Štóž nima dźensa wječor hišće kruty termin, tomu móžu doporučić, so jednorje wonka na zahrodu posydnyć a do njebja hladać. Tam mjenujcy wočakuje nas dźensa wječor wosebitostka.
Hdyž so dźensniši dźeń nachila a słónco so chowa, potom móhli na njebju něšto dožiwić, štož přehusto na njebju njewuhladamy – tak mjenowane parcielne zaćmiće słónca (partielle Sonnenfinsternis).
Tutón wosebity fenomen nastanje, hdyž steja słónco, měsačk a zemja nimale dokładnje w jednej liniji. Měsačk potom pomału mjez zemju a słóncom ćehnje, štož za přihladowarjow na zemi wupada, jako by měsačk dźěl słónca zakrył.
Po informacijach wjedrarjow a astronomow budźe měsačk dźensa wječor něhdźe 80 do 90 procentow słónca zakryć. Štóž chce tutu wosebitosć na njebju sćěhować, dyrbjał sej sčasom dobry blečk – najlěpje trochu wyše ležace městno – ze swobodnym widom na horicont do zapada pytać.
Krótko po sedmich so dźensa „film“ pod hołym njebjom započnje. Nimale hodźinu móža zajimcy potom rědkemu předstajenju na njebju sćěhować. Po tym so słónco pomału chowa a zaćmiće hižo widźeć njebudźe.
Radworscy firmowani su so wčera z kolesami na puć do Noweje Cale při pólskej mjezy podali. Rano wotjědźe 20 młodostnych z přewodom fararja Bena Jakubaša a štyrjoch dalšich wosadnych na 140 kilometrow dołhu jězbu podłu Nysy do Pólskeje, hdźež přenocowachu. Dźensa rano do 20 kilometrow zdaleneje Noweje Cale dojědźechu. W klóšterskej cyrkwi dopołdnja zhromadnje Božu mšu woswjećichu, k tomu so jim něhdźe 30 wěriwych přidruži. Kemše wobrubi skupina młodostnych z dujerskej hudźbu. Jutře so kolesowarjo zaso do domizny nawróća.
Foto: Martina Hančikowa
Rietzschel mjez nominowanymi
Frankfurt n. M. Łužiski awtor Lukas Rietzschel je ze swojim romanom „Sanditz“ za Němske knižne myto 2026 nominowany. Mjez 20 titulemi steji jeho kniha na longlist nominacije. Dohromady bě 205 zapodatych romanow na wuběr. Shortlist šesćoch finalistow wozjewi so 8. septembra a 5. oktobra spožča myto we wobłuku Frankfurtskich knižnych wikow.
Trilex z wjac ćahami
Drježdźany. Krajna železnica wutwari swoju syć w Sakskej. Wot septembra zasadźi Trilex na čaromaj mjez Drježdźanami a Žitawu a mjez Drježdźanami a Zhorjelcom štyri přidatne ćahi. Z tym ma so stajnemu přepjelnjenju ćahow zadźěwać a napjata situacija wolóžić. Ćěridłowe wozy chcedźa wot Wuchodoněmskeje železniskeje towaršnosće wotnajeć.
Lěwanćikowe polo woblubowane
Radwor. Kajki bě to wulki hołk a tołk minjeny kónc tydźenja w Radworju! Pjaty barowy festiwal młodźinskeho kluba je tójšto wopytowarjow přiwabił. Tydźenje dołho su čłonojo kluba swjedźeń přihotowali. Wuslědk bě wotměnjawy program za wšitke generacije.
Zazběh bě pjatk wječor z powitanjom a tradicionalnym natočenjom piwa. Po tym su woblubowany korčmowy kwis přewjedli. Něhdźe 250 wopytowarjow wobdźěli so na prěnim swjedźenskim wječoru. Kwisowe skupiny dyrbjachu na prašenja ze wšelakich temowych wobłukow wotmołwić. Wuhódać dyrbjachu mjez druhim znatych dźiwadźelnikow, spěwy abo zapřijeće z pomocu wobrazow po principje „Štyri wobrazy – jedne słowo“. Za čas wubědźowanja su wobdźělnicy wjele diskutowali a přemyslowali – hłowy so potajkim kurjachu. Na kóncu doby mustwo „Na wopyće“ z Danicu Hickec, Lindu, Lydiju a Marlene Matikec, kaž tež Linu Hannig. Po tym postara so DJ „Systhemfehler“ wo dobru naladu na rejowanišću. Hač do pózdnjeje nocy Radworčenjo a hosćo z wokoliny zhromadnje swjećachu.
Spěšnosć kontrolowali
Čorny Chołmc. Spěšnosć jězdźidłow su zastojnicy njedźelu wječor w Čornym Chołmcu na statnej dróze S 198 do směra na Nowy Chołmc kontrolowali. Na kontrolowanym wotrězku je maksimalnje 40 km/h dowolene. Wot 43 měrjenych jězdźidłow bě dźesać přespěšnych. Zastojnicy wupisachu wosom króć warnowanski pjenjez, dwójce pak pokutu. Njesławny rekord docpě wodźer wosoboweho awta, kiž bě ze spěšnosću 73 km/h po puću. Wón ma 180 eurow pokuty zapłaćić a dóstanje dypk w Flensburgu.
Budyšin (CS/SN). Allendowa štwórć w Budyšinje je loni swoje 50lětne wobstaće swjećiła. W lětach wot 1973 do 1975 natwarjena štwórć, skićeše za tehdyše poměry wysoku bydlensku kwalitu. Ale naroki na moderne bydlenje su so w zašłych lětdźesatkach změnili. Předewšěm bjezbarjernosć je wulki problem. Tež rozrjadowanje bydlenjow dźensnišim wočakowanjam njewotpowěduje. Něštožkuli dyrbja potajkim polěpšić. Hižo lěta 2023 bě idejowa konferenca wo přichodźe měšćanskeje štwórće. Tomu slědowachu rozmołwy z přenajerjemi bydlenjow, z towarstwami, socialnymi zarjadnišćemi a dalšimi akterami. Nazymu 2025 móžachu wobydlerjo swoje ideje a namjety přidać. Z toho wšeho nasta wuwićowy koncept, kotryž je měšćanska rada w nowembru wobzamknyła a z kotrymž so wo spěchowanje prócowachu.
Předwčerawšim, njedźelu, su prěni serbski prózdninski camp w Połpicy (Halbendorf) w Malešanskej gmejnje zahajili. Do tamnišeho lěsneho šulskeho doma (Waldschulheim) su starši swoje dźěći – dwanaće holcow a dweju hólcow – popołdnju přiwjezli. Hižo w prěnich hodźinach so dźěći mjez sobu zeznajomichu a spřećelichu. Hač do přichodneho pjatka čaka na nich pod nawodom serbskeju abiturientkow Franciski Smolic a Tadeje Bjedrichec zhromadnje pisany program.