Inwesticije do kraja a měra
Za kolije, brónje a měr chce Pólska pjenjezy a idealizm nałožować
Waršawa/Rom/Berlin/Brüssel (dpa/SN). Němska a Pólska so wo krótše jězbne časy na wažnych čarach mjez krajomaj prócujetej. Zwiski na kolijach chcedźa zamołwići zaměrnje dale wutwarjeć. Zwjazkowy minister za wobchad Patrick Schieder (CDU) a pólski minister za infrastrukturu Dariusz Klimczak staj we Waršawje wotpowědne zrěčenje podpisałoj, zdźěla němske wobchadne ministerstwo. Wzajomny cil je, rozšěrić zwiski za pasažěrow a twory. W zdźělence mjenuja so zwiski mjez Waršawa–Berlin, Kraków–Wrócław–Zielona Góra–Berlin, Gdańsk–Szczecin–Berlin kaž tež Przemyśl–Kraków–Wrócław–Lipsk. Nimo toho chcedźa potencial planowanych koridorow za wysoke spěšnosće analyzować. Minister Schnieder rjekny, zo z dojednanjom „fundament za spěchowanje wobchada na kolijach mjez Němskej a Pólskej“ kładu. Minister Klimczak rjekny, zo běštej loni něhdźe 1,2 milionaj ludźi mjez krajomaj pućowałoj.
Demonstruja po wšěm kraju
Lukáš Novosad rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej
Praha. Minjenu njedźelu su čłonojo zjednoćenstwa Milion chvilek pro demokracii (Milion wokomikow za demokratiju) po cyłej Čěskej protesty přećiwo přeco hišće nowemu čěskemu knježerstwu Andreja Babiša organizowali. Nawjazachu z tym na swoju prěnju lětušu demonstraciju, kotraž je so 1. februara w Praze wotměła a na kotrejž so nimale sto tysac ludźi wobdźěli (SN informowachu we wudaću 3. februara).
Tyšniwe serbske sony
London. Srjedź nocy. Steju ze swojej maćerju, ze swakowej (sotru mojeje žony) a přećelku Ilonku, kotraž je mje z mandźelskej zwěrowała, na starym torhošću a přemyslujemy, hdźe je najbliša filiala po wšěm swěće znateje čěskeje kantiny z hamburgerami. Kóždy chce tajki powoptać. Nadobo so Ilonka zhubi – spěšnje běži daloko preč wot nas, njewěmy čehodla, ale za wokomik so w rojeńcy ludźi zhubi, a moja chroma mać ju sćěhuje. Himpa za njej tak spěšnje, kak jej to jeje chora krótša noha dowoli. Dešćuje so, steju sam na Londonskej hasy a widźu, zo na jeje druhim boku na mnje njeznaty muž w dołhim płašću a z kłobukom hlada. Hdyž pytnje, zo jeho widźu, mi kiwnje. Wupada kaž jedyn z detektiwow ze sławneho sci-fi filma Blade Runner. Ale móže to runje tak Krabat na wulěće być.
Třih.
„Nawoda čertowskeho kruha“
Pólske slědy w aktach seksualneho złóstnika Jeffreyja Epsteina
Waršawa. Afera wokoło seksualneho złóstnika Jeffreyja Epsteina je Pólsku docpěła a w ludźoch kaž tež medijach kraja wulke zadźiwanje zbudźiła.
Knježerstwo USA bě minjeny pjatk akty wozjewiło, kotrež běchu wjacore lěta w zwisku z aferu wokoło 2019 w jastwje zemrěteho Epsteina znosyli. Cyłkownje je jich wjace hač tři a poł miliona fotografijow, filmow a dokumentow, w kotrychž su jasne pokiwy na to, zo běchu tež Polacy do afery splećeni, wosebje młode žony.
Swětło a ćma knihow dla
Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej
Praha. Lěto 2026 je za čěskich awtorow a nakładnikow cyle wosebite. Susodny kraj budźe mjenujcy w nazymje z hosćom na Frankfurtskich knižnych wikach. Nowej romanaj Miroslava Hlauča a Aleny Mornštajnoveje kaž tež čěski přełožk Dana Brownoweho thrillera „The Secret of Secrets“ běchu loni najhusćišo předate knihi w Čěskej.
„Njezrozumliwe a njepřistojne“
Přisłodźenja prezidenta USA Afghanistana dla Polakow hłuboko ranja
Waršawa. Polakow hłuboko ranił je prezident USA Donald Trump ze swojimi přisłodźenjemi nastupajo wobdźělenje zwjazkarskich krajow USA we wójnje w Afghanistanje. Minjeny kónc tydźenja bě Trump ameriskemu sćelakej Fox News rjekł, zo dyrbjachu we wójnje w Afghanistanje přewažnje wojacy USA wšu ćežu njesć. Porno tomu su wojacy zwjazkarskich krajow zwjetša zboka stali a wojowanjam přihladowali.
W prózdnjeńcach rysowanki našli
Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej
Praha. Archeologojo su w Morawskim krasu něšto namakali, štož je za čěske stawizny přewšo wuznamne. Prěni króć su w jednej z mnohich prózdnjeńcow w tamnišej kónčinje prastaru rysowanku wotkryli. Po měnjenju skupiny mjezynarodnych slědźerjow je wona 14 000 do 15 000 lět stara a słuša do kultury Magdalénjanow. Tuta archeologiska kultura je na kóncu poslednjeje lodoweje doby wosebje w zapadnej Europje swoje slědy zawostajiła. Na Morawje běchu tehdomniši wobydlerjo hłowu a šiju konja do kamjenja dypali. Rysowanka pokazuje, zo njeje figuratiwne wuměłstwo w prózdnjeńcach jenož zapadoeuropska wosebitosć, fachowcy w nowinarskej zdźělence pisachu. Wuslědk swojich dalšich přepytowanjow su slědźerjo w fachowym časopisu Journal of Paleolithic Archaeology wozjewili.
Čěska zniži płaćiznu miliny
Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Praze
Praha. Čěskemu hospodarstwu so zaso lěpje wjedźe. To pokazuja konjunkturne ličby třećeho kwartala zašłeho lěta. Industrija pak bědźi so dale ze strukturelnymi ćežemi – najwjetši problem je špatna energijowa eficienca. Zastupowacy nawoda čěskeje wikowanskeje komory je njedawno we wšelakich medijach wo tym informował, kak chce knježerstwo z problemom wobchadźeć. W hospodarskim programje noweho čěskeho knježerstwa steji kmanosć, z wukrajnymi předewzaćemi konkurować, na prěnim městnje. Hižo w decembru bě minister za industriju a wikowanje Karel Havlíček (ANO) najbóle palacy problem narěznył, kotryž haći wuwiće čěskich firmow: „Po štyrjoch lětach Fialoweho knježerstwa mamy w Čěskej republice najwyše płaćizny za milinu Europskeje unije. Wot spočatka noweho lěta pak čakaja wobydlerjo a firmy na niše płaćizny.
Azyl ministra Polakow zaběra
Waršawa wumjetuje Zbigniewej Ziobrej překřiwjenje milionow eurow
Waršawa. Pohlad do pólskich medijow tele dny pokazuje na politiski skandal, kotryž kraj hižo dlěje zaběra, kiž pak je naraz zaso přewšo aktualny: Ćeknjenje bywšeho justicneho ministra Zbigniewa Ziobra do Madźarskeje. 55lětny bě loni do Budapesta ćeknył a je tam 22. decembra wot madźarskeho ministerskeho prezidenta Viktora Orbána politiski azyl dóstał.
Přeslědźa sćěhi tattoowow
Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej
Praha. Tetowěrowanki njezawostajeja jenož na koži čłowjeka swoje slědy, ale wosłabjeja tež jeho imunostny system. Nimo toho móža pigmenty barbidłow skutkownosć šćěpiwow wobmjezować. To pokazuje studija mjezynarodneje skupiny wědomostnikow, w kotrejž tež biologojo čěskeje Akademije wědomosćow sobu dźěłaja.
