Budyšin (SN/pdź/mwo). Na šulskim dworje Budyskeho powołanskošulskeho centruma na Schillerowych zelenišćach steja wot minjeneho pjatka tři běłe slědźen­ske kontejnery, tak mjenowane TRAILS. Jedna so tu wo projekt tech­niskeju wy­sokeju šulow w Drježdźanach a Wrócławju, spěchowany přez Europski fonds za re­gionalne wuwiće.

Kontejnery TRAILS-programa pućuja hižo wot nalěća 2017 tydźensce po wuchodnej Sakskej a Delnjej Šleskej. Tam tworja wotpowědne stacije. Su to šulske dwory a druhe centralne zetkanišća. Wot póndźele do štwórtka přewjeduja w kontejnerach workshopy za zajimowanych šulerjow a runje tak za přistajenych lokalnych předewzaćow.

Na dźěłarničkach ze skazanymi fachowcami dźe hłownje wo to, zajimcam techniske móžnosće dźensnišeho časa předstajić. Tak maja w kontejnerach na přikład 3D-ćišćaki, nawoči za wirtuelnu realitu a robotery z legokamuškow, kotrež dadźa so programěrować a dalokoposłužować.

Horcota je tež zamołwitych serbskich šulow minjeny čas k wšelakim naprawam nuzowała: Na Budyskim Serbskim gymnaziju na přikład su hodźiny skrótšili, zo njeby žana wučba wupadnyła. Tam je wolontarka SN tónle trochu njezwučeny motiw zapopadnyła. Wot soboty wšak so tam z problemom wjace zaběrać njetrjebaja, potom dźě započnu so wulke prózdniny. Foto: SN/Hanka Šěnec

Budyšin (SN/MiR). Pućowanske dny su šulerjam wosebita składnosć w běhu šulskeho lěta wjackróć zwonka swojeho kubłanišća přebywać a zdobom wuknyć.

Šulerjo dweju rjadownjow 3. lětnika Serbskeje zakładneje šule Ralbicy běchu lětsa w Budyšinje. Tema pućowanskeho dnja bě „Žiwjenje a šula“, kotraž so do wučbneho plana w předmjeće wěcna wučba hodźi. W běhu swojeje wuprawy wopytachu Ralbičenjo mjez druhim Serbski muzej, hdźež poskićeja wšelake wodźenja po wustajenišću. Zamołwita za posrědkowanje kultury a za zjawnostne dźěło muzeja Mónika Ošikowa přewodźeše jich po wustajeńcy na přizemju. Tam zhonichu šulerjo wo zasydlenju słowjanskich kmjenow we Łužicy a kak běchu tu ludźo před wjace hač tysac lětami žiwi. Pozdźišo přebywachu w dźěćacym muzeju, hdźež móžachu so mjez dru­him na šćěpjelowej tafli wuspytać, štož bě jim wulke wjeselo. Zdobom mějachu roz­dźěle mjez wuknjenjom něhdy a dźensa na šuli zwěsćić.

Serbske institucije sej zbližili

wutora, 02. julija 2019 spisane wot:
Šulerki a šulerjo 6. lětnika Budyskeho Serbskeho gymnazija su so dźensa ze serbskimi institucijemi zeznajomili. Mjez druhim pobychu w Serbskim ludowym ansamblu, Serbskim muzeju, Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle a w Ludowym nakładnistwje Domowina, hdźež wopytachu redakciju Serbskich Nowin. Šefredaktor Janek Wowčer jim rozłoži, kak wječornik nastawa. Redaktor za politiku Marko Wjeńka (srjedźa) je gymnaziastam rozkładł, kak z informacijemi a wobrazami powěsćernjow dźěła. Po wopyće w institucijach mějachu šulerki a šulerjo prezentaciju zestajeć a swoje dopóznaća dalšim sobuwuknjacym předstajić. Foto: SN/Hanka Šěnec

Na 65. róčnicu załoženja zhladowali

póndźela, 01. julija 2019 spisane wot:

Na 65. róčnicu załoženja Centralneje serbskeje rěčneje šule za Delnju Łužicu 1954 je naslědnica kubłanišća, Šula za del­njoserbsku rěč a kulturu, minjeny pjatk w Choćebuzu spominała.

Choćebuz (HA/SN). Jedyn z wosebitych wjerškow w programje Choćebuskeje Šule za delnjoserbsku rěč a kulturu je kóžde lěto tydźenski kompaktny kurs za delnjoserbsku rěč a kulturu. To płaći tež za lě­tuši, kotryž bě minjeny tydźeń. Wjace hač 40 wobdźělnikow z Delnjeje Łu­žicy, z Braniborskeje, z Němskeje a samo z wukraja je delnjoserbšćinu wuknyło abo so w njej dale kubłało. Mjez druhim su kursisća někotre serbske spěwy na­wukli. Druhi raz su paralelnje ke kursej za dorosćenych tež cyły tydźeń serbsku wučbu za dźěći w starobje pjeć do dwanaće lět wuhotowali. Wone su mjez druhim­ we wosebitym projekće, podpě­ranym wot Domowinskeje župy Delnja Łužica, dźiwadłowy kruch „Dwanaće měsacow“ po teksće čěskeje spisowaćelki Boženy Němcoveje nazwučowali. Wosebity chór kursistow a dźěćaca dźiwadłowa skupina, stej swojej projektaj na zakónčenju kursa předstajiłoj a za to wulku chwalbu a připóznaće žnjałoj.

Drježdźany (SN/MiR). Na sakskich šulach płaća w nowym šulskim lěće nowe wučbne plany. Wone sylnja předewšěm politiske a medijowe kubłanje na wšitkich powšitkownokubłacych wyšich šulach a gymnazijach w swobodnym staće.

Kultusowy minister Christian Piwarz (CDU) rjekny na předstajenju wučbnych planow srjedu w Drježdźanach: „Wobchad z pluralitu a digitalizaciju w towaršnosći, reakcije na klimatiske změny kaž tež dalše wobstaće přirodnych resursow prašenja do přichoda. Te maja so we wučbje wobšěrnje wobjednawać.“

Wot awgusta změja wuknjacy 7. a 8. lětnika wyšeje šule winowatostnu ho­dźinu towaršnowěda/prawniske kubłanje. Na gymnaziju předmjet towaršnowěda wěda/prawniske kubłanje/hospodarstwo hižo wot 7. lětnika podawaja. Analyzowanych, pohódnoćenych a předźěłanych je mjeztym 90 fachowych wučbnych planow za zakładne, wyše a spěchowanske šule kaž tež gymnazije.

Dotal njeznate sylnosće zwěsćili

pjatk, 28. junija 2019 spisane wot:

Mjeztym 4. króć přewjedźechu w Budyskim wokrjesu projekt Zwjazkoweje centrale za strowotniske rozswětlenje a Zwjazkoweje agentury za dźěło „Přińdź­ won – moje sylnosće, mój přichod“,­ a to prěni raz we Wojerecach.

Dozady a doprědka hladać

štwórtk, 27. junija 2019 spisane wot:

Dźesać lět přewjeduja we Wojerecach projekt produktiwneho wuknjenja

Wojerecy (SiR/SN). Projekt produktiwne wuknjenje (PL) swjeći swój dźesaćlětny jubilej na Wojerowskej Wyšej šuli „Na kromje města“. Bórzomny přećah do noweho šulskeho centruma za horni schodźenk so bliži. Pedagogojo a šulerjo so wjesela. Projekt je w měsće a bliskej wokolinje dotal jónkrótny. Po cyłej Sakskej je jenož wosom šulow, kotrež młodostnym tajku wosebitu formu wuknjenja zmóžnjeja. Wot lěta 2008 wuknu tuž šulerjo z Wojerec, z Běłeje Wody, Budyšina, Niskeje, Radeberga a Kinsporka w nowym pódlanskim twarjenju wyšeje šule, zo bychu kwalifikowane abo jednore zakónčenje hłowneje šule docpěli. Mjeztym je jich 190 šulerjow a šulerkow a próstwy za PL lěto wob lěto přiběraja, přesahujo husto maksimalnu ličbu 20 šulerjow na rjadownju. 70 do 80 procentow šulerjow wotzamknjenje docpěje.

Prózdniny w muzeju dožiwić

štwórtk, 27. junija 2019 spisane wot:
Budyski Serbski muzej je derje na prózdniny a na zajim małych a wjetšich wopytowarjow přihotowany. „Wobrazy krajiny“ rěka poskitk (9.7., 16.7., 23.7., 30.7. a 13.8.), na kotrymž móža sej dźěći wuměłske twórby z aktualneje wosebiteje wustajeńcy zbližić. Zdobom móža wo tym rozmyslować, kak je so Łužica změniła, što brunica je a za čo ju wužiwaja. Potom móža wobdźělnicy z wuhlom wobraz rysować a motiwy z přirodnych materialijow kłasć. „Kašpor Pětr Nohajca a Marta Lute Wóčko“ (11.7., 18.7., 25.7. a 15.8.) je dalša ideja za zaběru w prózdninach. Njech přinjesu dźěći dźě­rate nohajcy abo rukajcy sobu do muzeja. Te budu na mału klanku přeměnić móc. K tomu wobhladaja sej hrajki zašłeho časa. Jednotliwe zarjadowanja započnu so stajnje w 13 hodź. a traja połdra hodźiny. Štóž chce sej na prózdninsku zabawu do muzeja dojěć, njech so tam pod telefonowym čisłom 03591/270870-0 abo e-majlnje pod přizjewi. Foto: Mónika Ošikowa

Šuli do hinašeho nošerstwa

srjeda, 26. junija 2019 spisane wot:

Gmejna Worklecy je nošerka tamnišeje zakładneje a wyšeje šule „Michał Hórnik“­. Mjeztym dyrbja do šulskeho stejnišća inwestować, štož gmejnu jara wužaduje.

Worklecy (SN/MiR). Cyłkownje 1,8 milionow eurow wulka je inwesticija za tuchwilu nastawcy nowy hort we Worklecach. A tajke inwesticije, něhdźe 3,2 milionaj eurow, su trěbne tež za wyšu šulu „Michał Hórnik“, kotruž dyrbja powjetšić. „Rěčimy tuž w gmejnje wo tym, jeje nošerstwo wokrjesej abo cyłkej gmejnow přewostajić, z kotrychž dźěći we Worklecach do šule chodźa“, praji Worklečanski wjesnjanosta Franc Brusk (CDU). Do diskusije zapřijate je stajnje tež šulske nawodnistwo, wšako je nawoda wyšeje šule „Michał Hórnik“ Křesćan Korjeńk jako gmejnski radźićel skutkował. Wot toho časa, zo ma gmejna kubłanske zarjad­nišća we wsy – k tomu słušeja, žłobik, pěsto­warnja, hort a šuli – w nošerstwje, je wona miliony do imobilijow a jich wuho­towanja załožiła, mjez druhim tež 1,2 milionaj do noweje ćěłozwučowarnje. Nochce pak so dale zadołžić.

nawěšk

  • Sernjany su swoju róčnicu prěnjeho naspomnjenja wsy před 600 lětami z wosebitym wjesnym swjedźenjom wuspěšnje woswjećili. Tule nańdźeće někotre fotowe impresije wo tym:
Zerna feierte unlängst die Ersterwähnung des Ortes vor 600 Jahren mit einem beson

nowostki LND