Motiwy Njeswačanskeje wokoliny

Freitag, 20. Juli 2018
Artikel bewerten
(0 Stimmen)
Wolijowa mólba Paule Lauenstein „Hórčanska skała“ z lěta 1923. Wobraz nasta, hdyž je wuměłča časćišo doma pola staršeju w Starym Wětrowje přebywała. Wolijowa mólba Paule Lauenstein „Hórčanska skała“ z lěta 1923. Wobraz nasta, hdyž je wuměłča časćišo doma pola staršeju w Starym Wětrowje přebywała.

Njeswačidło swjeći lětsa 750. róčnicu prěnjeho naspomnjenja. W małej galeriji zarjadowachu tuž wustajeńcu dweju tworjaceju wuměłcow ze wsy a z wokoliny. 10. junija wotewrjena zajimawa pokazka wěnuje so molerce Pauli Lauenstein (1898–1980), bydlacej wot lěta 1941 w star­šiskim domje w Starym Wětrowje, a molerjej, dźěćacemu lěkarjej dr. Wolfgangej Lehmannej (1935–1999). Dr. Lehmann nawjedowaše wot lěta 1960 do 1964 Njeswačanski wjesny ambulatorij, a po swjatoku je molował. Swoje dźěła signowaše z wuměłskim mjenom Dottore.

Pódla drjewjanych schodow, kotrež wjedu do małeje galerije na prěnim poschodźe Njeswačanskeho Stareho hrodu, wisaja předewšěm rysowanki a tušowe twórby wobeju wuměłcow. Tak wuhladaš dr. Lehmannowu tušowu rysowanku „Wapnownja“. Byrnjež lawdatorka Ingrid Konschak jeho dźěła ze serbskimi motiwami z Njeswačanskeho časa wuzběhnyła, wisa w přehladce jeničce rysowanka „Serbowce na kěrchowje“. Žonje wuhladaš wotzady w katolskej narodnej drasće mjez rowami. Rjenje by było, bychu-li tež rysowanka „Serbska słónka“, kotruž je jeho žiwjenski partner Bert Nowak na wo­tewrjenju Budyskemu Serbskemu muzejej darił, w hrodowej galeriji zastupjena była. Zo njejsu tam dźěła z dalšimi serbskimi motiwami, drje tež z tym zwisuje, zo staj Thomas Köplin a Dirk Dobley ze swojeho wobsydstwa dźěła swo­jeho wuja za Njeswačidło přewostajiłoj.

W prěnjej rumnosći galerije domi­nuja wulke barbne mólby Dottory, kaž wo wyso­kej horje Matterhorn, jara wu­raz­liwa raděrowanka „Přibrjóh Łobja“, akryl a rjad studijnych rysowankow wo na čuwy schorjenych. Dottore je pak so tež­ w rězbarjenju wuspěšnje pospytał, wo čimž swědčitej bronzowy „Stražnik“ a jeho „Torso“.

Paula Lauenstein je ze swojimi dźěłami z młodych a srěnich lět zastupjena. Wot lěta 1941 hač krótko do smjerće 1980 bydleše tam Paula. Wona bě we wsy a wokolinje mnohe motiwy zwobrazniła. Grafika „Wjesny hólčec“ nasta 1920, model młodeje Drježdźanskeje molerki bě šuler ze Stareho Wětrowa. Wuhladaš tójšto­ wuprajiwych twórbow Paule Lauenstein wo tamnišej kónčinje. Do wu­sahowacych słuša 1923 nastata wo­lijowa mólba wo Hórčanskej skale. Ćmowa skała z chěžemi a lěskom w pozadku a deleka swětła dolina zawostajatej hłubo­ki zaćišć. Tykowana chěža, štomy a prědku hromada staplowaneho drjewa – tak bě molerka 1921 we Wětrowskej burskej wsy „Serbske podlěćo“ na dalšej wolijowej mólbje zapopadnyła, při čimž je tam nimo němskeho „Wendischer Vorfrüh­ling“ tež serbske pomjenowanje mólby podała.

Paula Lauenstein narodźi so 12. meje 1898 w Drježdźanach jako starša dźowka překupskeho direktora Wilhelma Lauensteina. Wuměłsce nadarjena holca dósta priwatne wuwučowanje w rysowanju a molowanju, studowaše po tym na Drježdźanskej šuli wuměłstwoweho rjemjesła a na akademiji tworjaceho wuměłstwa w sakskej stolicy. Tam spožčichu jej po zakónčenju statne myto za mólbu „Opuntia“, kotraž wisa w Berlinskej Narodnej galeriji. W młodych lětach rysowaše Paula předewšěm portrety žonow, dźěći, kaž dwanaćelětneje Sylwiny, a chorych ludźi. Tak wustajeja w galeriji grafiku na TBC schorjeneje žony a portrety schorjenych. Dale wuhladaš rjad grafitowych rysowankow, kaž „Pachoła w namórnikowym wobleku“, kotrež nastachu spočatk dwacetych lět 20. lět­stotka. Do nich słuša tež jara skutkowny barbny akwarel młodeje žony z lěta 1920 a 1924 nastaty grafito „Holca w bluzy ze smuhami“. Dźěło ze staršich lět we Wětrowje je grafitowa twórba „Wulka myš w paslach“. Lauenstein by­dleše a molowaše w třicetych lětach minjeneho wěka tež w Mnichowje. Drastynošerka z awstriskeho Bregenskeho lěsa a akwarele wo Allgäuju a Alpach wo tym swědča. 1941 zhubi wona Mnichowske bydlenje a ateljej přez bombardowanje a přesydli so na to do Wětrowa.

Wustajeńca na Njeswačanskim Starym hrodźe je hač do 19. awgusta kóždu njedźelu dopołdnja a popołdnju přistupna. Manfred Laduš

Veröffentlicht in Kultura & wuměłstwo
Bitte anmelden, um einen Kommentar zu posten

Anzeige