Mylenja jědźenja (1)

wutora, 02. julija 2024 spisane wot:

„Posłuchaj lěkarja, prjed hač jeho ­trjebaš!“, serbske přisłowo namołwja.

Tuž wěnuje so student mediciny ­Pětr Dźisławk znatym a mjenje znatym chorosćam, zo by je ­čitarjam trochu ­bliže rozłožował (48).

Jědźenje je jedna ze zakładnych potrěbnosćow čłowjeka. Kóždy z nas dyrbi jěsć, zo by přežiwił. Přiběrajcy zaso na to dźiwamy, što jěmy. Wšako zwyši njestrowe zežiwjenje riziko schorjeć. Runje tak rozsudne kaž wuzwolenje ćěłu tyjacych zežiwidłow je mnóstwo jědźe wažny faktor za strowotu. Wot časa koronapandemije incidency mylenja jědźenja zaso stupaja, wosebje pola młodych ludźi. Woni maja zdźěla wulke problemy prawe mnóstwo namakać. Oficielny register diagnozow naliča nam tři mylenja jědźenja: anoreksiju, bulimiju a binge-eating. Anoreksiju wopisujemy w němčinje wobchadnorěčnje tež jako „Magersucht“. Je-li tomu woprawdźe tak, ma so situacija jako akutna posudźować.

Płast a ruce znamjo přichoda

srjeda, 26. junija 2024 spisane wot:

Hišće lětsa ma Załožba za wnučkokmanosć dźěłać započeć. Załoženski proces so nachila. Dotal wšak běchu so entuziasća wokoło Tomaša Čornaka předewšěm wo załoženje starali. To pak je nětko nimo. Přetož před tydźenjomaj su za załoženje trěbne pjenjezy nazběrane byli.

Bydlenje jako eksperiment

srjeda, 19. junija 2024 spisane wot:

We Wojerecach zaćehnje přichod hladanja do noweho kwartěra

W regionje dotal jónkrótny, přewšo moderny koncept so wot lěća ze žiwjenjom pjelni. Dźěłaćerske dobroćelstwo Łužica (AWO) wotewri swój nowy kwartěr „Přijomnje hladany bydlić“ (Gepflegtes Woh­nen) na Wojerowskej Heinricha Mannowej. Zaryw běše w lěću lěta 2022. 1. awgusta ma so kwartěr poswjećić a wotewrěć. AWO Łužica zasadźuje so jako nošer za inowatiwne twarjenje, kotrež je do přichoda wusměrjene. Wona je wotewrjena za wutworjenje konstruktiwnych syćow, za daloko sahace myslenje, wotewrjenosć modernym změnam napřećo a za kooperacije ze sylnymi partnerami, zo by projekt za wotnajerjow a sobudźěłaćerjow wuspěšnje přesadźić móhła.

Nowotwar je tež jako narunanje hladarnje AWO na Ferdinanda von Schillowej mysleny, kotruž chce nošer přichodnje jako přechodny objekt wužiwać. Nowy kwartěr financujetej AWO Łužica a hladanje ptzwr z wjetšeho dźěla ze swójskich srědkow we wysokosći 11,5 milionow eurow.

Infokašćik (19.06.24)

srjeda, 19. junija 2024 spisane wot:

Kwartěr „Přijomnje hladany bydlić“ skedźbnja na:

dwaceći bjezbarjerowych bydlenjow z dwěmaj rumnosćomaj

bydlenja su 60 do 66 kwadratnych metrow wulke

maja dwaj bydlenskaj typaj

přizjewjenja su wotnětka móžne

wšitke bydlenja su z kuchnju, tepjenjom w špundowanju a loggiju wuhotowane

w pincy je rum za składowanje

domjace zwěrjata su dowolene

dom ma 49 stacionarnych městnow za hladanje, kotrež su hižo wobsadźene

za dnjowe hladanje ze 14 městnami su přizjewjenja móžne

maja kofejownju a terasu na třěše za wšitkich wotnajerjow

Hdyž naše dźěći wuši bola

póndźela, 17. junija 2024 spisane wot:

„Posłuchaj lěkarja, prjed hač jeho ­trjebaš!“, serbske přisłowo namołwja.

Tuž wěnuje so student mediciny ­Pětr Dźisławk znatym a mjenje znatym chorosćam, zo by je ­čitarjam trochu ­bliže rozłožował (47).

„Posłuchaj lěkarja, prjed hač jeho ­trjebaš!“, serbske přisłowo namołwja.

Tuž wěnuje so student mediciny ­Pětr Dźisławk znatym a mjenje znatym chorosćam, zo by je ­čitarjam trochu ­bliže rozłožował (46).

Štó z was by ad hoc wědźał kak so serbski přełožk wuraza „Handtuch“ korektnje pisa? „Trěno“, trěnjo“ abo „trenje“? Prawa wotmołwa je „trjenje“. Njewšědny zazběh to do medicinskeho artikla, drje sej nětko mysliće. Dźensa pak chcu wo chorobje informować, kotraž ma rjane serbske mjeno a so chětro podobnje pisa: drjenje. Hdyž rěčimy wo drjenju, měnimy z tym zwjetša reumatoidnu arthritis, najznaćišeho zastupjerja hoberskeje swójby reumatiskich chorosćow. Arthritis je fachowy wuraz za zahorjenje zhibadłow, štož je hłowny symptom drjenja.

Wopalenja wšelkich stopjenjow

srjeda, 22. meje 2024 spisane wot:

„Posłuchaj lěkarja, prjed hač jeho ­trjebaš!“, serbske přisłowo namołwja.

Tuž wěnuje so student mediciny ­Pětr Dźisławk znatym a mjenje znatym chorosćam, zo by je ­čitarjam trochu ­bliže rozłožował (45).

Po znowa pryzlojtej haperleji nas wot spočatka meje nimale kóžde ranje krasne słónčko wita. Žiwe slěbro stupa a stupa a něchtóžkuli z nas je so mjeztym hižo w mjezwoču abo druhdźe spalił. Wot słónca zawinowane wopalenje je problem, kotryž so změny klimy dla dźeń a husćišo pola nas jewi. Na zbožo jedna so tu jenož wo wopalenje prěnjeho stopjenja. To rěka, zo je jenož woršta kože, kotruž mjenujemy epidermis, potrjechena. Symptomy su lokalne bolosće, čerwjenjenje a zapuchłosć. Tajke wopalenja so samostatnje zaso zhubja, a błuzny njezawostanu. Přiwšěm dyrbimy so škitać, wšako zwyša prawidłowne wopalenja riziko, na rak kože schorjeć. Wopalenja stopjenja dwaj A njepotrjechja jeničce epidermis, ale tež zwjeršne podźěle přichodneje woršty kože, tak mjenowanu dermis. Bolosće su jara sylne, tworja so wopalenske pucherje, po wuhojenju pak znowa błuzny njezawostanu.

„Posłuchaj lěkarja, prjed hač jeho ­trjebaš!“, serbske přisłowo namołwja.

Tuž wěnuje so student mediciny ­Pětr Dźisławk znatym a mjenje znatym chorosćam, zo by je ­čitarjam trochu ­bliže rozłožował (44).

„Hudźba je jenička droga bjez njelubych wuskutkow“, so rady tuka. Njezadźiwa tuž, zo w modernej medicinje přiběrajcy z hudźbu eksperimentuja. Zo maja přijomne zynki pozitiwne efekty na ćěło a duch, je hižo dlěje znate. Přičina toho je, zo wuskutkuja wone reakcije limbiskeho systema – woneho wotrjada mozow, kotryž je zamołwity za emocije. Tu nastawa na přikład začuće bolosćow. ­Betaendorfiny, kotrež so tam přez słuchanje přijomneje hudźby wusypaja, začuwanje bolosćow haća. Dale spěchuja betaendorfiny wusypanje noradrenalina, kotryž zaso stresowy hormon cortisol haći. Chětro komplikowane, abo? Zjimajo da so prosće rjec: Hudźba zamóže bolosće lěkować, wosebje chroniske. Wězo nic sama, ale zasadźenje hudźby w kombinaciji z dalšimi terapeutiskimi móžnosćemi je dźensa etablěrowane.

„Posłuchaj lěkarja, prjed hač jeho ­trjebaš!“, serbske přisłowo namołwja.

Tuž wěnuje so student mediciny ­Pětr Dźisławk znatym a mjenje znatym chorosćam, zo by je ­čitarjam trochu ­bliže rozłožował (43).

Kóždy z nas ma hdys a hdys bolosće. Hač su to brjušebolenje, hłowybolenje abo njepřijomna ból w chribjeće: bolosće nas mjenje abo bóle trapja a wobćežuja. Spytamy je z ćopłotu abo zymnotu, z pohibom abo wočerstwjenjom wućěrić. Hustohdy wšak so to radźi. Hdyž pak bywaja bolosće sylniše a nas dlěje mjerzaja, zbywaja jenož hišće srědki přećiwo bolosćam. Z tajkimi derje wobchadźeć pak je kumšt. Terapija bolosćow je komplikowany wobłuk mediciny. Wšako mamy dźensa wulke mnóstwo mjenje abo bóle dobrych srědkow k dispoziciji.

Informacije kritisce přepruwować

póndźela, 08. apryla 2024 spisane wot:

„Posłuchaj lěkarja, prjed hač jeho ­trjebaš!“, serbske přisłowo namołwja.

Tuž wěnuje so student mediciny ­Pětr Dźisławk znatym a mjenje znatym chorosćam, zo by je ­čitarjam trochu ­bliže rozłožował (42).

„Při rizikach a pódlanskich wuskutkach wobroćće so na swoju lěkarku, swojeho lěkarja abo na lěkarnika“, so we wabjenju nastajnosći prěduje. Tola dźensa je to hustohdy hakle druha opcija. Wjele spěšnišo docpějomny je mjenujcy fachowc, kiž so woprawdźe we wšěch wobłukach wuznawa: dr. Google. Dr. Google je nam dźeń wote dnja wot ranja hač do wječora k dispoziciji. Wšojedne što maš, dr. Google móžne diagnozy a ewentuelnje samo terapije wuplunje. Na jednym boku je to dosć wužitne: chori informuja so najprjedy jónu sami a zamóža tak wotwažować, hač so wopyt pola lěkarja abo w apotece scyła wudani. Hdyž tam potom tola du, su přihotowani. Na tamnym boku pak ­zamóže dr. Google tež nadměru znjeměrnjeć. Štóž nima nazhonjenjow z medi­cinskimi rešeršemi, toho dr. Google rady na wopačnu šćežku wjedźe. Ewentuelnje samo njewoprawnjene strachi wulce nješkódneje choroby dla wudyrja.

nowostki LND