Zapósłane (11.09.26)
Jan Wjenk z Wotrowa je nam přispomnjenja nastupajo serbsku swobodnu šulu připósłał:
Najbóle zajimowachu mje w najnowšim wusyłanja „Wuhladka“ mysle wo załoženju serbskeje swobodneje šule, kotraž nam přisteji, a zwólniwosć někotrych přeswědčenych Serbow, ju do skutka stajić. Negatiwne wuprajenje předsydy Domowiny Dawida Statnika, zo móže to dalšim šulam škodźeć, bě njezmysł a hańba. Njeby-li spisowaćel Křesćan Krawc składnostnje 25 lět Chróšćan zběžka Reginu Šołćinu chwalił, dokelž je so zjawnje a sprawnje za byće a traće Serbow a za zdźerženje Chróšćan šule zasadźowała, bychu najskerje dale drěmali a čakali, zo so něšto změni, abo tež nic. To ani někotrym derje płaćenym njenapadnje, kotřiž móža z woknom won hladać, kelko dźěći do Kamjenca, Halštrowa a Biskopic do šule jězdźi – wone su Serbam a nabožinje zhubjene.
Zapósłane (02.09.26)
Čitarka Serbskich Nowin Regina Šołćina z Konjec je nam slědowace mysle podała:
Serbski rozhłós je zašłu njedźelu wo kulturnym žiwjenju wšelakoreho razu w Konjecach rozprawjał, njeje pak nažel našu lajsku dźiwadłowu skupinu Šunow-Konjecy naspomnił. Bych to rady tu nachwatać chcyła.
Ze zaměrom, dźiwadłowu skupinu załožić, smy so prěni raz 13. nowembra 1991 w Konječanskej burskej stwě zetkali. Skupina – tehdy pod nawodom a organizatorom Alojsom Langu – je wot tutoho dnja bjez kóždeje přestawki pilna. Wuměłska nawodnica, njezapomnita Hanka Mikanowa, naša tak mjenowana prěnja lubosć, nawjedowaše dźiwadłowu skupinu 13 lět! Přez nju smy dźeń a bóle kuzło dźiwadźelenja zeznali a dodnili. Smy w tutych lětach woprawdźe ze studnje zboža čerpali. Tekst wuknyć je ta jedna stronka, barbu a žiwjenje do hry přinjesć, za to pak je wuměłska dokonjanosć trěbna.
Zapósłane (01.09.26)
W zwisku z přinoškom „Nowa kalkulacija wobzamknjena“, kotryž su Serbske Nowiny dnja 15. julija wozjewili, skedźbnja radźićel w gmejnje Ralbicy-Róžant Křesćan Gruhn na njedospołne informacije Zaměroweho zwjazka za wodu a wopłóčki Łužica (WAZV):
Zapósłane (28.08.26)
W zwisku z rozmołwu „Zhromadnje za gmejnu“, kotruž su Serbske Nowiny zawčerawšim wozjewili, je bywši Njebjelčanski wjesnjanosta André Bulank z Miłoćic slědowace dodawki a wosobinske mysle podał:
We wólbach gmejnskeje rady w lěće 2024 su Njebjelčenjo aktualneho kandidata Thomasa Klara přez stronsku lisćinu do gmejnskeje rady wolili. Bjezposrědnje po spřisahanju zapoda wón próstwu, swoje čestnohamtske skutkowanje skónčić – na zakładźe dźesaćlětneje přisłušnosće w gmejnskej radźe (§ 18 SächsGemO).
Gmejnska rada je próstwje na zakładźe toho wotpowědowała. Po mojim wědźenju wón hinaše wopodstatnjenje (kaž w artiklu naspomnjene) napřećo gmejnskej radźe ženje zwuraznił njebě.
Zapósłane (21.08.26)
Měrko Šołta z Budyšina: Zaměrnje njewobkedźbowany, njetematizowany podawk?!
W nocy wot 23. na 24. awgusta 1939 podpisataj wonkownaj ministraj Molotow (Sowjetski Zwjazk) a Ribbentrop (Wulkoněmski Reich) zrěčenje, zawjazujo so na wzajomnu neutralitu. W přidatnym, tajnym protokolu rozdźěla sej mjez druhim Baltikum a Pólsku – docyła wuchodnu Europu – na rusku a němsku sferu. 1. septembra 1939 nadpadny Němski Reich Pólsku, a 17. septembra dopjelni Sowjetski Zwjazk swój dźěl rubježneho dojednanja, přiswojejo sej mjeztym na wuchodźe nimale nješkitany kraj so Němcam wobaraceje Pólskeje republiki. Dźesać dnjow pozdźišo kapituluje Pólska, a dźeń po tym, 28. septembra, podpisataj okupantaj Němsko-Sowjetske „přećelske a hranične zrěčenje“.
Statnik zwěsća spad rěčneho stawa
Na sćelaku Deutschlandfunk wusyłachu předwčerawšim přinošk ze serbskej temu. Přinošk připowědźujo pokaza moderator wusyłanja campus & karriere Tobias Schlemper na to, zo je serbšćina po zastopnjowanju UNESCO wohrožena rěč. W přinošku krajneho korespondenta za Braniborsku Christopha Richtera njerozeznawaja mjez delnjo- a hornjoserbšćinu. Tuž z njeho tež njewuchadźa, zo wobsteji nastupajo wohroženje rěče rozdźěl mjez serbšćinomaj; delnjoserbšćina je po měritkach UNESCO „chutnje wohrožena“, hornjoserbšćina „wohrožena“. W přinošku pak dźe skerje wo to pokazać, na kotre wašnje so akterojo w Delnjej Łužicy wo to prócuja, delnjoserbšćinu wozrodźować. Moderator zaměstnja region podłu pólsko-němskeje mjezy, hdźež dwurěčne tafle dróhow nadeńdźe, popisane w serbskej a němskej rěči. Praji so, zo je kóždy dźesaty wobydler Łužicy Serb a z tym přisłušnik připóznateje mjeńšiny w Němskej. Na to je słyšeć bórbolenje wobdźělnikow delnjoserbšćinu posrědkowaceho projekta Zorja. Po tym so rěč hižo njejewi. Wučer Gregor Wieczorek rozłoži zmysł Zorje.
Zapósłane (13.08.26)
Čitarka Regina Šołćina z Konjec dopomina so na protesty přećiwo wudobywanju kaolina w Róžeńće w lěće 2014:
Tak dołho kaž mi mój měrkuš to hišće dowoli, jimam so słowa a zdobom so mam po „přikazu“ njeboh Bena Budarja „Pisaj, dołhož móžeš!“
W februaru 2014 stejachmy něhdźe 400 wěriwych ze wšěch serbskich wosadow na parkowanišću před putniskej cyrkwju w Róžeńće a protestowachmy přećiwo hrožacemu točenju za kaolinom mjez Smjerdźacej a Róžantom, kotrež wěsta firma z Frechena planowaše. Dožiwichmy na tutym dnju protestne komentary přez mikro, transparenty a zhromadne modlenje róžowca w serbskej a němskej rěči. Po zhromadźiznje podachmy so wšitcy do cyrkwje, mać Božu prošo wo zastupnistwo, kaž dołho „ći tamni“ za zawrjenymi durjemi jednachu.
Zapósłane (11.08.26)
Čitar Jan Nuk z Radworja je redakciji slědowacy přinošk zapodał:
Jako w SN dnja 6. awgusta nastawk „We Wětrowje na přeco kónc“ čitach, bu mi struchło wokoło wutroby. Wšako su w tutym zawodźe tež mnozy Serbja z wjeskow blisko Wětrowa swój wšědny chlěb zasłužili. Z mojeje Koslowskeje swójby smy tam we wšelakich časach pjećo na dźěło jězdźili. Mój nan dźěłaše w šěsćdźesatych lětach zašłeho lětstotka w třoch změnach při koksowych kachlach. Tehdy trěbny płun wšak su sami zhotowjeli. Za płunom w drasće mojeho nana smjerdźeše cyły dom. Hakle 1972 su Wětrowska šamotownja k płunowej syći z płunom ze Sowjetskeho zwjazka přizamknyli.
W lěće 1964 su pódla stareje šamotownje dospołnje nowy zawod natwarili.
Zapósłane (07.08.26)
Čitarka Serbskich Nowin Hańžka Winterowa z Budyšina je nam slědowacy dopis sposrědkowała:
Mějach wostudłe domjace dźěło wudokonjeć a tak chcych sej čas z cejdejku porjeńšić. Wućahnych sej słuchoknihu „Dopomnjenja na młode lěta“ wot Jurja Kocha. A hižo za krótki čas mje čitanje awtora tak putaše, zo wšitko stejo a ležo wostajich. Lóštne a druhdy mjenje zwjeselace dožiwjenja we wuběrnej serbšćinje a ze šćipatym humorom mje hnujachu. Jako dźěše wo słódke buchtle we Warnoćicach, dyrbjach na słódne droždźowe plincy na Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli w Małym Wjelkowje myslić. Hižo wotranja je cyła šula za nimi wonjała. Runje na tajkim dnju je mje knjez Kluk w hodźinje matematiki k tafli kazał. Hladach na nadawk kaž woł na nowe wrota. Ničo njezamóch wuličić, mějach jenož plincy we hłowje. Zludany mi zaso do ławki kazaše.
Chróšćan zběžk: Šulerjo so dopominaja
Kak su potrjecheni šulerjo Chróšćan zběžk před 25 lětami dožiwili? Jakub Brězan, Marija-Madlena Hencyna, Stefanie Maternowa a Fabian Pöpel, tehdy šulerjo 5. lětnika, zhladuja wróćo a powědaja wo tutym času. Hižo w předpolu nimale měsac trajaceho zjawneho rozestajenja běchu so młodostni z Chrósćic a wokoliny za zachowanje šule angažowali.
Najprjedy šulu porjeńšili
„Smy šulu rjedźili, wobarbili a zrumowali, zo bychmy na jeje hódnotu a wuznam za šulerjow pokazali“, tak Jakub Brězan. Projekt su regionalne firmy jako sponsorojo podpěrowali. „Jónu přijědźe taksijowy šofer z Drježdźan a chwaleše našu prócu. Zo by naše předewzaće podpěrał, da nam něhdźe 50 hriwnow“, so něhdyši šuler dopomina.
