za papjeru Hamburger Rieger w Grodku Uwe Amann přewodźa mjeztym hižo třeće twarnišćo na tamnišim industrijnišću. Prěni raz nawjedowaše wón twar prěnjeho papjer­nika. Po tym slědowaše milinarnja za narunanske paliwa. Nětko je Porynčan třeći króć we Łužicy, zo by tu swoju wědu a zamóžnosće pokazał a rozłožił.

Twarnišćo je gigantiske. Zakładny kamjeń noweje twornje su před lětom połožili. Bórze chcedźa tam zběhanku, takrjec połčas, swjećić, a klětu ma wšitko hotowe być. Su-li dźěłaćerjo a monterojo dale tak spěšni, njebudźe to problem. Hač do nowembra chcedźa hruby twar zakónčić. Potom zahaja kónčnu fazu na twar­nišću. Wot minjeneje póndźele montuja paralelnje hižo papjerowu mašinu, z Finskeje pochadźacu. Přiwšěm su hišće dalše nastroje trěbne, kotrež pódla hoberskeje mašiny natwarja. Cyłkowne kóšty projekta wučinjeja něhdźe 370 milionow eurow.

Šansy su dobre

srjeda, 21. awgusta 2019 spisane wot:

Budyšin (SN/BŠe). W Budyskim wokrjesu maja šulscy wotchadnicy hišće dobre šansy, wukubłanske městno w twarstwje dóstać. Firmy přizjewjeja 72 swobodnych městnow, kaž industrijne dźěłarnistwo twarstwo-agrar-wobswět (BAU) wuchodneje Sakskeje zdźěla. Po cyłej Sakskej je po­ informaciji dźěłoweje agentury w bran­ši hišće 500 městnow njewobsadźenych. „Wukubłanje na mulerja, ćěslu abo dróhotwarca njezaruča jenož dobru mzdu, ale skići zdobom solidnu perspektiwu do přichoda“, wuswětla předsyda dźěłarnistwa Peter Schubert, při čimž toho­runja na potrjebu socialnych bydlenjow zhladuje. „Jeničce z pomocnikami žana chěža njenastawa.“ Tež hladajo na ponowjenje pućow, železniskich čarow a twarjenjow je potrjeba fachowcow wulka.

Dale a wjac wody so wuparja

srjeda, 21. awgusta 2019 spisane wot:

Choćebuz (dpa/SN). Suchota pohórnistwowe jězory na juhu Braniborskeje chětro poćežuje. Po trochowanju knježerstwa budźe tam wuparjenje wody přichodne lěta wo dwaceći procentow přiběrać. To wujewja małe naprašowanje braniborskich Zelenych.

Tuchwilu wuchadźeja zamołwići z lětneho wuparjenja 2,97 kubiknych metrow wody na sekundu po cyłkownej, něhdźe 12 500 hektarow wulkej přestrjeni jězorow. Po kóncu wudobywanja brunicy ma to 15 000 hektarow być. Potom budźe wuparjenje wody 3,57 kubiknych metrow na sekundu wučinjeć. „W tym zwisku je njerozumne, čehodla přeco hišće žadyn koncept za wobhospodarjenje łužiskich jězorow njepředleži“, kritizowaše minjeny štwórtk wobswětopolitiski rěčnik frakcije Zelenych w Braniborskim krajnym sejmje Benjamin Raschke.

Hižo měsacy ćerpi Łužica pod ekstremnej suchotu, a połoženje rěkow je jara napjate. W dwutydźenskim rytmusu schadźuje so tuž skupina fachowcow, kotřiž połoženje wokoło wody posudźuja. Přichodnje budźe trjeba, wodu za Sprjewju a biosferowy rezerwat Błóta składować.

Rezoluciju schwalili

wutora, 20. awgusta 2019 spisane wot:

Drježdźany (SN). Prezidenća rjemjeslniskich komorow na wuchodźe Němskeje žadaja sej wot politikarjow, jenake žiwjenske poměry na wuchodźe a zapadźe. Wotpowědnu rezoluciju su woni na swojim posedźenju minjeny štwórtk a pjatk w Greifswaldźe schwalili. „Znajemy dosć přikładow, hdźež je aktiwna hospodarska a přisydlenska politika ze statnym spěchowanjom na wuchodźe Němskeje wulki wuspěch žnjała“, potwjerdźi pre­zident Drježdźanskeje rjemjeslniskeje komory Jörg Dittrich.

Prócowanja njeměli so jenož na wulke města koncentrować, ale dyrbjeli tež wjesne kónčiny na wuchodźe Němskeje, kaž na přikład Łužicu, zapřijeć. Rjemjeslniske komory žadaja sej wjetše inwe­sticije za wutwar wobchadneje infrastruktury a lěpše poskitki bliskowobchadnych srědkow. Tež na spěšniši internet měło so dźiwać. Dale wuprajeja so komory za slědźenske instituty we wuchodnych zwjazkowych krajach.

Program za polěpšenje regionalneje hospodarskeje struktury měło knježerstwo přiměrić a komunalnu hospodarsku infrastrukturu spěchować.

Budyšin (CS/SN). Na wosebite zarjado­wanje je w Budyšinje tamniša wotnožka Drježdźanskeho Centruma za elektroniske kubłanje a technologiju (EBZ) pře­prosył. Wot wčerawšeho hač do pjatka přewjeduja tam camp elektronikarjow-nowačkow. Nowe wukubłanske lěto je so 1. awgusta započało a dwanaće młodych muži prěnjeho wukubłanskeho lěta so we wobłuku wokrjesneho rjemjeslnistwa Budyšin na campje wobdźěla. Zaměr je nawučić jich prěnje kroki w praksy. K tomu słušeja zakładna wěda wo mjenach najwšelakorišich gratow runje­ tak kaž tradicionalne kmanosće, kaž cynić. Małe zawody často dosć resursow nima­ja, zo móhli wučomnikam zakłady rjemjesła dosahajcy posrědkować.

Dźensa móžachu so wučomnicy na přikład wuspytać w twarjenju lětadła – małeho wězo. Tak dyrbjachu izolaciju kabla wotstronić, koporowy grót po zakładźe rysowanja do formy lětadła přinjesć atd. Z pomocu solarneje cele hodźeše so propeler skónčnje ćěrić. Wučomnikam z dobrej radu poboku steješe Maik Nischalke.

Stróža (SN/BŠe). W Sakskej plahuja dźeń a wjac maka. Běchu-li to w lěće 2016 hišće 104 hektary, je so płonina loni na cyłkownje 155 hektorow rozšěriła. Lětsa je so tež agrarne drustwo Zdźěrjanska holanska farma na to zwažiło a rostlinu plaho­wało. Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola haty je při tym podpěra a přewodźa. Pod idealnymi wjedrowymi wuměnjenjemi, kaž Philipp Schlachte z agrarneje towaršnosće zdźěla, su tam nětko mak žnjeli. Na třoch hektarach role je holanska farma podłu přirodoweje dožiwjenskeje šćežki „Hućinjanske haty a Olbaski jězor“ wosebity mak Dubina za pječenje wusyła. Mjeztym zo je zawod dźensa jenički tajki w regionje, běchu mak w Hornjej Łužicy hižo prjedy raz plahowali, biosferowy rezerwat infor­mu­je. „Nětko přepruwujemy, hač ma pło­dowa družina pod dźensnišimi wikowanskimi, hospodarskimi a klimatiskimi wuměnjenjemi scyła šansu so přesadźić“, rozprawja sobudźěłaćerka rezerwata Eva Lehmann.

Budyšin sej z busa zbližiłoj

štwórtk, 08. awgusta 2019 spisane wot:
We wobłuku busoweje kołojězby so ze sprjewinym městom Budyšinom zeznajomić, to stej sej tele dny tež Dagmar Liebscher z Jitra (Milstrich) a Barbara Techen­tin (naprawo) z Drježdźan předewzałoj. Při měšćanskim modelu před turistiskej informaciju na Hłownym torhošću na bus čakajo stej zajimči z našej fotografku do rozmołwy přišłoj. Při tym so wukopa, zo Drježdźanjanka naš wječornik tróšku znaje. Jeje přichodny syn je serbskeho pochada, wón Serbske Nowiny čita. A jeje wnučk w sakskej krajnej stolicy serbšćinu wuknje. Z busowej kołojězbu bě w lětušej sezonje dotal nimale 1 300 ludźi po měsće po puću, kaž bě z turistiskeje informacije zhonić. Foto: SN/Hanka Šěnec

Internet dźensniši dźeń dale a wjetšu rólu hraje

Wšojedne, wo kotre předewzaće, gmejnu, towarstwo abo zarjadnistwo so jedna, hač runje hakle załožene abo hižo etablěrowane – jich internetna prezentacija je dźens­niši dźeń njeparujomna. Tam dóstawaja ludźo­ přehlad najwažnišich informa­cijow. Tomaš Kutter z Nowoslic je hi­žo mnohe internetne strony wuhotował, při čimž su nadawki zdźěla jara naročne a wobšěrne.

Wirtuelny swět so dźeń a spěšnišo wu­wiwa. Samozrozumliwje so ludźo po internetnych stronach pohibuja a sej trěbne informacije wotkrywaja. Z jednym klikom­ so na přikład wobhonjeja wo poskitkach předewzaćow, wobhladuja sej přikłady a namakaja kontaktne daty. Přehladna a moderna internetna prezentacija jich wabi. Předewzaćeljo a rjemjesl­nicy to wědźa, a tak nimale kóžda firma mjeztym tajku webstronu ma. Tež najwšelakoriše zarjadnišća, towarstwa a turistikarjo w interneće swoje poskitki zjawnosći spřistupnjeja.

Z rjemjeslnika so informatikar stał

Rjemjesło młodych wabi

wutora, 06. awgusta 2019 spisane wot:

Drježdźany/Budyšin (SN/at). Rjemjesło wabi: 254 młodych žonow a muži je hač do 31. julija w Budyskim wokrjesu wukubłanske zrěčenje z rjemjeslniskim zawodom podpisało. Na to skedźbnja Drježdźanska rjemjeslniska komora a zwěsća, zo je w regionje lětsa runje telko šulskich wotchadnikow swoje powołanske wuwiće w rjemjesle zahajiło kaž loni. To běše ličba podpisanych wukubłanskich zrě­čenjow kónc julija tohorunja 254.

Po słowach hłowneho jednaćela mjenowaneje komory Andreasa Brzezinskeho „pokazuje prěnja mjezybilanca, zo je rjemjesło młodym ludźom atraktiwne“. Doskónčne hódnoćenje budźe hakle mó­žne, hdyž wšitke zrěčenja předleža. „Zawody dale kmanych požadarjow pytaja.“ Najwoblubowaniše wukubłanske powołanje w Budyskim wokrjesu je wozy­dło­wy mechatronikar. Dwě žonje a 27 muži je nětko wuknu. 59 žonow a 195 muži je wot­powědne zrěčenje podpisało, štož wotpowěduje žónskej kwoće mjez nowymi wučomnikami někak 23,2 procentow.

W online-bursy www.hwk-dresden.de/ einfachmachen poskićeja firmy hišće 300 wukubłanskich městnow w rjemjesle.

W měsće na probu bydlić

wutora, 06. awgusta 2019 spisane wot:

Zhorjelc (dpa/SN). Měšćanske eksperimenty nastupajo přetwar Zhorjelca steja w srjedźišću tamnišeho lětušeho salona myslerjow. Kaž Leibnizowy insitut za ekolo­giske wuwiće rumow (IÖR) wčera zdźěli, zetkaja so 13. a 14. septembra zastupjerjo wědomosće a praksy w měsće nad Nysu, zo móhli sej prěnje nazhonjenja z projekta „Město na probu – bydlić a dźěłać w Zhorjelcu“ wuměnjeć. Hižo wot januara poskićeja tam wćipnym z Němskeje, ale tež wukrajnikam, bydlić a dźěłać w Zhorjelcu na wobmjezowany čas štyrjoch tydźenjow. Dotal je 21 domjacnosćow – poriki a swójby z dźěćimi – žiwjenje w měsće wupruwowało. Projekt je za samostatnych runje tak kaž za swo­bodnje skutkowacych mys­leny.

Wosebje młodźi ludźo čuja so z eksperimenta narěčani. Tak bě dotal wjac hač połojca wobdźělnikow 30 do 39 lět stara. Často pochadźeja woni z wjetšich městow a dźěłaja w kreatiwnych abo wuměłskich powołanjach. „Z pomocu wědomostneho naprašowanja na kóncu přebytka dóstawamy nowe dopóznaća za měšćanske wuwiće Zhorjelca a přirunajomne města“, wuswětla rěčnica IÖR Heike Hensel.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND