Wjac ludźi

Freitag, 27. März 2020 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Susodna Čěska republika je loni nastupajo ličbu ludźi znowa rozrostła. Kónc lěta měješe susodny kraj 10 693 939 wobydlerjow, štož je porno lětu 2018 přibytk wo 44 139 ludźi – najwjetši plus to w cyłym zašłym lětdźesatku. To wuchadźa z tele dny publikowaneje rozprawy Čěskeho statistiskeho zarjada. Z njeje tohorunja zhoniš, zo bě 2 019 zemrětych trochu wjace było hač nowonarodźenych.

W Čěskej je loni 112 231 dźěći na swět přišło, přibližnje 1 800 mjenje hač lěto do toho. Zemrěło je w samsnym času 112 131 wosobow a tak 600 mjenje hač lěta 2018. Zo je njedźiwajcy toho k nahladnemu přirostej ličby ludnosće dóšło, ma so bjezwuwzaćnje migraciji z wukraja dźakować. Do Čěskeje pře­sydli so lěta 2019 dohromady 65 571 wukrajnikow. Kraj wopušćiło je porno tomu 21 301 ludźi. Nimale 40 procentow wukrajnych přichadow wučinjeja Ukrainjenjo – nic mjenje hač 18 000 z nich je so loni w Čěskej zasydliło. Ze Słowakskeje přićahny 4 600 ludźi, w mjeńšich ličbach staćenjo Ruskeje, Bołharskeje a Rumunskeje. Stawnistwa registrowachu 54 870 zmandźelenjow – 400 wjace hač lěto do toho.

Naprawy tež w Pólskej

Mittwoch, 25. März 2020 geschrieben von:
Waršawa (dpa/SN). W boju přećiwo coronawirusej tež Pólska swobodu wobydlerjow wobmjezuje, zo by socialne kontakty wosłabiła. Wjace hač dwě wosobje njesmětej so hižo zetkać, ministerski prezident Mateusz Morawiecki we Waršawje připowědźi. „Tak kupimy sej čas za lěpši přihot na dobro strowotniskeho zastaranja a wjace łožow w chorownjach“, wón rjekny. Ludźo měli w swojich bydlenjach wostać a so zjawnych wobchadnych srědkow wzdać, zo njebychu so natyknyli. Wuwzaća su puć na dźěło a k lěkarjej abo trěbne nakupje.

Zeman: Opozicija měła mjelčeć

Dienstag, 24. März 2020 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Čěski prezident Miloš Zeman je opoziciju namołwjał, drastiske naprawy Praskeho knježerstwa w boju přećiwo coronawirusej podpěrać. „Njeje-li k tomu kmana, měła wona znajmjeńša za čas karanteny mjelčeć“, žadaše sej 75lětny w telewizijnej narěči w sćelaku Prima.

Wobydlerjow Zeman napomni, so dweju ekstremow wzdać: Nichtó njesměł z pandemiju lochkomyslnje wobchadźeć. Na tamnym boku njejstej strach a panika na městnje. „Strach nas wosłabja. Chcu was tuž k zmužitosći pohonjeć.“

Kaž hižo w zašłosći je Miloš Zeman tež w najnowšej narěči medije kritizował. „Wone pisaja kaž přeco wo wšěm a nje­rozumja ničo“, najwyši reprezentant stata twjerdźeše. Wosebity dźak wupraji wón Chinje, kotraž je „jako jenički kraj“ Čěskej při wobstaranju škitnych maskow pomhała.

Knježerstwo ministerskeho prezidenta Andreja Babiša je swobodu čěskich wobydlerjow chětro wobmjezowało a šule kaž tež najwajce wobchodow zawrěło. Ludźo dyrbja škitne maski nosyć. Hač do kónca tydźenja zličichu w kraju nimale 700 padow corony.

Lědma hišće haćenja

Montag, 23. März 2020 geschrieben von:

Waršawa/Praha/Bratislava (dpa/SN). Na němsko-pólskej mjezy bě nadróžny wobchad minjeny kónc tydźenja na najwjace přechodach w dalokej měrje normalizowany, kaž pólski namjezny škit na swojej internetnej stronje zdźěla. Jeničke wu­wzaće bě přechod Jędrzychowice na awtodróze A 4 pola Zhorjelca. Tu dyrbjachu nakładne awta sobotu hišće něhdźe połdra hodźiny čakać.

Tež čěska policija njeje žane wjetše haćenja na čěsko-němskej mjezy registrowała, byrnjež za powołanskich dojězdźowarjow razniše prawidła płaćili.

Porno tomu so nakładne awta na čěsko-słowakskej mjezy dale a bóle kopja. Přičina toho je, zo je Madźarska hranicu zawrěła. Rynk Lkw-jow, kotrež chcedźa do Madźarskeje, so po cyłej Słowakskej hač do Čěskeje wróćo haći.

Opozicija: Wólbny bój njefairny

Freitag, 20. März 2020 geschrieben von:

Pólscy politikarjo z krizu coronawirusa dla rozdźělnje wobchadźeja

Waršawa. Kriza coronawirusa dla so tež w Pólskej raznje wuskutkuje. Towaršnostne žiwjenje je mjeztym w dalokej měrje zlemjene. Šule, uniwersity, biblioteki, dźiwadła, kina, opery, kulturne domy, płuwanske hale a dalše zarjadnišća su zawrjene. Nimale tysac ludźi je so z wirusom natyknyło, pjećo su dotal zemrěli. Polacy su oficialnje namołwjeni, dobrowólnje dwaj tydźenjej doma wostać. Zarjadowanja z wjace hač 50 wobdźělnikami su zakazane.

Politikarjo z pandemiju dosć rozdźělnje wobchadźeja. Wrócławski wyši měšćanosta Jacek Sutryk na přikład so kóždy wječor wosobinsce na swojej internetnej stronje přizjewja, zo by na prašenja ludźi wotmołwjał a pokiwy dawał, kak měli so prawje zadźeržeć. Sam wón z awtom po měsće jězdźi a so chětro hněwa, hdyž widźi wobydlerjow na přikład zhromadnje grilować abo šulerjow w barach so zetkać. Naležnje Sutryk wšitkich namołwja, to wostajić.

Wutworja nowe knježerstwo

Mittwoch, 18. März 2020 geschrieben von:

Bratislava (SŽ/K/SN). Njecyłej tydźenjej po wólbach parlamenta w Słowakskej kiwa krajej nowe koaliciske knježerstwo. To zdźěli medijam šef hibanja Obyčajni L’udi a Nezávislé Osobnosti (OL’aNO) Igor Matovič, kotremuž bě prezidentka Zuzana Čaputová za to nadawk dała. OL’aNO z 25 procentami wólbneho přihłosowanja twori knježerstwowu koaliciju hromadźe z hibanjom Sme rodina, liberalnej stronu Sloboda a Solidarita (SaS) a ze stronu Za l’udí eksprezidenta Andreja Kiski. Tele knježerstwo změje w narodnej radźe ze 150 sydłow 95 a tak wustawowu wjetšinu.

Předsydźa stronow OL’aNO, Sme rodina, SaS a Za l’udí informowachu prezidentku Čaputovu mjeztym wo tym, zo su so tohorunja na rozdźělenje ressortow dojednali. Mjena pak Matovič nochcyše publikować, dokelž je za někotre ministerske zastojnstwa wjacorych kandidatow. OL’aNO dóstanje nimo zastojnstwa premiera šěsć ministerstwow, Sme rodina tři, SaS tři a Za l’udí dwě. Dźiwajo na přiběrace rozšěrjenje coronowirusa w Słowakskej je Matovič rjekł, zo dyrbi politika tohodla tuchwilu zboka wostać.

Ministrojo na coronu testowani

Mittwoch, 18. März 2020 geschrieben von:

Waršawa (dpa/SN). W Pólskej su wšitkich ministrow, kotřiž běchu na minjenym posedźenju kabineta přitomni, na coronawirus přepruwowali, po tym zo běchu pola wobswětoweho ministra Michała Wośa coronawirus zwěsćili. Wuslědki přepytowanja dotal hišće njepředleža, zdźěli rěčnik knježerstwa powěsćerni PAP. Dotal dźěłaja wšitcy ministrojo w karantenje. Natyknjenemu ministrej so po informacijach rěčnika derje dźe. Ministerski prezident Mateusz Morawiecki njebě runja dalšim wosom ministram na posedźenju kabineta pódla.

Statny prezident Andrzej Duda je wčera planowane zhromadne wuradźowanje z kabinetom na njewěsty čas přestorčił. Wón chcył najprjedy wuslědk testa wočaknyć, kaž da zdźělić. Wobswětowy minister Michał Woś bě so na coronawirus testować dał, po tym zo bě k sobudźěłaćerjej lěsniskeho zarjada kontakt měł. Pola toho běchu infekciju zwěsćili.

W Pólskej je so dotal wjace hač 200 ludźi z coronawirusom natyknyło, pjeć wosobow je zemrěło. Wirusa dla je kraj razne naprawy wukazał a swoju mjezu tež k Němskej zawrěł.

Pjeć kontinentow přepućować

Mittwoch, 18. März 2020 geschrieben von:

ROZŽOHNUJO SO ze zajimcami a pod­pěraćelemi w Praze, Brnje a naposledk w słowakskej stolicy Bratislavje je so pod hesłom „Z Tatru wokoło swěta 2“ wuprawa horliwcow na wurjadnu jězbu podała. Jeje wobdźělnicy wotmysla w běhu třoch lět wopytać 69 krajow na pjeć kontinentach a tak něhdźe 270 000 kilometrow wotjěć. Ekspedicija nawjazuje na wuprawu „Z Tatru wokoło swěta“ kónc 80tych lět, a jedyn z jeje hłownych zaměrow je samsny: po cyłym swěće dobre mjeno Čěskeje kaž tež wudźěłkow jeje přemysła šěrić.

Wozydło, specialna Tatra T 815 4x4, ma aluminijowy natwar a waži tak jenož 1 380 kilogramow. „W nim su tři boilery, štyri wokruhi tepjenja, klimatizacija, akumulatory a dwaj nuznikaj. A mamy dušu nutřka a wonka“, wopisuje Marek Havlíček wuhotowanje Tatry. Po jeho słowach je w njej 14 sydłow a 20 spanskich městnow. Ekspediciju chcedźa w třoch etapach zwoprawdźić. Prěnja, 70 000 km dołha a po 22 krajach, wjedźe přede­wšěm po Europje; druha z 120 000 km a po 18 krajach budźe w Južnej a Sewjernej Americe kaž tež w Kanadźe. Třeća z 80 000 km po 22 statach powjedźe po aziskim a afriskim kontinenće.

Cyła Čěska pod karantenu

Dienstag, 17. März 2020 geschrieben von:

Razne naprawy knježerstwa přećiwo coronawirusej

Praha (MaKr/SN). Hačrunjež je ličba z coronawirusom natyknjenych wobydlerjow Čěskeje z 344 padami hišće poměrnje přehladna a smjertne pady dotal žane znate njejsu, chce knježerstwo kóždežkuli riziko wuzamknyć. Hižo dźens tydźenja je wone kubłanske zarjadnišća po cyłym kraju zawrěć dało a wukaza wšěm šulerjam a studentam „wirowe prózdniny“, zo by rozpřestrěću chorosće zadźěwało. Staršim bě wukaz wulki problem, dyrbjachu dźě so woni takrjec přez nóc na nowu situaciju nastajić. Wučba běži na zbožo dale přez internet, a samo čěska telewizija wusyła wšědnje specialny wuwučowanski program.

Dalša a razniša kročel slědowaše minjeny štwórtk z wukazanjom nuzoweho stawa. To rěkaše za Čechow sylniše wobmjezowanje wšědneho žiwjenja. Tak njeběchu kulturne a sportowe zarjadnišća kaž muzeje, dźiwadła, kina a fitnesowe studija zjawnosći wjace přistupne, koncerty wotprajene. Hosćency a bary smědźachu swojich hosći jenož hišće hač do wječora we wosmich posłužować.

Češa namołwjeni doma wostać

Montag, 16. März 2020 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Čěske knježerstwo swobodu pohibowanja ludźi w boju přećiwo coronawirusej drastisce wobmjezuje. To je ministerski prezident Andrej Babiš wot populistiskeje strony ANO wčera wječor připowědźił. Ludźo su namołwjeni doma wostać a so mjezyčłowjeskich stykow wzdać. Wuwzaća płaća jeničce za puć na dźěłowe městno, za nuznje trěbne wobstaranja kaž za nakup žiwi­dłow abo za lěkarske terminy. „Stejimy w boju z wirusom“, rjekny Babiš.

Wot minjeneho štwórtka płaći w Čěskej 30dnjowski narodny nuzowy staw, z kotrymž móže stat zakładne prawa wobydlerjow wobmjezować. Wukrajnicy njesmědźa hižo do kraja přijěć, nawopak njesmědźa tež Češa kraj hižo wopušćić. Wuwzaća płaća mjez druhim za powołanskich dojězdźowarjow. Wjace hač 2 000 wojakow dodźerženje wukaza kontroluje. Šule, hosćency, korčmy a wobchody, nimo žiwidłowych, su zawrjene. Kónc tydźenja su ludźo nahrabnje nakupowali.

W Čěskej su dotal 253 infekcijow registrowali. Smjertne pady njejsu žane znate.

Anzeige