Kamjenc (SN). Składnostnje swjedźenja prěnjeho zarywa za nowe twarjenja firmy Liofit wčera w Kamjencu je sakski minister za hospodarstwo Dirk Panter (SPD) jednaćelej předewzaća dr. Ralfej Güntherej spěchowansku zdźělenku přepodał. Inowatiwny swójbny zawod wěnuje so akuwam e-bikow a je reparuje. Z tym móža so nastroje dlěje wužiwać. Liofit chce nowy centrum za reparaturu, rozebranje a recycling akuwow z litiuma natwarić. „Předewzaće zjednoća pioněrski duch, wudźeržliwu technologiju a jasne wuznaće k stejnišću w Kamjencu. Spěchowanje podpěra dobre a wjele lubjace dźěło, z kotrehož region a wobswět profitujetej“, minister zwurazni. Swobodny stat naprawu w zawodźe z 1,38 milionami eurami financielnje podpěra.
Po słowach dr. Ralfa Günthera je nowe twarjenje zakład za to, hišće wjace akuwow zachować a resursy škitać. „Přidatnje k tuchwilnemu dźěłu móžemy w přichodnych měsacach pilotowu připrawu natwarić. To ma kombinacija reparatury a recyclinga być. Tež wyši měšćanosta Kamjenca Roland Dantz (njestronjan) sej inowatiwny duch zawoda chwali.
Konje běchu stajnje hižo wažny pomocnik čłowjeka. Tež pola nas w Serbach běchu burja lětstotki dołho wot tutych swěrnych zwěrjatow jako přežny skót wotwisni. Što pak je mytologiski woznam konja w našej kulturje a čehodla jěchaja poprawom křižerjo jutry wot wosady do wosady? Michał Domanja je so tutym prašenjam wěnował a podawa swoje wotmołwy.
Jara mało wěmy wo nałožkach, swjatnicach a bohach našich prjedownikow z Łužicy. Jedne je wěste: Naši prjedownicy njeběchu bjezbóžni.
Wšitko, štož wěmy – hač je to wot kupy Rujany, z Braniborskeje, Durinskeje, Lübecka, Oldenburg abo tu z Łužicy posrědkowane – přińdźe z pjera nowych křesćanskich knjezow a bu wot mnichow w klóštrach napisane.
Choćebuz (SN). Wobswětowy zwjazk Zelena liga kritizuje próstwu koncerna Łužiska energija a milinarnje (LEAG). Předewzaće chce Wochožansku brunicowu jamu wo dźělne polo Miłoraz rozšěrić a tam hač do lěta 2038 brunicu wudobywać. Hač do 28. awgusta móža ludźo znapřećiwjenja zapodać. Plan je tuchwilu hišće zjawnje přistupny. Wčera je Zelena liga swoje wobšěrne stejišćo wo tym wozjewiła. „W próstwje LEAG je mnoho přećiwkow. Nimo toho nowa brunicowa jama hižo do dźensnišeho časa njesłuša“, zwurazni čłon zwjazka René Šuster.
Sćěhi toho su wulke a so hač do Berlina wuskutkuja, wón potwjerdźi. „W Sprjewi je wulke mnóstwo sulfata. To hódnoty pitneje wody w stolicy Němskeje poćežuje. W planje jenož pegel Sprjewje hač do Grodka-Byhlowa wobkedźbuja“, Šuster měni. Tola tež potrjecheni wobydlerjo na kromje jamy měli sej plan LEAG wobhladać, Zelena liga namołwja. Tak njejsu na přikład wěstotu pobrjohow planowaneho jězora w próstwje podali.
Foće wo žnjach pochadźatej z wobšěrneho archiwa 93lětneho Ralbičana Pawoła Roty. Lětdźesatki běše žiwjenje w Delanach swěru dokumentował – z pisakom a kameru. Jeho foto „Na Holach w Sernjanach“ je z lěta 1965:
Nowoslicy (JK/SN). Na swoju 33. hłownu zhromadźiznu su so wutoru w Nowosličanskej Dinarjec swjedźenskej žurli akcionarojo Róžeńčanskeje agrarneje AG Sorabia zetkali. Wobsah a wotběh zhromadźizny podležeštej znatemu krutemu porjadej. Wosebje na rozprawu wo lońšim hospodarskim lěće noweho předsydy předsydstwa, Chrisa Fabiga, běchu přitomni wćipni. Fabig předewzaće wot lětušeho 1. januara nawjeduje. Na spočatku witaše přitomnych předsyda dohladowanskeje rady, Dirk Urban, a wozjewi obligatorisce ličby přitomnych akcionarow a z tym přitomneho kapitala akcijoweje towaršnosće. Kaž hižo minjene lěta bě jenož snadny dźěl kapitala zastupjeny.
Regionalne a ekologisce produkowane žiwidła su dale a woblubowaniše. Kajkich akterow pak docyła w našim regionje mamy? Što woni produkuja a hdźe móža sej zajimcy produkty nakupować? Lisa-Maria Cyžec je so na puć podała a hladała, što so w nakupnišćach chowa.
Čłowjek je, štož jě. Dobry słód započnje so před swójskimi durjemi, chiba pola susoda na zahrodźe. Regionalnosć a naslědnosć stej tež buram we Łužicy wažnej.
Chcych wědźeć, kak dobre regionalne žiwidła woprawdźe su. Tuž sym so na puć podała, z producentami rěčała, wudźěłki woptała a testowała. Što sym našła? W prěnim rjedźe: kołbasu ze škleńcy, wolij z domizny a kisało z permakultury. A ludźi z jasnym nastajenjom.
Měšćanostka Christine Herntier (njestronjanka) widźi to tak: „Grodk wobara so stracham z prawicarskoekstremneje strony ,III. puć‘“. Mjeztym jej AfD z wotwolenjom hrozy.
Grodk (AK/SN). Wo połoženju w měsće, kotrež so „parlička Łužicy“ mjenuje, wuradźowaše měšćanostka nětko ze zastupjerjemi šulskeho zarjada, wustawoškita, mobilneho poradźowanskeho teama Braniborskeje a koordinaciskeho běrowa „Tolerantna Braniborska“ krajneho knježerstwa. Přičina je nawal prawicarskich móranjow, přećiwowustawowych symbolow, překrasnjenje Adolfa Hitlera wosrjedź města kaž tež wobškodźenje wěcow a zanjerodźenje w měsće kaž ženje dotal. Na to pokaza tež reportaža rbb „Młodźi. Naprawo. Radikalnje – neonacije we Łužicy“. Herntier je so hižo do toho w hamtskim łopjenje tuteje temy dla na zjawnosć wobroćiła (SN rozprawjachu).
W přinošku so měšćanostka tež prašeše: „Kak móže być, zo přińdu wučerjo a šulerjo z wobeju wyšeju šulow ke mni, połni złobow a stracha, a mi wo situacijach rozprawjeja, kotrež njejsym za móžne měła? Kak móže być, zo mje runočasnje wo to proša, zo wo tym njerozprawjam?“
Poprawom je so dr. Hildebrand Sauer ze skótnym lěkarjom stać chcył. Tola jeho mać bě jemu k ratarstwu radźiła. „Moja wowka Marta Sarodnikowa je hišće wšědny dźeń běžnje serbsce rěčała. Wona chodźeše wšědnje w narodnej drasće“, powěda dźensa 82lětny. „Sydom z jeje jědnaće dźěći je we wójnje zemrěło … Tutón trawma moju wowku čas žiwjenja wjace njepušći.“