Namjet podpěryhódny

Donnerstag, 23. Januar 2020 geschrieben von:
Starši Radworčenjo so hišće dopominaja: Něhdy mějachu we wsy dwě rěznistwje, pjekarnju, wobchod žiwidłow a industrijnych tworow, póst, lutowarnju a někotre korčmy. Dźensa z toho tak derje kaž ničo wjace njewobsteji. W bywšim rěznistwje na nawsy předawa Wulkodubrawski pjekar swoje pječwo, a při sportnišću dóstawaš něšto k jědźi a piću. Za wšo druhe trjebaš awto abo bus. Iniciatiwa sakskeje Lěwicy na dobro wjesnych wobchodow je dobra. Přiwšěm njewěrju, zo so krajny sejm z tym chutnje zaběra, prosće toho­dla, dokelž přińdźe namjet wot Lěwicy. To znajmjeńša wuča nazhonjenja minjenych lět. Snano pak knježerstwo tež raz do druhich zwjazkowych krajow hlada, hdźež su so angažowani wobydlerjo sami starali a wjesny wobchod załožili. Tam drje je wšitko cent dróše hač w kupnicach, ale wjesna zhromadnosć zaso wožiwja a ludźo so derje čuja. Tajke něšto měło so podpěrać. Marko Wjeńka

To a tamne (23.01.20)

Donnerstag, 23. Januar 2020 geschrieben von:

Lěni listonoš je w Japanskej listy doma składował, město toho zo by je roznošował. To bě jemu „přewulka dračina“, kaž 61lětny policistam wuzna. Zastojnicy běchu na wšě 24 000 posyłkow w domje listonoša­ njedaloko Tokija namakali. Prawdźepodobnje bě muž hižo wjele lět tak dźěłał. Hakle při internej kontroli so to nětko wukopa. Zamołwići pósta posyłki přiwšěm hišće roznošuja a so pola škodowanych zamołwjeja.

Z wosebitym infomobilom chcedźa w zwjazkowej stolicy wopytowarjow sławneje East-Side-Gallery, dźěla bywšeje Berlinskeje murje, wo stawiznach objekta informować. Dotal poskićachu jenož wodźenja. Nětko móža so něhdźe štyri miliony wopytowarjow, kotřiž kóžde lěto podłu murje chodźa, lěpje wobhonić. Załožba Berlinskeje murje, kotraž je wot lěta 2018 za East-Side-Gallery a za kubłanske dźěło wokoło historiskeje městnosće zamołwita, infomobil wobhospodarja.

Dieselowa afera dróša

Mittwoch, 22. Januar 2020 geschrieben von:

Stuttgart (dpa/SN). Afera manipulowanych dieselowych jězdźidłow dla drje budźe za němskeho awtotwarca Daimler dróša hač dotal myslene. Za lěto 2019 liča­ z wudawkami hač do 1,5 miliardow eurow, koncern dźensa w Stuttgarće zdźěli. Při tym dźe wo „přidatne kóšty za tuchwilne zarjadniske a sudniske jednanja w zwisku z potrjechenymi dieselowymi jězdźidłami Mercedes Benz we wšelakich kónčinach“. Daimler bě loni hižo prěnje 1,6 mrd. eurow za to składował.

Mjeńšinowe knježerstwo steji

Erfurt (dpa/SN). Po třoch jednanskich kołach su so Lěwica, SPD a Zeleni zasadne prašenja wutworjenja mjeńšinoweho knježerstwa w Durinskej dojednali. Tak wobchowa Lěwica štyri ministerstwa, SPD změje tři a Zeleni dwě, kaž wodźacy politikarjo třoch stron wčera wječor informowachu. Nowemu knježerstwu pobrachuja w parlamenće štyri hłosy k wjetšinje. SPD a Zeleni chcedźa na stronskimaj zjězdomaj rozsudźić, hač so na to zwaža. Lěwica praša so čłonow.

Nowy wirus so rozšěrja

Z hnujacym zarjadowanjom su so wčera w Podstupimje ze zemrětym bywšim braniborskim ministerskim prezidentom Manfredom­ Stolpu rozžohnowali. Mjez rěčnikami bě zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier, kiž mjenowaše jeho „mostytwarca,­ mištra dialoga a přećela“. Stolpe bě 29. decembra 83lětny po dołhej chorosći zemrěł. Foto: dpa/Soeren Stache

Europa w srjedźišću wuradźowanjow

Mittwoch, 22. Januar 2020 geschrieben von:

Davos (dpa/SN). Klima a swětowa politika steještej w srjedźišću dźensnišeho wuradźowanja Swětoweho hospodarskeho foruma w šwicarskim Davosu. Po tym zo bě prezident USA Donald Trump kongres wčera oficialnje wotewrěł, bě Europa dźensa wusahowaca tema. Na lisćinje rěčnikow steještaj mjez druhim španiski ministerski prezident Pedro Sanchez a prezidentka komisije EU Ursula von der Leyen. Rozjimać chcychu połoženje na Bliskim wuchodźe, a planowany bě nimo toho přinošk britiskeho trónoweho naslědnika princa Charlesa. Tón chcyše na temu „Kak móžemy swět wuchować?“ přednošować. Na štyri dny trajacym zetkanju w šwicarskich Alpach wuradźuje 3 000 wobdźělnikow z politiki, hospodarstwa a towaršnosće wo tym, kak mjezynarodne problemy najlěpje rozrisać. Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) tam jutře porěči.

