Erasmusowy program w Mělníku

pjatk, 17. meje 2019 spisane wot:
Skupina šulerjow Ralbičanskeje wyšeje šule přebywa we wobłuku spěchowanskeho programa Europskeje unije Erasmus hač do jutřišeho w čěskim Mělníku. Dźesać holcow a hólcow 6., 7. a 8. lětnika zaběraše so cyły tydźeń we wuměnje z čěskimi šulerjemi a ze šulerjemi srjedźosłowakskeho Zvolena ze wšelakimi eksperimentami wokoło­ temy woda. Powučne, zajimawe a wočerstwjace běchu ekskursije do wodoweje a jadroweje milinarnje runje tak kaž rafting při „aprylskim wjedrje“ po Wołtawje wot Noveho Broda do Českeho Krumlova. W oktobrje přewjedu druhi dźěl projekta w Zvolenje a klětu dalši w Ralbicach. Foto: Julija Serbinec

Budyski Serbski muzej chce z wosebitej wustajeńcu na dźeń wotewrjeneho muze­ja wabić. Za to su muzejownicy hłuboko w archiwach ryli a dotal nje­widźane wosebitostki wupytali.

Budyšin (SN/MiR). Zapřijaty do Mjezy­narodneho dnja muzejow budźe z poskitkom na jedyn dźeń tež Budyski Serbski muzej. Zastup do zarjadnišćow za poskitk, wotměwacy so po cyłym swěće, je darmotny. „Smy sej za njedźelu, 19. meje, wupytali twórby Budyskich serbskich gymnaziastow“, praji zamołwita za po­srědkowanje kultury a zjawnostne dźěło w muzeju Mónika Ošikowa. „Wjetšinu dźěłow běchmy hižo před dlěšim časom za naš archiw nakupili, dalše su hakle njedawno nastali, a muzej dósta je jako požčonki. Pokazali pak je dotal njejsmy.“

Michaela Koschak je připowědźerka wjedra za telewiziju MDR. Na přeprošenje Friedricha Ebertoweje załožby debatowaše wona njedawno w Budyskim Dźiwadle na hrodźe z wulce zajimowanym publikumom.

Budyšin (CS/SN). W srjedźišću diskusije steješe prašenje, z kotreje přičiny měli nětko aktiwity wuwiwać, zo bychmy woćoplenju zemje zadźěwali. Kaž Michaela Koschak rjekny, stej klima a wjedro chaotiski system, a njeje móžno rjec, kak so wonej přichodne 30 do 40 lět dale wuwijetej. Fakt je, zo temperatury wobstajnje stupaja, specielnje w zašłych 40 lětach. Klima drje je so přeco hižo měnjała, wot lěta 1880 pak, potajkim wot časa industrializacije, stawa so to ekstremnje spěšnje. Klimowa změna ma pozitiwne efekty, negatiwne pak přewažuja. Moderatorka mjenowaše najwažniše faktory wobwliwowanja změny klimy. „Su to rozrost wobydlerstwa, wužiwanje fosilnych tepiwow a zničenje tropowych lěsow. Połojca wobydlerstwa swěta rajs zakładnje za zežiwjenje wužiwa, štož sylny wustork metana wuskutkuje.“

Žiwy a wupjelnjeny skutkuje wobraz Neje. Jeje z běrnjacymi kołkami ćišćane figury „rejuja“ balet. Wone pokazuja spagat, móst, salto a wobwjert. Dalši rejwar elegantnje nohu dowysoka wupřestrěwa. „Wšo so hiba“, hori so jědnaćelětna z rjadownje 4a Wulkoždźarowskeje zakładneje šule „Při Hórnikečanskim jězoru“. Ze sobušulerjemi wěnuje so wona we wuměłskej wučbje temje „Njejsmy žane pohibowe wobuzy“. Wuběr wobrazow słuša k šulerskej galeriji, kotraž je wot minjeneho pjatka we Łazowskim Domje Zejlerja a Smolerja widźeć. Třeći raz zakładna šula tam wustaja. Wona ze Spěchowanskim towarstwom Dom Zejlerja a Smolerja Łaz wusko hromadźe dźěła.

Čołowe znamki su trěbne

wutora, 07. meje 2019 spisane wot:

Budyske wyše zarjadniske sudnistwo (OVG) ma čołowe znamki na wuswědčenjach w Sakskej za woprawnjene. Diskusija­ wo tym, hač su wone wu­nošne, pak dale traje.

Drježdźany/Budyšin (SN/MiR). Wčerawši wusud sudnistwa wuchadźa ze skóržby šulerja 9. lětnika z Drježdźan, kiž chcyše wuswědčenje bjez čołowych znamkow měć, zo móhł so za wukubłanje požadać. Drježdźanske zarjadniske sudnistwo bě na dobro šulerja sudźiło. Sakski krajny zarjad za šulu a kubłanje pak so přećiwo tomu wupraji. OVG je nětko wotpowědnje pohórškej krajneho šulskeho zarjada rozsudźiło.

Z posměwkom widźeć

wutora, 07. meje 2019 spisane wot:
Njewěm, kak reagujeće, ručež waše dźěćo z wuswědčenjom domoj přińdźe. Hladaće hnydom na čołowe znamki abo skerje na te, kotrež swědča wo wukonach w jednotliwych předmjetach? Dopominam so na šulski čas teje dźensa mjeztym wokoło 30 lět stareje generacije, kotraž tehdy do šule chodźeše. To mějachu ći jedni starši čołowe znamki za trěbne, druzy scyła nic, dokelž prajachu, zo swoje dźěći dosć derje znaja. Pohlad na posudk zadźerženja, pilnosće, sobudźěła a porjadka wuwabi po­směwk jednych staršich, druzy dawachu swojim dźěćom pokiwy. Za hišće starše generacije, wosebje powójnsku, měješe mjenowany posudk wučerja wulki wu­znam. Wid na kajkosće, kotrež njehodźa so měrić, ale jeničce po wosobinskim widźe hódnoćić, bě wažny za wočiwidne wobstaće w towaršnosći. Wusud sudnistwa tuž dale woznamjenja: Čołowe znamki wotwisuja wot dobreho wobkedźbowanja wučerja. Milenka Rječcyna

Uniwersita Lipsk je minjenu sobotu na dźeń wotewrjenych duri přeprosyła. W Instituće za sorabistiku bě za přichodnych studentow sorabistiki składnosć, zeznać docentow kaž tež studentow a so wo studiju wobhonić.

Lipsk (LW/SN). Na campusu w nowym seminarskim twarjenju Lipšćanskeje uniwersity bě składnosć, so wo wšitkich fakultach uniwersity informować. Tak wužiwachu zajimcy přiležnosć, so nastupajo studij z fachowcami konsultować. Tež Institut za sorabistiku bě zastupjeny. Wědomostnaj sobudźěłaćerjej Till Wojto a Jelizawjeta Waltherowa předstajištaj zajimcam prezentaciju wo dźěławosći instituta a rozprawještaj wo studentskim žiwjenju w Lipsku kaž tež wo móžnosćach dźěła po studiju na polu sorabistiki. Sobudźěłaćerka instituta dr. Jana Šołćina rozłoži wopytowarjam we wosobinskich konsultacijach móžnosće studija, wosebje na polu wučerstwa. Tež dalekubłanje bě tema, kotruž je z potencielnymi studentami roz­jimała. Mjez zajimcami běchu šulerjo Choćebuskeho Delnjoserbskeho gymnazija kaž tohorunja wjacori zajimcy z Hornjeje Łužicy.

Dilemu skónčić

štwórtk, 02. meje 2019 spisane wot:
Sakske wukubłanske a wupruwowanske kanale přewjedu zhromadnje ze Sakskej centralu za politiske kubłanje w lěću po-dijowu diskusiju na temu wólby. Nimo Budyskeho su to stejnišća SAEK w Drježdźanach, Plauenje, Zhorjelcu, Riesy, Kamjenicy, Lipsku a Šwikawje. Jeničce w Budyšinje – 20. awgusta wotměje so diskusija w radnicy – maja so zajimcy na nju přizjewić. Za přičinu so prašeć njeje popra- wom hižo trjeba. Dowěra ke kulturje diskusije wo towaršnostnych prašenjach je mylena. Tomu njewotpomha tež pomjenowanje města jako „jutrowne“. Wuchadźišćo njedowěry drje njeje jeničce njedawne zarjadowanje w Marje-Marćinej cyrkwi. Do toho hižo bě so pokazało, zo maja sprjewine město a jeho wobydlerjo ćeže, sej słowje „demokratija“ a „toleranca“ wuwědomić, zdobom so mjezy čłowjeskeho dorozumjenja njedodźerža. To ma so skónčić. Připowědźena diskusija móže za to šansa być. Milenka Rječcyna

Nowa wersija

wutora, 30. apryla 2019 spisane wot:
Budyšin (SN/JaW). Nowa wersija prawopisneje kontrole za hornjoserbšćinu je přistupna. To zdźěli Budyski Serbski institut (SI). Kaž z medijoweje informacije wuchadźa je wona pod www.soblex.de přistupna. Zasadźomna je wona „za swobodne office-pakety kaž tež za aktualne wersije Microsoft Office. Nowa wersija kontrole wobsahuje nětko ně­hdźe 73 500 słowow“, zdźěli wědomostna sobudźěłaćerka SI dr. Theresa Jacobsowa. Zdobom je w njej z něhdźe 2,318 milionami wšelakich słownych formow wo tójšto wjac hač dotal. Dalša nowosć je, zo wobsahuje prawopisna kontrola tež awtomatiske dźělenje złóžkow. Projekt je Sakske statne ministerstwo za wědomosć a wuměłstwo we wobłuku programa „Serbšćina w nowych medijach“ spěchowało.

Serbskorěčny poskitk hrow ministerstwa

póndźela, 29. apryla 2019 spisane wot:

Budyšin (SN/MiR). Nětko je zaso počas, so předewšěm wonka hibać a zabawjeć. Za dźěći a młodostnych, kotřiž pytaja přeco zaso za nowymi idejemi za zaběru, předleži nětko zběrka hrow pod hesłom „Pój won – hraj sej ze mnu!“ w serbskej rěči. Sakske statne ministerstwo za socialne a škit přetrjebarjow je ju wudało a Rěčny centrum WITAJ (RCW) je dał material zeserbšćić. Krótke a jadriwe teksty přełožiła je Borbora Markowa. „Brošurka měri so na dźěći w pěstowarskej a zakładnošulskej starobje a na młodostnych“, rozłožuje wědomostna sobudźěłaćerka RCW Jadwiga Kaulfürstowa, „wužiwać pak hodźi so wona tež za swójby abo na zarjadowanjach, hdźež su mnohe dźěći zhromadźene. Hry hodźa so wosebje za zaběru pod hołym njebjom, někotre pak tež za zaběru nutřka.“

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND