Pólska planuje krutu murju

pjatk, 22. oktobera 2021 spisane wot:

Ćěkancy z Běłoruskeje do susodneho kraja spochi dale přichadźeja

Waršawa. Problem ćěkancow, kotřiž z Běłoruskeje do Pólskeje přichadźeja, politikarjow a wobydlerjow dale zaběra. Při tym so přiběrajcy prašeja: Kak je móžno, zo ćěkancy mjezu mjez krajomaj stajnje zaso překročeja. Ministerski prezident Mateusz Morawiecki je wospjet twjerdźił, zo je prowizoriski zadźěwk z kałateho grotu wěsty a zo pólscy wojacy na mjezy jara dobru słužbu wukonjeja. Najebać to je so minjene měsacy ně­hdźe 5 000 migrantow z arabskich krajow přez Pólsku do Němskeje dóstało.

Wichor wulke škody zawinił

pjatk, 22. oktobera 2021 spisane wot:

Praha/Podstupim (dpa/SN). Sylny wichor je w Čěskej wulke škody zawinował a wobchad haćił. Wohnjowe wobory dyrbjachu wčera na sta zasadźenjow jěć, zo bychu štomy zrumowali, kotrež běchu na dróhi a awta spadali. Znajmjeńša dwě wosobje buštej w awće zatłusnjenej a so ćežko zraništej. Wjace hač 60 000 domjacnosćow bě wobškodźenych milinowodow dla nachwilnje bjez miliny.

W Karlovych Várach padny štom na twarjenje pěstowarnje. Dźěći a kubłarki wostachu njezranjene. W železniskim wobchadźe dochadźeše k wulkim zapozdźenjam a wupadnjenym zwiskam. Wjacore ćahi zrazychu do spowalanych štomow, mjez nimi ekspresowy ćah z Prahi do směra na Mnichow. Wo zranjenych žane informacije njepředleža.

Tež w Braniborskej je wichor štomy spowalał a telefoniske a milinowody wobškodźił. Wjetšich škodow pak njebě, kaž regionalne centrale za škit před wohenjemi a katastrofami informuja. Na sewjeru zwjazkoweho kraja bědźachu so předewšěm štomow na puću dla. Regionalny centrum w Frankfurće nad Wódru rěči wo 115 zasadźenjach.

Młoda strona woteběraca

pjatk, 22. oktobera 2021 spisane wot:

Bratislava (SŽ/K/SN). Bychu-li w Słowakskej nětko wólby sejma byli, by je znowa Hlas-SD dobył. Za stronu ekspremiera Petera Pellegrinija byštej 18,2 procentaj hłosowałoj. Před druhim by tak hišće předskok měł, přetož SaS by 14,5 procentow dóstała. Na třeće městno by z 13,8 procentami Smer přišoł. Tole wujewja najnowše přepytowanje agentury AKO. Hibanje OĽANO by 9,2 procentaj dóstało, Progresiwne Slovensko 8,6 procentow, hibanje Sme rodina (swójba) 7,4 procenty a KDH 4,9 procentow. Do parlamenta zaćahnyli njebychu Aliancia (4,5 proc.), SNS (3,6 proc.), LSNS (2,3 procenty) a strona Za ľudí (2,1 procent).

Byrnjež Hlas-SD tuchwilu hišće poměrnje suwerenje na čole stał, při­wšěm njeje přewidźeć, zo nahladnosć Pellegrinijoweje młodeje strony woteběra. ­W aprylu bě dźě wona hišće 23,9 procentow přihłosowanja wolerjow měła, poł lěta pozdźišo je nimale cyłych šěsć dypkow zhubiła. Naspomnjenjahódne tež je, zo ryzy nacionalistiska strona LSNS prawicarskeho ekstremista Mariana Kotleby – njedawno so hišće z 15 procentami wupěraca – faktisce jenož hišće žiwori.

Chcedźa artikl 66 nałožować

štwórtk, 21. oktobera 2021 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Praha. Čěski prezident Miloš Zeman njeje dale wobstejacych strowotniskich problemow dla kmany swoje winowatosće jako hłowa stata spjelnić. Minjene dny su zastupjerjo stron noweho parlamenta hromadźe ze senatorami wo tym wuradźowali, hač Milošej Zemanej kompetency zapowědźić. Po informacijach doby­ćerja wólbow a nawody koalicije Spolu Karela Fiale su so předsydźa parlamentnych stronow na to dojednali, zamołwitych Centralneje wojerskeje chorownje hišće raz wo lěkarski posudk Zemanoweho strowotneho stawa prosyć.