Woidke na wopyće w Pólskej

Mittwoch, 22. Januar 2020 geschrieben von:

Waršawa (dpa/SN). Prěnja wukrajna jězby wjedźeše noweho prezidenta Zwjazkoweje rady Dietmara Woidku (SPD) dźensa do Pólskeje. W běhu dnja chcyše so braniborski premier z pólskim wonkownym ministrom Jacekom Czaputowiczom zetkać. Woidke je zdobom koordinator zwjazkoweho knježerstwa za němsko-pólske zhromadne dźěło. Do wotjězda wón zdźěli, zo ma za wažne runje w politisce nic přeco jednorych časach zwjazanosć mjez krajomaj wuzběhnyć.

Na spočatku wizity wočakowaše Woidku prezident pólskeho senata Tomasz Grodzki. Wón přisłuša opoziciskej Wobydlerskej koaliciji, kotraž ma w senaće wjetšinu. Grodzki chcyše w rozmołwje tež planowany zakoń wo disciplinowanju pólskich sudnikow narěčeć.

Na programje dźeń trajaceho wopyta Dietmara Woidki stejachu tež rozmołwy ze statnym sekretarom za infrastrukturu Andrzejom Bittelom, maršalku sejma Elżbietu­ Barbaru Witek a maršalom partnerskeho wojewódstwa Mazowieckie Adamom Struzikom.

Ptača gripa w Braniborskej

Mittwoch, 22. Januar 2020 geschrieben von:

Lětsa prěni pad wulce natykliweje mrětwy w Němskej zwěsćeny

Podstupim (dpa/SN). Němska ma lětsa prěni wobkrućeny pad ptačeje gripy: Po informacijach braniborskeho ministerstwa za škit přetrjebarjow su wirus ptačeje mrětwy H5N8 pola wulkeho łysaka (Blessgans) pola Baršća njedaloko mjezy k Pólskej zwěsćili. Wokrjes Sprjewja-Nysa je informaciju mjeztym wobkrućił. Tuchwilu wuchadźeja hišće z jednotliweho pada. Wulce natykliwu chorosć běchu prawdźepodobnje ćahawe ptaki sobu přinjesli. Z toho móža wuchadźeć, dokelž su wirus pola dźiwjeho ptaka registrowali, zdźěli Elke Reinking, rěčnica Friedricha Löffleroweho instituta. Tuchwilu je tójšto ćahawych ptačkow po puću. Zo je so hižo raz čłowjek z wirusom H5N8 natyknył, dotal znate njeje.

To a tamne (22.01.20)

Mittwoch, 22. Januar 2020 geschrieben von:

Swojorazny Porsche zbudźa w Mnichowje diskusije. Sportowy wóz wupada mjenujcy na prěni napohlad kaž policajske awto. Hakle při dokładnišim wobhladanju widźiš, zo njejedna so wo słužbne jězdźidło, ale je jenož napodobnjene. Na motorowej­ hawbje a na durjach steji na neonomódrym pozadku „Police“. Mnichowska policija z awtom žadyn problem­ nima, dołhož njejstej „Polizei“ a bayerski wopon na nim widźeć.

Awto z Habole wućahnyła je wohnjowa wobora w sewjerobraniborskim Mildenbergu. 45lětny šofer bě swój Pkw na parkowanišću při přistawje wotstajił, bjeztoho zo by ručne borzdźidło přićahnył. Awto­ jědźeše po skłoninje dele, zjědźe do rěki a so skónčnje podnuri. Wohnjowa wobora skaza nurjakow a kran. Po hodźinach móžachu Pkw z rěki wućahnyć. Cyłkowna škoda njeje hišće znata.

Swětowy forum zahajeny

Dienstag, 21. Januar 2020 geschrieben von:

Davos (dpa/SN). W šwicarskim Davosu su dźensa 50. kóždolětny Swětowy hospodarski forum zahajili. Na spočatku je prezident USA Donald Trump k wobdźělnikam porěčał. W běhu dnja slědowaše zastupowacy chinski ministerski prezident Han Zheng. Na štyri dny trajacym zetkanju w Alpach wuradźuje 3 000 wobdźělnikow z politiki, hospodarstwa a towaršnosće wo tym, kak mjezynarodne problemy najlěpje rozrisać. Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) porěči tam zajutřišim, štwórtk.

Zymske njewjedra w Španiskej

Valencia (dpa/SN). Njewjedra ze sněhom a zmjerzkami su sej w Španiskej znajmjeńša tři smjertne wopory žadali. Dwě wosobje stej zmjerznyłoj, dalšeho muža su třěšne cyhele zarazyli. Wichorowa nižina „Gloria“ ze šćipatym wětřikom, sněhom a dešćom cychnuje předewšěm na wuchodźe kraja a nad Balearskimi kupami. Tam su wosom metrow wysoke žołmy morja naměrili. Na kupje Mallorca je so w běhu 24 hodźin 200 litrow dešća na kwadratny­ meter našło.

Jednaja přećiwo Trumpej

Dźiwje swinje w měsće su mjeztym tež problem w mecklenburgsko-předpomorskim Greifswaldźe. Kónc tydźenja dyrbjachu samo­ tamniši lěsny stadion zawrěć a planowanu koparsku hru wotprajić, po tym zo běchu so tam swinje zasydlili. Mjeztym su je wućěrili. Wot februara chce so wosebity manager problemej dźiwich swini w měsće wěnować. Foto: dpa/Stefan Sauer

Anzeige