Budyšin (SN). 24 iniciatiwow a projektow we wobłuku dźěćaceho a młodźinskeho dźěła w Budyskim wokrjesu smě so wjeselić: Wokrjesny wuběrk je jim zawčerawšim přidatne financne spěchowanje přizwolił. Dohromady steji wokrjesej 50 000 eurow k dispoziciji, kiž pochadźeja z hospodarskeho nadbytka Budyskeje wokrjesneje nalutowarnje w lěće 2024. Na poručenje frakcije BSW je wokrjesny sejmik loni wužiwanju tutych srědkow za socialne projekty w dźěćacym a młodźinskim wobłuku přihłosował.
Spěchowanske pjenjezy dóstanjetej mjez druhim dwě serbsku rěč a kulturu pěstowacej zarjadnišći: Radworski serbski experiMINT-campus za dźěło w swojim kreatiwnym laborje kaž tež pěstowarnja „Lutki“ na Horach, kotraž ma Witaj-skupinu, za serbske narodne drasty. Hladajo na wulku ličbu požadarjow – dohromady bě jich 328 – dyrbjachu frakcije wokrjesneho sejmika prioritnu lisćinu zestajić, kotruž wokrjesny wuběrk na kóncu schwali.
58. olympiada serbskeje rěče 2026
we Wodowych Hendrichecach
rěčna skupina 1 (nastawki)
1. Syman Brückner (SG Budyšin)
2. Stani Čornak (SWŠ Ralbicy)
3. Lotta Nowakec (SG Budyšin)
rěčna skupina 2 (nastawki)
1. Josefina Mjetašec (SWŠ Ralbicy)
rěčna skupina 3
(wobdźěłanje wěcnych tekstow)
1. Josepha Mersiowsky (SG Budyšin)
2. Nina Sterzel (SWŠ Budyšin)
3. Fabienne Hentschel (WŠ Slepo)
Najlěpša skupina –
predikat „Z wuznamjenjenjom“:
skupina čo.: 4
Šnablec, Helena SG Budyšin
Wróblec, Jana SG Budyšin
Jakubaš, Ludwig SG Budyšin
Brězan, Milan SG Budyšin
Pawlik, Milan SWŠ Worklecy
Rebiš, Dawid SWŠ Worklecy
Müller, Carl SWŠ Worklecy
Sterzel, Nina SWŠ Budyšin
Ludwig, Emma SWŠ Budyšin
We Wodowych Hendrichecach wotměwa so tele dny 58. olympiada serbskeje rěče. 93 šulerkow a šulerjow 6. lětnika z dźesać serbskich šulow Hornjeje, srjedźneje a Delnjeje Łužicy dopokazuje tam swoje rěčne kmanosće a swoju wědu.
Wodowe Hendrichecy (SN/CeK). „Pčołka a jeje wužitk“ je hłowna tema lětušeho wubědźowanja. Při tym njewojuja wobdźělnicy jenož wo najlěpše myta, ale dožiwjeja tež zhromadny program kołowokoło serbskeje rěče a kultury.
Po tym zo běchu serbšćinarjo wčera do Wodowych Hendrichec dojěli, jich w mjenje Serbskeho šulskeho towarstwa (SŠT), kotrež wubědźowanje zarjaduje, jeho předsydka Katharina Jurkowa kaž tež městopředsyda Jan Rjeda wutrobnje witaštaj. Přeještaj jim za přichodne dny wjele wuspěcha a wjesela. Po tym so šulerjo a šulerki do skupinow rozdźělichu, w kotrychž za čas olympiady hromadźe dźěłaja.
Za njecyłej měsacaj dyrbja sakscy maturanća swoju nawuknjenu wědu w pruwowanjach dopokazać. Pisomne maturitne pruwowanja w Sakskej wotměja so lětsa wot 16. apryla hač do 6. meje. Ertne pruwowanja slěduja po tym mjez 29. aprylom a 16. junijom.
Wosebje matematika je předmjet, w kotrymž so mnozy šulerjo rozsudźa, sej zwonka šule pomoc pytać. To ma wjacore přičiny, na přikład přeće za lěpšimi znamkami, přemało indiwidualneje podpěry we wučbje, naročna wučbna maćizna abo wuknjenske deficity. Wosebje krótko do abitury so tohodla mnozy maturanća za přidatnej podpěru rozhladuja.
Wokrjesna hudźbna šula Budyšin swjeći lětsa swój 75lětny jubilej. Wot 1951 formuje kubłanišćo kulturne žiwjenje we wokrjesu sobu a přewodźa generacije dźěći, młodostnych a dorosćenych na jich hudźbnym puću. Mnohim ludźom je wjace hač jenož městno wučby. Jubilej z mnohimi akcijemi, koncertami a wosebitymi projektami w běhu lěta woswjeća. Tak wuhotuje wobłuk jazz-rock-pop zajutřišim „Lětny koncert“ w Kamjencu. Dźeń pozdźišo slěduje „Njedźelski koncert“ w Budyšinje. Centralna swjatočnosć wotměje so klětu, runje tak kaž přećah do noweho twarjenja, kotrež ma hudźbnej šuli přichodnje lěpše wuměnjenja skićić.
Kak jara wokrjesna hudźbna šula žiwjenske puće postaja, pokazujetej přikładaj dweju tam wuwučowaceju. Anja Konjen a Sabina Kowollik běštej hižo jako dźěsći tu na wučbu chodźiłoj. Po studiju so jako pedagogowce nawróćištej. Kathrin Göpel je so z nimaj rozmołwjała.
Štóž so na ptači kwas „narychtuje“, najčasćišo wě, što jeho wočakuje. Tež na wječorny ptačokwasny program Serbskeho ludoweho ansambla maja wopytowarjo stajnje někak samsny narok: Žortny ma być, serbsku drastu chcedźa widźeć a w najlěpšim padźe sobu placać a spěwać. Tutón minimalny katalog wočakowanjow je lětuša produkcija z titulom „Falšna hra“ spjelniła.
Na tutym městnje by tale recensija kónčić móhła, ale někotre aspekty inscenacije chowaja w sebi tola dosć potenciala za hłubše rozmyslowanje.
Wo wuhotowanju produkcije (Anne Decker jako hósć) měli rěčeć. Mjenje je druhdy wjace. Nic pak w tutym padźe. Zakładna ideja wobmjezowaneho jewišćoweho wobraza je samo na sebi přeco dobra. Tak mjenujcy móže so publikum wjele lěpje na jednanje same koncentrować. Přiwšěm pak měł wobraz jewišća znajmjeńša minimalne diferencowanje rozdźělnych městnow jednanja zmóžnić. Na kóncu nastanje mjenujcy zaćišć, zo so kwasna hosćina w Čornym młynje zesyda a kwasuje.
Slepo. Sorabisća a serbscy studenća z Drježdźan, Prahi a Lipska pod nawodom docentkow Lubiny Hajduk-Veljkovićoweje wot TU z Drježdźan a Katje Brankačkec z Prahi su so pjatk a sobotu w Slepom schadźowali.
Jako hosća běchu sej Lubinu Malinkowu ze Serbskeho instituta přeprosyli. Zhromadnje zeznachu wosebitu situaciju slepjanšćiny we wšelakich fasetach. Wosebity dźak słuša fararce Jadwize Malinkowej za dohlady do brunicoweje tematiki a za hospodowanje, Julianje Kaulfürstowej za nawod při warjenju prampaneho kała a wujasnjenja, Marekej Rjelce za předstajenje šule, Měranje Cušcynej za čitanje a Manfredej Hermašej za witanje na Njepilic statoku w Rownom.
Wobdźělenje Praskich studentow je Towarstwo přećelow Serbow (SPL) spěchowało. Při zhromadnym warjenju, spěwanju a hraću nasta wotewrjena atmosfera, w kotrejž móžachu so wšitcy wo swojim studiju a swojej motiwaciji, so ze serbšćinu zaběrać, wuměnjeć. Běše to prěnje tajke zhromadne zarjadowanje, kiž je so njehladajo na krutu zymu derje radźiło. Lubina Hajduk-Veljkovic
Přełožowanski program dźěła z nowym modelom za přełožk z němčiny do hornjoserbšćiny. Za wužiwarki a wužiwarjow to woznamjenja, zo dóstanu zwjetša kwalitatiwnje lěpši přełožk hač dotal.
Budyšin (SN). Nowy model skići šěrši a přiměrjeniši słowoskład a produkuje mjenje zmylkow a wuwostajenjow, Rěčny centrum WITAJ (RCW) tele dny zdźěli. Nimo toho móže program lěpje ze zestajenkami wobchadźeć. Tule je přikład: Sie haben ihr Ehegelübde erneuert. Po dotalnym modelu rěkaše přełožk: Woni su swoje mandźelske zwučowanje ponowili. Nowy model nětko zeserbšći: Woni su swój mandźelski slub wobnowili. Sotra pak móže při přełožowanju tekstow jeničce z pomocu być. Najebać wšitke polěpšenja tohodla zasadnje płaći, zo su wužiwarki a wužiwarjo za kwalitu přełožka zamołwići. Čim wjac konteksta jednotliwe słowa w sadźe maja, ćim lěpša je kwalita přełožka. Tohodla měli wužiwarjo sady ze znajmjeńša pjeć słowami zapodać.
Što je kompjuter a kak wón funguje? Tole zhonja dźěći w nowej digitalnej knižce z titulom „Hodowna misija – kompjuter“, kotruž je studijo Liška w Smjerdźacej wuwiło.
Smjerdźaca (SN/BŠe). Štóž ma nětko w zymskim času trochu chwile a wostudu pase, tomu móhł sćěhowacy poskitk studija Liška Smjerdźečanskeje wotnožki studija LUCIJA rjanu wotměnu skićić. Tamniši sobudźěłaćerjo su interaktiwnu serbsku digitalnu knihu za małych wotkrywarjow kompjutera wuwili. „Ideja za to je so z projekta zrodźiła“, wujasnja sobudźěłaćer studija Liška Stefan Gedik. Studijo bě zhromadnje z 2. lětnikom Worklečanskeje zakładneje šule kompjuterowy projekt přewjedł, při kotrymž so šulerjo z kompjuterom a wuhotowanjom zaběrachu. „By škoda było, to nadźěłane jenož za tónle projekt wužiwać. Tuž bě ideja, digitalnu knižku wšitkim zajimcam spřistupnić. Wona je takrjec we wobłuku hodowneho kompjuteroweho projekta w šuli nastała.“
Zo čłowjek wjace hač wosom rěčow nawuknje, sej mnozy předstajeć njemóža. Za Oleksandra Balycheva je to normalita, přetož wěnuje so kóždej nowej rěči z radosću, wćipnotu a jimacej chutnosću. 24lětny Ukrainjan bydli mjeztym tři a poł lěta w Drježdźanach. W aprylu 2022 bě wón wójny w Ukrainje dla jako ćěkanc do Němskeje přišoł. Dźensa studuje na Drježdźanskej Techniskej uniwersiće w masterskim studiju europske rěče a jeho ćežišćo je serbšćina. Do toho zabsolwowa w Ukrainje bachelorski studij redaktorskeho a korektorskeho dźěła, kiž bě sylnje na ukrainšćinu wusměrjeny. Hižo tehdy bě jemu jasne, zo chce so powołansce na kóždy pad z rěčemi zaběrać.
Bjez předznajomosćow za serbšćinu so přizjewił