Z fantaziju wuměłske twórby nastali

Dienstag, 09. Oktober 2018 geschrieben von:
Kak ze starych, hižo njetrěbnych materialijow něšto nowe zhotowić, z tym zabě­rachu so dźensa dźěći Ralbičanskeho horta w Budyskim Serbskim muzeju. Sobu­dźěłaćerka muzeja Mónika Ošikowa rozłoži jim k zazběhej prózdninskeho poskitka wažnosć přirodoškita a z kotrymi małymi skutkami móža tež wone k wobswě­to­škitej přinošować. Po tym wěnowachu so holcy a hólcy zhromadnemu paslenju­, za čož­ wužiwachu bjezwuwzaćnje hižo njewužiwane materialije kaž knefle, knihi a papjerc, płat abo tyzki. Při tym pokazachu tójšto fantazije, a tak nastachu małe wuměłske twórby, kotrež so zawěsće tež jako dar hodźa. Foto: SN/Maćij Bulank

Křiž do stolicy Čěskeje

Dienstag, 09. Oktober 2018 geschrieben von:

Praha/Pančicy-Kukow (SN/MiR). Towarstwo přećelow Serbow (SPL) w Praze přihotuje w tamnišim Serbskim seminarje wosebite počesćenje. 1. decembra 2018 chcedźa w rumnosćach seminara poswje­ćić drjewjany křiž. Iniciator projekta je Kukowčan Alfons Kuring. Dotal njeje čłonam SPL jasne, štó je wuměłc twórby. Tež serbski měšnik, kiž ma křiž poswjećić, njeje hišće pomjenowany. „Přiwšěm ma iniciatiwa za nas hłuboki zmysł“, praji předsyda SPL Lukáš Novosad. „Poměr Če­chow­­ ke křesćanstwu njeje runjewon jara wulki. Mamy pak so na to dopominać, zo bě to w zašłosći hinak, jako mějachmy w Čěskej hišće kralestwo. Njemóžemy tuž twjerdźić, zo njejstej katolska cyrkej a Čěska tež dźensa ze sobu zwjazanej.“

Křiž je dar z Łužicy Serbskemu seminarej a tak wšěm, kotřiž so tam za serbstwo zasadźeja. „Přeco rěči so jenož wo tym, što drje přichod přinjese. Njesměmy pak zabyć tež na zašłosć, na duch městnosće. Křiž budźe składnosć, pokazać na hłuboke a daloko sahace zwiski, mjez druhim kulturne, z Łužicy do Čěske­je, wosebje do jeje stolicy Prahi“, wuswětla čłon předsydstwa SPL Milan Hrabal.

Za dary přirody so dźakowali

Dienstag, 09. Oktober 2018 geschrieben von:

Hdyž su nazymske dźěła na polach, ­zahrodach a w zahrodkach w dalokej ­měrje dokónčene, swjeća na mnohich městnach domchowanku abo žnjowy dźakny swjedźeń. Tajke zarjadowanja přiwabjeja dźeń a wjace ludźi.

Čorny Chołmc (AK/SN). We wobłuku cyłoněmskeho dnja regionow swjećachu minjeny kónc tydźenja w Čornochołmčanskim Krabatowym młynje domchowanku. 35 regionalnych producentow a direktnych zwičnjerjow je tam swoje wudźěłki poskićało. Jedna z nich bě Yvonne Müller z Njedźichowa. „Domchowanka za mnje woznamjenja so přirodźe dźakować, zo nas zastaruje. Ale bjez ­prócy a lubosće njeje tež žanych žnjow“, wona rjekny.

Rejwarjo a hudźbnicy koncertowali

Montag, 08. Oktober 2018 geschrieben von:
Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca a folklorna skupina Sprjewjan stej wčera we Wojerowskim wobydlerskim centrumje Piwarska 1 nazymski koncert wuhotowałoj. Na městnje, hdźež běchu 1912 Domowinu załožili, dožiwichu wopytowarjo wot Smjerdźečanow předstajeny pisany wěnc temperamentnych pokazkow, kaž přaznu abo chošćowu reju. Sprjewjenjo zanjesechu domizniske, lubosćinske a žortne pěsnje. Wšitcy zhromadnje žnějachu za to wjele přikleska přihladowarjow a připo­słucharjow z Wojerec a wokolnych wsow. Do koncerta wužichu hosćo składnosć, sej kofej a tykanc zesłodźeć dać. Foto: Katrin Demczenko

Poskića srjedu tři wodźenja

Freitag, 05. Oktober 2018 geschrieben von:
W Choćebuskim Serbskim muzeju na Młynskej su wutoru we wobłuku nowinar­ske­je rozmołwy nowy koncept wustajenišćowych rumnosćow předstajili, na foće Martina Nowakojc w rumje wo maćeršćinje. Po nimale lětomaj su wobšěrne twar­ske­ a saněrowanske dźěła w twarjenju, kotrež steji pod škitom pomnikow, nětko zakón­čene. Město Choćebuz jako twarski knjez móžeše z financnej podpěru ze srědkow k spěchowanju twarstwa w městach a ze swójskimi pjenjezami dom nimale bjez­barjernje wutwarić. 10. oktobra poskića w 17 hodź., w 17.45 hodź. a we 18.30 hodź. połhodźinske wodźenje po wobnowjenym muzeju. Foto: Michael Helbig

Poet w swětnišćowej kapsli

Donnerstag, 04. Oktober 2018 geschrieben von:

Z filmom „Gundermann“ so Andreasej Dresenej mnohoworštowy portret čłowjeka połneho přećiwkow poradźił

„Wón je mój rozum hnuł, moju wutrobu, moju dušu a je mi móc dawał w tutym nowym, zymnym kraju, w kotrymž njemóžach prawe městno namakać, lubować a žiwa być.“ Z tutymi linkami w book­leće CDje „Krams“ rozžohnuje so Conny Gundermann 1998 ze swojim tak njejapcy zemrětym mandźelskim.

Gerhard Gundermann je čas žiwjenja spěwy pisał, w NDR a po jeje kóncu. Mjez nimi namakaš njesměrnje jimacu poeziju, kotraž je wosebje po lěće 1990 a hač do dźensnišeho mnohim wuchodnym Němcam w zmysle toho citata emocionalna kótwica – mjezy Łužicy „spě­waceho bagrownika“ daloko přesahujo. Za recensenta samoho je z łužiskeje perspektiwy čisty a sprawny wid Gundermanna na temu wuhlo a wudobywanje kaž tež industrielna přetrjeba resursow hač do dźensnišeho směrnica, kaž w słowach z lěta 1996: „Je to kaž z kruwu, kotruž móžeš dejić abo zežrać – sy-li pak ju ze­žrał, njemóžeš ju wjace dejić.“

Čěskosłowaksku w Mnichowje přeradźili

Donnerstag, 04. Oktober 2018 geschrieben von:

Wot 1. oktobra 1938 překročichu jednotki Wehrmachty němsko-čěskosłowaksku statnu hranicu, mjez druhim w Hornjej Łužicy pola Załomja, Habrachćic, Neugersdorfa, Wodowych Hendrichec a Žitawy. Hižo měsacy běchu němscy wojacy njedaloko lětstotki wobstejaceje mjezy w lěsach a w domach namjeznych wsow na tutón wokomik čakali. Hač do 10. oktobra wobsadźichu woni bjez bojow 41 100 kwadratnych kilometrow wulke, tak mjenowane sudetskoněmske namjezne kónčiny Čěskosłowakskeje republiki (ČSR), w kotrychž bydleše tehdy wjace hač pjeć milionow staćanow susodneho kraja. Něhdźe milion z nich běchu ­Češa abo Słowacy, wostatni Sudetscy Němcy a Madźarojo. Wjetšina Sudetskich Němcow hitlerske wójsko zahoriće witaše. Předewšěm w tych kónčinach bydlacy Češa buchu w slědowacych měsacach ze swojeje domizny wuhnaći.

Nyšpor z wurywankami duchowneje hudźby

Donnerstag, 04. Oktober 2018 geschrieben von:

Budyšin (CRM/SN). Po mnoholětnej tradiciji wuhotowa Budyski cyrkwinski hudźbny direktor Friedemann Böhme z katolskim tachantskim chórom k zakónčenju seriala nyšporow z duchownej hudźbu minjenu njedźelu w tachantskej cyrkwi wosebity program. Tónraz zbudźichu wulku kedźbnosć twórby Johanna Gottfrieda Naumanna. Wón słuša do wuměłcow, kotřiž běchu swój čas jara znaći, po smjerći pak na nich ­bohužel bórze zabychu. Nětko dožiwjeja jeho twórby jako wurywanki renesansu.

„To běše zaso jónu wulkotne. Tajke něšto­ dotal hišće słyšeli njejsmy“, běše minjenu njedźelu po dobrej hodźinje hudźby a rozpominanja z wopytowarstwa słyšeć, ko­trež­ pjelnješe wulki Boži dom nimale hač dozady. W Drježdźanach 1741 rodźeny wróći so Naumann po studijach w Italskej do sakskeje rezidency. Młodemu hudźbnikej dowěrichu najprjedy zastojnstwo druheho komponista při Dwórskej cyrkwi a pozdźišo te wysoko dotěrowaneho kapałneho mištra a dwórskeho hudźbneho direktora.

Kniha ze słucho- pisakom wušła

Dienstag, 02. Oktober 2018 geschrieben von:
Budyšin (SN/JaW). Prěnju knihu ze słuchopisakom BOOKiijom je wčera Ludowe nakładnistwo Domowina wudało. Publikacija z pjera Madleny Nasticcyneje „Što tam łazy, běha, lěta“ wěnuje so přede­wšěm přirodźe, zdźěla LND. Knižka z lěta 2001, kotraž bě dołhi čas wupře­data, předleži nětko w 2. nakładźe. Nimo zwučeneho wužiwanja je wona z BOOKiijom kompatibelna. Kniha zabawja maćernorěčne kaž tež serbšćinu wuknjace dźěći a rozšěrja jich słowoskład. Nowostka ze słuchopisakom je wšudźe tam, hdźež serb­ske knihi poskićeja, na předań.

Sakska statna ministerka za wědomosć a wuměłstwo dr. Eva-Maria Stange (SPD) je wčera we Wojerowskim kompjuterowym muzeju ZCOM 26 čestnohamtsce za mu­zeje skutkowacych wobydlerjow počesćiła. Mjez nimi běchu Wolfgang Kunde a Gerhard Walter z ZCOMa, Hans-Jürgen Wenzel a Volkmar Bier z Muzeja zapadneje Łužicy Kamjenc, Frank Feigel a dr. Walter Schindler z lěsniskeho muzeja Hornja Łužica z.t. Załom a Róžamarja Pinkawina z muzeja Njechorńskeho. Dokelž njemóžeše so Pinkawina na počesćenju wobdźělić, přepodadźa jej myto pozdźišo. Foto: Gernot Menzel

Anzeige