Mortwaj w čěskej starowni

pjatk, 03. junija 2022 spisane wot:
Roztoky (dpa/SN). Woheń w hladarni dementnych w Čěskej je sej smjertnej woporaj a wjace hač 50 zranjenych žadał. Mortweju su wohnjowi wobornicy při zakónčacym hašenju w nocy na štwórtk našli, kaž rěčnik wuchowanskeje słužby zdźěli. Woheń bě z dotal njeznateje přičiny w starowni Roztoky sewjernje Prahi wudyrił. Po informacijach zamołwitych stej dwě wosobje hišće w kritiskim stawje. Pacientow su na wokolne chorownje rozdźělili. Personal hladarnje móžeše so wuchować. Měšćanosta Jan Jakob rěčeše wo „wulkej katastrofje“. Na wobrazach bě widźeć, kak płomjenja z poschoda pod třěchu sapachu. Woby­dlerjow dyrbjachu po rěblach z woknami stwow wuchować. Mnozy z nich běchu na łožo putani abo njeběchu mobilni. Pomocnicy běchu z wjacorymi wohnjowymi woborami na městnje, nimo toho zasadźichu helikopter a wulke wuchowanske awto. Wohnjowa wobora wukaza najwyši alarmowy schodźenk. Sčasami wjace hač sto wohnjowych wobornikow přećiwo płomjenjam wojowaše. Wodu k hašenju bjerjechu z bliskeje Wołtawy. Škodu trochuja na tři miliony eurow.

ČT šmórnje 250 městnow

štwórtk, 02. junija 2022 spisane wot:
Praha (dpa/SN). Wulkeje inflacije dla dyrbi zjawno-prawniska telewizija ČT w Čěskej lutować. Sćelak je předwčerawšim, wutoru, připowědźił,, zo dyrbi w přichodnymaj lětomaj wudawki 37 milionow eurow zalutować. Hač do 250 dźěłowych městnow ma krok po kroku wotpadnyć. Generalny direktor Petr Dvořak kritizowaše, zo njeje stat rozhłosowy popłatk za telewiziju wot lěta 2008 wjace zwyšił. Raznje zwyšenych płaćiznow dla ma sćelak tuž wo 36 procentow mjenje srědkow k dispoziciji hač tehdy. W programach planuja masiwne redukowanje poskitka. Třeći kanal ČT3, kiž měri so na seniorow, dospołnje wotstronja. Ličba nowych produkcijow a kinowych koprodukcijow ma so znižić. „Chcemy swojim přihladowarjam tež přichodne lěta wusyłanja poskićeć, kiž su za nich relewantne – budźe pak to mjenje hač dotal“ Dvořak potwjerdźi. Inwesticije na techniskim polu chcedźa na to wobmjezować, štož je absolutnje trěbne. Telewizija ČT je po informacijach branše loni podźěl 32,34 procentow mjez přihladowarjemi docpěła, druhe městno zaběra priwatny sćelak Nova ze 26,34 procentami, slěduje Prima (25,17%).

Mjezynarodny festiwal w Praze

srjeda, 01. junija 2022 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Praha. Z přelětom britiskeho honjaka z časa Druheje swětoweje wójny přez čěsku stolicu zahajichu minjeny pjatk dopołdnja cyły rjad zarjadowanjow składnostnje 80. róčnicy atentata na Reinharda Heydricha, naměstnika reichskeho protektora w Čěskej a na Morawje. 27. meje 1942 běštaj čěskosłowakskaj parašutistaj Jozef Gabčík a Jan Kubiš w ramiku operacije „Antropoid“ Heydrichowe awto z pancerowej granatu rozbuchnyłoj. 4. junija 1942 zemrě „Praski rěznik“ na sćěhi zmužiteje akcije.

Spominajo na chrobły skutk spjećowanskeju wojowarjow wotmě so pjatk w Praskim měšćanskim dźěle Libeň zarjadowanje, na kotrymž so wobdźělištaj nimo wodźacych čěskich politikarjow tež britiska wonkowna ministerka Liz Truss a słowakski zakitowanski minister Jaroslav Naď. Pjatk wječor zahajištaj słowakska prezidentka Zuzana Čaputová a čěski prezident Miloš Zeman w Narodnym muzeju pomjatnu wustajeńcu wo operaciji „Antropoid“.

Praha (dpa/SN). Čěska chce Ukrainje přichodny čas brónje a wojersku techniku w hódnoće 24 do 28 milionow eurow přewostajić. Tole je zakitowanska ministerka Jana Černochová w zjawnoprawnym sćelaku ČT w Praze připowědźiła. „Rozsudne je, zo zwoprawdźimy pomoc wobstajnje“, konserwatiwna politikarka potwjerdźi. Wot spočatka ruskeje inwazije před wjace hač třomi měsacami je Čěska Ukrainu hižo z brónjemi w hódnoće wjace hač 140 milionow eurow podpěrowała. Ministerka přizna, zo běchu mjez posyłkami tež ćežke brónje. Z wěstotnych přičin pak njepřeradźi, wo kajke brónje so jedna a kak wulki wobjim pomocy bě. Po informacijach medijow běchu mjez nimi tež bojowe tanki T-72, třělcowske tanki BMP-1, hawbicy typa Diana a bojowe ­helikoptery sowjetskeho typa Mi-24. Čěska, wot lěta 1999 čłon zakitowanskeho zwjazka NATO, je mjenje hač 400 kilometrow wot Ukrainy zdalena. Dale njerozrisane wostanje prašenje tak mjenowaneje „měny bróni“, po kotrymž chcyła Němska Čěskej za sowjetske brónje němske bojowe tanki přewostajić.

Zastupjerjo Domowiny rozžohnowachu so minjenu wutoru z dotalnym nawodu sakskeho zastupnistwa w Praze dr. Davidom ­Michelom. Jednaćelka serbskeho třěšneho zwjazka Judith Šołćina přepoda jemu po koncerće we Łužiskim seminarje kwěćel ­a dopomnjenku­. ­Zhromadnje z referentom za kulturne naležnosće a wukraj Domowiny Clemensom Škodu dźakowaštaj so jemu za spomóžne zhromadne dźěło Saksow ze Serbami w Čěskej Republice. Foto: Clemens Škoda

Prezident Andrzej Duda plan za kónc wójny w Ukrainje předstajił

Kijew/Davos. Pólski prezident Andrzej Duda je minjenu njedźelu ukrainsku stolicu Kijew wopytał. W parlamenće – Wysokej radźe – witachu jeho zapósłancy z dołho trajacym přikleskom. W narěči rozłoži jim Duda tři dypki wopřijacy plan za kónc wójny. Po jeho słowach měli najprjedy raz wšitcy ruscy wojacy Ukrainu wopušćić a wobsadźene kónčiny Ukrainje wróćić. Dale měła Ruska načinjene zničenja wotškódnić a infrastrukturu na swójske kóšty zaso natwarić. Nic naposledk měli wšitkich wójnskich złóstnikow před sudnistwo stajić a chłostać.

Stanowe lěhwo za ćěkancow

wutora, 17. meje 2022 spisane wot:

Praha (dpa/SN). W čěskej stolicy su minjenu sobotu prěnje stanowe lěhwo za ukrainskich wójnskich ćěkancow wote­wrěli. Objekt w měšćanskim dźělu Troja ma łoža za najprjedy raz 150 ludźi. Ze stanowym lěhwom chce knježerstwo napjate połoženje na hłownym dwórnišću Prahi změrować, dokelž su druhe móžnosće zaměstnjenja wučerpane. Pomocne organizacije skorža hižo dlěši čas njemóžnych wobstejnosćow na chódbach wažneho železniskeho křižowanišća dla. Tam je wjele přisłušnikow mjeńšiny Romow, kotřiž pochadźeja z Transkarpatiskeje na zapadźe Ukrainy. Wobrazy nowin pokazuja dźěći, kiž dyrbja na nahim špundowanju spać.

Wyši měšćanosta Prahi Zdeněk Hřib je knježerstwu mjeztym ultimatum stajił. Njedyrbjało-li wone hač do dźensnišeho plan za sprawne rozdźělenje ćěkancow po wšěm kraju předpołožić, chcył wón centrum za prěnjotne zaměstnjenje w Praze zawrěć. Přeličene na wobydlerjow su w Praze štyri króć telko ćěkancow zaměstnili hač w druhich kónčinach kraja. Do Čěskeje je sej dotal 341 000 ludźi ­z Ukrainy před wójnu wućeknyło.

Namócnosće přećiwo ruskemu wulkopósłancej na pohrjebnišću

Waršawa. Swjatočnosće k róčnicy dobyća Sowjetskeho zwjazka nad nacistiskej Němskej w Druhej swětowej wójnje su w Pólskej tónkróć cyle hinak hač minjene lěta wotměli, přewodźane na kóncu hišće wot diplomatiskeho skandala.

Běchu-li hewak na programje znajmjeńša někotre narěče pólskich politi­karjow, kaž prezidenta Andrzeja Dudy, su lětsa ruskeho nadpada na Ukrainu dla wšitke oficialne terminy wotprajili. Składnostnje mjenowaneje róčnicy 8. meje kročachu někotre tysacy demonstrantow wot Palasta kultury k wulkopósłanstwu Ruskeje, zo bychu z pólskimi a ukrainskimi chorhojemi kaž tež z transparentami přećiwo ruskej agresiji protestowali. Na plakatach přirunowachu ruskeho prezidenta Wladimira Putina z Hitlerom.

Sto Čechow za Ukrainu do wójny

pjatk, 13. meje 2022 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Čěski prezident Miloš Zeman je wjace hač sto wobydlerjam swojeho kraja dowolił, za Ukrainu do wójny ćahnyć. Wón je wotpowědnym ­indiwidualnym próstwam přihłosował, rěčnik prezidialneho zarjada wčera w Praze zdźěli. Po wobornym zakonju je Čecham poprawom zakazane, w cuzych armejach wojować. Ministerski prezident Petr Fiala dyrbi wuwzaćne dowolnosće hišće schwalić. Powšitkownje pak z tym liča, zo wón to tež čini.

Ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj bě wukrajnych dobrowólnych namołwjał, so na boju přećiwo 24. februara zahajenej ruskej inwaziji wobdźělić. Za to chcył wón „mjezynarodnu brigadu“ nastajić dać. Čěska je wot lěta 1999 čłon zakitowanskeho zwjazka NATO. Teje generalny sekretar Jens Stoltenberg je direktne wobdźělenje NATO na wójnje w Ukrainje wospjet wuzamknył, dokelž móhła Ruska tole za přičinu brać, so wojersce tež přećiwo čłonskim krajam zakitowanskeho zwjazka měrić. Te podpěruja Ukrainu předewšěm z wojerskej techniku a ukrainskich wojakow we wobchadźe z njej wukubłuja.

Nowy šef Čěskeje narodneje banki

štwórtk, 12. meje 2022 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Hospodarski fachowc Aleš Michl je nowy prezident Čěskeje narodneje banki. Statny prezident Miloš Zeman je 44lětneho wčera w Praze za naslědnika Jiříja Rusnoka powołał, kotrehož doba zastojnstwa so kónc junija po šěsć lětach kónči. Michl je wot lěta 2018 čłon rady centralneje banki.

Wobkedźbowarjo maja za prawdźepodobne, zo Michl dotalny kurs narodneje banki změni. Hinak hač jeho kolegojo w radźe narodneje banki bě Michl stajnje zaso přećiwo zwyšenju danje hłosował. Zo bychu so přiběracej inflaciji wobarali, su wodźacu dań mjeztym na 5,75 procentow zwyšili – najwyši to staw po lěće 1990. Płaćizny za přetrjebarjow w Čěskej su w aprylu, přirunujo z lońšim aprylom, wo 14,2 procentaj rozrostli. Hłowna přičina su přiběrace płaćizny energije wójny na Ukrainje dla. Čěska ma z krónu drje swójsku měnu, je pak so z přistupom k EU 2004 zawjazała, dołhodobnje euro zawjesć. W Čěskej prezident w swójskej zamołwitosći čłonow rady narodneje banki a předsydu centralneje banki pomjenuje. Michl je w Praze hospodarstwo studował.

nawěšk

nowostki LND