Juristiska zasada wusud kazała

srjeda, 21. oktobera 2020 spisane wot:

Hdyž bě słowakske specialne sudnistwo před dobrym měsacom z njewšědnym zajimom sćěhowany proces w kawzy zamordowanja nowinarja Jána Kuciaka a jeho njewjesty Martiny Kušniroveje zakónčiło z wuwinowanjom dweju wulce podhladneju wobskorženeju, je njezrozumjenje w kraju, wosebje wšak staršich wobeju woporow było njesměrne. Nětko su słowakske medije wusud tež w jeho pisomnej formje publikowali. Na 139 stronach wobdźěleni třo sudnicy nadrobnje wopodstatnjeja, z kotrych objektiwnych přičin su rozsudźili, kaž su rozsudźili. Rezimej rěka: Wuwinowanje toho­dla, dokelž předewzaćelej Marianej Kočnerej njeje někoho wotpohlad, chcyć nowinarja Jána Kuciaka zamordować, znaty był, dokelž njeje dopokazujomne, zo je Alena Zsuzsova mordarjej wot Kočnera 70 000 eurow přepodała a dokelž wobaj hłownaj swědkaj njejstaj wěryhódnaj. Sudnistwo je so tuž dyrbjało chcyjo nochcyjo po juristiskej zasadźe měć „in dubio pro reo“ (Při dwělach za wobskorženeho). By-li wone Kočnera a Zsuzsovu zasudźiło, by to móhła juristiska zmylnosć być.

Chorownja w stadionje

wutora, 20. oktobera 2020 spisane wot:
Waršawa (dpa/SN). Pólska chce we Waršawskim narodnym stadionje prowizorisku chorownju za na koronawirus schorjenych pacientow zarjadować. Tole je zastupnik knježerstwa wčera we Waršawje připowědźił. „Chcemy prěnich 500 łožow hišće hač do kónc tydźenja pacientam přewostajić“, rjekny šef kenclije ministerskeho prezidenta, Michal Dworczyk rozhłosownikam. W chorowni změja tež 50 łožow za intensiwne hladanje. Stadion běchu lěta 2012 za tehdyše europska koparske mišterstwa natwarili. Při natwarje chorownje maja wojacy a wohnjowi wobornicy pomhać. Pólska je minjene dny razny rozrost ličby nowych koronainfekcijow registrowała. W tym zwisku so přiběrajcy boja, zo budźe strowotniski system kraja bórze přežadany.

Renty do wukraja

wutora, 20. oktobera 2020 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Dale a wjac přibywa rentnarjow a rentnarkow, kotrymž so pensija do wukraja sćele. Wot lěta 2010 hač do lěta 2019 je jich ličba z 59 600 na 98 300 rozrostła. Najwjace rentow wupłaća Čěska narodna banka (ČNB) do Słowakskeje, cyłkownje přez 36 000. Starobnu abo inwalidnu rentu z Čěskeje dóstawaja ludźo, kiž su w republice dźěłali a w njej přinoški płaćili. Wudowska kaž tež syrotna renta wupłaća so zawostajenym partneram resp. dźěćom. W Němskej přijimuje 31 400 seniorow a seniorkow rentu z Čěskeje, w Pólskej 13 700 wosobow. Mjez 1 600 do 4 000 přijimarjow čěskeje renty bydli w Kanadźe, w USA, Šwicarskej, Awstriskej, Awstralskej, Grjekskej a Bołharskej. Mjez dźesać statami, do kotrychž so z Čěskeje inwalidna renta transferuje, su nimo susodnych krajow tež Wulka Britaniska, Ukraina, Bołharska, Španiska, Šwicarska a Šwedska. Wupłaćenje pjenjez ma Čěska narodna banka na starosći. Wot Čěskeho zarjada socialneho zawěsćenja dóstawa wona zdźělene, kak wysoka je jednotliwa renta w krónach.
W čěskej stolicy Praze je wčera po měrniwej demonstraciji přećiwo naprawam koronapandemije dla k namócnym rozestajenjam mjez hooliganami a policiju dóšło. Zastojnicy zasadźichu retle kaž tež wodomjetaki a sylzopłun. W Čěskej su koronapandemije dla mjeztym nuzowy staw wukazali. Jeno wčera su tam 8 713 nowych infekcijow zličili. Foto: dpa/Ondřej Deml

Ignoranća nětkw chorowni

pjatk, 16. oktobera 2020 spisane wot:

Waršawa (JBR/SN). W Pólskej ličba natyknjenych z koronawirusom raznje přiběra. Wot 10. oktobra dyrbja ludźo nětko po cyłym kraju škitny nahubnik tež pod hołym njebjom wužiwać. Jeli to nječinja, móže jich policija z 500 złotymi chłostać.

Runočasnje rosće ličba tych, kotřiž do korony njewěrja. Minjenu sobotu su tuž na hasach a naměstach Waršawy, Katowic, Gdańska a druhdźe přećiwo wobmjezowanju swobody – kaž praja – demonstrowali. Wrócławski protest je wyši měšćanosta Jacek Sutryk, sam w karantenje, spěšnje rozpušćił. Lěkar chorownje we Wrócławju Krzysztof Szymon apeluje na rozum wobydlerjow: „Na mojej staciji ležitaj pacientaj, kotrajž běštaj twjerdźiłoj, zo korona njeeksistuje, a staj nahubnik rigoroznje wotpokazowałoj. Nětko wobaj ze smjerću wojujetaj.“

Bywšeho strowotniskeho ministra Pólskeje, Łukasza Szumowskeho, dyrbja we Waršawskej chorowni z kislikom zastarać. Nowy kubłanski minister Przemysław Czarnek je tam, byrnjež zakazane ­było, swoju wowku wopytał. Dwaj dnjej pozdźišo běchu wjetšina personala a wjacori pacienća z wirusom inficěrowani.

Sylne zliwki w Čěskej

štwórtk, 15. oktobera 2020 spisane wot:
Praha (dpa/SN). Sylnych zliwkow w Čěskej dla maja rěki jasnje wjace wody. Wosebje na wuchodźe kraja běchu wohnjowe wobory wčera wjac hač 400 króć zasadźene. Namjezny přechod awtodróhi D 1 pola Bohumína do Pólskeje dyrbjachu zawrěć, dokelž bě jězdnja přepławjena. Wjedrarjo připowědźeja dalše zliwki. Wosebje wobkedźbuja staw wody w rěce Mandava pola Šluknova na mjezy k Sakskej. W Kyrkonošach je so samo hižo ­sněžiło.

Połoženje dźeń a chutniše

srjeda, 14. oktobera 2020 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja z čěskeje stolicy za Serbske Nowiny

Hdyž registrowaše strowotniske minis­terstwo Čěskeje póndźelu dalšich 4 170 infekcijow z koronawirusom, je drje to mjenje wobkrućenych padow porno rekordnej ličbje 8 618 pjatk tydźenja, ale situacija je dale napjata. Mjeztym ličba nowych infekcijow dale stupa, wčera zwěsćichu 8 325 nowych natyknjenjow.

Po póndźelnych krućišich naprawach, kaž stej to zakaz kulturnych zarjadowanjow abo nimale cyłkowne zastajenje nócneho žiwjenja, płaća wot dźensnišeho dalše njepřijomne postajenja. Tak dyrbja wšitke hosćency znajmjeńša dwě njedźeli zawrjene wostać – dalši to dyr hosćencarjam. Tež šule budu po cyłym kraju zaso šulerjow parować, kotřiž maja najprjedy raz hač do nazymnika doma dale wuknyć. Lěkarske zastaranje a zarjady su wobydlerjam tak a tak jeno z wobmjezowanjemi přistupne. Knježerstwo pak njemóže hospodarstwo dale poćežować, a tak smědźa sej Češa na zbožo wšitko za wšědne žiwjenje trěbne we wobchodach a kupnicach wobstarać.

Chłostanja hroža

štwórtk, 08. oktobera 2020 spisane wot:

Waršawa (dpa/SN). Pólska chce hladajo na přeńdźenja přećiwo škitnym naprawam koronawirusa dla konsekwentnišo postupować. Štóž tam, hdźež je předpisany, žadyn nahubnik njewužiwa, ma z pjenježnej pokutu ličić. Wuwzaća su jeničce z lěkarskim atestom móžne, rjekny pólski strowotniski minister Adam Niedzielski we Waršawje. Wotpowědne postajenje je ministerstwo zhromadnje z policiju zdźěłało. Zastupjer policije rjekny, zo su zastojnicy dotal jenož na nahubnik skedźbnjeli a ludźi namołwjeli jón wužiwać. Nětko pak maja potrjecheni z chłostanjom ličić.

Wot přichodneje soboty budu kónčiny z wulkimi ličbami infekcijow jako žołte a čerwjene cony woznamjenjene. Škit za hubu a nós je nětko tež pod hołym njebjom trěbny. Ličbu priwatnych swjedźenjow chcedźa tam hišće bóle wobmjezować.

W Pólskej je strowotniske ministerstwo wčera 3 003 nowe infekcije w běhu 24 hodźin registrowało. Cyłkownje 75 wosobow je w zwisku z koronawirusom zemrěło, štož je najwjetša ličba wot spočatka pandemije.

Roberta Kochowy institut Pólsku tuchwilu hišće za rizikowu kónčinu nima.

Prymula: Respektujće naprawy

srjeda, 07. oktobera 2020 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja z čěskeje stolicy za Serbske Nowiny

Jeli 30 do 40 procentow wobydlerjow tuchwilne kročele přećiwo rozpřestrěću koronawirusa njerespektuje, chce čěske knježerstwo taktiku změnić a hišće krućiše prawidła postajić, rjekny minister strowotnistwa Roman Prymula na nowinarskej konferency minjenu póndźelu w Praze. Hačrunjež je samsny dźeń připowědźeny wukaz nuzoweho stawa płaćiwosće nabył, po jeho słowach hišće trjeba njeje mjezy kraja znowa zawrěć a towaršnosć na tajke wašnje wobmjezować, kaž bě so stało w nalětniku a jutrowniku, hdyž knježeše 66 dnjow kruty wuwzaćny staw.

Wirus po cyłym kraju dale cychnuje a žadaše sej hižo prěni dźeń nuzoweho stawa dalšich 3 119 nowonatyknjenych. Tuchwilu registruja strowotniske zarjady wjace 38 000 inficěrowanych, 1242 z nich lě­kuja w chorownjach. ­Na zbožo ma wjetšina potrjechenych ­dale jenož lochki přeběh chorosće. 727 pacientow pak je dotal na wirus zemrěło.

Spřisahanje korony dla přesunjene

wutora, 06. oktobera 2020 spisane wot:

Waršawa (dpa/SN). W Pólskej su po reformje kabineta spřisahanje nowych ministrow wotprajili, dokelž bu přichodny kubłanski minister Przemysław Czarnek pozitiwnje na koronawirus testowany. Šef knježerstwa Mateusz Morawiecki je nětko prezidenta kraja Andrzeja Dudu wo nowy termin prosył.

Kaž Czarnek w socialnej syći rozprawješe, bě so wón hłowybolenja dla za přepytowanje rozsudźił. Dokelž nochce nikoho natyknyć, wón na spřisahanje njepřińdźe. Po zdźělence pokazachu na Twitteru wobrazy Czarneka, kak wobdźěli so na politiskim zarjadowanju pod hołym njebjom w Lublinje. Nichtó z přitomnych njeměješe škitny nahubnik. Hnydom w bliskosći steještaj wicešef knježerstwa Jacek Sasin a sobudźěłaćer šefa PiS Jarosława Kaczyńskeho.

Přećiwo pomjenowanju konserwatiwneho politikarja Przemysława Czarneka za ministra je předwčerawšim wjele ludźi před kubłanskim ministerstwom we Waršawje protestowało. Nětko je spřisahanje najprjedy raz přesunjene.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND