Dožiwjenska šćežka z dwanaće stacijemi při Čornochołmčanskim Krabatowym młynje ma dale na wobsahu nabywać

Dwanaće stacijow zajimcow přeproša. Informaciske tafle su z drjewa robi­nije. Dožiwjenska šćežka rozłožuje wopytowarjam baju wo Krabaće po romanje Otfrieda Preußlera. „Dźe wo přichod Krabata do Čorneho Chołmca, wo je­ho lěta jako wučomnik, jeho rjemjesło, ­jeho wšědny dźeń. Wobjednane su mnohe temy“, praji Magdalena ­Schaffer, kotraž je wot lońšeho awgusta zamołwita za dźěćace a młodźinske dźěło we wobłuku kulturne kubłanje na dožiwjenskim statoku Krabatowy młyn w Čornym Chołmcu. Wo wothłosu, rozšěrjenju a přichodźe dožiwjenskeje šćežki je so Andreas Kirschke z njej rozmołwjał.

Knjeni Schaffer, kotre předstawizny ma dožiwjenska šćežka?

M. Schaffer: Wona nasta w lěće 2010 po ideji mojeje předchadnicy Kerstin Zukunft­. Na 450metrowskim pućiku je dwanaće zajimawych stacijow wutwo­rjenych. Zakładna mysl bě, zo sej hosćo baju wo Krabaće samostatnje, z wćipnosću a z fantaziju wotkrywaja. Jako čer­wjenu nitku zdźěłachmy kwis z mnohostronskimi prašenjemi.

Serbskej šuli webinar přewjedłoj

srjeda, 15. julija 2020 spisane wot:
Wěstosć w syći běše wčera tema prěnjeho webinara dweju serbskeju šulow. Z njej zaběraše so 14 wuknjacych z Worklečanskeje wyšeje šule „Michał Hórnik“ a 16 ze Slepjanskeje wyšeje šule „Dr. Marja Grólmusec“. Wo natwar stabilneje syće postarało bě so Budyske studijo Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala (SAEK). Moderator wosebiteje formy wučby a nawoda wotnožki SAEK Michał Cyž witaše na dwuhodźinski webinar nimo šulerjow tež wučerjow a dweju referentow policije. Zastojnikaj rozłožištaj a zwobrazništaj z podpěru putacych filmow, na čo dyrbjeli młodostni w syći dźiwać a kak měli so škitać. Foto: Diana Šołćina

Digitalne srědki połnje wučerpać

wutora, 14. julija 2020 spisane wot:

Digitalna wučba je so najpozdźišo w tutym šulskim lěće jako trěbna alternatiwa ke klasiskim kubłanskim modelam wukopała. Kak móhli ju pedagogojo kaž tež šulerjo efektiwnje nałožować, pokazuje nowy rjad webinarow.

Budyšin (SN/bn). Pod hesłom „Šula digitalnje“ wuhotujetej wotnožce Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala (SAEK) w Budyšinje a Kamjenicy poskitk takrjec jako wučbu wučerjam. Zazběh tworješe wčerawši prěni internetny seminar-webinar „Knowhow za digitalnych přidružnikow“. Annika Schulz a Michał Cyž rozłožištaj wobdźělnikam z cyłeje Sakskeje za wirtuelnu rjadownisku stwu trěbne zakładne wuměnjeja. „Mikrofon, kamera a kompjuter – to hižo dosaha. Njedyrbi ani najdróša technika być. A jeli raz wobraz abo zwuk wisatej: To k tomu słuša“, Cyž podšmórny.

Wotchadnicy wuswědčenja dóstali

póndźela, 13. julija 2020 spisane wot:
Kónc tydźenja su na wjacorych wyšich šulach lětušich wotchadnikow rozžohnowali. W Haslowskim Bizoldec hosćencu přepodachu sobotu cyłkownje 31 absolwentam 10. lětnika Worklečanskeje wyšeje šule „Michał Hórnik“ kónčne wuswědčenje. W swjedźenskej narěči direktora Křesćana Korjeńka a při přepodaću wuswědčenja wupřachu wučerki a wučerjo młodostnym wšitko dobre na dalši puć žiwjenja. Jako najlěpšu cyłeho lětnika počesći direktor Korjeńk Kanečanku Lydiju Krječmarjec. Wona docpě přerězk 1,07 a dósta za swój wukon zdobom zbožopřejny spis sakskeho kultusoweho ministra Christiana Piwarza (CDU). Foto: Feliks Haza

Abc reracionalizować!

póndźela, 13. julija 2020 spisane wot:
Kriza je šulerjam, staršim a nadźijomnje towaršnosći docyła wuwědomiła, zo njeje powołanje wučerja runjewon same mědlizanje. Při čimž bě prestiž pedagogow tež do toho dosć wulki – tola tež tu njeje so to nastupajo mzdu a dźěłowe wuměnjenja wulce wotbłyšćowało. Bjez dźiwa, zo je ­zajim za studij wučerstwa wobstajnje woteběrał. Rezultat: Po cyłej Němskej pytaja nuznje za kwalifikowanym dorostom; mjez jednotliwymi zwjazkowymi krajemi je skoro bitwa wudyriła, štó komu najwjace poskići. Zrozumliwe tuž, zo direktor Serbskeho gymnazija Budyšin nowu mi­nistersku kampanju wita. Perspektiwiski nadawk pak měł naročniši być: Wjace wučerjow by mjeńše rjadownje dowoliło, štož je dopokazaneho razu ­wulka lěpšina – ­za šulerjow runje tak kaž za pedagogow. A njebychmy da wšitcy profitowali, hdyž njestresowani kubłarjo wuběrnje přiho­towanu přichodnu towaršnostnu zepěru zaruča? Bosćan Nawka

Sakski kultusowy minister Christian Piwarz přepoda dźensa krajnemu radźe Michaelej Harigej (3. a 1. wotprawa, wobaj CDU) w Budyskim powołanskošulskim centrumje wokrjesej Budyšin šek w hódnoće něhdźe 6,7 milionow eurow z digitalneho pakta za 30 šulow. Pjenjezy su mjez druhim předwidźane za Serbsku zakładnu a wyšu šulu a Serbski gymnazij kaž tež za Lipowu šulu w Budyšinje, za powołanskošulskej centrumaj (BSZ) Budyšin a Kamjenc, 1. a 2. wyšu šulu kaž tež za spěchowansku šulu a Lessingowy gymnazij w Kamjencu, za Wosebity spěchowanski centrum „Dr. Friedrich Wolf“ Wojerecy, za wyšej šuli Łaz a Malešecy, hdźež maja z financnej podpěru za digitalne dźěłowe graty lěpši přistup k internetej dóstać. Pódla běchu dźensa tež zapósłanc krajneho sejma Marko Šiman, nawoda Budyskeje wotnožki LaSuB Matthias Peter a nawoda BSZ Budyšin Uwe Richter (wotlěwa). Foto: SN/Hanka Šěnec

Wučbny zešiwk

pjatk, 10. julija 2020 spisane wot:

Budyšin (SN). Za šulerjow 2. lětnika rěčne­je skupiny 2 je nowy zwučowan­ski zešiwk­ wušoł, kotryž koresponduje z wučbnicu Serbšćina 2. Wot Rěčneho centruma WITAJ a Domowiny w LND wudata brošurka wobsahuje zwučowanja a nadawki za skrućenje alfabeta, za trenowanje čitanskeho zrozumjenja, za rozšěrjenje słowoskłada kaž tež za wuwi­wanje techniki pisanja a přiswojenje metodow za předźěłanje tekstow. Na kóncu wjacorych lekcijow su kontrolne strony zatwarjene, kotrež hodźa so k zwěsćenju wukonoweho stawa, k samokontroli abo jako zjeće tematiki wužiwać. Zešiwk wopřijima nimo toho CD a je w Budyskej Smolerjec kniharni na předań.

Z wulkej wutrobu za dźěći

srjeda, 08. julija 2020 spisane wot:

Dyrbjał-li so něchtó we Wojerecach serbšćinu wuknjace dźěćo za najlubšej wučerku prašeć, da z wěstosću jedne mjeno słyši: „knjeni Kummerowa!“

Regina Kummerowa, kotraž nastupi w šulskim lěće 1975/1976 swoje prěnje wučerske městno na Koćinskej šuli, je mnohim dźěćom, kotrež su mjeztym zwjetša hižo dorosćeni, w pomjatku wostała. Wšako ma wulku wutrobu za dźěći, kotrež je stajnje z wjele lubosću kubłała. Za nju njeje wučerjenje jenož posrědkowanje wědy a kompetencow wučbneho plana. Runje tak spřistupnja wona wuknjacym socialne hódnoty a zakłady narodneho wědomja. Serbska rěč a kultura stej jej w dźěle stajnje jara wažnej.

Wužadani wobstali

póndźela, 06. julija 2020 spisane wot:
Elegantnje woblečeni młodostni, błyšćace so woči a tež ta abo tamna sylzyčka – byrnjež lětuša maturitna swjatočnosć w poprawnym zmysle bal njebyła, wostawa abiturientam zawěsće čas žiwjenja w pomjatku. Fotowa čara na spočatku swjatka swědčeše wo na wjerški dosć bohatych lětach w „labyrinće, do kotrehož so šulerjo před wosom lětami bjez plana podachu“, kaž w projekciji rěkaše. Zo steji na kóncu tohole puća wužadanje pruwowanjow, bě hižo tehdy jasne. Nichtó pak sej myslił njeby, zo budźe swójska zamołwitosć přihoty na eksamen nastupajo tajku wurjadnu rólu hrać, kaž najskerje za žanu powójnsku generaciju. Gymnaziasća, ale tež wučerjo a wosebje starši su wobćežnu situaciju wočiwidnje wuběrnje zmištrowali. Njech je tele nazhonjenje fanal za to, kelko hodźi so docpěć, ćahnu-li wšitcy za jedyn postronk. Potom by so kriza znajmjeńša na tym polu jako naposledk wužita šansa wukopała. Bosćan Nawka

Tež lětsa swjatočne přepodaće

pjatk, 03. julija 2020 spisane wot:

Kónc šulskeho lěta 2019/2020 woznamjenja mnohim šulerkam a šulerjam zdobom kónc žiwjenskeho wotrězka. Swjatočne přepodaće wuswědčenjow pak w kubłanišćach lětsa po zwučenym wašnju wotměć njemóža.

Budyšin (SN/bn). Njehladajo krizy ho­tuja so na wšitkich serbskich wyšich šulach Budyskeho a Zhorjelskeho wokrjesa na tradicionalny ceremoniel za wotchadnikow 10. lětnika. Dźens za tydźeń chcedźa šulerjam wuswědčenja přepodać. „Njemějach ženje mysličku, swjatočnosć wotchadnički wotprajić. Sym to swojim šulerjam winowata, zo dóstanu kónčne wuswědčenja z rukow šulskeho wjednistwa we wosebitym ramiku. Narěč mam tež hižo hotowu, šulerjo so wjesela a tohodla tutón njewšědny čas optimistisce zmištrujemy“, informuje nawodnica Serbskeje wyšeje šule Budyšin Borbora Krječmarjowa. Swjatočnosć chcedźa w awli Serbskeho šulskeho a zetkawanskeho centruma přewjesć, wo wobrubjenje postaraja so holcy a hólcy 8. lětnika na instrumentach hudźo a basnje recitujo.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND