Přichodna kročel za UNESCO-titul so bliži

Dienstag, 21. September 2021 geschrieben von:

Maja łužiske krajiny po wudobywanju wuhla potencial na titul swětoweho namrěwstwa? Wo tele prašenje dźěše minjeny tydźeń na konferency wědomostnikow w Choćebuzu. Pozadk je projekt „LIL-studija swětowe namrěwstwo Łužica“ Serbskeho instituta (SI), Braniborskeje techniskeje uniwersity Choćebuz-Zły Komorow (BTU) a Institute for Heritage Management (IHM) (SN rozprawjachu). Cordula Ratajczakowa je so ze sobudźěłaćerku projekta Heidi Pinkepank (BTU) rozmołwjała.

Konferenca je so z ekskursiju do łužiskeje jamy zakónčiła. Hdźe sće čehodla byli?

Ze simultanym tołmačenjom

Donnerstag, 16. September 2021 geschrieben von:

Hłowna wólbna zhromadźizna Domowinskeje župy „Handrij Zejler“ budźe jutře w załoženskim domje narodneje organizacije, na žurli Kulturneje fabriki we Wojerecach. Do toho je so Axel Arlt z rěčnicu župneho předsydstwa Gabrielu Linakowej rozmołwjał.

Wólbna doba ma dwaj wotrězkaj, prěni z wuzwolenym županom, tamny z Wami jako rěčnicu. Bě dźěławosć předsydstwa tohodla wobsahowje wobwliwowana?

G. Linakowa: Smy we wšědnym dźěle župneho předsydstwa kontinuitu zwoprawdźili. Dotalny župan je dale w gremiju sobu dźěłał. Mi jako rěčnicy je wažne, zo jako skupina we wšěch praktiskich prašenjach hromadźe dźěłamy. Tak móžachmy na přikład zahajenje Lěta župow ze swjatočnym zarjadowanjom k stoćinam župow we Wojerowskej radnicy wuspěšnje přihotować.

Što běchu wjerški župneje dźěławosće?

Hłuboke, mało znate teksty

Dienstag, 14. September 2021 geschrieben von:

We wobłuku rjadu Serbskeho ludoweho ansambla „Zynki a linki“ wuhotuja fletist­ka Marie-Luisa Fryčowa, bubnar Benedikt Sauber a dźiwadźelnica Božena Bjaršec jutře, srjedu a zajutřišim hudźbno-literarny wječor w Budyšinje resp. Lejnje. Teksty Jana Larasa měješe poprawom Katka Krygarjec čitać, kotraž pak schorjenja dla krótkodobnje pódla być njemóže. Bosćan Nawka je so z njej rozmołwjał.

Knjeni Krygarjec, što je Was pohnuło program sobu wuhotować?

K. Krygarjec: Přez tři róžki – kaž je to w serbskej Łužicy často z wašnjom – je naprašowanje SLA ke mni dóšło. Njetrjebach scyła rozmyslować a připrajich bjez toho zo bych konkretneje wědźała, kotre teksty dramaturgiski wotrjad domu naposledk wuzwoli.

Studujeće tuchwilu w Zinnowitzu na dźiwadźelnicu. Kak su wam Waše znajomosće, kotrež sće sej dotal přiswojiła, nastupajo program pomhali?

Za wjace sprawnosće

Freitag, 10. September 2021 geschrieben von:
Marko Wjeńka

Kak dołho chcedźa zamołwići w našim kraju poprawom hišće twjerdźić, zo njewobsteji winowatosć šćěpjenja pře koronawirus? Hdźežkuli hladaš, so pokazuje, zo dźe wuwiće cyle jasnje do směra t. mj. „3G“- abo „2G“-prawidła, zo ma kónc z darmotnymi testami być, abo nješćěpjenym w karantenje žana mzda njepři­steji, kaž su wčera w Sewjerorynsko-Westfalskej namjetowali a wo čimž je tež rěč w druhich zwjazkowych krajach. Prjedy abo pozdźišo su nješćěpjeni nuzowani so šćěpić dać. Sym za to, ludźom sprawnosć rjec. Město toho so politikarjo dale wija a wurěčuja. Na jednym boku twjerdźa, zo je to dobrowólny rozsud kóždeho jednotliwca, na tamnym boku wótře wo tym rozmysluja, hdźe maja přichodnje jenož hišće šćěpjeni, wustrowjeni abo testowani přistup měć. A najpozdźišo, hdyž dyrbja ludźo za kóždy test 20 eurow a hišće ­wjace płaćić, je za wulki dźěl ludnosće tež tale móžnosć z blida. Njerěču ani wo tym, zo budu potom wosebje ći ze snadnymi dochodami potrjecheni. To płaći na přikład za tych, kotřiž su wšědnje na ćah abo bus jězby na dźěło dla pokazani.

Poskitki časej wotpowěduja

Donnerstag, 09. September 2021 geschrieben von:

Zajutřišim, sobotu, přeprosy Statna ­studijna akademija Budyšin na dźeń wotewrjenych duri. Z direktorku prof. dr. Barbaru Wuttke je so Axel Arlt rozmołwjał.

Kotre poselstwo chce zarjadowanje wo­srjedź koronapandemije posrědkować?

B. Wuttke: Dźeń wotewrjenych duri smy minjene połdra lěta dwójce online přewjedli. To pak na přeco njedosaha, zo bychmy potenciale a fasety našeho dualneho studija wobšěrnje předstajili. Dokelž móžemy za studij wokomiknje naše durje zaso realnje wotewrěć, měło tomu tež sobotu, 11. septembra, tak być, a to za tych, kotřiž so za studij zajimuja. Wězo budźemy jako zamołwići jednacy hosćićeljo hygienowe postajenja z našeje strony striktnje nałožować a na nje dźiwać. Wosobinski zaćišć wo studijnej wokolinje pak njemóžeš z ničim narunać.

Kak je Waše kubłanišćo pandemiju dotal přetrało?

Kóždy z nas ma swójski wid

Montag, 06. September 2021 geschrieben von:

Kapała Holaski tež w času korony palcy njewjerći. Tuchwilu pytaja pjećo hudźbnicy logo za swoju kapału a w Drjež­dźanach nahrawaja. Wo čo so dokładnje jedna, wo tym je so Janek Wowčer z Micha­łom Donatom rozmołwjał.

Pytaće za logom a namołwjeće ludźi, něšto namjetować. Kotre předstawy maće?

M. Donat: Naše předstawy za logo njejsu překonkretne. Mamy faktoraj, na kotrejž móhli zajimcy dźiwać. Sprěnja je to naša serbskosć a zdruha aspekt, zo je nas pjeć hudźbnikow, a štyrjo z nich su bratřa. Zasadnje smy pak wšemu napřećo wotewrjeni a damy so rady překwapić.

Hač do hdy a dokal móža kreatiwni zajimcy namjety zapodać?

M. Donat: Namjety přijimujemy hač do 12. septembra z mejlku na holaski@ web.de abo jako powěsć na našu instagramowu stronu „holaskiii“.

Što zapodawarjo za swoje dźěło resp. swoju ideju loga dóstanu?

M. Donat: Dobyćerjej abo dobyćerce kiwa myto 50 eurow.

Štó logo pod kotrymi kriterijemi wupyta?

Wiki přirody lětsa dwaj dnjej

Donnerstag, 02. September 2021 geschrieben von:

23. nazymske wiki přirody w biosferowym rezerwaće Hornjołužiska hola a haty na arealu zarjadnistwa w Stróži pola Hućiny budu 11. a 12. septembra. Čehodla, to přeradźa Christina Schmidt, zamołwita za zjawnostne dźěło, w rozmołwje z Axelom Arltom.

Knjeni Schmidt, su wobstejnosće koronapandemije dla nowosći w stawiznach nazymskich wikow přirody polěkowali?

Ch. Schmidt: Na němsko-serbskich přirodowych wikach w Stróži, kotrež zarjadnistwo biosferoweho rezerwata a domizniske towarstwo Radiška organizujetej, mějachmy dotal stajnje něhdźe 4 500 do 5 000 wopytowarjow. Chcemy-li za čas korony tradicionalne zarjadowanje wotměć, trjebamy hygienowy koncept, postajacy, kak wěstotny wotstawk mjez lu­dźi­mi zaručić. Tohodla přeprošamy lětsa­ sobotu a njedźelu na tele wiki, stajnje wot 10 do 17 hodź.

Što to za wikowarjow woznamjenja?

Ch. Schmidt: Smy so jich prašeli, hač chcedźa sobotu abo njedźelu swoje wudźěłki poskićeć. Někotři přijědu wobaj dnjej, wjetšina pak jenož jedyn dźeń. Na­jebać to sej myslu, zo změjemy dwójce poradźenu měšeńcu.

Tež kulturnje trjebaće dwaj wjerškaj?

Dobrowólnje něšto zeskutkownić mó­žeš­ w Němskej kaž tež druhdźe. Młodostni móža so tuž runje tak wo europ­sku dobrowólnu słužbu (Europäischer Freiwilligendienst) prócować. Tak je tež Melanie Wowčerjec z Prěčec (Prischwitz) někotre měsacy w Bołharskej skutkowała. Dawid Žur a Bianka Šefe­rowa staj so z njej rozmołwjałoj.

Čehodla sy so za dobrowólne lěto we wukraju rozsudźiła?

M. Wowčerjec: Bě mi hižo zahe jasne, zo nochcu po złoženju matury hnydom studować započeć, nochcych pak cyle jednorje lěto doma wostać. Myslička, wěsty­ čas do wukraja hić, je mje přeco wabiła a tak sym ideju zwoprawdźiła.

Što běchu hłowne přičiny, zo sy do Boł­harskeje a nic na přikład do Italskeje šła?

Kino pomha zwěrjencej

Montag, 30. August 2021 geschrieben von:

Nawoda Wojerowskeho kina Toni Züchner­ a jednaćelej firmy K-motion, kotraž nimo Wojerowskeho dalše kina wob­hospodarja, su Wojerowskemu zwěrjencej tele dny 3 000 eurow darili. Kak je k tomu dóšło, wo tym je Silke Richter z Tonijom Züchnerom porěčała.

Knježe Züchnero, kajke je tuchwilne połoženje we Wašim kinje?

T. Züchner: Wot 1. julija zaso filmy po­ka­zujemy. Po měsacomaj móžemy rjec, zo je wothłós jara pozitiwny. Dobry wuběr produkcijow a nic stajnje najlěpše wjedro so za nas derje wuskutkujetej.

Kotre wuměnjenja dyrbi wopytowar tučasnje spjelnić?

T. Züchner: Žane. My dźiwamy na wotstawk w foyeru a na žurlach. Při předani lisćikow to awtomatisce dźe. Wo­pytowar njetrjeba so wo ničo starać.

Njedawno sće dźěl kinowych křesłow předali. Čehodla?

T. Züchner: Za čas prěnjeho lockdowna smy poslednju kinowu žurlu pono­wi­li. Mějachmy wot wšeho spočatka plan, křesła předać a pjenjezy darić. Wobstajnych koronowych předpisow dla pak smy to stajnje zaso přesuwali. Dokelž je so połoženje mjeztym tak někak nor­malizowało, sym so krótkodobnje roz­sudźił, zbywace 100 křesłow předać.

Serbski motiw za skulpturu

Dienstag, 24. August 2021 geschrieben von:

Młoda wuměłča Rosalie Buchtal z Flensburga dźěła we wobłuku lětušeje Miłočanskeje rězbarskeje dźěłarnički na figuromaj z duboweho drjewa. Milenka Rječcyna je so z njej rozmołwjała.

Kak sće scyła k tomu přišła za dźěłarničku so přizjewić?

R. Buchtal: Mój nan, kiž je wuměłc, dósta wotpowědne informacije z towarstwa Kamjenjak, kotrež je mi dale po­srědkował. Sym so za dźěłarničku po­ža­dała, byrnjež sej njemysliła, zo šansu dóstanu tule tworić. Dóstawši připrajenje pak běch jara zbožowna.

Što je Was k tomu pohnuło dźěłać na postawomaj, kotrejž zwobraznjatej Serbowce w katolskej narodnej drasće?

R. Buchtal: Sym so w přihotach na swoje požadanje za wosebitosćemi regiona rozhladowała. Chcych wědźeć, kak su ludźo tule žiwi. Serbska drasta je mje jara narěčała. Mam ju za rjanu, a tak sym so roz­sudźiła tworić skulpturje w žiwej wulkosći. Model twórby w mojim požadanju je drje jury přeswědčił.

Sće hižo wo dwurěčnej a bikulturnej Łu­žicy wědźała?

Anzeige