Zapósłane (24.06.21)

štwórtk, 24. junija 2021 spisane wot:

Edith Pjenkowa z Rownoho so nastu­pajo konflikt mjez Serbskim sejmom a Domowinu słowa jima:

Po tym zo je anonymna skupina młodych Serbow widejo wo posedźenjach sejma wozjewiła a pask runje krótko do hłowneje zhromadźizny Domowiny mjez medijemi šěriła, prašam so za „wodźenskim procesom, runja tuchwilnej pandemiji“, zo bychu wěsći ludźo tež prawy wuslědk – w našim padźe na hłownej zhromadźiznje Domowiny – docpěli, na kotryž su so hižo derje přihotowali. Wuslědk bě wobzamknjenje delegatow, „poskitk wo zhromadnym dźěle ze sejmom cofnyć“.

Zawěsće njebě wot knjeza dr. Klugi prawje wo „stalinistiskej terororganizaciji“ rěčeć. Přiwšěm so prašam, čehodla bu widejo tak do zjawnosće ćehnjeny. Wuskutki za mnje wosobinsce su, zo nichtó dale wjace w Slepjanskej gmejnje a we Łužicy ze mnu a předewšěm ze Serbskim sejmom hromadźe dźěłać njebudźe, byrnjež sama ničo njerjekła a hačrunjež so hižo lětdźesatki přećiwo wotbagrowanju wsow brunicy dla sylnje angažuju.

Zapósłane (17.06.21)

štwórtk, 17. junija 2021 spisane wot:

Pawoł Rota z Ralbic dopomina na serbskeho legionara w Namibiji:

Němski Sakski dźenik njewoteběram. Wěm pak, zo wón jara zajimawe powěsće přinoša. Hdźežkuli mam składnosć, do njeho pohladnu. Tak tež připadnje 13. januara 2017. A namakach na stronje 4 surowy wobraz: Za šiju z dołhimi rjećazami sputani běchu Afričenjo jako pokazka k rozprawje wo žadanju, wotškódnić afriskej ludaj Herero a Nami w Namibiji, w něhdyšej němskej koloniji w Němsko-juhozapadnej Africe w lětach 1904 do 1908. Serbske Nowiny su 7. februara 2017 skrótka a njedawno wospjet wobšěrnišo wo tym pisali.

Na wšěch pjećdźesat lět wěm, zo je 27lětny Sernjančan Jurij Henčl (swójbne mjeno w ludźe wjace znate njeje) 1907 jako­ gefrajter tak mjenowa­neje škitneje wobsadki w Swakopmund w Němsko-juhozapadnej Africe zemrěł.

Namakawši tule powěsć, pušćich so do susodneje wosady k přirodnemu bratrej w cuzbje zemrěteho. A zhonich, zo bě Juri Henčl 1905 wojak w Kamjencu. Hač bě dobrowólnik abo winowatostny, so wobhonił njejsym. Za piwowym blidom bě Jurij wabjerjam za cuzbnisku legi­ju do pasli zalězł. Hišće samsne lěto jeho do Afriki pósłachu.

Zapósłane (11.06.21)

pjatk, 11. junija 2021 spisane wot:

Bjarnat Cyž z Noweje Jaseńcy přispomnja k přinoškej knjeza dr. Andreasa Klugi w SN ze 4. junija:

Zapósłane (09.06.21)

srjeda, 09. junija 2021 spisane wot:

Problemej pobrachowacych serbskorěčnych kubłarkow a kubłarjow, wučerkow a wučerjow přiwobroća so Jan Bart sen. z Budyšina:

Druhdy móže tež pohlad do zašłosće při rozmyslowanju wo ćežach přitomnosće pomhać.

Před 70 lětami běchu prěni serbscy maturanća na Serbskej wyšej šuli w Budyšinje (dźensa Serbski gymnazij) pruwowanje wo studijnu zrałosć wuspěšnje złožili. Tehdy bě ličba nowačkow za 9. lětnik tak wulka, zo wučerjo falowachu. Tuž wobroći so direktor dr. Frido Mětšk na někotrych fachowje wubranych maturantow z próstwu, wot 1. septembra 1951 wupomhać jako fachowi wučerjo. Kata Cyžec, Pětr Malink, Helmut Faska, Jurij Pěčka (z Noweje Wjeski) a Jan Bart připrajichu z perspektiwu, nastupić „pozdźišo“ studijne městno po swojim přeću. Tak so napjata situacija pobrachowacych serbskich wučerjow rozrisa. Po samsnym wašnju su w dalšich lětach trěbnych wučerjow nawabili.

Zapósłane (04.06.21)

pjatk, 04. junija 2021 spisane wot:

Wukonowa bilanca a motiwacija? To praša so w tuchwilnej kontrowersnej diskusiji čłon Serbskeho sejma dr. Andreas Kluge z Drježdźan:

Z kedźbliwym optimizmom móžu zwěsćić, zo Serbske Nowiny tuchwilu aktiwnje spytaja so na prawu nowinu z debatowej kulturu dale wuwiwać, štož je wuměnjenje za fungowacu demokratisku towaršnosć. K produktiwnej diskusiji słuša wšak minimum intelektuelneje prawdźiwosće, a wid na bytostnosć.

Diskusija (03.06.21)

štwórtk, 03. junija 2021 spisane wot:

Dr. Jürgen Rühmann z Radeberga wupraja so k rozestajenjam mjez Domo­winu a Serbskim sejmom:

Jako tehdyši čłon dźěłoweje skupiny Załožby za serbski lud, kotraž je w swojej kónčnej rozprawje 2011 nimo dalewuwića Domowiny tež alternatiwny model „korporacija zjawneho prawa“ předstajiła, čitam minjene dny rozprawy a dopisy w Serbskich Nowinach wo nowych zasakłych rozestajenjach mjez Domowinu a skupinu wokoło Serbskeho sejma.

Zapósłane (02.06.21)

srjeda, 02. junija 2021 spisane wot:

Jurij Nuk z Budyšina wěnuje so stawi­znam a wuznamej jutřišeho swjedźenja Božeho ćěła:

We wobłuku swjatych dnjow w běhu lěta je swjedźeń Božeho ćěła jedyn z najwjetšich wjerškow katolskeho cyrkwinskeho lěta. Swjedźeń je stajnje druhi štwórtk po swjatkach. Dokelž so přiroda w tym času w swojim najrjeńšim šaće pokazuje, hdyž so wšitko zeleni a kćěje, je to zdobom prawy nalětni swjedźeń.

Wuchadźišćo Božeho ćěła saha hač do hłubokeho srjedźowěka. Awgustinska mniška Juliana – wona běše žiwa w prěnjej połojcy 13. lětstotka w dźensnišej Belgiskej – měješe wizije, kotrež so často na sakrament wołtarja poćahowachu. Na zakładźe toho je arcydiakon města Lütticha Jacques Pantaléon w swojim zamołwitym dźělu diecezy zawjedł swjedźeń k česći sakramenta wołtarja. Pantaléon je jako bamž tutón swjedźeń lěta 1264 postajił jako powšitkowny cyrkwinski swjaty dźeń, a tohodla jón katolikojo dźensa hišće wosebje swjeća.

Młodostni a šćěpjenje

póndźela, 31. meje 2021 spisane wot:

Přećiwo koronje šćěpić dać je tema, kotraž­ tuchwilu ludźi po cyłym swěće zaběra. A nimale kóždy ma k tomu swoje měnjenje. Što pak serbscy młodostni k šćěpjenju praja? Bychu so woni šćěpić dali? Za tym je so Hana Šmitec někotrych z nich prašała.

Melinda Cyžec z Chrósćic: Měnju, zo dyrbi kóždy sam rozsudźić, hač so šćěpić da abo nic. Njemóžu cyle wěsće rjec, hač sym za to abo přećiwo tomu. Njebych pak chcyła, zo smy winowaći so šćěpić dać. Wšako tuchwilu hišće njewěmy, hač změje šćěpjenje na přikład za dźesać lět někajke sćěhi na strowotu čłowjeka. Tež hdyž bych móžnosć měła so šćěpić dać, njebych to chcyła. Přetož sym hižo ko­ronu měła a mam antićělesa. Chcu rady­ hišće dočakać a najprjedy wědźeć, kak so tónle srědk na ćěło a čuwowy system­ wuskutkuje.

Zapósłane (28.05.21)

pjatk, 28. meje 2021 spisane wot:

Bjarnat Cyž z Noweje Jaseńcy wupraja so k „zapósłanemu“ Měrćina Krawca, wozjewjenemu w SN 18. meje:

Knjez Krawc reaguje na přinošk Marje Michałkoweje z 11. meje w SN a wumjetuje jej za-nós-wodźenje čitarjow w na­ležnosći zastupnistwa zajimow Serbow w formje towarstwa. Wón nawjazuje na diskusiju w lětomaj 2010/2011 a wumjetuje zastupjerjam krajneju knježerstwow Sakskeje a Braniborskeje kaž tež zwjaz­kowemu knježerstwu, zo su rozsud wo formje zastupnistwa zajimow Serbow „jeničce gremijam Domowiny přewostajili a zo su jeje posudk jako rozsud akceptowali“, a mjenuje to „kardinalny zmylk“. Wšako je Domowina w tej naležnosći „zajata“.

Čitajo tele zwěsćenje a dalše wuwjedźenja k modelej zjawnoprawniskeje korporacije so prašam, z kajkeho kraja knjez Krawc poprawom přińdźe? Wón je přewrótowy čas a wospjetnu diskusiju k temje prawdźepodobnje zaspał, ignorujo fakty a zakonje, kotrež tež za njeho w Němskej płaća.

Předsyda Domowiny Dawid Statnik wupraja w diskusiji swoje mysle aktualnu debatu wo Serbskim sejmje nastupajo

Z wosobinskim stejišćom sym jako předsyda Domowiny na čitarski list dr. Měrćina Wałdy w Serbskich Nowinach 12. meje reagował. Wałda běše mi w swojim nastawku „Kak sej Serbja swoje połoženje rjane barbja“, wozjewjenym w SN 5. meje wumjetował: „Předsyda Domowiny je wjackróć wo­spjetował, a podobnje bu wón tež w tydźeniku Die Zeit citowany: ,Dass unsere Sprache ausstirbt, ist Fakt.‘“ W swojim znapřećiwjenju ze 7. meje na to skedźbnich, zo sym so za tónle zmylk jako nowy młody předsyda w interviewje z Die Zeit, wozjewjenym 25. awgusta 2011, zjawnje zamołwił a zo njejsym wuprajenje ženje wospjetował. Na to reaguje Wałda mjez druhim z nowymaj twjerdźenjomaj: Tak móhła wosoba, „kotraž nochce mjenowana być“, a móhło „njeoficialne zetkanje předsydy Domowiny z prof. Klawsom Thielmannom a ze mnu w Chasowje“ pozdatnje dopokazać, zo tola něšto na tym je, štož je Wałda w swojim nastawku twjerdźił.

słowo lěta 2020

nawěšk