Lipa

rjane mokre pisane lisćo mokre pisane lisćo

pisane lisćo

lisćo

Luis Hoge, šula Worklecy

Wětřik mje honi,

ptački fifola,

zwony klóštra zwonja,

ćišinu tu čuju ja.

Woda w rěce pluskota,

Bože słónco zeschadźa.

Zela wonjeja w zahrodce,

zbožo začuwam w přirodźe.

Syman Jan Klemenc, šula Ralbicy

Sedźu tu na zahrodźe

widźu tu wjele přirody.

W přirodźe to změruje

a powětr tu čisty je.

Słyšu tu w přirodźe

te ptački fifolić, haj wjesele.

Tak so ja tež wjeselu

nad tej rjanej přirodu.

Beno Bobka, šula Worklecy

Pytaja wučerjow za hudźbu

wutora, 22. oktobera 2019 spisane wot:

Poskitki Budyskeje hudźbneje šule z wotnožku w Kamjencu požadane

Budyšin (SN/mwe/MiR). Najsławniše wubědźowanja za šulerjow hudźbnych šulow po cyłej Němskej je kóždolětne wubědźowanje „Młodźina hudźi“. Wot lěta­ 1964 je hižo přewjeduja. „Za wučerjow a wukonowych šulerjow našeje hudźbneje šule su přihoty a wobdźělenje wažna etapa we wobłuku šulskeho lěta a wukubłanja“, wuswětla nawodnica Budyskeje hudźbneje šule Charlotte Garnys. „Wšako steji nimo mysle, spěchować młodych hudźbnikow, tež postajowanje wuměłskeje hódnoty kubłanišća.“

Wot lěta 1992 bě na regionalnych wubě­dźowanjach kóžde lěto 35 do 55 šule­rjow a šulerkow z Budyšina, lětsa 54 šule­rjow. 22 z nich wobdźěli so na sakskim wurisanju. Jurorojo mějachu gita­rowy kwartet a duwo z pianistom a hudźbnikom na blachowym instrumenće za hódnej, zastupować Budyske kubłanišćo a tak tež Saksku na cyłoněmskim wurisanju. „Z wulkim wjeselom smy dožiwili, zo dobychu woni w kruhu najlěpšich hudźbnych šulerjow na zwjazkowej runinje jedne druhe a jedne třeće myto.“

Jeho duch přeco hišće traje

štwórtk, 17. oktobera 2019 spisane wot:

Što drje bě Jakub Bart-Ćišinski swój čas po Lipju w ródnej wsy w Pančicach-Kukowje ducy začuwał a zasłyšał? Z tym prašenjom su so šulerjo 9. a 10. lětnika wyšich šulow z Worklec, Ralbic, Kulowa, Radworja, Budyšina, Slepoho a Kulowa kónc septembra zaběrali. Projekt Domowinskeje župy „Michał Hórnik“ běše wužadanje wobdźělnikam a přihotowacym.

Pančicy-Kukow. Ćišinu ze swojimi zmy­słami začuwać – móžemy to dźensniši dźeń scyła hišće? Šulerjo ze serbskich a serbšćinu wuwučowacych šulow na projektowych dnjach za wyše šule su dopokazali, zo njeje pytanje za potajnosćemi wobswěta na zajimje zhubiło. Zakład za wobsahowe dźěło bě temowy zešiwk „Jakub Bart-Ćišinski – Lećće z časom!“.

Bjezdwěla běchu wukony wobdźělenych šulerjow wšelakore. Skupiny tych, kotřiž serbšćinu wot doma njemóža, smy na ekskursiji w stopach Jakuba Barta Ćišinskeho­ w Pančicach Kukowje doži­wili. Šulerjo z Kulowa a Slepoho běchu wot swojich wučerjow derje na ekskursiju přihotowani.

Mjez 895 zarjadnišćemi je jedne serbske

srjeda, 16. oktobera 2019 spisane wot:

Delnjoserbska rěčna šula w swětle jubilejow 175 lět ludowa uniwersita a sto lět zakonskeho rjadowanja za Němsku

Lětsa spominaše Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu kónc swojeho nalětnjeho tydźenskeho kursa delnjoserbšćiny ze swjedźenskim zarjadowanjom na wotewrjenje delnjoserbskeje ludoweje wysokeje šule 20. žnjenca 1954.

Zapřijeće „Volkshochschule“ (VHS) je po hornjoserbskim słowniku ludowa uniwersita. Znajemy 1949 w Chrósće załoženu Serbsku ludowu uniwersitu a z lěta 1951 pospyt załožić delnjoserbsku ludowu uniwersitu. Delnjoserbske słowniki wužiwaja wopřijeće ludowa wysoka šula. Prěnje kubłanišća za dorosćenych pak nastachu wo wjele prjedy.

Danska mysl

Stoćiny ludowych uniwersitow su němske, ale česć přisteji Danam ze staršim jubilejom: Woni wunamakachu tajke kubłanišća za dorosćenych před 175 lětami. Pohladnjemy na tamny započatk. W lěće 1844 załožena Heim-Volkshochschule bu zarjadowana za wjesny lud a bě wužitna naprawa w času hišće njerjadowaneho šulstwa. Předewzaće je wuspěšne: Hižo 1867 maja tajke kubłanišća za dorosćenych po cyłym kraju.

Frankfurt nad Wódru/Słubice. Na uniwersitach w Braniborskej, kotrež su wot Berlina zdalene, so dźeń a mjenje studentow zapisuje.

Ličba studentow je z 2 100 na Wysokej šuli za naslědne wuwiće w Eberswaldźe (bywša lěsnistwowa akademija) hižo někotre lěta znajmjeńša konstantna, jeje rěčnica Annika Bischof njedawno na zahajenju zymskeho semestra 2019/ 2020 wozjewi. Porno tomu dyrbješe Europa-uniwersita Viadrina w Frankfurće nad Wódru prěni raz dramatiski spad ličby studowacych zwěsćić. Tak zapisa so za prěni fachowy semester 1 285 studowacych, 180 mjenje hač loni. To pak njeje hišće wšo: Běše-li ličba wšitkich studowacych před dwanaće měsacami hišće 6 461, je wona aktualnje na 5 883 wote­běrała, kaž je prezidentka Viadriny prof. Julia von Blumenthal minjeny štwórtk ze samsneje přičiny informowała.

Ličba studentow konstantna

wutora, 15. oktobera 2019 spisane wot:

Na uniwersitach a wysokich šulach je zymski semester zaběžał

Drježdźany/Lipsk (SN/bn). Zymski semester na sakskich kaž tež braniborskich uniwersitach resp. wysokich šulach je zaběžał. W Drježdźanach, Lipsku a Choćebuzu su nowi studenća zazběh minjeny pjatk ze swjatočnymaj zarjadowanjomaj woswjećili.

Na Lipšćanskej uniwersiće bu do­hro­mady něhdźe 7 000 zajimcow prěni raz imatrikulowanych, štož wotpowěduje ličbje minjenych lět. Wjetšina nowačkow pochadźa z tak mjenowanych nowych zwjazkowych krajow, podźěl wukrajnikow wučinja nimale pjećinu.

Dalekubłanje za serbske kubłarki

wutora, 15. oktobera 2019 spisane wot:

„Rěč ćěła a wuraz rěče při serbskorěčnym kubłanju“ bě tema dalekubłanja, na kotrež bě Rěčny centrum WITAJ 9. oktobra 2019 serbske kubłarki přeprosył. Referentka bě Anna Taraszkiewicz, klankodźiwadźelnica Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła w Budyšinje. Wona bě spřihotowała sep praktiskich zwučowanjow, kotrychž zaměr bě, sej skutkownosć a móžnosće nonwerbalneje rěče wuwědomić. Dźěćom, kotrež sej w pěstowarni serbšćinu přiswojeja, su pomocne srědki kaž wědomje nałožowana gestika a mimika a adekwatnje k wuprajenjam zasadźeny charakter hłosa njeparujomne zepěry při zrozumjenju serbsce rěčaceje kubłarki.

Wobdźělnicy dalekubłanja, kotrež běchu z wosom kubłanišćow do Budyšina dojěli, njezwučowachu so jenož w gestiskim předstajenju předpodatych wobsahow, ale runje tak tež w „čitanju“ nonwerbalnych wuprajenjow. Jadwiga Kaulfürstowa

Ralbičanscy šulerjo w Słowakskej

pjatk, 11. oktobera 2019 spisane wot:
Skupina dźesać šulerjow Serbskeje wyšeje šule Ralbicy přebywa tuchwilu we wobłuku třidźělneho projekta Erasmus plus w słowakskim měsće Zvolen. Tam přewjedu wone zhromadnje ze šulerjemi ze susodneje Čěskeje kaž tež Słowakskeje wšelake eksperimenty. Tema jich slědźenja je woda. Tak sej spřistupnjeja, hač móže čłowjek wodu w přirodźe najwšelakorišo wužiwa. Wobdźělnicy projekta su mjez druhim wopytali žórło rěki Hron, wapnowu prózdnjeńcu a słowaksku stolicu Bratislavu, hdźež su so nadrobnišo z rěku Dunaj zaběrali. Po zhromadnym zakónčenju projektoweho tydźenja wróća so woni jutře zaso do domizny. Klětu w meji wotměje so třeći a posledni dźěl projekta w Ralbicach. Foto: Julija Serbinec

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Serbski komponist, hudźbnik a spěwar Měrćin Weclich je minjenu sobotu a njedźelu w Budyskim Kamjentnym domje přewšo wuspěšnje koncertował. Přeprosył bě sej za to mnohimi hosći kaž tež młodych talentow, kotřiž z nim zhromadnje na jewišću publikum zaho
  • Měrćin Weclich a Serbski młodźinski oktet - Martin Wetzlich und das Sorbische Jugendoktett
  • Měrćin Weclich a dźěćaca spěwna skupina Šumlabrum - Martin Wetzlich und die sorbischer Kindergesangsgruppe Schumlabrumm
  • Šumlabrum - Schumlabrumm
  • Šumlabrum - Schumlabrumm
  • Měrćin Weclich a młody hudźbnik Chrystof Mikławšk (wotprawa) – Martin Wetzlich und Christoph Mikwauschk (von rechts)
  • Jamila Hórnikec - Jamila Hornig
  • Matteo Hórnik - Matteo Hornig
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudwor – Tänzerinnen und Tänzer des Sorbischen Folkloreensembles Wudwor
  • Live-hudźba je najlěpša - Live-Musik ist die allerbeste
  • Walentin Bjedrich při pianje - Valentin Bedrich am Piano
  • Kapała pod nawodom Malty Rogackeho (2. wotprawa) je live hudźiła - Malte Rogacki (2. von rechts) und Band spielten live
  • Měrćin Weclich a Měrko Brankačk (wotlěwa) – Martin Wetzlich und Mirko Brankatschk (von links)
  • Poradźenej kocnertaj - Zwei wirklich gelungene Konzerte

nowostki LND