Babiš póńdźe do opozicije

wutora, 19. oktobera 2021 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Wólby sejma spočatk oktobra zawostajeja komplikowanu situaciju, dokelž njeběchu jasneho dobyćerja wunjesli. Koalicija Spolu, z konserwatiwnych stron ODS, KDU-ČS a Top 09 wobstejaca, docpě prěnje městno ze 27,79 procentami hłosow, kotrež wunjesu jej w sumje wuzwolenych kandidatow ­zhromadnje z opoziciju 107 mandatow w parlamenće. ANO ministerskeho pre­zidenta Andreja Babiša jako druhe přińdźe na 27,12 procentow, štož pak hibanju njespokojnych wobydlerjow 71 sydłow wobradźi. Piraća nažnjachu w koaliciji ­ze stronu STAN hromadźe 5,62 proc.

Babišej by poprawom nadawk kiwał wutworić nowe knježerstwo. Šef ANO je pak hižo wotkiwnył a připowědźił, zo póńdźe ze swojim hibanjom do opozi­cije. Na wobzorje schadźa tuž warianta, zo zjednoćenstwo Spolu a Piraća/STAN přichodne knježerstwo załoži. W sejmje by wone změrowacu wjetšinu měło. Rozrisanje toho razu by tež wulki dźěl wolerjow spokojiło. Nimale połojca z nich ma to za idealnu móžnosć. Z přisłušneho naprašowanja přez agenturu Kantar wuchadźa, zo by 46 procentow wobydlerjow Čěskeje knježerstwo Spolu/Piraća-STAN ­witało.

„Pólska z wohnjom hraje“

pjatk, 15. oktobera 2021 spisane wot:

Poměr mjez Waršawu a Brüsselom tuchwilu chětro napjaty

Waršawa. Pod hesłom „Smy a wosta­njemy w Europje“ su minjenu njedźelu tysacy ludźi po wšej Pólskej demonstrowali. Na Waršawskej demonstraciji wobdźěli so nimale 100 000 ludźi. Donald Tusk, nětčiši nawoda opoziciskeje Wobydlerskeje platformy, bě k tomu namołwjał, „demonstrować za dalši přichod Pólskeje w europskej swójbje“.

W měrcu bě ­so minis­terski prezident Mateusz ­Morawiecki na wustawowym sudnistwje kraja prašał, hač prawo EU ­Zakładnemu zakonjej Pólskeje wotpowěduje. A wčera tydźenja tworješe sudnistwo nětko dwělomny wusud, zo prawo Pólskeje nad prawom Europskeje unije steji. Pólska nje­trjeba so tuž po rozsudach Europskeho sudnistwa měć.

Premier Morawiecki, z rozsudom wustawoweho sudnistwa jara spokojom, měnješe: „Europska unija ma sej pólske prawo wažić.“ Jarosław Kaczyński, nawoda knježaceje narodnokonserwatiwneje strony PiS, raznje přispomni: „EU nima žane prawo, so do našich naležnosćow měšeć.“

Pokutu płaćić

pjatk, 15. oktobera 2021 spisane wot:

Brüssel (ČŽ/K/SN). Europska komisija (EK) „w prawym času Pólsku napomina k zapłaćenju pokuty“, kotruž je jej Europske sudnistwo w konfliktnej naležnosći Turówskeje brunicoweje jamy dla napo­łožiło. Tele zdźělenje rěčnika EK publikuja z belgiskeje stolicy čěske medije. Najwyša juristiska instanca europskeho zhromadźenstwa bě po skóržbje Čěskeje hižo před měsacami postajiła, zo dyrbja přestać brunicu z Turówskeje jamy wu­dobywać a zo ma Pólska w padźe igno­rowanja za kóždy dźeń nje­spjelnjenja ­pokutu 500 000 eurow płaćić. Hač do­nětka wšak Waršawa Brüsselej njeje ani centa přepokazała. Přirodoškitna orga­nizacija Greenpeace wita připowědźenje EK, zo „Pólsku w prawym času namoł­wi, za­płaćić pokutu w konflikće Turówskeje ­jamy dla“. Z tym EK po sudźenju Greenpeace zwuraznja, zo tutu wěc z wočow njepušći a njedopušći, zo Pólska ­Europske sudnistwo a rjadnu legislatiwu ignoruje.

Pólska sama dawa najebać wusud dale brunicu z Turówskeje jamy wudobywać. To je po wuprajenjach premiera Ma­teusza Morawieckeho kaž tež prezidenta Andrzeja Dudy njeparujomne kraj energetisce zawěsćić.

Lewandowski nětko hosćencar

štwórtk, 14. oktobera 2021 spisane wot:

Waršawa (JBR/SN). Kapitan narodneje koparskeje wubranki Pólskeje Robert ­Lewandowski, kiž sej swój wšědny chlěb z FC Bayern Mnichowom zasłuža, je nětko we Waršawje hosćenc „Nine’s“ wote­wrěł. Po štyrjoch poschodach bywšeje Waršawskeje piwarnje wězo wšudźe sportowa nalada „knježi“. Na sćěnach wisaja plakaty a znamješka wuznamjenjenych pólskich olympiadnikow, najwjace pak wot Lewandowskeho samoho. Fanojo móža sej tam na wulkich wobrazowkach koparske hry wobhladać.

Jědźnu kartu, kotraž wupada kaž bulwarna nowina, „wobknježa“ ameriske ­jědźe – a runje tak płaćizny –, kaž (ham)burgery, pomfritki a solotwje, wšitke z jendźelskimi mjenami. Najtuńši burger „Nine’s classic“ dóstanješ za wosom eurow, glazěrowane swinjace rjebleška płaća 15 eurow. W historiskej pincy maja předawanišćo z bayerskimi braclemi, kotrež su kaž cyf­ra „9“ sformowane. Tale ličba dźě je čisło zboža na trikoće koparja Roberta Lewandowskeho. Pjekarski mišter braclowe „dźewjatki“ na městnje pječe. Čisło dźewjeć je tež w firmowym logu a dekoracijach po cyłym domje zapřijate.

Šmjatki po wólbach

srjeda, 13. oktobera 2021 spisane wot:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Praha. Načolny kandidat wólbneho zwjazka Spolu Petr Fiala, kiž je při wólbach minjeny kónc tydźenja tuchwilneho čěskeho ministerskeho prezidenta Andreja Babiša ze 27,79 procentami přewinył, je so hišće sobotu wječor ze zastupjerjemi wólbneho zwjazka Pirstan (Piraća a měšćanosća) koalicije dla dorěčał. Tež Babiš po swojej poražce hišće móžnosće widźi, susodny kraj znowa nawjedować. Prezident Miloš Zeman bě mjenujcy do wólbow připowědźił, zo dobyćerjej najsylnišeje strony a nic najsylnišeho wólbneho zwjazka nadawk da knježerstwo zestajeć. A jako tajki dobyćer wuńdźe Andrej Babiš.

Andrej Babiš poražku poćerpjeł

póndźela, 11. oktobera 2021 spisane wot:

Štó ma knježerstwo w Čěskej nawjedować, dotal dospołnje njejasne

Praha (dpa/SN). Z tym njejsu slědźerjo za měnjenjemi ličili: Liberalno konserwatiwna opozicija w Čěskej je při wólbach noweho parlamenta wjetšinu hłosow wolerjow (27,8 procentow) dóstała. Populistiski šef knježerstwa Andrej Babiš dožiwi poražku. Hišće krótko do wólbow steješe wón financneje afery dla pod wulkim ćišćom. Nětko je swojemu kontrahentej Petrej ­Fialje k wulkemu wuspěchej gratulował.

Dobyćer wólbow Petr Fiala je ze swojim wolerskim zwjazkom Spolu najwjac hłosow wolerjow nažnjał. „Změna je tu, my smy změna“, wón po wólbach wu­zběhny. 57lětny bywši wysokošulski rektor chce wjetšinowe knježerstwo wutworić a wušo z Europskej uniju w Brüsselu hromadźe dźěłać.

nawěšk