Lěpšina sakskej firmje

srjeda, 17. oktobera 2018 spisane wot:
Wo bolostnym spadźe eksportowych wunoškow wuchodoněmskich firmow po­wšitkownje a wosebje sakskich z Ruskeje přeco zaso słyšimy. To je sćěh sankcijow Europskeje unije na přirjadowanje połkupy Krim Ruskej. Tudyšim předewzaćam wurosće z toho ćežke brěmjo. Te pak njewoznamjenja, zo so wone hospodarskich stykow z ruskimi partnerami wzdadźa. Cyle nawopak, kaž přikład z Čorneje Pumpy pokaza. Towaršnosć ASG Grodk je styki z ruskej firmu w Kurskim oblasće nawjazała, kotraž chce, zo swoju nowu tech­nologiju recyclowanja starych wobručow tež w Němskej nałožuja. Jutře wočakuja ruskich zastupjerjow w Čornej Pumpje. Za tudyšu stronu je směr jasny: Chcedźa zhromadny projekt nastorčić, štož Łužicu z Kurskim oblastom hospodarsce wušo zwjaza. Iniciatiwa je wjelelubjaca, dokelž su hibićiwi Grodkowčenjo nimo toho sak­ske­ předewzaće zdobyli, kotrež chce po nowej technologiji dźěłać. Axel Arlt

Dźe wo naš přichod we Łužicy

srjeda, 17. oktobera 2018 spisane wot:

Što demonstranća wot strukturneje komisije Zwjazka wočakuja

Werner Koitschka chce skónčnje jasnosć. „Kóždy dźeń bjez njeje je zhubjeny dźeń“, rje­k­ny Miłoražan na demonstraciji minjeny štwórtk w Běłej Wodźe, jako witachu tam zwjazkowu komisiju za rozrost, struk­tur­nu změnu a dźěło. Z dalšimi Miłoraža­nami žada sej wón spěšne přesydlenje swojeje wsy. „Minjeny čas smy tójšto kompromisow na so brali, dwě dźělnej přesydleni sym hižo dožiwił. Nětko dyr­bi­my jednać.“ Proch, hara, střasenja a pobrachowaca dnowna woda hižo dlěje hač pjeć lětdźesatkow Miłoražanow poće­žuja. Wuhlowa jama Wochozy je dźě jenož něhdźe kilometraj wot wsy zdalena. Miłoraz – tam bě Koitschka 1960 z wotwodźenjom a 1968 z wotkryćom jamy započał – ma brunicowa jama po planach koncerna Łužiska energija a milinarnje (LEAG) prawdźepodobnje w lěće 2032 docpěć a wotbagrować. Tak dołho so mnozy wobydlerjo wsy na dočasny kónc nadźijeć a tež čakać nochcedźa. Přehłuboke, přebolostne a přewobćežne su dušine rany wuhloweje jamy dla.

Nimale cyłe žiwjenje z brunicu zwjazani

Maja pjeć nowych wučomnikow

wutora, 16. oktobera 2018 spisane wot:
Wojerowske předewzaće Figaro eksistuje mjeztym 61 lět. Zawodej bě stajnje wažne dynamiski a kwalifikowany dorost zawěsćić, štož wšak přeco tak lochko njebě. Słaba nahladnosć frizerskeho powołanja je so mjeztym bohudźak zaso polěpšiła, měni jednaćelka Figaro Elke Beyer, kotraž móžeše njedawno pjeć nowych wučomnikow witać. Natalie Rösler z Łutow, Vanessa Emmerich z Kamjeneje pola Rakec, Robert­ Marusch z Delnjeho Wujězda, Laura Schenk z Wojerec a Aziz Habilullah z Af­gha­ni­stana chcedźa w přichodnych lětach rjemjeslnistwo frizera nawuknyć. Prěni raz w stawiznach předewzaća maja tam wučomnika, kiž je ćěkanc. Foto: Silke Richter

Telko skórnikow wot 1946 njebě

póndźela, 15. oktobera 2018 spisane wot:
Pirna/Budyšin (SN). Wo najwjetšim trapjenju skórnika dla wot doby zapisowanja 1946 w sakskich lěsach rěči zawod Sachsenforst. Kaž powěsćernja dpa piše, je aktualnje něhdźe 340 000 kubiknych metrow šmrěkoweho drjewa po­trjeche­nych. To je nětko hižo wjace hač w rekordnym lěće 1947 z 300 000 kubiknymi metrami, a tež wjace hač suma masoweju rozmnoženjow w lětomaj 2003 a 2008, podšmórny Lutz-Florian Otto, referatnik za wuwiće a škit lěsa pola Sachsenforsta w Pirnje. „Kónc njeje wotwidźomny.“ Fachowc skerje z tym liči, zo móhło so po­trjechene mnóstwo hač do nalěta po­dwojić. Wšako njeje skórnik dotal hišće wšudźe dospołnje spóznaty. Njepřihódnu konstelaciju wjacorych faktorow ma Otto za přičinu jeho masoweho rozmnoženja. Škody wichora zańdźenej nazymu a nalěto tworjachu za zymu 2017 pře­trate bruki dobre wuměnjenja. Po tym je wot apryla trajaca suchota spjećowansku móc štomow jara zesłabjała. Wysokich temperaturow dla móžeše so skórnik přez tři generacije a lehnidła potomnikow rozmnožić. Škodowane drjewo dyrbi tuž z lěsa won.

Wulki poskitk do kermuše

póndźela, 15. oktobera 2018 spisane wot:

Syły ludźi žnjowy dźakny swjedźeń w Koćinje wopytało

Koćina (aha/SN). Rjane nazymske wjedro a mjeztym jara woblubowany žnjowy dźakny swjedźeń, kotryž je Koćinski zawod Krabatowy mlokowy swět na ini­cia­tiwu jednaćela Tobiasa Kockerta dźewjety raz do Kulowskeje kermuše wuhotował, je sobotu zaso syły ludźi přiwabił. Wulkej płoninje běštej zaparkowanej z awtami tež ze zdalenišich kónčin Sakskeje a Braniborskeje. Perfektna organizacija z mnohimi pomocnikami zaruči, zo njeje k žanym ćežam dóšło. Wopytowarjow witachu tohorunja ze serbskim napisom pod žnjowej krónu.

Nuknica (SN/BŠe). Zo ma Łužica wulke ćeže z wjelkami, to wědźa tež za mjezami Němskeje. Tele dny přebywaja tu zastupjerjo ze Zwjazka wowčerjow a ratarskeje komory Delnjeje Awstriskeje, zo bychu so wo połoženju we Łužicy wobhonili. „Chcemy z potrjechenymi na jednej runinje rěčeć“, rjekny Daniel Heindl z delnjoawstriskeje ratarskeje komory. Wčera běchu woni na pastwje w Nuknicy, hdźež je jim wowčer Gerat Šmit zhromadnje z Koslowčanku Gabrielu Lebzynej ćeže z rubježnym zwěrjećom rozłožił. Mjez druhim předstajištaj peticiju, kotruž běchu lětsa w januaru sakskemu knježerstwu přepodali. „Njeńdźe nam jenož wo škit wowcow, kotrež k našej kulturnej krajinje słušeja, ale tež wo wěstotu wobydlerjow. Woni dźě chcedźa so dale bjez wobmyslenjow a stracha po krajinje pohibować móc“, Gabriela Lebzyna wu­zběhny.

Komisija dźensa we Łužicy

štwórtk, 11. oktobera 2018 spisane wot:

Budyšin (SN/BŠe). Pod oficialnym mjenom „Komisija za rozrost, strukturnu změnu a dźěło“ wobsteji wot junija gremij zwjazkoweho knježerstwa. Tón wuradźuje wo naprawach w štyrjoch němskich brunicowych rewěrach, hdyž njebudźe tam wuhlo hižo wudobywane. Njedawno zetka so komisija, wobstejaca ze zastupjerjow z politiki, hospodarstwa, wobswětowych zwjazkow, regionow a krajow, w saksko-anhaltskej brunicowej kónčinje. Dźensa je Łužica na rjedźe.

Sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) a jeho braniborski ­kolega Dietmar Woidke (SPD) stej komisiju dźensa w Běłej Wodźe witałoj a ju na jězbje po rewěrje přewodźałoj. W Ranju (Großräschen) smědźa potrjecheni potom gremijej, kotremuž předsyduje mjez druhim bywši sakski ministerski pre­zident Stanisław Tilich (CDU), swoje ste­jišćo wuswětlić. Předwidźane je, zo so jednaćel Domowiny Marko Kowar kaž tež sobustaw Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny a Rady za serbske naležnosće Sakskeje Marko Kliman na internym ­wuradźowanju wobdźělitaj.

„Bolostnu ranu dyrbja wuhojić“

štwórtk, 11. oktobera 2018 spisane wot:

Zerzawe błóto z Wochožanskeje brunicoweje jamy wobydlerjow Miłoraza a z wokolnych wsow wulce starosći

Miłoraz (AK/SN). Wjacore sta metrow šěroka je woršta zerzaweho bruneho błóta. Hižo mnohe lěta so wone we wote­wrjenym pódlanskim pasmje Wochožanskeje brunicoweje jamy wotsadźa. Južnje Miłoraza postaja błóto wobraz krajiny. „To bě montažowe městno wuwozneho mosta F 60. Tam, hdźež steještej bager a wuwozny móst, je so Wochožanska brunicowa jama započała“, dopomina so Günter Cech z Miłoraza. Runje tam, hdźež je dźensa woršta błóta, steješe ródny dom jeho žony Elsy. W lěće 1966 bě tónle dom prěni wopor jamy, při čimž sta so wjesny dźěl Miłoraza, Nowo­měšćanski wutwar z 540 wobydlerjemi, z woporom wotbagrowanja. „Miłoraženjo a mnozy ludźo wokoliny wo zerzawym błóće wědźa. Starosćimy a bojimy so“, Günter Cech podšmórnje.

Myslić za generacije po nami

srjeda, 10. oktobera 2018 spisane wot:

Towarstwo Sukuma Arts skići Njebjelčicam filmowu platformu

Trajnje hospodarić – filmowe premjery 2018, tak rěkaše hesło zarjadowanja na Dnju němskeje jednoty 3. oktobra w Drježdźanskim kinje Schauburg. Tam předstajene krótkofilmy we wobłuku projekta Stories of Change powědaja wo rjekach a rjekowkach w dobje změny na polu hospodarstwa. Mjez wopytowarjemi zarja­dowanja běchu tež wjacori, kotřiž su pa­skej wo Njebjelčicach mjezwočo dali. Towarstwo Sukuma Arts je nošer projekta. We filmach skutkowacy hladaja z přeswědčenjom a trěbnym widom přez płót a kroča socialnje a ekologisce po trajnych pućach. Nimo Sukuma Arts je Stab za škit klimy filmowe zarjadowanje we wobłuku Umundu-festiwala za trajne wuwiće wuhotował. „Wšitke nam wažne naroki smy w Njebjelčicach namakali a so tuž po rešeršach poměrnje spěšnje roz­sudźili tam film wjerćeć“, rjekny koor­dinatorka projekta Stories of Change Anne­ Schuster. Mjeztym rozmysluja wo tym­, dlěšu dokumentaciju z na­hrawaneho filmoweho materiala zhotowić.

Prapremjera za serbsku gmejnu

Wobydlerjo a hosćo su jurorojo

póndźela, 08. oktobera 2018 spisane wot:

Hosćencow je w Hornjej Łužicy tójšto, a su tež derje wopytane. Štó dźě njeda so rady wot kucharjow ze słódnymi kreacijemi zapleńčić. Hač słódka, eksoti­ska abo domjaca kuchnja, kóždy ma zawěsće faworita, hdźež sej rady jědź popřeje. Wot spočatka nowembra móža ludźo wo swojim najwoblubo­wanišim hosćencu w Hornjej Łužicy wothłosować.

Budyšin (SN/BŠe). Turisća a domoródni stajeja často prašenje za najlěpšimi ho­sćen­cami w Hornjej Łužicy. Poskitki wšak su mnohostronske. Hač bara, ko­fejownja abo restawrant, za jedyn z nich so rozsudźić njeje scyła tak lochko.

Mjeztym hižo pjaty raz pyta Hornjo­łužiska app zhromadnje z kooperaciskim partnerom, Drježdźanskej DeHoGa, najwoblubowaniši hosćenc. Wobydlerjo a hosćo Hornjeje Łužicy maja sami rozsudźić a su tak zdobom jurorojo. Wot­hłosować smědźa wobdźělnicy pod www.oberlausitz-app.de, hdźež su tež wšitke trěbne informacije podate. Kóždy ma jenož jedyn hłós. Požadanski čas za hosćency je lětsa hač do 25. nowembra předwidźany. Hač do 2. januara maja potom ludźo wothłosować.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND