Karol Nawrocki wólby dobył

póndźela, 02. junija 2025 spisane wot:

Konserwatiwny kandidat je nowy prezident Pólskeje – Trzaskowski podležał

Waršawa (dpa/SN). Prawicarsko-konserwatiwny kandidat Karol Nawrocki je wólby prezidenta w Pólskej ze snadnym předskokom dobył. Wulke pólske medije kaž Rzeczpospolita a internetny portal onet.pl mějachu jeho dźensa rano za dobyćerja wčerawšeho wothłosowanja a powołachu so při tym na wuslědki wjace hač 99 procentow wšěch wólbnych lokalow.

Politisce njenazhonity Nawrocki je sej po tym w druhim kole wólbow 50,89 procentow hłosow zdobył. Europje přichileny Waršawski wyši měšćanosta Rafał Trzaskowski dósta 49,11 procentow.

Nawrocki je bjezstronski, nastupi pak jako kandidat narodno-konserwatiwneje strony PiS, kotraž je w Pólskej wot lěta 2015 hač do 2023 knježiła. PiS je sej justicu z reformu w dalokej měrje podćisnyła a měješe z teje přičiny trajacu zwadu z europskej komisiju w Brüsselu.

Woprašowanja: Snadny rozdźěl

pjatk, 30. meje 2025 spisane wot:
Waršawa (dpa/SN). Před rozsudnymi wólbami prezidenta njedźelu w Pólskej je diferenca mjez hłosami za jednotliweju kandidatow we woprašowanjach jara snadna. Po woprašowanju portala „Onet“ ma liberalny Waršawski wyši měšćanosta Rafał Trzaskowski z 50,1 procentom hłosow snadny předskok před prawicarsko-konserwatiwnym kandidatom Karolom Nawrockim, kotremuž wuliča 49,9 procentow woprašowanych. Dalše woprašowanje w nadawku portala „Wirtualna Polska“ pak wuliči Nawrockemu 50,63 procentow a Trzaskowskemu 49,37 procentow. Tohodla hotuja so w susodnym kraju na napjatu nóc wólby. Wólbne lokale zawru swoje durje 21 hodź. Po tym wuliča za prognozy najprjedy nachwilne wuslědki. Powobličenja kaž w Němskej w Pólskej z wašnjom njejsu. Oficialny wuslědk wólbow wočakuja hakle póndźelu. Prognozy do wólbow wobkrućeja po­wšitkownu politisku situaciju w Pólskej, wšako je kraj hłuboko pačeny. Něhdźe 29 milionow wólbokmanych Pólkow a Polakow je namołwjenych njedźelu wolić.

Čěscy wobornicy do Grjekskeje

srjeda, 28. meje 2025 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Praha. Minjeny pjatk spožči Petr Kul­hánek, čěski minister za regionalne wuwiće, wšelakim wulětnišćam nowe myto, kotrež rěka „myto za inspiratiwny pomnik“. Myto ma dwě kategoriji. W prěnjej mytuja wabjacy program w zymje kaž tež turistiske wuwiće městna. Druha kategorija zaběra so z wudźeržliwosću a docpějomnosću wulětnišća.

Cyle wosebite myto dóstachu wobsedźerjo Noveho zámka Libějovice blisko Strakonic za swoje wobnowjenje histo­riskeho twarjenja z pomocu dobrowól­nikow a spěchowanskich srědkow wšelakich kulturnych projektow. Nad mytom prěnjeje kategorije zwjeselichu so zastupjerjo hrodow Blatná, Loučeň, Náměšť na Hané, Loket a Staré Hrady pola Jičína. Z mytom za wudźeržliwosć wuznamjenichu Litomyšl pola Svitavow a Červený Hrádek blisko Příbrama, wilu Stiassni w Brnje, Dolní Vítkovice, muzej za hórnistwo w Ostravje a fabriku Vír blisko Žďára nad Sázavou.

Prašenje kandidatow za prezidenta Polakow dale pači

Waršawa. Prěnje koło wólbow noweho prezidenta w Pólskej njeje jenož dweju najsylnišeju kandidatow wunjesło – Rafała Trzaskowskeho za knježerstwowu liberalnu Wobydlersku platformu a Karola Nawrockeho za něhdy knježacu konserwatiwnu PiS –, ale ma hišće jara wažneho třećeho dobyćerja. Hladajo na přewšo snadny wotstawk mjez Waršawskim wyšim měšćanostu a dotal lědma znatym zastupjerjom PiS dźe nětko wo hłosy tamnych kandidatow.

Katalanojo, bydlacy wosebje na wuchodnym přibrjohu Španiskeje, su w konteksće europskich etniskorěčnych mjeńšin chětro unikatni. Wuwzaćna je hižo jich ličba (wokoło sydom milionow). W lěće 1978 docpěchu woni tež njewšědnje wulku měru politiskeje awtonomije a zwoprawdźeja wot toho časa wuspěšnu rěčnu a kulturnu politiku.

Problematiske pak su wot njedawna powšitkownje znate njewuspěšne pospyty Katalanow, wutworić samostatny stat. A wostanjemy-li na ryzy rěčnej runinje, je połoženje tež tule komplikowane. Na teritoriju třoch regionow (Katalanska; Valencija; Baleariske kupy) bydla tam dźě nimo rěčnikow katalanšćiny tež Španičenjo a w přiběracej měrje nowozasydleni imigranća.

Iniciatiwa přećiwo brónjenju

srjeda, 21. meje 2025 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Praha. Někotre dźesatki wědomostnikow a akademikarjow namołwichu čěske knježerstwo, namakać diplomatiske rozrisanje wojerskich rozestajenjow, město toho, zo inwestuje do brónjow. Zastupjerjo iniciatiwy, kotraž rěka „Vědci proti zbrojení“ (Wě­domostnicy přećiwo brónjenju) pisaja w swojim namołwjenju dnja 9. róžownika, zo su tuchwilne kóšty za brónjenje brojenje zjawnych pjenjez. Za nich je diplomatija najlěpši srědk, dobre zwiski mjez statami po wšěm swěće zdźeržeć. Mjez podpisarjemi su mjez druhim ­imunologa Václav Hořejší, so­ciologa Jan Kelle kaž tež ekologa Emil Tkadlec. Kritikarjo iniciatiwy warnuja nawopak před strašnym populizmom, informuje nowinarska agentura ČTK.

Čěska je we wójnje Ruskeje přećiwo Ukrainje lěta 2024 z wosebitej iniciatiwu za přidatnu municiju na so skedźbniła. Tak chcyše kraj 800 000 granatow za ukrainsku artileriju wobstarać, kotraž tehdy prózdnych składow dla nuznje municiju trjebaše.

Z wójskom přećiwo mjedwjedźam

wutora, 20. meje 2025 spisane wot:

Bratislava (dpa/SN). Stajnje zaso dochadźa w Słowakskej k tragiskim zražkam mjez ludźimi a brunymi mjedwjedźemi. Nětko zasadźuje kraj pod Wysokimi Tatrami wójsko, zo by při mjedwjedźowym managemenće pomhało. Knježerstwo w Bratislavje je zasadźenju 50 powołanskich wojakow hač do kónca oktobra přihłosowało. Woni maja pomhać, zwěrjata wuslědźić a wobkedźbować.

Prěni króć běchu wojacy na ležownosći muzeja pod hołym njebjom w Pribylinje na sewjeru čłonskeho kraja EU zasadźeni, při čimž su mjedwjedźa morili. Jeho su z pomocu trutow a kamerow našli, kiž na prudy ćopłoty reaguja. „Technika wójska we wulkej měrje tomu přinošuje, mjedwjedźe wuslědźić a identifikować“, rjekny Filip Kuffa, statny sekretar we wobswětowym ministerstwje.

Afera bydlenja dla wobwliwuje prezidentski wólbny bój w Pólskej

Waršawa. Mało dnjow do wólbow no­weho prezidenta debatuja Polacy wo ­aferje, kotraž móhła na škodu kandidata něhdy knježaceje strony Prawo a sprawnosć (PiS) Karola ­Nawrockeho być.

W Pólskej je z wašnjom, zo kandidaća za zastojnstwo prezidenta – cyłkownje 13 jich zajutřišim, njedźelu, nastupi – tež swoje cyle wosobinske wobstejnosće zjawnje wotkrywaja. Tak dyrbja sprawnje rjec, kelko pjenjez na swojim konće maja a što hewak hišće wšitko wobsedźa. Tak je kandidat knježaceje Wobydlerskeje platformy, Waršawski měšćanosta Rafał Trzaskowski, přeradźił, zo priwatnje dźesać lět stare awto wužiwa. Ludźo chcychu tež wědźeć, kelko bydlenjow kóždy z kandidatow ma. Kandidat PiS Nawrocki twjerdźeše, zo je přewšo skromny čłowjek a zo ma, kaž kóždy normalny Polak, jeničke bydlenje. Žurnalisća pak spěšnje wuslědźichu, zo tomu tak njeje a zo ma tón hišće dalše bydlenje w Gdańsku. Tele „misnjenje“ wšak njeby žadyn skandal było, njeby-li so wukopało, kak je Nawrocki k bydlenju přišoł.

Z Ferrarijom přespěšny był

srjeda, 14. meje 2025 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Praha. Před dwěmaj tydźenjomaj hordźeše so Filip Turek na Instagramje we wšelakich widejach ze swojim Ferrarijom. Turek je bywši awtowy wubědźowar a tuchwilu zapósłanc prawicarskeje frakcije „Patrioća za Europu“ w Europskim parlamenće. Zo ma Ferrari, za njeho snano ničo wosebiteho njeje. Zo pak je z wjace hač 320 kilometrami w hodźinje po puću był, zajimuje nětko zastojnikow policije. 39lětny politikar twjerdźi, zo je widejo na awtodróze blisko Mnichowa natočił. Wužiwarjo interneta pak spóznachu awtodróhu D5 blisko Plzenja. To­hodla přepytuje čěska policija nětko zajima­wy pad. „Za překročenje předpisaneje spěšnosće wo wjace hač 50 km/h zwonka gmejnow hrozytej wodźerjej chłostanskoprawniske jednanje a pjenježna pokuta mjez 7 000 a 25 000 krónow (280 do 1 000 eurow). Tež zakaz wodźenja awtow mjez 6 do 18 měsacow jemu kiwa“, zdźěli Josef Bocán, rěčnik policajskeho prezidija. Nimo toho wuchadźa policija z toho, zo je Turek swój tachometer za čas wodźenja sam fotografował.

Donald Trump: You will win!

štwórtk, 08. meje 2025 spisane wot:

Kandidat PiS we wólbnym boju sej pomoc prezidenta USA zaručił

Waršawa. Minjeny tydźeń a kónc tydźenja su Polacy zaso marathon swjedźenjow a zarjadowanjow dožiwili, kiž so takle kóžde lěto wospjetuje.

Štwórtk bě tež w susodnym kraju swjedźeń 1. meje. Dźeń po tym wopomnichu Polacy swjatk pólskeje chorhoje. Wšón kraj steji tónle dźeń – mjeztym 20 lět – cyle w znamjenju čerwjeno-bě­łeje chorhoje, kotraž wšudźe zmawuje. Jenož dźeń po tym wěnuja so ludźo Dnjej wustawy, štož je tohorunja wažny swjedźeń. 3. meja je swobodny dźeń. Přičina je róč­nica prěnjeje pólskeje wustawy z lěta 1791, kiž bě zdobom prěnja swojeho ­razu po wšej Europje a kotraž je hišće dźensa wažny zakład demokratiskich wustawow.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo