Žadaja sej stop trjebjenja lěsa
Čorna Pumpa (SN). Powjetšenja industrijneho parka Čorna Pumpa do směra na juh dla chcedźa zamołwići lěs na něhdźe 80 hektarach trjebić. To je w podpisanym wobtwarjenskim planje z lěta 2026 za wotpowědnu twarsku ležownosće tak předwidźane. Zwjazk za wobswět a přirodoškit (BUND) dwěluje w dźensnišej zdźělence na tym, hač je powjetšenje w tutym wobjimje woprawdźe trěbne.
Po tym zo je předewzaće za produkciju baterijow Altech dwaj planowanej projektaj w parku wróćo sćahnyło, maja tam dosć swobodneje płoniny, skedźbnja BUND. Zwjazk podšmórnje: Lěs, kotryž ma so po planach trjebić, je přirodny, intaktny lěs. Nimo toho so BUND praša, hač su zamołwići tež narunanske naprawy planowali, kotrež hodźeli so spěšnje zwoprawdźić. „Žiwjenski rum lěsa, kotryž je přirodnje nastał, njemóžeš krótkodobnje z nowymi rostlinami narunać“, zwurazni předsyda BUND Sakska Feliks Ekardt. Tohodla žada sej wobswětowy zwjazk, zo so plany trjebjenja lěsa spušća, znajmjeńša tak dołho, doniž wužitk přidatneje płoniny konkretnje wujasnjeny njeje.
Swětłownja lyriki
Prof. dr. Günther Hasinger: Tójšto turbulentnych podawkow w ...
Zhorjelske dźiwadło bě minjenu njedźelu na wšitkich 500 městnach wobsadźene. Hačrunjež njestejachu ani spěwarjo ani dźiwadźelnicy abo rejwarjo na jewišću a tež žadyn orchester njehraješe, su ludźo wšěch starobnych skupin do domu přichwatali. Přičina bě přednošk pod titulom „Wulke, njerozrisane prašenja uniwersuma“.
Zhorjelc. Kak wulki je uniwersum? A kelko z toho móža ludźo na zemi scyła zapřimnyć? Tajkim prašenjam wěnowaše so astrofyzikar a bywši direktor Europskeje swětnišćoweje agentury ESA prof. dr. Günther Hasinger w swojim referaće. Wot februara 2024 nawjeduje wón Astrocentrum Łužica (DZA) w Zhorjelcu, na kotrymž skutkuje hižo 115 wědomostnicow a wědomostnikow ze 16 narodow.
DZA je nowy wulki slědźenski centrum, kotryž so z wjacorymi stejnišćemi we Łužicy systematisce natwarja. Zaměr je, potajnstwa uniwersuma přeslědźić a za to moderne technologije, wukonliwe kompjutery kaž tež wulce precizne měrjenske nastroje wuwiwać. Za natwar je hač do lěta 2038 cyłkownje 1,1 miliarda eurow předwidźana. Srědki přewostaja Zwjazk.
Serbska wučba dale wužadanje
Choćebuz (SN). Wo wužadanjach za wučbu serbšćiny w nowym šulskim lěće Braniborskeje je njedawno jědnaće angažowanych ludźi na přeprošenje Hajka Kozela, rěčnika staršich Delnjoserbskeho gymnazija Choćebuz, wuradźowało. Kaž ze zdźělenki Christiany Piniekoweje wuchadźa, su so na zeńdźenju čłonojo třoch gremijow wobdźělili: skupina staršiskeje konferency za skrućenje serbskeho profila delnjoserbskeho gymnazija, serbscy eksperća kubłanja (SEK) a rada za naležnosće Serbow w Braniborskej. Tež wjednistwo gymnazija je so druhemu tajkemu zetkanju přidružiło, kotrež so w rjadowniskej stwě kubłanišća wotmě.
Wučba serbšćiny je drje na delnjoserbskim gymnaziju zaručena, wuzběhny nawoda šule dr. Mato Guttke. Ale bracha wučerjow dla njeje móžno, šulerjow po rěčnym niwowje skupinam přirjadować. Dalši powšitkowny deficit je po měnjenju staršich, kotřiž su so na wuradźowanju wobdźělili, zo so maćernorěčne dźěći ani w oficielnych statistikach ani we wučbje njewobkedźbuja, byrnjež so jich ličba zwyšiła. Tuchwilu je 1 500 serbsce wuknjacych na braniborskich šulach.
Na regionalnej konferency wo přirodoškiće so informowali
Towarstwo za wuwiće Hornjołužiskeje hole a hatow (OHTL) je wčera na starym rybarskim dworje w Małym Holešowje swoju lětušu regionalnu konferencu přewjedło. Tam su mjez druhim dobyćerjow fotoweho wubědźowanja a projektoweho wubědźowanja mytowali.
Mały Holešow (SN/jp). Předsydka towarstwa Madeleine Rynčowa, kotraž je zdobom wjesnjanostka Radworskeje gmejny, je něhdźe 50 zajimcow z Leader-regiona w rumnosćach rybarskeho dwora w Małym Holešowje witała. Pod hesłom „Přiroda a wobswět“ słyšachu tři impulsowe přednoški, wo kotrychž so w přestawce wuměnichu.
Sta milionow eurow za jězorinu
Mjez jězoromaj chce inwestor prózdninski park natwarić
Tornow. Mjez Parcowskim a Sedličanskim jězorom blisko Lěskeje ma na něhdźe 90 hektarach płoniny wulki prózdninski park nastać. Nižozemsko-francoske předewzaće „Groupe Pierre & Vancances – Center Parcs“ chce tam něhdźe 300 milionow eurow inwestować. Na płoninach, hdźež bu něhdy brunica wudobywana, ma 500 do 700 městnow za přebywanje a centralne twarjenja nastać. Po intensiwnym planowanju a wobstaranju trěbnych dowolnosćow móhli prózdninski park srjedź 2030tych lět twarić započeć. „To je projekt za cyły region. Hižo před pjeć lětami je so skupina inwestorow na nas wobroćiła“, zwurazni Detlev Wurzler, předsyda zaměroweho zwjazka Łužiska jězorina Braniborska. Na zwjazkowej zhromadźiznje zaměroweho zwjazka Łužiska jězorina Sakska bu projekt njedawno w Tornowje předstajeny. „Nadźijamy so na hospodarske impulsy za region w času twarskeje fazy a wězo tež po tym.“
Dyrbja kóšty produkcije znižić
Přistajeni Accumotive z kolegami branše so solidarizowali
Budyšin (SN/BŠe). Předsyda wobłuka produkcije koncerna Mercedes Benz Michael Schiebe je tónle tydźeń připowědźił, zo su nuzowani, kóšty za produkciju awtow w Němskej redukować. „Naš zaměr je, wšitke němske stejnišća zachować. Zo bychmy kóšty w Němskej znižili měli so na naprawy dojednać, kotrež su za kóždeho znjesliwe. Njeporadźi-li so nam tole, budźemy dwě tworni zawrěć dyrbjeć“, Schiebe zwurazni. To je jónu twornja, w kotrejž awta produkuja a dalša, hdźež dźěle jězdźidłow zhotowjeja. Jedna tajka je Kamjenska twornja Accumotive, w kotrejž baterije zhotowjeja. Z tym je kriza awtoweje branše tež Hornju Łužicu docpěła. Hakle minjenu póndźelu su dźěłaćerjo na Kamjenskim stejnišću protestowali.
Mostaj w jězorinje trěbnej
We Łužiskej jězorinje bu 29. junija tutoho lěta rjećaz jězorow poswjećeny. Nětko chcedźa tam zwiski dale polěpšić. Borboriny a Žarnowski kanal matej mostaj dóstać. Zaměr je, zo móža tež wjetše čołmy po jězorinje jězdźić.
Tornow (AK/SN). Kónc junija oficialnje poswjećeny rjećaz jězorow wot Złokomorowskeho jězora přez Lejnjanski, Parcowski, Sedličanski hač k Rańskemu jězorej ma so dale wutwarjeć. Za to je so zaměrowy zwjazk Łužiska jězorina Sakska minjenu wutoru wuprajił. Wjacehłósnje wobzamkny na zwjazkowej zhromadźiznje planowanje dweju wosebiteju mostow ze zapadakami. Wonej matej při Boborinym a Žarnoskim kanalu nastać. Zaměrowej zwjazkaj Łužiska jězorina Sakska a Braniborska přewozmjetej wudawki stajnje po połojcy. W lěće 2019 wotewrjeny něhdźe 1 150 metrow dołhi Boboriny kanal zwjazuje Lejnjanski a Parcowski jězor. Žarnowski kanal, kiž bu 2006 wotewrjeny, zwjazuje z dołhosću něhdźe 1 250 metrow Lejnjanski ze Sedličanskim jězorom.
Energy Sharing: Kóždy smě sobu činić a lutować
W Radworju planuja nowe zastaranje z milinu: Budźe njewotwisne wot swětowych wikow a tuńše za wjesnjanow.
Dźělenje energije – Energy Sharing mjenowane – je wot 1. junija we wobłuku energijoweje reformy w Němskej oficialnje dowolene, hlej paragraf 42c energijoweho hospodarskeho zakonja. To woznamjenja, zo smě producent energiju ze susodom abo z druhimi zajimcami dźělić. Dotal pak tole hišće njefunguje, dokelž pobrachuja na wikach jednotne, awtomatizowane prawidła za wotličenje. Poprawom je zakład za zakoń hižo wot lěta 2018 w europskim prawje zapisany, tola Zwjazkowa syćowa agentura je stajnje někajke přičiny skonstruowała, zo by so zakonjej wuwinyła.
Započatki z milinu
