Drježdźany (SN/MiR). Ličby nowych wučerjow přistajenjow w Sakskej wubudźeja nadźiju na polěpšenje aktualneje situacije, znajmjeńša na zakładnych šulach a na gymnazijach. Tole zwurazni sakski statny minister za kultus Christian Piwarz (CDU) na wčerawšej medijowej konferency k zahajenju noweho šulskeho lěta w sakskej statnej kencliji w Drježdźanach. Wšako chce wjace hač tysac nowych pedagogow přichodnu póndźelu swoje dźěło na sakskej šuli zahajić. 773 z nich su studowani wučerjo, 120 su pedagogiske fachowe mocy a dalši 140 su přidružnicy, kotřiž su so wot 1. meje za skutkowanje na šuli kwalifikowali. Wosebje na spěchowanskich, powołanskich a wyšich šulach dale dosć wuwučowacych njeje. Njebudźe přichodnje lóšo pobrachowacy personal narunać, dokelž tajki na dźěłowych wikach njeje. Wurunać móže Sakska tuchwilu jenož wotchady wučerjow, kotřiž so na wuměnk podadźa.

Aktualne wuwiće w Radworju pokazuje nam we wšej jasnosći prekerne połoženje serbskeho šulstwa w němskimaj rukomaj. Zjednoćenje rjadownjow z nadawkom serbskeho profila a delegowanje serbskich wučerjow do němskeje šulskeje słužby stej wospjetnje najniši dypk, kotryž móhł so jenož hišće wot dalšeho zawrjenja šule přetrjechić. A přeco zaso nazhonjamy dopóznaće dospołneje wotwisnosće a bjezmócnosće přećiwo němskim rozsudźerjam.

W mojim statistiskim naprašowanju, kotrež před wjac hač pjatnaće lětami w serbskej Hornjej Łužicy přewjedźech, napadny, zo woteběra ličba serbsce wuknjacych a serbsce rěčacych dźěći (grafiki předleža). Situacija w Radworju a wokolnych wsach je podobna tej w 1950/60tych lětach na př. w Hodźiju abo Bukecach. Tehdom rěčeše tam hłownje jenož hišće starša generacija serbsce. Dźensa su tam serbske kemše jenož hišće hdys a hdys. Samo minimalny poskitk serbskeje wučby w Hodźiju je dla falowaceje wučerki wusadźeny. Jeli so dźiw njestanje, kiwa wopisany dóńt bórze tež Radworskej gmejnje a něšto pozdźišo dalšim šulam w serbskim katolskim regionje.

Nowy šok za serbskich staršich: Serbska rjadownja 1. lětnika w Radworju tola njebudźe. To su starši wčera zhonili. Znowa so protest jewi.

Snadź móhł jedyn ze serbskich protagonistow kubłanskeho modela 2plus zamołwitym w krajnym zarjedźe za šulu a kubłanje (LaSuB) zdźělić: Je so dawno wukopało, zo njeda so bohužel ideja, wšě dźěći, wšojedne z kotrymi rěčnymi kmanosćemi, na zhromadny wysoki niwow wšědneho serbowanja wjesć, zwoprawdźeć. Praktisce woznamjenja „dwurěčnosć“ hdys a hdys serbske wospjetowanje jednotliwych słowow w němskej wučbje. Hewak nam LaSuB dale na kóžde prašenje po „copy and paste“-metodźe stare wurězki z katechizma 2plus sćele.

Čas čućiwosćow w kubłanskej debaće je nimo. Tež zo ma serbska rjadownja wučerku, kotraž móže jenož serbsce přikazać, ale so běžnje rozmołwjeć njemóže, je psychologisce fatalne. Hladajo na to, zo su sej wšitcy přezjedni, zo 2plus praktisce njefunguje, móžemy so na wutworjenje serbskich rjadownjow koncentrować – za Serbow a wšěch, kotřiž su zwólniwi serbować. Marcel Brauman