Sym šćěpjena

póndźela, 01. awgusta 2022 spisane wot:
Jako běch dźěćo njeje so mojeju staršeju nichtó prašał, hač měli mje dać přećiwo wosypicam šćěpić. To bě lěkarka při rutinowym přepytowanju zdokonjała. Rozłožowaca rozmołwa ze staršimaj so wotměła njeje. Kak bě to móžno? Cyle jednorje: medicinski system za čas NDR bě tak natwarjeny, zo je stat, sebje škitajo, rozsudźił. A kak je to dźensa? Staršej rozsudźitaj, hač dataj swoje dźěćo šćěpić. Tež dorosćacy abo dorosćeny, kiž njeje přećiwo natykliwym chorosćam kaž wosypicam šćěpjeny, wotwažuje, hač so šćěpić da. Tele postupowanje je wobsah demokratiskeho wobchadźenja w našej towaršnosći a sćěhi wšitcy sobu njesemy. Jenož na čejiž kóšty? Znaju ludźi, kotřiž maja so ze šćěhami tajkeho NDRskeho šćěpjenja hač do dźensa bědźić, dokelž njedadźa so wuskutki hojić. Na druhim boku su tu a tam dźensa njesćěpjeni, kotřiž su so z wosypicami natykli ćežko schorjeli. Kak prawje rozsudźić? Ja to hižo njetrjebam. Wšako sym šćěpjena. Milenka Rječcyna

Z pomocy spokojenje začuwała

pjatk, 29. julija 2022 spisane wot:

W kruhu swójby, susodow a wjele přećelow swjeći dźensa w Pančicach-Kukowje znata serbska zubna lěkarka Leńka ­Andersowa swoje 70. narodniny. W swojim powołanju je druhim runje tak pomhała, kaž činješe a čini to zwonka zubnolěkarskeje praksy.

Narodźiła je so jubilarka jako druhe wot šěsć dźěći Lebzec swójby w Koslowje. Šulski čas wjedźeše ju prěnje štyri lěta do Dobrošic, dalše štyri lěta do Róžanta. W Małym Wjelkowje wopyta Serbsku rozšěrjenu wyšu šulu. Na tónle čas dopomina so wosebje rady, na žiwjenje w internaće. Spočatnje chcyše Leńka ratarstwo studować. Wot toho pak jej jeje nan raznje wotradźowaše, wšako měješe sam hrózbne nazhonjenja z kolektiwizaciju w NDR. Tuž jej jeje wuj Jurij Kubica, te­hdy zubny lěkar w Budyšinje, šćežku za zubnu medicinu runaše, za čož je jemu Pančičanka hišće dźensa dźakowna. ­Studowała je wona potom w Berlinje a Drježdźanach, hdźež je so rady na čiłym studentskim žiwjenju wobdźěliła.

Hdyž žony kolesować nawuknu

póndźela, 25. julija 2022 spisane wot:
Njewšědny to wobraz we wobchadnej zahrodźe w Choćebuskej Hufelandowej. Tam njeprócuja so dźěći nawuknyć kolesować, ale dorosćene žony. Zwjetša jedna so wo žony ze Syriskeje, kotrež su před wójnu ćeknyli a kiž njejsu w dźěćatstwje kolesowanje nawuknyli. Čłonki Choćebuskeho towarstwa „Přećelki na kolesu“ so sćerpnje a wutrajnje wo žony staraja. Započatkarkam přewostajeja wosebite kolesa z dele klapnjenymi pedalemi, z kotrymiž móža najprjedy raz zwučować runowahu dźeržeć. Mjez pomocnicami je tež 69lětna Helga Jarick (3. wotlěwa), kotraž swój wólny čas jako rentnarka wopruje, zo by pomhała, žonam nawučić kolesować. Foto: Michael Helbig

Ukrainjenjo swoju kulturu zbližili

wutora, 19. julija 2022 spisane wot:
Ukrainscy wójnscy ćěkancy, kotřiž su w Choćebuzu nachwilnje nowu domiznu našli, kaž tež wobydlerjo města běchu minjeny pjatk na beneficny koncert do Němskeje cyr­kwje (Oberkirche) přeprošeni. Ukrainscy hosćo prezentowachu pisany kulturny program ze žónskim chórom, spěwami, z dźěćacym chórom a dźěćacymi rejemi (hlej wobraz). Tak chcychu woni wobydlerjam Choćebuza ukrainsku kulturu zbližić. Koncert wotmě so w kooperaciji studentskeje rady Braniborskeje techniskeje uniwersity Choćebuz – Zły Komorow a Mikławšskeje wosady. Přewodźany bu koncert wot fotoweje wustajeńcy, w kotrejž su ćěkancy swoje dožiwjenja dokumentowali. Foto: Michael Helbig

Chorowni bórze dwě jednotce

pjatk, 08. julija 2022 spisane wot:

Kamjenc/Zhorjelc (SN/at). Změna nošerja za dotalnej chorowni maltezow w Kamjencu a Zhorjelcu je wotzamknjena, wobě wčera zdźělištej. Towaršnosć za strowotu a zastaranje Sakska (GGS) je nošerstwo stejnišćow loni w nowembrje přewzała. Zo byštej domaj hospodarsce naslědnje derje nastajiłoj, ma kóžda z njeju jednotu tworić, dźěłatej pak dale hromadźe. Kamjenske stejnišćo změje mjeno Chorownja swj. Jana tzwr, Zhorjelske Chorownja swj. Carolusa tzwr.

Tale samostatnosć zwyši atraktiwitu za inwesticije, rěka w nowinskej zdźělence. Chorowni „budźetej jako kliniskej stołpaj nošer za mnohe medicinske poskitki a tak zastaranje ludźi w našim regionje kaž tež nadregionalnje zawěsćić“, wuzběhny Lutz Möller. Wón skutkuje jako jednaćel wobeju domow a nawoda Kamjenskeho stejnišća. Daniela Kleeberg wostanje nawodnica Zhorjelskeho stejnišća. Wukonowy poskitk wobeju chorownjow w połnym wobjimje wobchowaja.

Ručež přisłušne zarjada přihłosuja, rozdźělenje chorownjow do dweju samostatneju stejnišćow zwoprawdźa. Z tym w Kamjencu a Zhorjelcu prawje bórze liča.

Budyšin (CS/SN). „Hodźinski plan“ Budyskeho Žónskeho centruma na Budyskej Kamjentnej je derje pjelnjeny. Społnomócnjena za runostajenje města Fränzi Straßberger a nawodnica centruma Sabrina Baumann so wjeselitej, zo je po přestawce korony dla zaso móžno zarjadowanja poskićeć. „Ći, kiž poskitki wužiwaja, su so wo to starali, zo je telefon po zahajenju dźěławosće wobstajnje klinkał“, tak Sabrina Baumann, „runje starši a samostejace žony su kontaktnych zakazow a lockdowna dla ćerpjeli. Nětko móža zaso poskitki kaž žónsku snědań wužiwać.“

Budyšin (SN/bn). Pod hesłom „Zadarmo a wonka“ wuhotuje Dźěćacy a młodźinski centrum Budyskeje ewangelskeje wosady swj. Pětra TiK – „Zetkanišćo w pincy“ stajnje kónc junija festiwal pod hołym njebjom. Lětsa swjećachu na dworje wosadnicy prěni mały jubilej „MiKtival“ mjenowaneho zarjadowanja, kotrež so pjaty króć wotmě. Hižo wot zažneho ­popołdnja wužichu předewšěm młode swójby wobšěrny poskitk zabawy. Tak dachu so dźěći a někotryžkuli dorosćeny pisanje našminkować, druzy wuspy­tachu so w eksperimentalnym laborje w lejtowanju. Za dorostowych wuměłcow bě grafiti-sćěna spřihotowana. Formacija Francircus zahori hosći z artistiku a figurowymi powětrowymi balonkami. Modowy label LABA prezentowaše fairnje a naslědnje w Hornjej Łužicy produkowane drasty tež ze serbskimi motiwami a popisami.

Funguje „lěpje hač wočakowane“

štwórtk, 16. junija 2022 spisane wot:

Platforma Digiserb bě z hosćićelom wirtuelnje wuhotowaneje podijoweje diskusije, w kotrejež wobłuku direktor Załožby za serbski lud Jan Budar a społnomócnjeny samsneje institucije za digitalizaciju Daniel Zoba wo najnowšich wuwićach a wuhladach nastupajo serbšćinu w cyber-swěće informowaštaj. ­Ćežišćo wčerawšeho zarjadowanja bě slědźenski projekt za mašinelne spó­znawanje rěčow.

Wotmołwa njespokoja

wutora, 24. meje 2022 spisane wot:

Na schodach před Budyskim krajnoradnym zarjadom sedźeše wčera Wojerowski farar Jörg Michel a je z hłodowym stawkom na njedostatki krajnoradneho zarjada skedźbnił. Stajił je pódla so plakat z napisom „Knježe krajny rada, čakam na wotmołwu!“

Budyšin/Wojerecy (SN/MiR). Ze swojej akciju, kotruž je mjeztym hižo zakónčił, kritizowaše Wojerowski farar a rěčnik wobydlerskeho zwjazka „Wojerecy pomhaja z wutrobu“, zo je Budyski zarjad za wukrajnikow wosobinske daty třećim spřistupnił a zo njeje narunał financnej požčonce ewangelskeje cyrkwje prošacymaj wo azyl. Farar Michel bě wjackróć pisomnje na to skedźbnił, wotmołwy pak njedóstał.

Maja słužić

wutora, 24. meje 2022 spisane wot:
Přeju sej, zo bychu w zarjadach skutkowacy směli přidać, – bjez toho, zo dyrbjeli so někajkich sćěhow bojeć – zo je něšto misnyło. Potom móhli, kaž we wšědnym žiwjenju, naležnosć zrjadować bjez wulkich wušparanjow. Znajemy tola wšitcy hesło, zo tam, hdźež čłowjekojo dźěłaja, so tež zmylki woraja. Hinak to wězo wupada, hdyž wobsteji podhlad, zo spyta w někajkim zarjedźe něchtó něšto schować abo samo zamjelčeć. To při konfliktnych temach scyła ničo njepřinjese. Wšako stej na tajkich rozestajenjach dwě stronje wobdźělenej. A štož ta jedna po wšěm zdaću hižo njewě a na čož je zabyła – ta tamna ma za to bjezdwěla dopokazy abo wě so cyle dokładnje dopomnić. A hdyž potom wo to dźe, potrěbnym pomoc zaprajić abo pomocnikam „stólc před durje“ stajić – potom so prašam, hač su sobudźěłaćerjo zarjadow na to zabyli, z kotreje přičiny woni tam su. Maja pomhać a čłowjekam słužić, kotřiž pomoc trjebaja. Milenka Rječcyna

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND