Na Karlowym mosće sněhakuja

srjeda, 10. februara 2021 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja z čěskeje stolicy za Serbske Nowiny

Praha. Hačrunjež móža so Češa wot lońšeho 16. hodownika darmotnje na koronawirus testować dać, pokazuja woni za to chětro snadny zajim. Wokoło hód bě so hišće wjace hač 40 000 ludźi bjezpłatnje přepytować dało, tuchwilu pak hlada strowotniskim zarjadam w tutym nastupanju skerje mjenje dźěła do rukow. Při tym je so britiska wirusowa mutacija tež do susodneho kraja předrěła.

Prezident jako zakazowar

srjeda, 10. februara 2021 spisane wot:

Kijew (ČŽ/K/SN). Prezident Wolodymir Zelenskij je opozicionelnym telewizijnym sćelakam NewsOne, ZiK a 112 z wot Narodneje wěstotneje rady schwalenym dekretom na pjeć lět wusyłanja zakazał. To rozprawja z Kijewa čěski serwer iDnes, powołujo so na powěsćernju dpa, kiž mjenuje wěc „bjezprecedentne postupowanje“. Mjenowane stacije po měnjenju nowiny Ukrainska Prawda słuža opozicionelnemu politikarjej Wiktorej Medwedčukej, pozdatnemu zwjazkarjej ruskeho prezidenta Wladimira Putina. Zakaz wusyłanja wopodstatnja tuž z tym, zo tute stacije „narodnu wěstotu wohrožuja a rusku propagandu šěrja“.

Spomnjene telewizijne sćelaki propaguja nahlady Medwedčukoweje proruskeje strony Opozicionelna platforma, kiž skutkuje hłownje w ruskorěčnym wuchodźe kraja. Njedawne zwěsćowanje zjawneho měnjenja wujewi, zo by wona z wólbow jako druha najsylniša strona wušła. Ukrainska Prawda so boji, zo Zelenskij ze zakazom europski přichod Ukrainy na hrački staja. Sobudźěłaćerjo sćelakow wusyłaja nětko na Youtube, zo bychu ludźi „dale z wěrnosću zastarali“.

Wukrajni dźěławi njeparujomni

wutora, 09. februara 2021 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Wukrajnicy wučinjeja ně­hdźe 15 procentow wšěch dźěławych w Čěskej. W minjenym lětdźesatku je so jich­ podźěl na čěskich dźěłowych wikach­ nimale podwojił. Koronakriza je jich dalši róst loni nachwilnje přetorhnyła. To wozjewja Čěski statistiski zarjad (ČSÚ).

„Je trjeba sej wuwědomić, zo bjez wukrajnikow ličba dźěłowych mocow w Čěskej scyła rostła njeby. W zašłym lět­dźesatku bě k nam 407 000 wukrajnych dźěławych přišło, čěskich dźěławych je w tym času 63 000 přibyło,“, tak sobu­dźěłaćer ČSÚ Dalibor Holý. Lěta 2010 je w Čěskej 215 400 wukrajnych ludźi dźě­łało, wučinjejo tak 5,5 procentow z cyłkownje 3,89 milionow dźěławych. Kónc 2019 dźěłaše w kraju 621 900 wukrajnikow, štož bě 14,7 procentow z cyłkownje 4,23 milionow dźěławych. Nimale třećinu cuzych dźěławych wučinjachu 2019 Słowakojo, a skoro štwórćinu Ukrainjenjo. Sydom procentow bě z Pólskeje, toho­runja sydom procentow z Rumunskeje, šěsć procentow z Bołharskeje, tři procenty přińdźechu z Ruskeje a dwaj procentaj z Vietnama.

Wjele pjenjez za chore dźěći

pjatk, 05. februara 2021 spisane wot:

Wulka darowanska akcija w Pólskej 127 milionow złotych wunjesła

Waršawa. Polacy su minjenu njedźelu dožiwili wulke finale po wšěm kraju zna­teje­ darowanskeje akcije „Wulki orchester pomocy“. Zakónčace zarjadowanje we War­šawje bě zwjazane z koncertom a wohnjostrojom, wšitko pod wuměnjenjemi koronapandemije. Jedna so wo pomocnu akciju na dobro ćežko schorjenych dźěći, kotraž wotmě so lětsa 29. króć. Tónraz su wobydlerjo kraja na wšě 127 milionow złotych (nimale 32 milionow eurow) znosyli. Z pjenjezami financuja mjez druhim drohe nastroje za lěkowanje małych pacientow. Aparaty su w chorownjach z logom akcije woznamjenjene.

Hłowny zamołwity je wšón čas Jurek Owsiak. 67lětny bě jeno za to załožbu wutworił, kotraž je dźensa najwjetša njestatna organizacija Pólskeje. Při zběranju pjenjez wuwiwa Owsiak wjele fantazije. Tak posyła wón 120 000 dobrowólnych zwjetša młodostnych do městow a wsow, kotřiž z jałmožnicu w ruce ludźi wo dar proša. Logo na tyzach – čerwjena wutroba – ludźom hnydom přeradźa, za čo su pomocnicy po puću. A darniwosć wobydlerjow stajnje zaso překwapja.

Knižne wiki lětsa pozdźišo

srjeda, 03. februara 2021 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja z čěskeje stolicy za Serbske Nowiny

Praha. Minjeny štwórtk zakónči so prěnje šulske połlěto za čěskich šulerjow. Wuknjacym 1. a 2. lětnika přepodachu wuswědčenja w šuli, dokelž maja hižo wot 4. wulkeho róžka zaso prezencnu wučbu. Šulerjo wyšich lětnikow dóstachu swoje znamki zwjetša po elektroniskim puću, někotři namakachu swoje wuswědčenja samo doma w listowych kašćikach. Tak tež w małej wjesce Brantice, hdźež bě nawoda tamnišeho kubłanišća jako „listonoš“ šulerjam wažny šulski dokument wězo z nahubnikom a wotstawkom wosobinsce přepodał abo do kašćika tyknył.

Hnujace fakty holocausta

pjatk, 29. januara 2021 spisane wot:

Pólska wot němskich nacionalsocialistow morjene dźěći wopominała

Waršawa. Tež w susodnej Pólskej su předwčerawšim wopory holocausta wopominali. Čerwjena armeja bě 27. januara 1945 nacistiske zaničowanske lěhwo Auschwitz wuswobodźiła. Wot lěta 2005 je tale róčnica na iniciatiwu UNO mjezynarodny dźeń wopominanja holocausta. Koronapandemije dla je so wulki dźěl zarjadowanjow internetnje wotměł.

Pólska je so lětsa předewšěm morjenym dźěćom w koncentraciskim lěhwje Auschwitz wěnowała. Nacionalsocialisća běchu w lěhwje na wšě 200 000 dźěći morili, najwjetši dźěl z nich w płunowych komorach. Wone běchu zwjetša z wobsadźenych wuchodoeuropskich krajow zawlečene. Jeničce 700 dźěći je so wuswobodźenja dočakało.

Škodowkow loni mjenje zhotowili

pjatk, 29. januara 2021 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Čěske awtopředewzaće Skoda Auto, kiž bě 2019 zamóhło wjace hač milion wozydłow zhotowić, je loni „jeničce“ 753 013 jězdźidłow naprodukowało, štož bywa cyłych 17 procentow mjenje hač lěto do toho. W prěnim rjedźe je k nišej produkciji dóšło raznych napraw dla přećiwo strašnemu zachadźenju koronawirusa covid-19. W Mladej Boleslavje nadźěłachu wob lěto 2020 dohro­mady 480 000 wozydłow modelow Fabia, Scala, Octavia, Kamiq, Karoq ­a Enyan IV. Z 187 000 eksemplarami su Octavije při tym najwjetše mnóstwo wuči­njeli. Z Kvasničanskeje twornje Škodowkow je na awtowiki cyłkownje šło 270 000 mašinow typow Superb, Kodiaq, Karoq a Seat Superb. „W Mladej Bolesla­vje, našim hłownym produkowanišću, smy kónc lońšeho nowembra 2020 dokładnje po planje započeli z produkciju elektroawtow Enyaq IV“, podšmórnje direktor předewzaća za produkciju Michael Oeljeklaus. Za wosebitu montažowu čaru elektroawtow bě awtotwarc 32 milionow eurow inwestował. Na njej twarja robo­tery nětkole wšědnje 250 do 350 ryzy elektrisce ćěrjenych wozydłow.

„Ja ći jednu wottyknu“ w sejmje

srjeda, 27. januara 2021 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja z čěskeje stolicy za Serbske Nowiny

Jeja, kał, mloko a howjaze mjaso su žiwidła, kotrež měli po měnjenju čěskich politikarjow přichodne lěta wosebje producenća w kraju wulkim wobchodam dodawać. Tohodla schwalichu zapósłancy minjeny tydźeń zakoń, kiž ma krute kwoty za čěske wudźěłki zawěsćić. Tak měło 55 procentow žiwidłow w předawanišćach, wjetšich hač 400 kwadratnych metrow, z tudyšich zawodow pochadźeć.

Minister za ratarstwo Miroslav Toman (socialdemokraća) bě zapósłancow do schwalenja zakonja k „nacionalizmej“ na­stupajo čěske žiwidła namołwił. „Němske mloko w kantinje čěskeho sejma je najlěpši dopokaz, zo tajke prawidło woprawdźe trjebamy“, Toman podšmórny. Wšelake zwjazki, mjez nimi zwjazk za wikowanje a turizm, su přećiwo zawjazowacym žiwidłowym kwotam. „Tajke postajenje wobmjezuje wikowanje a swobodu rozsuda kupcow. Europska komisija njesmě tajke plany dopušćić.“ Brüssel bě hižo­ loni w smažniku politikarjow w Praze wo tym informował, zo tajki zakoń njewotpowěduje prawidłam nutřkokrajnych wikow.

Prědku je nowačk

wutora, 26. januara 2021 spisane wot:
Bratislava (SŽ/K/SN). Stronu Hlas-Socialna demokracia bě něhdyši słowakski ministerski prezident Peter Pellegrini hakle před někotrymi měsacami załožił, tola młoduški politiski subjekt so dźiw hižo naležnje „słowa jima“. To da so bjeze wšeho z woprašowanja wolerjow sćěhować, kiž je agentura MEDIAN w druhim tydźenju wulkeho róžka přewjedła. Bychu-li so w kraju pod Tatrami nětko wólby parlamenta wotměli, by stronski nowačk mjenujcy nahladnych 21,7 procentow přihłosowanja dóstał a tak wólby jasnje za sebje rozsudźił. Druheho, dobyćerja poslednich wólbow hibanje OLaNO, z nažnjatymi 14,7 procentami, Hlas-SD z wulkim wotstawkom za sobu wostaja. Třeće městno by z 11, 8 procentami strona SaS docpěła. Ekstremnje prawicarska LSNS zlě wuwołaneho Mariana Kotleby spadnje z 9,2 procentomaj pod dźesatku; Něhdy knježaca strona Smer-SD dyrbi z 8,2 procentomaj spokojom być, a Progresiwne Slovensko móže ze 6,5 procentami ličić. Do Narodneje rady by z 5,6 procentami tež hibanje Sme rodina (swójba) přišło.

Tusk: Zaso čerstwy powětr

pjatk, 22. januara 2021 spisane wot:

Rozdźělne reakcije pólskich medijow na noweho prezidenta USA

Waršawa. Spřisahanje noweho prezidenta USA Joewa Bidena srjedu we Washingtonje je w pólskich medijach jara rozdźělny wothłós zbudźiło. Liberalne nowiny kaž Gazeta Wyborcza abo Rzeczpospolita wo ceremoniji před Kapitolom wobšěrnje rozprawjeja, witajo noweho prezidenta.

Konserwatiwny a poboku pólskeje knježaceje strony PiS stejacy dźenik Gazeta Polska Codziennie wěnuje so porno tomu wotwolenemu prezidentej Donaldej Trumpej. W dołhim přinošku so nowina jemu za wšitke zasłužby na dobro Pólskeje dźakuje. Tak bě Trump přesadźił, zo Polacy za jězbu do USA žadyn wizum njetrjebaja. Nimo toho je wón ameriskich wojakow do Pólskeje słał, kotřiž maja kraj před „inwaziju“ Ruskeje škitać. Nic naposledk chcyše runje tak kaž Pólska nowemu płunowodej Nord Stream 2 mjez Ruskej a Němskej zadźěwać. Donald Trump budźe Pólskej jara pobrachować, nowina konstatuje.

nawěšk

nowostki LND