Prěnje kiće wina za nowy sławny burčák, kotryž mjenuja w Němskej Federweißer, su wčera rano na winicy w juhomorawskich Dolních Dunajovicach šćipać započeli. Woblubowany burčák je jeno zdźěla wukisane wino, kotrež twori zazběh a je zdobom kruty wobstatk kóždolětneje winoweje sezony. Foto: pa/Václav Šálek

Koalicija nimo

srjeda, 11. awgusta 2021 spisane wot:
Waršawa (dpa/SN). W Pólskej je narodno-konserwatiwna knježerstwowa koalicija ministerskeho prezidenta Mateusza Morawieckeho zwrěšćiła. Dotalny wicepremier Jarosław Gowin je připowědźił, zo jeho strona sobudźěło z knježerstwowej stronu PiS skónči. Bjezposrědnje do toho bě Morawiecki Gowina jako wicepremiera pušćił, wumjetujo jemu a zapósłancam jeho strony, zo reformowe předewzaća PiS dosahajcy njepodpěruja. Hłownje dźe wo nowy rozhłosowy zakoń, kotryž chcychu dźensa wobzamknyć. Gowin, kiž zastupuje konserwatiwne zeskupjenje Dorozumjenje, bě dotal wuwićowy minister.

Kritikarjo Babiša nadběhowali

srjeda, 11. awgusta 2021 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Tak sej Andrej Babiš zazběh wólbneho boja w Průhonicach pola Prahi zawěsće předstajał njeje. Za městnosć swojeho prěnjeho zjawneho wustupa we wobłuku lětušich wólbow bě sej wón městačko Průhonice wuzwolił, hdźež ze swojej swójbu bydli. Tam chcyše přiwisnikam swojeje politiki sobotu popołdnju swoju nowu knihu „Sdílejte, než to zakážou“ (Dźělće, prjedy hač to zakazaja) předstajić, a awtogramy kaž tež darmotny lód mjez podpěraćelemi rozdźěleć.

22 stron nastupi k wólbam

póndźela, 09. awgusta 2021 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). K wólbam sejma spočatk oktobra je 22 zeskupjenjow lisćiny swojich kandidatow předstajiło, štož je dźewjeć mjenje hač před štyrjomi lětami. Z kandidatnej lisćinu wustupuja wšitke strony, kiž maja po naprašowanjach šansu, do sejma so dóstać. ANO, SPD, ČSSD a KSČM kandidatow samostatnje prezentuja. ODS, KDU-ČSL a TOP 09 nastupja porno tomu zhromadnje w koaliciji z mjenom Spolu, a do koalicije su so tež Piraća a Starosća zwjazali. Z njeparlamentnych politiskich subjektow su Trikolora, Soukromnicy (Priwatnicy) a Svobodni koaliciju załožili a zhromadnych kandidatow nastajili. Na wólbach wobdźěla so tež nowe cyłki, tak hibanje Prameny (Žórła) a hibanje Přisaha, załožene wot wusłuženeho policista. Mjez nowačkami je nic naposledk hibanje Otevřeme Česko normálnímu životu, kiž wustupuje přećiwo naprawam k zamjezowanju koronawirusoweje pandemije.

Wjetšina stronow wolerjam lubi, zo nochce dawki zwyšić a zo dawkowy system zjednori. Někotre strony propaguja tež zniženje nadhódnotoweho dawka na cyrobizny a ekologiske produkty.

Pólska zjawnosć rozhorjena

pjatk, 06. awgusta 2021 spisane wot:

Politikarjo zwyšeja sej mzdy wosrjedź koronapandemije

Waršawa. Takrjec přez nóc su sej zapósłancy pólskeho parlamenta minjeny kónc tydźenja swoje mzdy chětro zwyšili. Dźeń pozdźišo bě noworjadowanje hižo w zakonskim łopjenu wozjewjene a je tak płaćiwe. Prezident kraja Andrzej Duda je ze swojim podpismom mzdy parlamentnikow zwyšił, złožujo so na zakoń z lěta 2002. Praktisce to rěka, zo dóstanje 460 zapósłancow sejma a 100 čłonow senata wot 1. awgusta měsačnje 60 procentow wjace pjenjez, město dotal 8 000 nětko 13 000 złotych (3 250 eurow). Takrjec z ryzy dźakownosće chcedźa zapósłancy nětko tež mzdu prezidenta zwyšić. Wjace płaćić budu tohorunja ministerskemu prezidentej, ministram, měšćanostam a čłonam měšćanskich radow. Tež předchadnicy prezidenta Dudy – Bronisław Komorowski, Aleksander Kwaśniewski a Lech Wałęsa – móhli z toho profitować.

Spodźiwne přećelstwo

štwórtk, 05. awgusta 2021 spisane wot:

Waršawa (JBR/SN). Pólska kupi 250 tankow wot USA. Z tajkej informaciju překwapištaj njedawno Jarosław Kaczyński, nawoda knježaceje strony PiS (Prawo a sprawnosć), a minister wobory Mariusz Błaszczak. Cyłkowny logistiski paket z municiju ma 23,3 miliardy złotych ­płaćić – to je połojca lětneho budgeta ­zakitowanskeho ministerstwa. Błaszczak wšak argumentuje, zo „najmoderniše tanki swěta móžneho njepřećela na wuchodźe kraja nastróža. Štó to je, dźě kóždy wĕ.“ A Kaczyński zwěsća: „Pjenjezy namakamy z hinašeho žórła.“

Nowinarjo so dźiwaja: Na jednym boku chce knježerstwo wot USA, kotrež su „najwjetša zaruka pólskeje wěstoty“, wojersku podpěru. Na tamnym boku ameriski telewizijny sćelak TVN, kotryž na wšě 20 lět w Pólskej wusyła, najprjedy raz žanu dalšu dowolnosć wjac njedóstanje.

Wopřijeće „USA – najwjetši přećel Pólskeje“ so w zjawnosći mjeztym hižo njejewi. A to wot časa prezidentstwa Joewa Bidena, kotremuž je po wólbnym dobyću loni w nowembru pólski prezident Andrzej Duda jako ­posledni gratulował.

Při zražce wosoboweju ćahow w Čěskej stej dźensa rano znajmjeńša dwě wosobje žiwjenje přisadźiłoj. Mnozy ludźo su so zranili. Medije rozprawjeja wo znajmjeńša połsta wosobach. Njezbožo sta so pola Domažlic na juhozapadźe kraja blisko bayerskeje mjezy. Wobdźělenej běštej ekspresowy ćah z Mnichowa do Prahi a wosobowy ćah mjez Plzenjom a Domažlicami. Dźesatki pomocnikow běchu zasadźene. Čěska ma sobu najhusćišu železnisku syć, kotraž pak je přestarjena. Foto: pa/ Miroslav Chaloupka

Tenistce złoto za kraj dobyłoj

srjeda, 04. awgusta 2021 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Praha. Dwójna olympiska dobyćerka w mjetanju hlebije Barbora Špotáková je zaćah do olympiskeho finala bohužel zapasła. W kwalifikaciji njezamó znata čěska atletka na swoje dotalne wukony nawjazać a docpě jeničce 14. městno. Při­wšěm smědźa so naši južni susodźa nad złotej medalju wjeselić. Tenisowej hrajerce Barbora Krejčíková a Kateřina Siniaková stej so njedźelu w finalnej hrě ze 7:5 a 6:1 přećiwo Belindźe Bencic a Viktoriji Golubić ze Šwicarskeje přesadźiłoj. Tak ma Čěska republika nětko swoju wosmu olympisku medalju.

Pólska kritizuje Běłorusku

wutora, 03. awgusta 2021 spisane wot:

Waršawa (dpa/SN). W padźe běłoruskeje sportowče na olympiskich hrach Kristiny Timanowskeje je sej pólski ministerski prezident Mateusz Morawiecki konsekwency za nawodnistwo w Minsku žadał. Wón rěčeše wo „kriminelnym pospyće, sportowču zawlec, kotraž je běłoruskemu režimej napřećo kritisce nastajena“. Běłoruska běharka bě so tele dny po informacijach opozicije hrožacemu za­wlečenju wuwinyła. Wona je mjeztym wot pólskeho wulkopósłanstwa w Tokiju humanitarny wizum dóstała. Hišće tutón tydźeń wočakuja Timanowskaju we Waršawje. Pólski wulkopósłanc w Japanskej Paweł Milewski zdźěli po zetkanju z Běłorusowku: „Wona je wučerpana, wustróžana a jara dźakowna za našu pomoc w tymle ekstremnje ćežkim času w swojej sportowej karjerje.“

Mjeztym je Mjezynarodny olympiski komitej formelne přepytowanje zahajił, namołwjejo běłoruski olympiski komitej, hišće dźensa stejišćo zapodać.

Laschet wopory wopominał

póndźela, 02. awgusta 2021 spisane wot:

Kanclerski kandidat unije na róčnicy zběžka 1944 we Waršawje był

Waršawa (dpa/SN). Kanclerski kandidat CDU/CSU Armin Laschet je wčera w pólskej stolicy składnostnje 77. róčnicy zahajenja Waršawskeho zběžka wopory nacionalsocialistiskeje okupacije wopominał. „To je cyle wosebite městno na cyle wosebitym dnju, kotryž pokazuje njepředstajomne surowosće Němcow“, rjekny wón wčera na wopyće w muzeju, kiž je zběžkej wěnowany, před sćěnu z mjenami tysacow padnjenych wojowarjow.

„Móžemy jeno ze stawiznow wuknyć, zo bychmy tomu zadźěwali, zo so tajke něšto znowa stanje“, rjekny ministerski prezident Sewjerorynsko-Westfalskeje. Muzej, kotryž běchu w lěće 2004 wote­wrěli, je „městnosć, europskeje kultury wopominanja“. Bywši pólski statny prezident Lech Kaczyński (1949–2010) bě załoženje muzeja swój čas nastorčił.

nawěšk

nowostki LND