Z bruneje hliny jutrownu pychu paslili

pjatk, 25. februara 2022 spisane wot:

Smjerdźaca (aha/SN). Poskitk Serbskeho šulskeho towarstwa, zo móhli dźěći zhromadnje ze staršimi w zymskich prózdninach hornčerić, bu tele dny derje při­wzaty. Cyłkownje 16 dźěći bě so rozsudźiło zhromadnje z maćerju abo wowku sej zakładne kmanosće hornčerjenja přiswojić. Projektowa sobudźěłaćerka SŠT Monika Süßowa so wo to postara, zo móžachu sej wobdźělnicy w dwěmaj skupinomaj z bruneje hliny jutrownu pychu hornčerić, kaž zaječka, ćipki, čajowe swěčniki a dalše wudźěłki.

Nazhonita keramikarka Marion Sperlingowa ze Smječkec, kotraž hižo wjacore lěta hornčerske kursy za dorosćenych a dźěći w Ralbičanskej, Chróšćanskej a Worklečanskej šuli wuspěšnje nawje­duje, je spěšnje zamóhła wobdźělnikow z přećelnym posměwkom a słowom připóznaća za hornčerske dźěło zahorić. Z jeje pomocu a podpěru měješe kóždy mały hornčer na kóncu darik w rukomaj. Zo móhli swoje wudźěłki tež wotpowědnje wužiwać, pak dyrbja wone nětko najprjedy porja­dnje schnyć. Potom budu jednotliwe keramiske dźěle w specielnych kachlach dwójce palene, zo bychu krute dosć byli.

Zakłady folklory sej přiswojić

štwórtk, 24. februara 2022 spisane wot:

Smjerdźaca (aha/SN). Zo w Smjerdźečanskim kulturnym domje znata rejwanska skupina ze wsy prawidłownje a wobstajnje zwučuje – dalokož je to nastupajo koronapandemiju scyła móžno –, je daloko a šěroko znate. Prawidłownje bu tež wo dźěle Serbskeho kubłanskeho srjedźišća LIPA w Smjerdźacej rozprawjane a zo su tam tohorunja rejwanske kursy poskićeli. Runje tele poskitki stajnje dobry wothłós žněja. Serbske šulske towarstwo (SŠT), kotrež je mjeztym dźěłowe wobłuki LIPY přewzało, je tuž na to nawjazujo znowa tajki poskitk wupisało.

Minjenu póndźelu zetka so tam nětko druhi raz dźesać holcow. SŠT bě so wo profesionalne nawodnistwo noweho rejwanskeho kursa w Smjerdźacej postarało. Wjelelětnemu rejwarjej Serbskeho ludoweho ansambla a pozdźišemu baletnemu mištrej Kornelej Kolembusej je bywša rejwarka SLA Julia Kasyan poboku. Před 22 lětami přińdźe wona z Ukra­i­ny do Němskeje a skutkowaše dźesać lět w Serbskim ludowym ansamblu. Tuchwilu dźěła jako chorobna sotra w ambulantnej słužbje Carity, we wólnym času pak wěnuje so wšelakim zaběram z dźěćimi.

Što dyrbiš rjec?

srjeda, 23. februara 2022 spisane wot:

Cyle jednorje: Je wulkotna wěc, zo skutkuje Choćebuske Dźěłanišćo za serbske kubłanske wuwiwanje (ABC) mjeztym na dobro delnjoserbšćinu wuknjacych wšitkich generacijow. Započejo z tym, zo běchu pod nawodom Pětša Janaša wuknjenske materialije zdźěłali, staraše so wón zhromadnje z jeničkej sobudźěłaćerku wo to, spjelnić wočakowanja na jónkrótnu instituciju.

A z problemom so hač do dźensnišeho bědźa. Nadawki wšak su w Delnjej Łužicy trochu hinaše. Přetož tam maćernorěčnych rěčnikow hižo w tak wulkej ličbje nimaja kaž w našich kónčinach. Tak njebě spočatnje lochko fachowcow namakać. A dźensa? To drje maja mjeztym mnohich, kotřiž delnjoserbšćinu wobknježa, tola wo ličbu personalnych městnow wojuje po nawodźe ABCja dr. Frycu Libje nětko tež dr. Christiana Piniekowa. A jeli informacije z ABCja dokładnje čitam, rozumju, zo budźe tomu zawěsće tež přichodnje tak, hdyž změja tam za dwě lěće noweho nawodu abo nowu nawodnicu. Milenka Rječcyna

Nowej přiručce

wutora, 22. februara 2022 spisane wot:

Budyšin (SN/JaW). Dalšej přiručce za wučbu serbšćiny je tele dny Rěčny centrum WITAJ wudał. Najnowša, wčera wušła brošurka ma titul „Ptački našeje domizny“. Dalša wuńdźe w rjedźe „Wuknjemy serbsce“, kaž RCW na swojej internetnej stronje informuje.

„Ptački našeje domizny“ je wudospołnjacy wučbny material za wuknjacych 3. do 6. lětnika. Přiručku móža zajimcy a zajimče ze słuchopisakom BOOKii wužiwać, k jednotliwym ptačim portretam fifolenje ptačkow wotwołać a je we wšelakich hrach přirjadować. Nimo zajimawosćow wokoło ptakow jako „Ptače stawiznički“ zhonja dźěći z ptačeho časnika, hdy kotry ptačk fifolić započina.

W rjedźe „Wuknjemy serbsce“ předleži prěni dźěl zwučowanskeho zešiwka k šulskemu słowničkej za 1. a 2. lětnik. Je to přiručka k nawuknjenju serbšćiny jako cuzeje rěče, kaž z rěčneho centruma rěka. „Z pomocu zešiwka móža sej dźěći wobchadźenje ze słownikom nadźěłać a skrućeja swój słowoskład.“

Přiručce móža sej zajimcy pak w Budyskej Smolerjec knihar­ni abo digitalnje w online-wobchodźe Lu­doweho nakładnistwa Domowina pod kupić.

Jean-Luca Eberl najlěpši předčitar był

wutora, 22. februara 2022 spisane wot:

Wojerecy (SiR/SN). Najebać koronu předčitanske wubědźowanje přewjesć? Haj, to so hodźi! Digitalny swět to dźensa zmóžnja, byrnjež live-warianta stajnje bóle awtentiska była.

Regionalne wurisanje 63. předčitanskeho wubědźowanja, kotrež bursowe towarstwo Němskeho knižneho wiko­wanja iniciěruje, je so tuž tež lětsa wotměło. Zhromadnje wobhladachu sej ­čłonojo ­jury minjenu srjedu zapo­date wi­dejowe přinoški dźewjeć wobdźělnikow. Spěcho­wanscy šulerjo, gymnaziasća a wuknjacy wyšich šulow z Wojerec, Kamjenca, Sepic, Radeberga, Rěčic a ze Serb­skeje wyšeje šule Ralbicy dó­stachu dypki za čitansku techniku, za interpretaciju kaž tež za wuzwolene tekstowe wotrězki. Wosebite wužadanje při tym bě zwěsćić, hač bu tekst woprawdźe předčitany a derje interpretowany, abo hač je jednotliwc pasaže z hłowy na­wuknył.

Zhromadne hry přećelske styki skrućili

pjatk, 18. februara 2022 spisane wot:

Smjerdźaca (aha/SN). Po tym zo je Serbske šulske towarstwo wobšěrne dźěłowe wobłuki Smjerdźečanskeho kubłanskeho srjedźišća LIPA do swojeje zamołwitosće přewzało, su tam najebać koronapandemiju wšitke kursy a zaběry z dźěćimi dale wjedli. Tež štyridnjowski camp w zymskich prózdninach, kotryž so wčera zakónči, je mjez 30 wobdźělnikami w starobje sydom do dźesać lět wulke připóznaće žnjał. Projektowa sobudźěłaćerka SŠT Monika Süßowa kaž tež tam zamołwita za swójbne kubłanje Michaela Rabowa stej z podpěru a radu dotalneje nawod­nicy Smjerdźečanskeje LIPY Lucije Handrikoweje dźěćom wotměnjawy a powučny wotběh zaručiłoj.

Wo nastaću płata zhonili

wutora, 15. februara 2022 spisane wot:
W zymskim počasu so wšitcy rady tołsty kabat woblěkamy, zo njebychmy zymu mrěli. Tola štó wě, kak a z čeho płat našeje drasty nastawa? Wo tym zhonichu dźensa wobdźělnicy prózdninskeho poskitka Serbskeho muzeja w Budyšinje. Na wšelakorych stacijach muzeja „powědachu“ jim klanki serbskich bajow, w rukomaj muzejoweje sobudźěłaćerki Móniki Ošikoweje (nalěwo), wo stawiznach wokoło lena, kołwróta, přazy a tkanja. Tež rostliny je sej dohromady sydom zajimcow wobhla­dało ­a zhoniło, kotry płat z nich nastawa. Jako zakónčace wužadanje spytachu dźěći na kołwróće nitku přasć. Foto: SN/Božena Šimanec

Laptopy za gymnaziastow

pjatk, 11. februara 2022 spisane wot:

Městopředsydka Spěchowanskeho towarstwa Serbskeho gymnazija Budyšin Katrin Suchec-Dźisławkowa (napr.) a pokładnica Bernadett Klimannowa stej šulerskimaj rěčnikomaj Philipej Budarjej a Luizi Rosenkranz (wotl.) a direktorej Renéjej Wjacławkej pjeć laptopow přepodałoj. „Smy so w předsydstwje spočatk januara dojednali spěšnje na naprašowanja šulerjow za dalšimi laptopami reagować“, praji předsyda towarstwa dr. Daniel Měrćink. Digitalizacija šulow postupuje, a z tym stupaja tež ­naroki. „Wažne nam bě a je, šulerjam na njekomplikowane wašnje bazowe wu­hotowanje přewostajić.“ Cyłkownje je so 1 400 eurow za nakup nałožowało.

Foto: Alena Hiccyna

Šula zawrjena

štwórtk, 10. februara 2022 spisane wot:

Worklecy (SN/bn). Po aktualnym powšitkownym wukazu Sakskeho ministerstwa za kultus wostanjetej serbska zakładna šula „Michał Hórnik“ kaž tež přisłušacy hort we Worklecach dźensa a jutře dospołnje zawrjenej. Přičina je wysoka ličba pozitiwnje na koronawirus testowanych šulerjow. Kaž z ministerstwa wuchadźa, buchu dohromady 30 infekcijow zwěsćene. Złožujo so na „Postajenje za rjadowanje šulow, internatow, dźěćacych dnjowych přebywanišćow, dnjowych hladarnjow za dźěći kaž tež za njeakademiske zarjadnišća za wu- a dalekubłanje wuwučowaceho personala w zwisku zadźěwanja rozšěrjenja covid-19“ wujewja „staw natyknjenjow woprawnjeny strach dalšich infekcijow, čehoždla je nachwilne zawrjenje kubłanišća trěbne. Njebyštej-li so šula a hort zawrěłoj, su dalše infekcije prawdźepodobne, štož ćěło a žiwjenje třećich wohrožuje. Wukaz wotpowěduje tuž poměrnosći.“

Takle krótko do premjery hry „Šěrcec Hanka“ Němsko–Serbskeho ludoweho dźiwadła w Budyšinje dopominam so na wšelke zajimawostki z časa, jako dźiwa­dłowa skupina Sernjany-Róžant hru „Židowka Hana“ po noweli Jurja Kocha w Serbach předstaji. 2. decembra 1967 rozsudźi tehdyše předsydstwo skupiny w Frenclec korčmi w Róžeńće, nazwu­čować hru wo Židowce Hanje a to pod ­režiju Leńki Cmuntoveje, pochadźaceje z tehdyšeje Čěskosłowakskeje, bydlaceje pak w tym času w Budyšinje. Awtor hry bě Jurij Koch. Wobsah hry bě jara jimacy, štož Róžeńčan-Sernjanscy hrajerjo spočatnje trochu skeptisce widźachu. Běchu mjenujcy dotal zwjetša wjeselohry hrali. Po dokładnym studowanju rólow pak ­zajim přiběraše hrać hru, kotraž w našej bjezposrědnjej kónčinje jedna. Tež Jurja Kochowe wuwjedźenja tomu přinošo­wachu. Hižo nazajtra, 3. decembra, po­dachu so Borbora Šołćic, Měrćin Wjeńk a Jurij Korjeńk na puć, zo bychu ludźi pytali a narěčeli w hrě sobuskutkować, wšak měješe so 22 rólow wobsadźić. ­Sobotu wječor, na swjedźenju Třoch kralow 1968, bě hižo prěnja proba.

słowo lěta 2022

nawěšk

nowostki LND