Na wěsty čas smy „domojnicy“. Wuknjemy serbsce we Wulkich Zdźarach. We wobłuku projekta DOMOJ Syće za serbsku rěč a regionalnu identitu (Zari) smy mała skupina z jědnaće wobdźělnikami. Snano so prašeće: Čehodla wuknjeće serbšćinu? Kóždy z nas ma hinašu přičinu. W běhu časa nas wšitkich zeznaješ.
Wulke Zdźary. Kak wuknjemy serbsce? – Poprawom kaž dźěći. Hrajemy, spěwamy, rejujemy, sportujemy, dóstanjemy wopyt abo sej wulećimy. Naš prěni wulět wjedźeše nas do Slepoho. Pascal Nowak, nawoda Serbskeho kulturneho centruma a sam wobdźělnik projekta DOMOJ, nam wjele zajimawosćow powědaše. Pozdźišo wobhladachmy sej z Jadwigu Malinkowej tamnišu cyrkej. Na Njepilic statoku zetkachmy delnjoserbsku skupinu projekta „Zorja“ a wotkrychmy sej brunicowu jamu z bagrom. Cyły dźeń smy serbowali. Haj, hišće so kopolimy. Ale to budźe.
Mamy wulkotnych wučerjow. Tež rěčna motiwatorka Raphaela Wićazowa je nas hižo wopytała. Wona je recept za zelowe wafle sobu přinjesła. Zhromadnje rěčachmy wo suchich a włóžnych přidawkach, měšachmy krok po kroku ćěsto a napječechmy złotobrune wafle.
Kultusowy minister Sakskeje Conrad Clemens (CDU) je na parlamentariske naprašowanje nastupajo přichodny 1. lětnik Radworskeje šule wotmołwił. Zapósłanča Franziska Schubert (Zeleni) bě pjeć prašenjow zapodała.
Radwor/Drježdźany (SN/mb). Nastork za iniciatiwu hornjołužiskeje předsydki frakcije Zelenych w Sakskim krajnym sejmje bě rozsud Krajneho zarjada za šulu a kubłanje (LaSuB), na Radworskej serbskej zakładnej šule w šulskim lěće 2026/27 w 1. lětniku jenož jednu rjadownju wutworić. To woznamjenja, zo nimatej dwě třećinje šulerjow dosahace rěčne znajomosće za běžnu serbsku komunikaciju, kaž Franziska Schubert w předsłowje swojeho małeho naprašowanja zwěsći (dokument a wotmołwa stej na internetnej stronje archiwa „edas“ Sakskeho krajneho sejma 8. wólbneje doby pod čisłom 7187 přistupnej). Zdobom bě po dotalnych informacijach dwělomne, zo přichodna rjadowniska wučerka serbšćinu dosć derje wobknježi.
Póndźelu započnu so w Sakskej lěćne prózdniny a z tym za mnohich dowolowy čas. To pěstowarnje kóžde lěto znowa wužaduje, wšako ma so dowolowe planowanje swójbow a kubłarjow wothłosować. Kak dołho smědźa sakske pěstowarnje w tutym času zawrjene wostać, njeje zakonsce rjadowane. Zawrjenski čas dnjowe přebywanišća zhromadnje z nošerjom a staršiskej radu po potrjebje postaja.
Budyšin (cd/SN). Rjadowanje prózdninskeho časa serbskich pěstowarnjow w nošerstwje Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka (CSB) a Serbskeho šulskeho towarstwa (SŠT) wariěruje. „Wšitke kubłanišća SŠT w Hornjej a Delnjej Łužicy wostanu dwaj tydźenjej zawrjene, zo bychmy přistajenym tři tydźenje zwisowacy dowol přizwolić móhli“, předsydka SŠT Katharina Jurkowa zdźěli. Přiwšěm maja starši móžnosć, swoje dźěći do druhich pěstowarnjow nošerja dowjezć. Tak přebywachu chowancy z Chrósćic minjene lěta w Ralbicach, Ralbičanscy nawopak w Chrósćicach.
Budyšin (LuNo/SN). „Je wulka česć, zo směm jowle čěsce rěčeć,“ praji wčera na započatku swojeho wopyta na Budyskim Serbskim gymnaziju čěski wulkopósłanc w Němskej Jiří Čistecký, jako jemu šulerka na serbske wašnje chlěb ze selu poskići. Na wizitu bě jeho zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Marko Šiman (CDU) přeprosył a jemu tež pokiw dał, zo měło so mjez murjemi tutoho kubłanišća słowjansce rěčeć.
„Je to rjana šula“, zwěsći wočiwidnje spokojny Čistecký w awli gymnazija. Najprjedy šulerka na dudach zahudźi, potom direktor gymnazija Renè Wjacławk wuwzaćneho hosća witaše, při čimž tradiciju partnerstwa Serbow z Čechami a z gymnazijom we Warnoćicach naspomni. Wučerka Jana Štillerová předstaji šulske projekty rěčneje wuměny mjez serbšćinu, čěšćinu a němčinu. „Jako sym před 22 lětami čěšćinu wuwučować započała, mějach w skupinach jenož wosom dźěći, dźensa mamy dwě rjadowni.“
Budyšin (SN). Nowy koncept za dźěćace dnjowe přebywanišća w Budyšinje skrući spěchowanje a runoprawosć šansow za wšitke dźěći. Tole wuchadźa z namjeta za wobzamknjenje, kotryž je město Budyšin w interdisciplinarnej dźěłowej skupinje nadźěłało. Zaměr je, pedagogisku kwalitu dale sylnić a zdobom sprawny kaž tež transparentny zakład za wuhotowanje z personalom we wšitkich pěstowarnjach stworić, kiž su w nošerstwje města. Namjet koncentruje so spočatnje na wuhotowanje zarjadnišćow. Dale maja so w dialogu ze swobodnymi nošerjemi nošne rozrisanja wuwić, zo by wašnje spěchowanja w přichodźe w cyłym měsće přirunujomne było. Wotpowědne rozmołwy buchu hižo zahajene a dźensa pokročuja.
Za 49 maturantkow a maturantow je šulski čas nětko doskónčnje nimo. Jim přepodachu zašłu sobotu w Chrósćicach maturitne wuswjećenja. Zhromadnje z mnohimi hosćimi su tole hač do ranja woswjećili.
Chrósćicy (SN/MG). Dalši lětnik Serbskeho gymnazija Budyšin (SGB) je zašłu sobotu swój šulski čas oficialnje zakónčił. Šulski nawoda René Wjacławk witaše na maturitnu swjatočnosć 49 absolwentki a absolwentow kaž tež jich swójbnych a přećelow do Chróšćanskeje wjacezaměroweje hale Jednota. Swjatk wobrubištej chór 1. serbskeje kulturneje brigady pod nawodom Judit Kubicec a šulska band pod nawodom Conny Wolf.
Wot januara 2001 Rěčny centrum WITAJ (RCW) w Delnjej Łužicy skutkuje. Z dnjom za serbskich pedagogow a serbske pedagogowki je Choćebuski wotrjad RCW jubilej minjeny štwórtk woswjećił a na swjedźenske zarjadowanje do klubownje Serbskeho internata přeprosył.
Choćebuz (NC/KP). Serbska publicistka a basnica Mina Witkojc narodźi so 28. meje před 133 lětami. To běše składnosć za wosebity koncert w Choćebuskim Serbskim muzeju. Serbsko-pólske duwo Walburga Wałdźic a Izabela Kałduńska je hudźbnu hommage na dworje muzeja wuhotował. Serbska spěwarka a pólska wiolinistka stej swój delnjoserbskej basnicy wěnowany album „Za Minu“ něhdźe 20 wopytowarjam předstajiłoj. „Smój za dźewjeć basnjow z pjera Miny Witkojc w našej hudźbnej rěči nowe zynki nadešłoj“, Wałdźic publikumej powědaše. Hudźbnicy stej přitomnych poetisce a hudźbnje na pućowanje po tworjenju błótowskeje basnicy přeprosyłoj. Mjez basnjemi, kotrež běštej hudźbnicy rěč awtorki začuwajo zhudźbniłoj, běchu „Próstwa k poeziji“, „Mejska nóc“, „Požadanje“ a „Widźach rěčku slěbornu“.