Gratulanća z Budyšina koncertowali

wutora, 13. septembera 2022 spisane wot:
70 lět wobstaća Delnjoserbskeho gymnazija su minjeny kónc tydźenja w Choćebuzu woswjećili. Pjatk přewjedźechu dźeń za šulerjow, hdźež zarjadowachu swój tradicionalny ‚kokot‘. Dźeń po tym dojědźe sej chór 1. serbskeje kulturneje brigady Budyskeho Serbskeho gymnazija do Delnjeje Łužicy a z koncertom kubłanišću gratulowaše. Zarjadowanje bě zdobom zazběh lětušeje „Schadowanki“. Na šulskim dworje ­gymnazija běše potom hišće zabawa. Wječor zahudźi kapała „nAund“. Hornjo­łužiske kubłanišćo bě tohorunja hakle minjeny tydźeń swoje 75lětne wobstaće ­woswjećiło. Foto: Michael Helbig

Sym Serb/Serbowka

pjatk, 09. septembera 2022 spisane wot:
75 lět skutkować na dobro serbskeho luda – to njemóže kóždy wo sebi rjec. Ći, kotřiž su na Budyskim Serbskim gymnaziju wuknyli, wuwučowali abo na někajke wašnje tam abo za njón dźěłali, móža prajić, zo su k tomu přinošowali. Tych njeje mało. Njejsu pak to jeničcy. Přetož zapřijaty je cyły serbski lud, kotryž trjeba derje kubłanych młodostnych, kiž su dźensa w serbskich institucijach a zarjadnišćach – w prěnim rjedźe pak w swojich swójbnych a přećelskich kruhach – trěbni, zo bychu serbski duch w sebi nosyli a w zjawnosći šěrili. A to je zakład, wosebje pak zawjazk tohole w Serbach elitarneho, dokelž po swěće jeničkeho, kubłanišća swojeho razu. Tam posrědkuja wučerjo a wučerki nimo ličbow, datow a faktow dźěćom a młodostnym narodne wědomje, štož je perspektiwa serbskeho ludu. A ta, to wěmy wšitcy, njeje wotwisna wot někajkich wonkownych wuměnjenjow, ale korjeni w kóždym, kiž wo sebi praji: Sym Serb/Serbowka. Milenka Rječcyna

Prěni projektny dźeń po přestawce

pjatk, 09. septembera 2022 spisane wot:
Wosebity šulski dźeń měješe předwčerawšim 4. lětnik Slepjanskeje zakładneje šule. Holcy a hólcy zetkachu so na Trjebinskim Šusterec statoku, zo bychu běrny žnjeli a je předźěłali. Po dwulětnej koronowej přestawce bě to prěni tajki projektny dźeń, kiž su tam přewjedli. Kaž šulska wjednica Petra Rübesamowa rjekny, bě zaměr, šulerjam rozdźěl mjez šulu něhdy a dźensa znazornić a jim dohlad do ratarskeho žiwjenja zmóžnić. Z historiskej ratarskej techniku su najprjedy běrny žnjeli a je potom wumyli, bělili a warili, zo móhli sej je z twarohom a lanym wolijom słodźeć dać. Předsydka Trjebinskeje Domowinskeje skupiny Angelika Balccyna je jim k tomu serbsce jednotliwe dźěłowe kroki rozłožiła. Foto: Jost Schmidtchen

Šulerjo so w dźiwadle pospytali

štwórtk, 08. septembera 2022 spisane wot:
Na castingu Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła je so wčera wosom dźěći w starobje 9 do 13 lět wobdźěliło. Proby za nowu inscenaciju pod režiju Petry-Marije ­Bulankec-Wenceloweje zahaja so po nazymskich prózdninach. Hač do nowembra su dalši zajimcy rady witani. Aktualna inscenacija Serbskeho dźěćaceho dźiwadła „KUS hinak – Małe wampiry“ hraja hišće raz 25. septembra w 17 hodź w Dźiwadle na hrodźe ze simultanym přełožowanjom. Dalšej terminaj za šulerskej předstajeni stej w oktobru. Foto: SN/Božena Šimanec

Ideju dale wuwili

srjeda, 07. septembera 2022 spisane wot:
Kajke je to zbožo, hdyž so přeco zaso žadany a připowědźeny wotpohlad, wutworić synergijowe efekty, potom zawěrno tež zeskutkownja. Za tajki mam ewaluaciju koncepcije 2plus a do njeje zakótwjene přepruwowanje serbskorěčnych znajomosćow šulerjow 8. lětnika. Tuž wulke připóznaće Rěčnemu centrumej Witaj, kotryž je přepruwowanje před nimale štyrjomi lětami nastorčił, a Serbskemu institutej, kotryž je trěbnosć ewaluacije přeco zaso po­twjerdźił a sej dalšich partnerow pytał, kotřiž wědomostny projekt nětko přewodźeja. Přetož tajke zwěsćenje stawa dokonjanosćow, skutkownosće a eficiency je wužadowace – žadyn lochki nadawk potajkim. Wšako nimaja wšitcy koncepciju 2plus za wunošnu. Ćim lěpje, zo fachowe institucije a zarjadnišća zhromadnje slědźa. Cyle připódla prajene: Sym sej wěsta, zo Serbja swoje zwiski wobstajnje přeco zaso do cyłka zwjedu. To njeje snano stajnje wočiwidne, tola zwjetša zmysłapołnje. Milenka Rječcyna

Čehodla poprawom ...

pjatk, 02. septembera 2022 spisane wot:
... njeje serbskim staršim wažne, zo wotměwa so předšulske přepytowanje jich dźowki abo syna w serbskej rěči? Před lětami mějachmy skandal, zo njeje strowotniski zarjad był na tajke žadanje přihotowany. Tež hdyž bě ćežko – někotři starši su wobćežny puć na so brali a na swojim žadanju wobstali. Dokelž njebě serbskeho lěkarja – a tomu zaso tak je – je sej zarjad přełožowarjow wobstarał, kotřiž němskorěčnej lěkarce po potrjebje přełožowachu. Mjeztym pak ani jeničkeho naprašowanja staršich njeje. Z kotreje přičiny? Mandźelstwa su měšane, wobswět je bóle němski, je wobćežnišo sej serbskorěčne přepytowanje dojednać ... Wšitko zrozumliwe. Što pak je ze serbskimi rěčnymi rumami, kotrež tak masiwnje pytamy? Lěkarske přepytowanje předšulskich dźěći ja znajmjeńša za tajki mam. A što nětko? Zhubjeny je tež kubłanski aspekt. Škoda! Abo nimaće tež wy za zmysłapołne, hdyž lěkar swoje abo přełožowar dźěsću postupowanje serbsce rozjima? Milenka Rječcyna

Prócowarja a duchowneho počesćili

pjatk, 02. septembera 2022 spisane wot:
Na wčerawšich posmjertnych narodninach Michała Hórnika wopominachu šulerki a šulerjo Worklečanskeje wyšeje šule „Michał Hórnik“ serbskeho prócowarja a duchowneho. Po tym zo bě wučer serbšćiny Tomaš Šmit młodostnym dohlad do žiwjenja Hórnika dał, poda so skupina serbšćinu po koncepće 2plus wuknjacych k pomnikej wótčinca na kromje wsy, zo bychu jeho zhromadnje počesćili. Foto: Winnfried Wagner

Šulerjo Serbskeho gymnazija Budyšin su dźens po cyłej Łužicy po puću. Rjadownja 6-3 je sej na přikład do Njechornja dojěła. W ateljeju Měrćina Nowaka-Njechorńskeho rozprawješe jim Florian Kießlich wo napjatym žiwjenju serbskeho wuměłca a spisowaćela. Foto: Matej Kowar

LIPA je a wostanje aktiwna

srjeda, 31. awgusta 2022 spisane wot:

Smjerdźečanske serbske kubłanske srjedźišćo z mnohimi nadawkami

Mjeztym 23 lět skutkuje přewšo spomóžnje Smjerdźečanske kubłanske srjedźišćo LIPA. Tež přichodnje to tak wostanje. To staj sej iniciatoraj a sobuzałožerjej, Lucija a Alfons Handrik wěstaj. Dawno staj wonaj na wuměnku. Swoju LIPU pak staj hłuboko we wutrobje zakótwiłoj.

Dopomnjenki na spočatk LIPY

Myslo na spočatki so Lucija Handrikowa dopomina, zo dyrbjachu so derje wob­honić, kak tajke towarstwo załožić. „To bě swój čas trochu ćešo je zapisać dać hač dźensa“, wona powěda, „smy wo tym rozmyslowali, što chcemy wšitko činić, što budźe ludźi zajimować, kotre po­skitki wone snano derje přiwozmu. Po prěnich zarjadowanjach smy roz­my­slowali, što móhli nowe poskićeć a kak referentow zdobyć. Stajnje je nas prašenje zaběrało, hač budu wobdźělnicy našich kursow a poskitkow spokojom.“

Drježdźany (SN/MiR). Po cyłej Sakskej su wučerjo dale wulce požadani. Sakske ministerstwo za kultus je wozjewiło, zo su ze zahajenjom šulskeho lěta 2022/23 při-stajili wjace hač tysac nowych wučerjow. Najwjetša ličba, mjenujcy 306, skutkuje wotnětka na jednym z gymnazijow, 299 na jednej zakładnej, 186 na wyšej, 143 na spěchowanskej a 90 na powołanskej šuli. W cyłku je to 1 024 nowych přistajenych wučerkow a wučerjow. Kaž SMK zdźěli, je podźěl wučerjow, kotřiž su swój studij a referendariat wuspěšnje zakónčili, nimale stabilny wostał. Podźěl přidružnikow wučinja aktualnje něhdźe dwanaće procentow. W předchadźacych lětach tón bě hišće 30 procentow wysoki. Mjez nowymi wučerjemi je 121 přidružnikow a 60 pedagogiskich fachowych mocow. Přidružnicy wopytaja hižo wot 1. meje trěbnu kwalifikaciju a započinaja wot dźensnišeho wuwučować.

słowo lěta 2022

nawěšk

nowostki LND