Wučbny zešiwk

pjatk, 10. julija 2020 spisane wot:

Budyšin (SN). Za šulerjow 2. lětnika rěčne­je skupiny 2 je nowy zwučowan­ski zešiwk­ wušoł, kotryž koresponduje z wučbnicu Serbšćina 2. Wot Rěčneho centruma WITAJ a Domowiny w LND wudata brošurka wobsahuje zwučowanja a nadawki za skrućenje alfabeta, za trenowanje čitanskeho zrozumjenja, za rozšěrjenje słowoskłada kaž tež za wuwi­wanje techniki pisanja a přiswojenje metodow za předźěłanje tekstow. Na kóncu wjacorych lekcijow su kontrolne strony zatwarjene, kotrež hodźa so k zwěsćenju wukonoweho stawa, k samokontroli abo jako zjeće tematiki wužiwać. Zešiwk wopřijima nimo toho CD a je w Budyskej Smolerjec kniharni na předań.

Z wulkej wutrobu za dźěći

srjeda, 08. julija 2020 spisane wot:

Dyrbjał-li so něchtó we Wojerecach serbšćinu wuknjace dźěćo za najlubšej wučerku prašeć, da z wěstosću jedne mjeno słyši: „knjeni Kummerowa!“

Regina Kummerowa, kotraž nastupi w šulskim lěće 1975/1976 swoje prěnje wučerske městno na Koćinskej šuli, je mnohim dźěćom, kotrež su mjeztym zwjetša hižo dorosćeni, w pomjatku wostała. Wšako ma wulku wutrobu za dźěći, kotrež je stajnje z wjele lubosću kubłała. Za nju njeje wučerjenje jenož posrědkowanje wědy a kompetencow wučbneho plana. Runje tak spřistupnja wona wuknjacym socialne hódnoty a zakłady narodneho wědomja. Serbska rěč a kultura stej jej w dźěle stajnje jara wažnej.

Wužadani wobstali

póndźela, 06. julija 2020 spisane wot:
Elegantnje woblečeni młodostni, błyšćace so woči a tež ta abo tamna sylzyčka – byrnjež lětuša maturitna swjatočnosć w poprawnym zmysle bal njebyła, wostawa abiturientam zawěsće čas žiwjenja w pomjatku. Fotowa čara na spočatku swjatka swědčeše wo na wjerški dosć bohatych lětach w „labyrinće, do kotrehož so šulerjo před wosom lětami bjez plana podachu“, kaž w projekciji rěkaše. Zo steji na kóncu tohole puća wužadanje pruwowanjow, bě hižo tehdy jasne. Nichtó pak sej myslił njeby, zo budźe swójska zamołwitosć přihoty na eksamen nastupajo tajku wurjadnu rólu hrać, kaž najskerje za žanu powójnsku generaciju. Gymnaziasća, ale tež wučerjo a wosebje starši su wobćežnu situaciju wočiwidnje wuběrnje zmištrowali. Njech je tele nazhonjenje fanal za to, kelko hodźi so docpěć, ćahnu-li wšitcy za jedyn postronk. Potom by so kriza znajmjeńša na tym polu jako naposledk wužita šansa wukopała. Bosćan Nawka

Tež lětsa swjatočne přepodaće

pjatk, 03. julija 2020 spisane wot:

Kónc šulskeho lěta 2019/2020 woznamjenja mnohim šulerkam a šulerjam zdobom kónc žiwjenskeho wotrězka. Swjatočne přepodaće wuswědčenjow pak w kubłanišćach lětsa po zwučenym wašnju wotměć njemóža.

Budyšin (SN/bn). Njehladajo krizy ho­tuja so na wšitkich serbskich wyšich šulach Budyskeho a Zhorjelskeho wokrjesa na tradicionalny ceremoniel za wotchadnikow 10. lětnika. Dźens za tydźeń chcedźa šulerjam wuswědčenja přepodać. „Njemějach ženje mysličku, swjatočnosć wotchadnički wotprajić. Sym to swojim šulerjam winowata, zo dóstanu kónčne wuswědčenja z rukow šulskeho wjednistwa we wosebitym ramiku. Narěč mam tež hižo hotowu, šulerjo so wjesela a tohodla tutón njewšědny čas optimistisce zmištrujemy“, informuje nawodnica Serbskeje wyšeje šule Budyšin Borbora Krječmarjowa. Swjatočnosć chcedźa w awli Serbskeho šulskeho a zetkawanskeho centruma přewjesć, wo wobrubjenje postaraja so holcy a hólcy 8. lětnika na instrumentach hudźo a basnje recitujo.

A što za dźesać lět?

pjatk, 03. julija 2020 spisane wot:
Spočatnje je za tym wupadało, zo nje­smědźa lětuši wotchadnicy wyšich šulow a gymnazijow w Hornjej Łužicy wotchadničku scyła swjećić. Nětko pak móža ju – byrnjež korony dla jenož w małym ramiku – na dostojne wašnje dožiwić. To mějachu sej gymnaziasća w Hamburgu hubjeńšo. Woni dyrbjachu sej wuswědčenje wosobinsce pola direktora wotewzać. K tomu sydaštej kwětka a foto, a po tym smědźachu bjez kóždeježkuli swjatočnosće zaso woteńć. Tajki swjedźeń pak bych sej za wšitkich přał. Wšako započina so za kóždeho z wotchadnikow nowy žiwjenski wotrězk. Ale skedźbnjam tu tež na wotchadnikow z Hornjeho kraja wokoło Załomja. Jich je mjenujcy lětsa znowa koza liznyła. Wšako hižo jako šulscy započatkarjo před dźesać lětami prawje swjećić njemóžachu. Wulka woda bě to znjemóžniła. Nětko tež wotchadnička njeje tajka, kajkuž bychu sej přeli. A što budźe za dźesać lět? Sedźimy potom snano bjez miliny? Janek Wowčer

Ze šulu so rozžohnowali

srjeda, 01. julija 2020 spisane wot:
We wěcnej wučbje wobjednachu šulerjo rjadownje 4a Krabatoweje zakładneje šule Kulow rostliny a zwěrjata wokoło hatow. Zańdźeny pjatk přewjedźechu woni ekskursiju. Knjez Rječka wjedźeše jich po Dubrjenskim bahnje, hdźež su tójšto wo tutym žiwjenskim rumje zhonili. Po tym běchu starši za swoje dźěći jězbu z konjacym zapřahom organizowali. To běše wulka překwapjenka. Tak dojědźechu sej na staciju skawtow do Salowa, hdźež dožiwichu rjane popołdnjo. Běše to zdobom zakónčacy swjedźeń rjadownje. Wšako póńdu po lětnich prózdninach na wšelakore dale ­wjeduce šule. Foto: Lubina Dučmanowa

Naprašowanje za zaměstnjenjom w serbskorěčnymaj skupinomaj přiběra

Hižo wot lěta 1896 starachu so rjadniske sotry wo Kulowske dźěći. Boromejki w pódlanskim domje Adalbertoweho wustawa, dźensnišeje starownje, wjedźechu pěstowarnju jako hrajkansku šulu. Za čas Druheje swětoweje wójny přepołožichu ju do 1780 natwarjeneje chorownje za chudych, mjenowaneje po jeje załožićelu Jakubecec wustaw, na Budyskej hasy. Pod tymle mjenom bě tam hač do lětušeho 1. měrca pěstowarnja ze 140 městnami. Pod dosć špatnymi wuměnjenjemi so kubłarki tam naposledk wo dźěći starachu. A dokelž bě kapacita dospołnje wučerpana, dyrbjachu so starši wo pěstowarske městno za swoje dźěćo samo tež zwonka Kulowa starać.

Přetwar abo nowotwar

Doba požadanja podlěšena

štwórtk, 18. junija 2020 spisane wot:

Drježdźany (SN/at). Sakscy šulscy nošerjo, kotřiž swoju próstwu we wobłuku šulskeho digitalneho pakta hišće zapodali njejsu, móža wodychnyć. Koronapandemije dla bu doba zapodaća wo tři měsacy podlěšena. Hač do 30. septembra 2020 změja nětko chwile swoje poža­danje Sakskej natwarjenej bance zapodać, kaž kultusowe ministerstwo dźensa informuje. Zdobom wone na to skedźbnja, zo potom wšitke njewužiwane budgety šulskich nošerjow znowa rozdźěla.

Za wutwar šulskeje digitalneje infrastruktury přewostaja we wobłuku směrnicy „Digitalna šula“ w Sakskej 250 mi­lionow eurow. Dotal je 248 próstwow z wob­jimom 136,97 milionow eurow dó­šło­. Z nich su hižo 203 próstwy přizwolene, štož wučinja 83 mio. eurow. W swobodnym staće je 566 šulskich nošerjow.

Prěnjorjadnje spěchuja nastupajo šulsku­ gitalnu infrastrukturu kładźenje kablow­, šulske serwery a WLAN-syć. Runje tak je podpěra móžna za nakup inter­aktiwnych taflow, laptopow, notebookow a tabletowych kompjuterow. Sakska bě prěni zwjazkowy kraj, w kotrymž su spěchowanje z digitalneho pakta zahajili.

Wirtuelna bursa za wukubłancow

póndźela, 15. junija 2020 spisane wot:

Prawidłownje wuhotuje wokrjes Zhorjelc wukubłanske wiki „Insidertreff“. Poskitk měri so předewšěm na młodostnych a móže jim puće do powołanja runać. Lětsa w Lubiju planowane zarja­dowanje wupadnje, město toho je nět­ko po­d hesłom „Online-Insider“ ryzy wirtuelnje přewjeduja.

Zhorjelc (AK/SN). Dokelž njeje pande­mije dla wokomiknje móžno poten­ciel­nych wukubłancow po zwučenym wašnju informować, je „wirtuelny poskitk tuchwilu ćim wažniši“, podšmórnje Saskia Heublein z wuwićoweje towaršnosće Delnja Šleska-Hornja Łužica (ENO). „Online-Insider“ je po jeje słowach „centralna platforma Zhorjelskeho wokrjesa za powołansku orientaciju. Zajimcy maja tam tak mjenowanu last-minute-bursu z hišće swobodnymi městnami za wu­kubłanske lěto 2020. W septembrje wuhotujemy wirtuelne wukubłanske wiki, zo bychmy wupadnjene zarjadowanje w Lubiju narunali.“

Knižnu premjeru dźensa nachwatali

pjatk, 12. junija 2020 spisane wot:
Skónčnje smědźeše awtorka Jěwa-Marja Čornakec swoju nowostku „Kak su wroblik Frido a jeho přećeljo zaječki překwapili“ dźěćom předstajić. Knižna premjera bě popra­wom do jutrow planowana, bu pak koronawirusa dla wotprajena. Dźensa je Lu­dowe nakładnistwo Domowina čitanje w Radworskej zakładnej šuli „Dr. Marja Grólmusec“ nachwatało, štož so šulerjam spodobaše. Někotři z nich wšak maja hižo wja­core powědančka serbskeje awtorki doma na knižnej polcy. Nětko smě so jim­ dalše přidružić. Tež za čas „korona-prózdnin“ mějachu šulerjo 3. lětnika nadawk­, so z jednej knižku Jěwy-Marje Čornakec z rjadu wo wrobliku Fridźe roze­stajeć. Tuž jim figu­ry njeznate njeběchu. Foto: Bianka Šeferowa

nawěšk