Rěčne zamóžnosće wobkedźbować

srjeda, 11. měrca 2020 spisane wot:

Kóžde lěto znowa su wočakowanja na Serb­ski ludowy ansambl wulke. Wose­bje hdyž spočatk januara rěka, zo ho­tuje so serbske profesionelne wuměł­ske ćěleso na ptači kwas.

Budyšin (SN/MiR). Tež lětsa tomu wo­spjet tak běše. Wšako slědowaše po lońšej inscenaciji za dźěći „Kak je hawron ptači kwas zaspał“ nowa produkcija, na lońšu wobsahowje nawjazowaca, „Zabyty ptači kwas“. Loni kaž tež lětsa běch wo­py­towarka předstajenja w Budyskim Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle. Tak kaž loni běch tež lětsa znowa zadźiwana. W běhu předstajenja bě lědma serbske słowo słyšeć. Loni zhonich na swoje prašenje přičinu, zo bě zarjadowanje knihowane ze stron krajnoradneho zarjado­wanja. Na tele předstajenje přišli běchu nimo němskich tež šulerjo ze serbšćinu podawacych šulow kaž tež chowancy za­rjad­­nišćow w Budyskim wokrjesu, w kotrychž staraja so fachowcy wo zbraše­ne dźěći, młodostnych a dorosćenych. Zrozumliwe tuž, zo ansamblowcy swój program, hač na jedyn spěw a serbskorěčny postrow němsce předstajachu.

Ličby jasne

srjeda, 11. měrca 2020 spisane wot:

Budyšin (SN/MiR). Na wšitkich serbskich wyšich šulach a na Serbskim gymnaziju chcedźa přichodne šulske lěto w 5. lětniku jednu abo dwě rjadowni zarjadować. We Worklecach chce 37 šulerjow w 5. lětniku wuknyć, w Radworju 36. W Ralbicach maja za njón dotal 33 přizjewjenjow, w Budyšinje 13. Na Budyskim Serbskim gymnaziju změja 42 nowačkow. W Kulowje je 59 šulerjow přizjewjenych, mjez nimi tež maćeršćinarjo, w Slepom 44.

Hačrunjež ličby nětko předleža, budźe po rozsudźe Krajneho zarjada za šulu a kubłanje LaSuB doskónčnje hakle kónc meje jasne, kelko šulerjow 5. lětnika wot 1. awgusta do kotreje šule póńdźe. Starši budu 4. junija informowani, na kotrym kubłanišću ma jich dźěćo w nowym šulskim lěće wuknyć.

Naćisk z argumentami předleži

wutora, 10. měrca 2020 spisane wot:

Ralbicy (SN/MiR). Na serbskimaj wyšimaj šulomaj Worklecy a Ralbicy chcedźa w nowym šulskim lěće 2020/2021 wu­tworić stajnje dwě rjadowni w 5. lětniku. Zo by so to radźiło, su argumenty trěbne. Wšako nimatej wobě šuli dotal dosć přizjewjenjow za přate cyłkownje štyri rja­downje. „Nam je wažne zawěsćić, zo móža wšitcy šulerjo, kotřiž tuchwilu hišće­ do našeju zakładneju šulow chodźa, a tež dalši, kotřiž su so za wyšu šulu we Worklecach abo Ralbicach přizjewili, po wuchodźenju zakładneje šule tež tam na dale wjeducym kubłanišću dale wu­knyć“, rjekny Ralbičansko-Róžeńčanski wjesnjanosta Hubertus Ryćer (CDU).

Tak přewjedźechu na Ralbičanskej wyšej šuli zańdźeny pjatk diskusiju wo perspektiwach za zajimcow, kotřiž chcedźa wot noweho šul­skeho lěta tam kaž tež we Worklecach w 5. lětniku wuknyć. Prěni naćisk za rjadowanje mjeztym předleži, kaž rěčnik Sakskeho krajneho zarjada za šulu a kubłanje (LaSuB) dr. Jens Drummer na naprašowanje Serbskich Nowin wobkrući. Wo nadrobnosćach pak dotal w zjawnosći ničo znate njeje. Wšako dyrbja naćisk dale rozjimać.

Njewotbłyšćuja wěrnosć

wutora, 10. měrca 2020 spisane wot:
Dwě rjadowni 5. lětnika w Ralbicach a Worklecach. To je zaměr staršich a mjeztym tež nošerjow. Za to pak dyrbja zadźěwki přewinyć. Kaž wěm, pobrachuje na woběmaj kubłanišćomaj jenož mało dźěći, zo móhli po předpisach dwě rjadowni wutworić. Prašam so tuž, hdźe je ćeža, na woběmaj šulomaj dwě rjadowni a trěbne wuměnjenja wutworić? Wo oficialnych ličbach šulskeho zarjada wjele njedźeržu. Wšako njewotbłyšćuja po mojim měnjenju poprawne ličby přizjewjenjow, ale podawaja je hižo ze stron zarjada sporjedźane. Čehodla hewak trjeba šulski zarjad dlěje hač tydźeń po kóncu přizjewjenskeje doby, zo by ryzy ličby wozjewił? Nimam tajke sporjedźenje za prawe. Nimo toho pobrachuje mi ze stron zarjada wid do přichoda. W našich gmejnach je telko dźěći, zo na přikład w Ralbicach pěstowarnja wjac njedosaha a planuja nowu. A za čo? Zo dyrbja dźěći potom druhdźe do šule chodźić? Janek Wowčer

Mnohe zwiski nawjazali

štwórtk, 05. měrca 2020 spisane wot:

Swójbna schadźowanka wospjet zymski měr zakónčiła

Hdyž so serbske swójby zetkawaja, je do­bra nalada wěsta. Tak bě tomu tež zańdźenu njedźelu w Chróšćanskej wjace­zaměrowej hali „Jednota“. Na wšě 250 ludźi je so tam zabawjało.

Na swójbnu schadźowanku přeprosyłoj běštej Kamjenska župa „Michał Hórnik“ a Budyski Rěčny centrum WITAJ. A wšitcy mějachu swoje wjeselo.

W foyeru „Jednoty“ skedźbnjachu steja­ki na wobsahi zarjadowanja. Tón Domo­winy a zdobom župny pokaza na trěbnu zwjazanosć z regionom. Stejak Swobodneho stata Sakskeje staji akciju „Sorbisch! Na klar.“ do srjedźišća a podšmórny tak wažnosć, wutworić a wudźeržować dobry poměr mjez Serbami a Němcami.

Smjerdźaca (aha/SN/MiR). W minjenych dźesać lětach je Smjerdźečanske swójbne a kubłanske srjedźišćo LIPA do poskitka kubłanskich a strowotnych zarjadowanjow zapřijało dalekubłanja kubłarkow a kubłarjow. Zakonsce je předpisane, zo trjebaja kubłarki, kotrež­ w dźěćacych zarjad­nišćach praktikantow přewodźeja, wotpowědnu wědu. Kwalifikacije za fachowy nawod a přewod praktikantow je LIPA tuž wob lěto dwójce poskićiła, tak zo je sej dotal něhdźe 200 kubłarkow trěbne znajomosće a kmanosće přiswojiło.

Na tuchwilnym kursu, kotryž na­wje­duje znowa docentka Budyskeje Serbskeje fachoweje šule za socialnistwo Claudia Winarjowa, wobdźěla so wot spo­čatka lěta hač dosrjedź měrca prawidłownje dwanaće kubłarkow, kotrež su z Radworja, Pančic-Kukowa, Wulkich Ždźarow, Rakec, Kulowa, Kamjenca a Wojerec. Rozdźělni nošerjo kubłanišćow maja 88hodźinske dalekubłanje za wažne a je podpěruja. Wobdźělnicy zbližeja sej prawniske předpisy, wuknu indiwidualny wukubłanski plan za praktikantow zestajeć a jich dźěło po­sudźować.

85 dźěłodawarjow je wčera swoje móžnosće wukubłanja na powołanskich wikach w Kamjencu předstajiło a rozłožiło. Mjez druhim su Andrea Špitankowa (naprawo) a jeje sobudźěłaćerki słužby maltezow młodostnym hladanje starych ludźi wobswětlili. Z wosebitym wuhotowanjom móžachu woni nazhonić, z kotrymi starosćemi so pomocy potrěbni bědźa. Mjez wjace hač 500 ­zajimowanymi šulerjemi běchu tež rjadownje serbskeju wyšeju šulow z Ralbic a Worklec. Foto: Feliks Haza

Za lěpše kubłanske wuměnjenja

srjeda, 04. měrca 2020 spisane wot:

Zastupjerjo Domowiny a Rady za serbske naležnosće Braniborskeje su póndźelu z tamnišej ministerku za kubłanje, młodźinu a sport Brittu Ernst (SPD) a ze statnej sekretarku za kubłanje Ines Jesse wuradźowali.

Podstupim (SN/MiR). Hłowne ćežišćo wuradźowanja bě polěpšić delnjoserbskorěčne kubłanske poskitki na šulach na zakładźe ewaluacije dotalneje wučby serbšćiny. Zaběrali su so tež z naležnosću, potrjebu wučerjow za předmjet delnjoserbšćina zawěsćić. Na zakładźe tuchwilneje starobneje struktury je widźeć, zo budźe přichodne lěta dale a wjac wučerjow serbšćiny trěbnych.

Z nowym partnerom za šulu

wutora, 03. měrca 2020 spisane wot:

Njebjelčicy (SN/MiR). Nimale 40 zajimcow bě zańdźeny pjatk składnosć wu­žiło, so wo wotpohledźe Kamjenskeje inicia­­ti­wy „Kleinsteinschule“ za šulu w swobodnym nošerstwje informować. Tak chcyli jeje čłonojo k zahajenju šulskeho lěta 2021/2022 w Njebjelčicach zakładnu šulu wotewrěć. Započeć chcedźa z 1. a 2. lětnikom, wuwučować ma so w starobnje měšanych skupinach. Prěnje přizjewjenja hižo předleža. Nošer kubłanišća ma być hižo wobstejace towarstwo Swo­bodne šule Kamjenc. Susan Pohl z to­war­stwa rjekny: „W našim towarstwje, wopřijacym mjez druhim kubłarjow, mamy wjaco­rych zajimcow, kotřiž chcyli na tutej nowej šuli skutkować. Dźěłać chcemy dale ze socialnymi dźěłaćerjemi.“ Per­­sonal je trěbny, dokelž mataj w kóždej skupinje dwaj fachowcaj dźěłać. Tak je wja­ce chwile za indiwidualne spěcho­wanje šulerja po jeho zajimach. Zaměr towarstwa je wutworić reformopeda­gogisku, dwurěčnu, najprjedy zakładnu a pozdźišo tež wyšu šulu. Wažnosć kładu na cyłotne wuknjenje, na dźěło po wobdarjenosći a na demokratiske wobdźě­lenje při rjadowanju šulskeho dnja. Dźěći maja němčinu a serbšćinu wuknyć.

Slepo (SN/MiR). Zakładnu a wyšu šulu Slepjanskeho Němsko-Serbskeho šulskeho kompleksa „Dr. Marja Grólmusec“ su zańdźeny pjatk swjatočnje wotewrěli. Přeprosył bě na přepodaće wyšeje šule dotalny šulski nawoda Wolfgang Goldstein.

Wjeršk swjedźenskeho šulskeho dnja wotmě so w sportowej hali. „Mamy wokomik swjatočnosće wužiwać a sej wujasnić, kak wulki bě wukon za tónle twar“, Goldstein wróćo zhladujo zwura­zni a poda zdobom nadawk do přichoda. „Dobre mjeno našeje šule z jeje wose­bitym poskitkom bilingualneje wučby a z hajenjom serbskeje rěče w tymle jónkró­tnym sydlenskim rumje ewangelskich Serbow w našej Slepjanskej wo­sadźe su generacije šulerjow nadźěłali a maja je kóžde lěto znowa zakitować.“

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND