Přeměna maćiznow mylena
„Posłuchaj lěkarja, prjed hač jeho trjebaš!“, serbske přisłowo namołwja.
Tuž wěnuje so student mediciny Pětr Dźisławk w nowej seriji znatym a mjenje znatym chorosćam, zo by je čitarjam trochu bliže rozłožował.
Čłowjek zežiwja so dźeń a njestrowšo a so runočasnje přeco mjenje hiba. Fatalna to kombinacija, wšako stej strowe zežiwjenje a prawidłowny sport wažnej wuměnjeni za dołhe a strowe žiwjenje. Tuž tež njezadźiwa, zo so wosebje w bohatych dźělach swěta kaž w Europje a Sewjernej Americe w běhu zašłych lětdźesatkow chorosće rozpřestrěwaja, kotrež rezultuja z njebalancy přez jědźe a napoje přiwzateje a wot ćěła přetrjebaneje energije. Jedna z tutych, mjeztym ludowych, chorosćow je diabetes.
We wobłuku sportoweho swjedźenja zbrašenych wčera w sportowni ...
Dale a wjace ludźi při taflach
Ličba potrěbnych w Němskej tak wulka kaž hišće nihdy
Berlin (dpa/SN). Wjace hač milion ludźi w Němskej zastaruje so po naprašowanju tež na taflach ze žiwidłami. Němski institut za hospodarske slědźenje (DIW) ličbu srjedu na nimale 1,1 milion wobliči a poćahowaše so na naprašowanje z lěta 2020. Sam pak wuchadźa tuchwilu z jasnje wyšich ličbow. „Połoženje je pola wšitkich taflow ekstremnje napjate“, praji rěčnica třěšneho zwjazka taflow Němskeje. Pozadk je wójna w Ukrainje a stupace płaćizny. „Přińdźe tež wjace ludźi, kotřiž maja dźěło.“
Po cyłej zwjazkowej republice něhdźe 960 taflow potrěbnym žiwidła rozdźěleja, kotrež njemóža hižo předawać. Třěšny zwjazk rěči mjeztym wo jasnje wjace hač dwěmaj milionomaj kupčow a kupcow, wjace hač hdy prjedy. DIW je so wobdźělnikow swojeje naprašowanskeje serije Socio-oekonomiski panel 2020 prašał, hač bě z nich loni něchtó pola tafle. Přińdźe tak na nimale 1,1 milion ludźi, kotřiž wot poskitkow profitowachu.
Kup nětko, płać pozdźišo
W interneće sej něšto kupić je mjeztym něšto cyle wšědne. Štož bě před 20 lětami hišće katalog z drastami abo tworami, je dźensa online-shop. Štož rěkaše tehdy hišće nakup na zličbowanku, mjenuje so dźensa na přikład „Kup nětko, płać pozdźišo“.
Karantena je za inficěrowanych dale trěbna
Po wšěm zdaću so dźeń a mjenje ludźi z koronawirusom inficěruje. A tola je tež w Budyskim wokrjesu natyknjenych a schorjenych. Milenka Rječcyna je so w krajnoradnym zarjedźe pola Sary Günther naprašowała.
Kelko testowych centrow w Budyskim wokrjesu tuchwilu mamy?
S. Günther: Na internetnej stronje https://www.landkreis-bautzen.de/corona-testcenter-21556.php su wšitke testowe centrumy zapisane. Zwjazana njeje z tym dospołnosć a tež nic aktualny staw.
W kotrej měrje je wobydlerjo wužiwaja?
S. Günther: Wot póndźele do pjatka su tam skutkowacy zašłe tydźenje wšědnje přerěznje 1 100 testow přewjedli, kónc tydźenja přerěznje 900.
Móžeće rjec, kelko wobydlerjow Budyskeho wokrjesa je přećiwo koronje šćěpjene?
S. Günther: Tele informacije nam njepředleža, wšako płaći stajnje městnosć šćěpjenja a nic te, hdźež čłowjek bydli.
Tež přećiwo koronje šćěpjeni ludźo na nju schorja. Hdźe ma to swoje zakłady?
Projekty inkluzije zapodać
Trěbny je mjezsobny respekt mjez ludźimi
Serbski prawiznik Hajko Kozel pomha ludźom pod hesłom „Pomoc k samopomocy“ we Łužicy kaž tež w Čěskej a Pólskej
Poradźowanje ludźi w socialnych prašenjach ma wobstajnje konjunkturu. Hajko Kozel mjeztym dlěje hač 25 lět na tymle polu čestnohamtsce skutkuje. Milenka Rječcyna je so ze serbskim prawiznikom, historikarjom a politikarjom rozmołwjała.
Kak sće přišoł na ideju ludźi w socialnych prašenjach poradźować?
H. Kozel: Rěčne hodźiny sym jako zapósłanc Sakskeho krajneho sejma wot wšeho spočatka swojeho skutkowanja poskićił, to rěka wot lěta 1999. Konkretnišo wusměrić so na socialne poradźowanje, tu ideju mějach w zwisku z tak mjenowanymi Hartz IV reformami. Sym swój čas iniciěrował w Budyskim wokrjesu politisku akciju „zběžk přećiwo socialnemu rubježnistwu“. Smy samo demonstraciju organizowali, na kotrejž je so na wšě tysac ludźi wobdźěliło. Powšitkowne kampanje wjesć bě a je wažne, zo by so w towaršnosći něšto změniło. Runje tak hódne pak je konkretnje pomhać. Hdyž wěš, wo čo so ludźo starosća, móžeš ćim jasnišo a wuspěšnišo politisce argumentować.
Nowu dźěłarnju hospica wopytali
Wosebity kwěćel
Chcedźa nowe bydlenja z hladanjom twarić
Budyšin (UM/SN). Při tak mjenowanym Green Parku na Budyskej Flincowej blisko Serbskeho gymnazija zahaja bórze wobšěrne twarske dźěła. Kaž Andreas Spitzke z Lipšćanskeje serwisoweje towaršnosće Amalie wobkrući, ma tam 60 bydlenjow z wobstajnym hladanjom a dnjowe hladanišćo nastać. W tymle měsacu chcedźa fasadu ponowić kaž tež tepjenje, přewětrjenje a sanitarne připrawy zatwarić započeć. „Zaměr je, zo wobydlerjo wot apryla 2023 zaćahnu“, praji Andreas Spitzke. Byrnjež připrawu na zakładźe wobstejacych twarjenjow natwarja, ma bydlenski kompleks kaž „nowy natwarjeny“ wupadać. Twar dodźerži předpisy za dom z mało energiju. „Za zemsku ćopłotu smy dohromady 3 000 metrow dźěrow do zemje točili. Na dwěmaj domomaj natwarimy solarnu připrawu, tak zo budźemy wot miliny a ćopłoty njewotwisni, Spitzke připowědźa.
Serwisowa towaršnosć Amalie wjedźe hižo wjacore domy z wobstajnym hladanjom wokoło Lipska, mjez druhim w Lipsku, Eilenburgu, Halle a Leuna. Nětko chcedźa so sylnišo na kónčiny zwonka wulkich městow koncentrować.
