Čorna Pumpa (JoS/SN). Wagon z lěta 1921 w Čornej Pumpje je wosebitostka, a kaž jeho wobsedźer Holger Schwarz měni, chce wón wokolinu tak mjenowaneho kolija 19 wožiwić. Je tuž ideju cyle wosebitych rjemjeslniskich wikow zrodźił. „W adwentnym času sym wšelake hodowne wiki wopytał a zwěsćich, zo nimaja wone wjele z dohodownym časom činić. Prašach so, hač nima Łužica žane druhe potenciale, hač drastu, někajke pasy­ abo tofle předawać“, wón powěda. „Chcych tuž wokoło mjenowaneho wagona rjemjeslniske wiki zarjadować ze zaměrom, wosebite wudźěłki łužiskeho rjemjeslnistwa pokazać a je podpěrać.“

Holger Schwarz je so wobinsce wo kontakty po cyłej Łužicy prócował. Ně­hdźe 90 procentow zawodow z Hornjeje Łužicy je pozitiwnje reagowało a chce so na wikach wobdźělić, a to posledni kónc tydźenja w měrcu. Předewšěm wokoło Budyšina a Kulowa bě zajim wulki, mjeńšina předewzaćow je z Delnjeje Łužicy. „Rjemjeslnikam w Błótach so najskerje derje dźe. Někotři z nich su z posměwkom na moju ideju reagowali“, Schwarz praji.

Budyšin (CS/SN). Na mjeztym 6. energijowym forumje minjeny štwórtk w Budyskim technologiskim a załožerskim centrumje zaběrachu so přitomni tónkróć z energijowej změnu we wobłuku ćopłotneho sektora. Něhdźe połojca přetrjeby energije je za zhotowjenje ćopłoty trěbna, při čimž wučinja podźěl wobnowjomnych energijow jenož 15 procentow.

Statny sekretar sakskeho hospodarskeho ministerstwa Stefan Brangs (SPD) je hosći na forum witał a jim wuswětlił, zo město Budyšin z lěta 2017 poswjećenej energijowej centralu po prawym puću kroči. Budyska měšćanostka za twarstwo Juliane Naumann wuzběhny, zo centrala jara eficientnje dźěła. Mjeztym wobsteji hižo 30 kilometrow dalnoćopłotneje syće. Wutwar žněje wulku akceptancu w ludnosći a dale postupuje. Energijowa bilanca sprjewineho města je so wo dźesać procentow polěpšiła.

46 mytow kiwa projektam za žiwu dwurěčnosć

póndźela, 18. měrca 2019 spisane wot:

Wuměnjenja so wobdźělić kaž tež požadan­ski formular za wubědźowanje wo ideje we wobłuku „Sakskeho fondsa Čiń sobu“ su wot pjatka w interneće přistup­ne. Zaměr je, strukturnu změnu w srjedźoněmskim a łužiskim rewěrje z idejemi wobydlerjow wudospołnić. K třom po­wšitkownym kategorijam wuwoła Sakska we Łužicy wosebitu štwórtu „Łužica – žiwa dwurěčnosć“.

Budyšin (SN/at). Za wobłuk łužiskeho rewě­ra je z wuměnjenjom, zo zapodawarjo wubědźowanskich projektow w Bu­dyskim abo Zhorjelskim wokrjesu by­dla. Móža to wobydlerjo być, kotřiž su 18. žiwjenske lěto zakónčili, runje tak kaž zastu­pjerjo zjawneho towaršnostneho žiwje­nja. Postajene tež je, štó njesmě so wobdźělić. Wuzamknjene su mjez druhim strony a wolerske skupiny, ale tež „přirodne a juri­stiske wosoby, kotrychž ideologiske, po­litiske abo nabožne wu­směrjenje cilej a wobsahej wubědźowanja njewotpowěduje“.

Zahaja digitalnu ofensiwu

póndźela, 18. měrca 2019 spisane wot:

Dale a wjac ludźi pyta w interneće za turisti­skimi poskitkami. Turistiski zwjazk Łužiska jězorina poskićerjow tuž pohonja prezentni być. Nětko zahaja­ za to digitalnu ofensiwu.

Zły Komorow (AK/SN). Mjezy přesahowacy turistiski zwjazk Łužiska jězorina chce posłužbarjow na polu turistiki pohnuć nowe medije wužiwać. Za to chcedźa zamołwići na druhim turistiskim dnju 26. měrca w Ranju z akciju „Naši hosćo­ su online – a wy?“ zaměrnje wabić. Narěčani su hosćencarjo, mějićeljo pensijow, hotelownicy kaž tež wólnočasni a kulturni poskićerjo. „Runje tak su to zastupjerjo­ komunow“, podšmórny jednaćelka turistiskeho zwjazka Kathrin Winkler na nowinskej rozmołwje minjeny tydźeń.

Zaměrnje dale do turizma inwestować

póndźela, 18. měrca 2019 spisane wot:

Hamor (AK/SN). Zaměrowy zwjazk Łužiska jězorina Sakskeje chce lětsa za najwšelakoriše naprawy cyłkownje 926 000 eurow nałožić. Swójski podźěl při tym wučinja 184 00 eurow. To wuchadźa z hospodarskeho plana, kotryž su radźićeljo zwjazka na posedźenju minjeny tydźeń jednohłósnje wobzamknyli. „Swójski podźěl financujemy z likwidnych srědkow“, wuzběhny jednaćel zaměroweho zwjazka Daniel Just tele dny w turistiskim infocentrumje Hamor.

Najwjetša naprawa je předwidźana při Lejnjanskim jězorje, hdźež ma wotpočnišćo wodowych sportowcow nastać. Za to chcedźa 459 000 eurow z etata přewostajić. Něhdźe 71 000 eurow tu swójski podźěl wučinja. Planowane su přenocowanske móžnosće, rumnosće za Wodosportowe towarstwo Lejnjanski jězor, rumnosće za wodoškitnu policiju kaž tež sanitarne připrawy.

Dalša naprawa, kotraž zamołwitych zaběra, je projekt krajnych značkow. Dale pokročować chcedźa hač do lěta 2020 tež ze systemom pućnikow. W hospodarskim planje zwjazka je za to 211 000 eurow zakótwjenych.

Přiležnosć njezapasć!

pjatk, 15. měrca 2019 spisane wot:
Iniciatiwu Domowiny, młodostnych do předewzaćow wabić, hdźež hišće wšědnje serbsku rěč nałožuja, mam za jara dobru. Hižo wjele lět skorža firmownicy pobrachowaceho dorosta dla. Dale a wjace šulskich wotchadnikow rozsudźa so za studij, abo chce we wobłuku nowych medijow dźěłać. Móhła rjec, zo njejsu za towaršnosć zakładnje trěbne powołanja mjez młodostnymi hižo „trendy“ dosć. Přiwšěm płaćitej digitalizacija a nowa technika za wšitke žiwjenske wobłuki, w kotrychž je wobšěrna wěda trěbna. Móžnosće zawodow w brošurce wozjewić a ju mjez młodostnymi rozdźělić je dobra přiležnosć na najwšeloriše powołanja a jich kajkosće skedźbnić. To njeměli předewzaća zapasć! Hač w mjeńšich abo wjetšich wšudźe skića dźensniši dźeń dobre powołanske móžnosće. Myslu-li na rjemjeslniski wobłuk, je tež w serbskej kónčinje dosć firmow, hdźež zajimawe a naročne nadawki wukonjeja. Bianka Šeferowa

Budyšin/Kamjenc/Kulow (SN/BŠe). Najwjetša akcija powołanskeje orientacije Swobodneho stata Sakskeje „Pohladaj nutř“ wabi tež lětsa zaso dosć zajimcow. Na internetnych stronach móžachu so młodostni wot 7. lětnika za jednotliwe poskitki předewzaćow přizjewić.

Druhi raz je tež chorownja maltezow swj. Jana w Kamjencu mjez wobdźělnikami, a tak tam dźensa kaž tež jutře zajimcow witaja. „Mamy dosć přizjewjenjow a smy derje wućeženi“, praji asistentka hladanskeje direkcije Annett Gersdorf. Nimo chorobnych sotrow w Kamjencu tež baby pytaja. Zo móhli so zajimcy z chorownju zeznajomić, su zamołwići wobšěrny program zestajeli. Chcedźa młodostnych po chorowni wodźić, a wězo móža so woni praktisce wuspytać a na přikład gipsować.

Turistisce wužiwane wodźizny su za dalewuwiće łužiskeje jězoriny jara wažne. Zamołwitej zaměrowej zwjazkaj Sakskeje a Braniborskeje stej tuž wolóženej, zo budźe Złokomorowski jězor wot noweje sezony zaso přistupny. Wšako je turistiski magnet kónčiny.

Hamor (AK/SN). Złokomorowski jězor smědźa přichodnu sezonu wot apryla turistisce zaso dospołnje wužiwać. To podšmórny nawoda saněrowanskeho wobłuka Łužiskeje a srjedźoněmskeje towaršnosće hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) Manfred Kolba na wčerawšim posedźenju zaměroweho zwjazka Łužiska jězorina Sakskeje w Hamoru. „Zawěsćenske dźěła na přibrjohu kónc měrca wotzamknjemy. Tak móžemy jězor definitiwnje za wužiwanje přepodać. Zhromadnje z wokrjesom Hornje Błóta-Łužica, z hórniskim a dalšimi zarjadami je to wothłosowane“, Kolba zawěsći.

Awtotwarc Porsche je dźensa w Lipsku zakładny kamjeń za mjeztym hižo pjate rozšěrjenje stejnišća połožił. Tam planuja nowy wobłuk­ za twar karoserijow. Loni bě předewzaće rozsudźiło, přichodnu generaciju modela Macan jako elektroawto w Lipsku zhotowjeć. Dotalny wóz Macan tam hižo jara wuspěšnje twarja, na wšě 90 000 jězdźidłow wob lěto. Foto: pa/Jan Woitas

Šok a wulki protest

wutora, 12. měrca 2019 spisane wot:

Štó zamołwja pohórnistwowe škody bywšich brunicowych jamow dla?

Wulke Ždźary/Lauchhammer (SN/BŠe). Łužiska krajina je charakterizowana wot brunicoweho hórnistwa. Nasypy a hoberske, zdźěla z wodu pjelnjene dźěry su wuslědk wudobywanja brunicy w re­gionje. Mjez druhim nasta tak najstarši jězor po hórnistwje – Hórnikečanski, do kotrehož bě w lěće 1945 njekontrolowanje woda běžała. Jězor je so spěšnje na wočerstwjenišćo wuwił. Ale nichtó na to njemysleše, zo móhła so snadź raz zemja zesuwać. W lěće 2014 je k tomu dóšło, a Sakski wyši hórniski zarjad w Freibergu wobzamkny wobšěrne ponowjenje. Wot toho časa jězor přistupny njeje, po wšěm zdaću hač do lěta 2022.

Łužica ma nadal z pohórnistwowymi škodami ličić a dyrbi z nimi wobchadźeć. Zakonsce dokładnje pak ma zrjadować, štó je za škody hórnistwa před nimale 100 lětami zamołwity? Dypk w zjednoćenskim zrěčenju wobjednawa jeničce prawnisku zamołwitosć aktiwnych brunicowych jamow po Druhej swětowej wójnje. Za potrjechenych Hórnikečanskeho jězora je to potajkim na zbožo hranica­.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND