Wšitke přeća sej spjelnić njemóhli

štwórtk, 09. januara 2020 spisane wot:

Na Serbskej zakładnej šuli Budyšin maja tójšto młodych wučerjow

Budyska Serbska zakładna šula je kruty wobstatk Serbskeho šulskeho a zetkawanskeho centruma. Mjez třomi kubłanišćemi, zakładnej a wyšej šulu kaž tež gymnazijom, wobsteja dobre zwiski. Tak znajmjeńša posudźuje to nawodnica zakładneje šule Annette Natušowa.

Praktikuja inkluziju

Towarstwo sej dalše nadawki předewzało

štwórtk, 09. januara 2020 spisane wot:

Lěto 2019 je w Drježdźanskim towar­stwje Stup dale tójšto změniło. Mjez druhim ma wone nowe předsydstwo. Předsydka je Jadwiga Pjacec. Dołho­lětny předsyda, sobuiniciator a sobu­załožer towarstwa dr. Andreas Kluge ju za­stupuje.

Drježdźany (SN/MiR). „Smy loni tójšto nowych čłonow nawa­bili a našu syć rozšěrili“, Jadwiga Pjacec rozprawja. „Mamy nětko dwuměsačne Serbske blido, wo kotrež­ stara so Benedikt Dyrlich.“ Prěni króć w narodnej drasće su serbske dźěći ze sakskeje stolicy ptači kwas přewjedli a w pjekarni słód­kosće dóstali. W měrcu su so šulerjo dźěło­weje skupiny serb­šćina wobdźělili na swójbnym popoł­dnju Dźiwadła młodeje generacije (TJG) ze swójskej klankohru „Módry banćik“. Dale běchu z lubo­znym programom na fol­klornym festiwalu w Chrósćicach wobdźěleni. „Proby za tajke zarjadowanja dźěćom zmóžnjeja serbski swět sej zbližić­ a skrućeja mjezsobne přećelstwo. Da­le­ sej wone wuwědomjeja, zo bydli w Drježdźanach tójšto ludźi, kotřiž maja serbskorěčne korje­nje.“

Kóždy jednotliwc móže přinošować

srjeda, 08. januara 2020 spisane wot:

Digitalne systemy spóznawaja rěčanu rěč

Budyšin (SN/MiR). 7 000 sadow w serbskej rěči na platformje Mozilla Common Voice čaka na to, zo je serbšćinu nałožowacy do systema rěča. Prěnja hodźina narěčanych sadow je mjeztym nahrawana. „Dale a wjac techniskich systemow rě­čanu rěč spóznawa. Tónle trend ma so dale zesylnić“, wuswětla direktor Załožby za serbski lud Jan Budar. Koncerny pak podpěruja dotal jeničce wulke rěče. „Šansa, mało nałožowanu rěč do komercielnych systemow dóstać, je wjetša, hdyž předleža daty. Naš zaměr je wu­tworić dato­wy system, kotryž rěčanu serbšćinu rozumi. To pak je projekt na znajmjeń­ša tři lěta“, Jan Budar rozprawja. Snano pak hodźi so potom na pra­šenje wot­mołwić, hač přichodne nawigaciske systemy w awće serbšćinu rěčaceho rozumja a hač tež Alexa w serbskej rěči zwuraznjene přeća spjelnja.

Wědu wo zelach rady dale dawa

srjeda, 08. januara 2020 spisane wot:

Kerstin Baer posrědkuje na Wojerowskej ludowej uniwersiće zajimcam rady swoju wědu wo zelach a přirodnych wudźěłkach. A jeje kursy su jara woblubowane.­

Wojerecy (SiR/SN). Samopaslene blidowe kartki z receptami su hižo mała pokazka na wosebity wječor we Wojerowskim Domje zetkawanja. Tam ma tónraz wo wjerjebinu (Eberesche), jědźne kastanije a dalše přirodne produkty hić. Přeprosyła je Kerstin Baer, kotruž luboznje tež „zelowu wjeru“ mjenuja. Jako ekspertka poskića wona na Wojerowskej ludowej uniwersiće kursy zelowědy a warjenja ze zelemi. Wšako so w metjeju hižo tak derje wuznawa, zo organizuje wodźenja po přirodźe, wě, kak přirodne surowizny wužiwać a přihotować, a ma nad swojim hobbyjom njesměrnje wjele wjesela.

Bjez přizjewjenja

póndźela, 06. januara 2020 spisane wot:

Budyšin (SN). Budyskej wotnožce Sak­skeho krajneho zarjada za šulu a kubłanje (LaSuB) w Budyskim a Zhorjelskim wo­krjesu dale wučerjo pobrachuja, wo­sebje tež serbskorěčni. Za přichodne šulske­ połlěto njeje so ani zajimc abo zajim­ča ze serbskorěčnym pozadkom při­zje­wi­ł(a). Při tym trjeba LaSuB samo pedagogow za Budyski Serbski gymnazij, wosebje za wuwučowanje přirodowědnych předmjetow. „Pytamy wobstajnje wučerjow, kotřiž móža w serbskej rěči wučbu podawać a to za wšitke šulske družiny“, zdźěli na naprašowanje rěčnik LaSuB dr. Jens Drummer.

Gramatiske tabulki předleža

pjatk, 03. januara 2020 spisane wot:
Budyšin (SN). Kak ma prawje rěkać: My twarjachmy abo twarichmy? Je kopar dwě wroće abo dwoje wrota třělił? Jěmy całtu z mědom abo z mjedom? Na tajke a podobne prašenja wotmołwja nowostka z titulom „Gramatika – Tabulki a přehlady za wučbu serbšćiny“, kotruž je Rěčny­ centrum WITAJ wudał. Přiručka je w prěnim rjedźe myslena za šulerki a šulerjow wot 5. do 12. lětnika a podawa wšitke wažne wobłuki hor­njoserbskeje morfologije: přehlady, dodatne wujasnjenja a kopicu rěčnych přikładow, kotrež su dobra pomoc, njewěstosće wotstronić a typiskim zmylkam zadźěwać.

Hodowne dariki paslili

pjatk, 20. decembera 2019 spisane wot:
Dohodowne paslenje wotměchu wčera na Kulowskej Krabatowej zakładnej šule. Starši šulerjow rjadownje 2a su sej za hody rjanu paslenku wumyslili. Dźěći nabarbichu najwšelakoriše figury a formowachu ptaču picu, kotruž móža do figurow powěsnyć. To je zdobom rjany hodowny dar ptačkam. Foto: Lubina Dučmanowa

Wobohaćeja Łazowski park

srjeda, 18. decembera 2019 spisane wot:

Wuknjacy Łazowskeje Wyšeje šule su w tamnišim parku štom lěta 2019, dołhošiškaty­ wjaz (Flatterulme), sadźili.

Łaz (AK/SN). „Štom lěta 2019“ je dołho­šiškaty wjaz. Wjacore tajke štomiki stejachu minjeny tydźeń w srjedźišću akcije we Łazowskim parku. Wjacore dźěći su je tam tydźenja sadźeli. „Tak móžemy něšto za wobswět činić. A zdobom park za­chowamy“, měnjachu na podawku wobdźěleni z rjadownje 5 A Łazowskeje šule.

Sadźenska akcija je projekt „Łazowski park – Drohoćinku přichodnym generacijam zachować“. „Jedna so wo jedyn z cyłkownje sydom małych projektow, z kotrymiž smy so jako gmejna na wurisanju Sakskeho fondsa ‚Čiń sobu!‘ wobdźělili“, rozłoži sobudźěłaćer komuny a zamołwity za gmejnske ležownosće, saněrowanje hórnistwa, twarstwo a porjad Jens Kieschnick. „Dwaj projektaj bu­štej při­zwolenej: Łazowski park a zwukowa připrawa za měšany chór a dźiwadłowu skupinu Krabat wjesneho a domizniskeho kluba we Wulkich Ždźarach.“

Wuchowajće bajki!

srjeda, 18. decembera 2019 spisane wot:

Tradicije a modernu zwjazowacy projekt znowa wozrodźeny

Čorny Chołmc (SiR/SN). Wjelk da sej direktnje pod pyšenym hodownym štomom na stólcu lubić. Jeho wotpočink pak je jenož krótki. Wšako přińdźechu tróšku pozdźišo za njeho po zdaću słódne pječenki do bróžnje Čornochołmčanskeho Krabatoweho młyna.

„To dosaha, zo móžu so najprjedy prawje nažrać“, so rubježnik šćěri, jako wuhlada njeličomne dźěći, kotrež do bróžnje přichadźeja, a majka sej při tym swoje­ tołste kutleško. A w nim so něšto hiba! Štó abo što so pod wjelčim kostimom chowa, pak wosta předwčerawšim a tohorunja wčera potajnstwo. Wšako je zaso čas bajkow w Krabatowym młynje.

Třinaće hólcow a holcow z Wojerowskeje Lipoweje šule bě póndźelu z hosćom w Čornym Chołmcu. A woni mějachu nadawk bajki wuchować. Ideju zrodźiła bě bywša sobudźěłaćerka Krabatoweho młyna Kerstin Zukunft. Projekt su tam předwčerawšim pod nawodom Magdaleny Schaffer wozrodźili a žněja z nim znowa připóznaće mjez staršimi, dźěćimi a wučerjemi.

Wulke připóznaće za koncert žnjeli

póndźela, 16. decembera 2019 spisane wot:

Worklecy (aha/SN). „Wulkotny – poradźeny – skutkowny“ a hišće dalše słowa chwalby sy minjeny pjatk po adwentnym koncerće Worklečanskeje zakładneje šule „Michał Hórnik“ słyšał. Hižo wjacore lěta dźě wuhotuja tamniši šulerjo nimo programa k mejemjetanju kóždolětnje we wotměnje program na swjedźenju ptačeho kwasa abo lětsa po dwěmaj lětomaj zaso w adwenće.

Direktorka kubłanišća Sabina Hejdušcyna witaše přichwatanych staršich, dźědow a wowki a wšěch zajimcow w połnje wobsadźenej a hodownje pyšenej sportowni a zwurazni rjane słowa za adwentny čas, za čas połny potajnstwow a překwapjenkow. Za přitomnych slědowaše na to jedna z bytostnych překwapjenkow, hdyž předstajichu šulerjo swój hodźinski, z njesměrnej prócu a pilnosću nazwučowany program, do kotrehož zapřijachu wjacore nowosće.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND