Liberec (MT/SN). Kóždolětnje steji pjatk poslednjeho mejskeho kónca tydźenja w Čěskej pod hesłom „Nóc cyrkwjow“. Po cyłym kraju su Bože domy přistupne, hdźež wotměwaja nimo wodźenjow a stawizniskich přednoškow wosebite koncerty a wustajeńcy. Lětsa wopřiješe zarjadowanje něhdźe 8 000 programow w dohromady 1 640 cyrkwjach.

Zažny kónc za wubranku

póndźela, 03. junija 2019 spisane wot:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Wólby Europskeho parlamenta su Słowakojo móhłrjec bjezdźaknje přewjedli. Wólbne wobdźělenje wučinješe chuduškich 23 procentow, z kotrymiž Słowakska kónc wopuše wobdźělenych statow EU „pyši“. W kraju pod Tatrami samym je koalicija Progresivne Slovensko/strona Spolu z dobyćom štyrjoch mandatow (z cyłkownje 14) najwuspěšniša była, porazywši zdobom knježerstwowu stronu Smer-Socialna demokratie. Hibanju Progresivne Slovensko bě hač do swojeho wuzwolenja na hłowu stata tež Zuzana Čaputová přisłušała. Srjedź junija za­ćehnje wona do prezidentskeho palasta.

Euro nochcyty

póndźela, 03. junija 2019 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Hinak hač rjad politi­karjow a zastupnikow hospodarstwa je wjetšina čěskeje ludnosće přećiwo za­wjedźenju eura. 75 procentow ludźi euro jako měnu kraja nochce, jeničce 20 procentow je za njón. To wuchadźa z aprylskeho naprašowanja agentury za zwě­sćowanje zjawneho měnjenja (CVVM). Nastajenje Čechow k euru njeje so tuž w minjenych lětach wulce změniło, wuskutk to zawěsće nahladneho hospodarskeho postupa kraja a stajneho polěp­šowanja žiwjenskeje kwality za mnohich. Po CVVM přewahuje negatiwne měnjenje k euru wot lěta 2010 sem. Do toho bě dobra­ wjetšina wobydlerjow susodneho kraja za zhromadnu měnu Europskeje unije była.

Pólska narodnokonserwatiwna strona europske wólby před opoziciju dobyła

Waršawa. Wólby Europskeho parlamenta su lětsa telko Polakow do wólbnych lokalow wabili kaž hišće nihdy. Na wšě 45,68 procentow wólbokmanych je so minjenu njedźelu na wothłosowanju wo mandatach za europske ludowe zastupnistwo wobdźěliło. Lěta 2014 bě jich runje 23,8 procentow było.

Přećiwo Babišej na dróhu šli

srjeda, 29. meje 2019 spisane wot:

Praha (dpa/SN). W Čěskej su znowa tysacy ludźi přećiwo knježerstwu ministerskeho prezidenta Andreja Babiša na dróhu šli. W Brnje, druhim najwjetšim měsće kraja, zhromadźi so wčera wječor po trochowanju policije něhdźe 2 500 ludźi. Na taflach žadachu sej „Babiš do jastwa“ abo „Wotstup“, kaž powěsćernja ČTK rozprawja. Tež w Plzenje, Ostravje a Liberecu su ludźo po stach demonstrowali.

Zarjadowanja, kotrež syć „Milion wokomikow za demokratiju“ organizuje, wotměwaja so mjeztym pjaty tydźeń. Multimiliardarej Andrejej Babišej wumjetuja, zo je subwencije Europskeje unije za swójske předewzaće znjewužiwał. Statne rěčnistwo pruwuje, hač Babiša tohodla wobskorži, kiž wšak bě jemu přichilenu Marie Benešovu za justicnu ministerku powołał.

W Pólskej tuchwilu wo wróćenju židowskeho wobsydstwa horco diskutuja

Waršawa. Pólska zjawnosć diskutuje tele dny chětro emocionalnje wo dosć łoskoćiwej naležnosći: wo žadanju židowskich organizacijow nastupajo wróćenje wobsydstwa woporow holocausta. To wšak wobstejace napjatosće mjez Pólskej a Israelom­ hišće dale přiwótřa. Konserwatiwny tydźenik Do Rzeczy w tym zwisku samo wo „wójnje“ rěči. Wuchadźišćo zwady je dekret prezidenta USA Donalda Trumpa z meje 2018. Z wukazom „447“ bě wón kongresej USA přikazał, so z naležnosću zaběrać. A kóždy kraj – tak tež Pólska – ma kóžde lěto wo tym rozprawjeć, kak je žadanja zwoprawdźił.

Pólska debatuje znowa wo pedofilnych duchownych a jich njeskutkach

Waršawa. Hoberski wothłós zbudźiła je najnowša dokumentacija pólskeho režisera Tomasza Sekielskeho, kotraž bě minjenu sobotu prěni króć na internetnej platformje Youtube widźeć. W njej wěnuje so bywši telewizijny žurnalist pedofilnym njeskutkam w pólskej cyrkwi. Sekielski bě někotre wopory splažneho znjewužiwanja, muske kaž tež žónske, přeswědčić móhł zetkać so z tymi duchownymi, kotřiž běchu je jako dźěći a młodostnych znjewužiwali. Sekielski sam, wudawacy so jako mandźelski a přiwuzny, je bywše wopory přewodźał a zetkanja ze schowanej kameru nahrawał. Tak nasta dwuhodźinski šokowacy a přewšo jimacy pask „Božedla to nikomu njepowědaj“, wo kotrymž nětko w nowinach, rozhłosu, telewiziji a interneće debatuja. Film je sej mjeztym wjace hač 18 milionow Polakow wobhladało.

Plakatna akcija pólskeje aktiwistki swětonahladnu debatu zbudźiła

Waršawa. Wša Pólska debatuje tele dny wo podawku w měsće Płocku a wo jeho sćěhach. Mjeztym je z toho samo swětonahladna debata nastała.

Znata aktiwistka za prawa homoseksualnych, 51lětna Elżbieta Podleśna, bě tam před tydźenjomaj plakaty wupowěsnyła. Na nich bě ikona maćerje Božeje Częstochowskeje zwobraznjena. Podleśna pak bě jeje hłowu z barbami tučele, symbolom homoseksualnych, podkładła a tak faktisce swjatoćinu swjateje Marije narunała. Z akciju chcyše nastajenje cyrkwje napřećo homoseksualnym kritizować, kotraž ma jenakosplažnosć oficialnje přeco hišće za hrěch.

Stawk pólskich pedagogow matury dla nachwilnje přetorhnjeny

Waršawa. Cyłokrajny stawk pólskich wučerjow je najprjedy raz skónčeny. Zwjazk pedagogow je wobzamknył, stawk po 18 dnjach přetorhnyć. Přiwšěm chcedźa dale wojować a swoje žadanja njespušća. Hłowna přičina su tuchwilne maturitne pruwowanja, hdźež wučerjow nuznje trjebaja. Knježerstwo bě ćišć na nich minjeny tydźeń zesylniło a wobzamknyło, zo maturitne pruwowanja najebać stawk přewjedu a zo maja njepedagogojo šulerjow pruwować abo do toho rozsudźić, hač smědźa so abiturienća na zakładźe dotalnych wukonow scyła na pruwowanjach wobdźělić. Widźo, zo je wšo to na škodu šulerjow, su wučerjo rozsudźili stawk ­přetorhnyć. Runočasnje pak su připowědźili ze stawkom pokročować, ručež je so nowe šulske lěto 2. septembra zahajiło, njedyrbjało-li knježerstwo jich žadanja spjelnić. Wučerjo žadaja sej wyšu mzdu wo znajmjeńša 30 procentow kaž tež lěpše dźěłowe wuměnjenja, štož knježerstwo dotal jako njezwoprawdźomne wotpokazuje.

Z EU spokojom

štwórtk, 02. meje 2019 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Wjetšina čěskeje ludnosće chcyła w Europskej uniji wostać a je z njej poměrnje spokojom. Hnydom wopušćić chcyła by ju něhdźe dobra dźesaćina Čechow. 27 procentow z nich je za wotchad z EU potom, njezměni-li so wona k lěpšemu. To je wuslědk wotpowědneho naprašowanja, kotrež stej agenturje Behavio a STEM wot lońšeho decembra přewjedłoj. Zo wostanje kraj čłon zhromadźenstwa, tomu přihłosuje 56 procentow respondentow. To je zdobom najwyša hódnota w minjenych dźewjeć lětach. Před někotrymi lětami bě ze sobustawstwom Čěskeje w Europskej uniji jeničce tře­ćina Čechow spokojom. Loni wučinješe podźěl spokojnych 45 procentow.

Trochu hinaši wobraz skići so nastupajo prašenje wo skutkowanju institucijow EU. Europskemu parlamentej dowěrja mjenujcy jeno 36 procentow woprašanych, a Europskej komisiji hišće mjenje, a to 35 procentow. Najmjenje přihłosowanja čěskich ludźi ma předsyda Europskeje rady: Pólskemu politikarjej Donaldej Tuskej dowěrja runje 28 procentow. Wonkowna ministerka unije Federica Mogherini nazběra mjez Čechami jeničce 26 procentow.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND