Wo předzdaću Klemperera

Freitag, 23. Oktober 2015 geschrieben von:
Axel Arlt

„Pegida w Drježdźanach kaž tež kraj, Europa a swět mje dźeń a bóle starosćeja.“ To piše awtor našeho wječornika, kotryž w Sakskej njebydli. Ale tež we Łužicy přiběra ličba tych ludźi, kotřiž kaž wón mysla. Runje tak pak rosće wobdźělnistwo na demonstracijach Pegidy w sakskej krajnej stolicy a němska telewizija skići nacionalistiskim protagonistam Alternatiwy za Němsku (AfD), kaž durinskemu stronskemu rěčnikej a předsydźe frakcije w tamnišim krajnym sejmje Björnej Hö­cke, njedźelu wječor podij w talkshowje Güntera Jaucha.

Čehodla jeno wšudźe naraz?

Freitag, 16. Oktober 2015 geschrieben von:
Marian Wjeńka

Porno tuchwilu wšo a wšitko wobknježacej debaće wo ćěkancach a jich zaměstnjenju a wo prašenju, hač sej tajki nawal ludźi přicpěwamy, abo hač měli hranicy začinić, zdadźa so wšitke dalše starosće w našim kraju luksusowy problem być. A přiwšěm mje – a zawěsće toho abo tamneho dalšeho tež – mjerza, hdyž mam so rano a popołdnju a druhdy tež wječor ze zaraćenymi dróhami bědźić, hdyž mi pućniki zaso raz wokołopuć pokazuja­ a hdyž hižo wječor rozmysluju, po kotrym (wokoło)puću drje přichodny dźeń pojědu.

Malešanski dźiw a prašenja přichoda

Freitag, 09. Oktober 2015 geschrieben von:
Cordula Ratajczakowa

Jako wopytach před lětami prěni raz Malešansku pěstowarnju, njebych sej předstajić móhła, zo by tam projekt Witaj scyła šansu měł. Jako Witaj-starši Budyskeje serbskeje pěstowarnje běchmy tehdy na prěnje informaciske zarjadowanje přeprošeni, zo bychmy potencielnym zajimcam wo swojich pozitiwnych nazhonjenjach powědali. Malešanski wjesnjanosta bě tam sobu, serbske kubłarki a tež delegacija Domowiny – tola jeno jenička mać z Malešec. Na nju so wšitcy walichu, a ta wboha žona měješe swoju lubu nuzu, rozkłasć, čehodla lědma štó z Malešec a wokoliny chce, zo jeho dźěćo serbsce rěči. Přejara žiwe běše hišće powědanje dźěda a wowki, zo to ničo njepřinjese. Runje tuta generacija bě so tola ze serbšćinu rozžohnowała a njeje hižo maćernu rěč dale dawała.

Kóždy swojeho přichoda twórc

Freitag, 02. Oktober 2015 geschrieben von:
Janek Wowčer

Štwórć lětstotka je zašło, zo Němska demokratiska republika hižo njewobsteji. K róčnicam, kaž jutřišemu swjedźenjej němskeje jednoty, dopominaja so mnozy na čas do přewróta, na njerjane časy, ale tež na to, zo njebě wšitko špatne.

Dwanaće lět běch w NDR žiwy a při­znawam, zo njebě to hubjeny čas. Dožiwich w tymle kraju wěste dźěćatstwo. Nochcył lěta w žłobiku, pěstowarni a šuli z dobrym kubłanjom parować. Njewobžaruju, zo sym jeničce jednu stronku medalje NDR dožiwił, pozitiwnu. Mnozy, tež Serbja, zeznachu pak tohorunja jeje hrózbnu stronu, kotruž njemóžach sej předstajić. Wi­dźo w telewiziji wobrazy wo protestach a namocy njemóžach zro­zumić,­ zo NDRscy policisća ludźi bija a ranja. Wšako běchu woni za nas­ stajnje „přećeljo a pomocnicy“. Hakle poněčim so mi woči wotewrěštej – tež nastupajo start do noweje towaršnosće, w kotrejž knježa pjenjezy a ludźo su konfrontowani z njewěstosću a problemami, kaž je to bjezdźěłnosć.

Smolerjowe runje tak kaž Brězanowe lěto

Freitag, 25. September 2015 geschrieben von:
Axel Arlt

Domowina budźe swoju klětušu dźěławosć ćežišćowje wopomnjeću zasłužbneho serbskeho prócowarja Jana Arnošta Smolerja składnostnje jeho 200. narodnin 3. měrca 2016 wěnować. To je jeje zwjazkowe předsydstwo wobzamknyło a z tym wočakowanje zwjazało, zo měli so Domowinjenjo na wšitkich runinach ze žiwjenjom a skutkowanjom wodźaceje wosoby serbskeho narodneho hibanja ze­znajomić.

Přidatne kóšty ženje jednore

Freitag, 18. September 2015 geschrieben von:
Marian Wjeńka

Wulku čućiwosć wopokazać dyrbjachu minjene dny zastupjerjo wjacorych gmejnskich a měšćanskich radow, jako mějachu so na swojich posedźenjach ze star­šiskim přinoškom za žłobik, pěstowarnju­ a hort zaběrać. We Worklecach, w Chrósćicach, Njeswačidle a Kulowje steješe tale tema na dnjowym porjedźe radźićelow, w Ralbicach-Róžeńće bě tomu wčera tak (hlej 4. stronu). Zo to hnydom pjeć komunow nimale naraz potrjechi, drje je připad. Leži-li wotličenje wobhospodarjenskich kóštow za minjene lěto na blidźe a wotchila-li so wone přejara wot plana, dyrbja so chcyjo nochcyjo z tym zaběrać.

Europske brónje, chaos, ćěkancy

Freitag, 11. September 2015 geschrieben von:
Alfons Ryćer

Prezident Europskeho parlamenta Martin Schulz je sej tydźenja składnostnje zetkanja z madźarskim knježerstwowym šefom Viktorom Orbánom žadał, ćěkancow mjez sobustawskimi krajemi EU „sprawnje rozdźělić“.

Što pak je sprawne? Rozdźělenje na zakładźe wobydlerskich ličbow, hospodarskeje sylnosće, ličbow bjezdźěłnych a dotalnych wudawkow w zwisku ze zastaranjom azyl pytacych, kaž sej to prezident komisije Europskeje unije Jean-Claude Juncker předstaja? Njeby było na městnje, so skerje zepěrać na wobjim eksporta brónjow z jednotliwych krajow EU? Wšako je wulki dźěl ćěkancow, kotřiž tučasnje po Europje błudźa, domiznu wójny, anarchije abo chaosa w swojim kraju dla wopušćił. A wójny wjedu so z brónjemi, kotrež we wulkim mnóstwje tež z ruma EU do nic jara wot nas zdalenych krizowych regionow wuwožuja. Němska a někotre dalše susodne staty wužiwaja mjez druhim dawkowe dochody z dobytkow brónjenskeje industrije, zo bychu naš chětro wysoki žiwjenski standard financowali.

Z ćěkancami žiwi być

Freitag, 04. September 2015 geschrieben von:
Marko Wjeńka

Jako Serbja wokoło lěta 1850 po stach do Ameriki wupućowachu, běchu woni po dźensnišich kriterijach hospodarscy ćěkancy – „Wirtschaftsflüchtlinge“ – štož je w Němskej dźensa hižo wudmo. Bychu-li tehdy w USA azylowe zakonje měli kaž dźensa w Němskej, bychu drje serbskich zapućowarjow zaso wotsunyli.

Ličby ćěkancow, kotřiž Němsku doc­pěwaja, zdadźa so dramatiske. Wšudźe pytaja za móžnosćemi zaměstnjenja. Wšědne wobrazy nowych migrantow, kotrychž ani kałaty grót ani policisća zadźeržeć njemóža, wobkrućeja, zo drje so połoženje dale přiwótřa.

W měrje žiwy być je bohatstwo

Dienstag, 01. September 2015 geschrieben von:
Axel Arlt

Dźensa je swětowy dźeń měra. W Kamjencu su popołdnju demonstrowali. Na Budyskich Žitnych wikach je cyły dźeń pisany program ludźi pohnuwał, wo měrje rozmyslować.

Hdźež měr knježi, njeje wójny. Tule jednoru sadu měli sej přeco zaso wuwědomjeć. Wšako začuwamy hižo dlěje hač lěto, što to za nas rěka, hdyž wojerske rozestajenja ludźom domiznu rubja. Zadwělowani­ pytaja woni za schowom, za přichodom za sebje a swoje dźěći.

Hdyž sej dźensniši dźeń dóńt milionow ćěkancow wuwědomimy, nimamy přičinu so sebjespokojnje wróćo lehnyć. Zwrěšćił je pospyt zamołwitych politikarjow w Europje, kontinent kaž twjerdźi­znu před tymi škitać, kotrymž žadyn puć přewobćežny a přestrašny njeje, zo bychu­ zahubje w swojej domiznje wućeknyli. Woni žadyn měr nimaja. Někotryžkuli mjez nami, tež we Łužicy, pak so boji­, zo ći wbozy ludźo „naš měr“ wohroža. Ale što je „naš měr“? Zda so, zo je to prěnjorjadnje derjeměće.

Wužadanje za wšitkich

Freitag, 28. August 2015 geschrieben von:
Marian Wjeńka

Tydźeń po skónčenju lětnich prózdnin w Sakskej zda so žiwjenje zaso w zwučenych kolijach wjerćeć. Hłowny dowolowy čas je nimo, dźěći zaso do šule chodźa a na pućach je wšudźe zaso zwučeny wobchad. Wšitko potajkim zaso kaž přeco?

Nic cyle! Přetož w někotrych městach a gmejnach Hornjeje Łužicy duje nětko nowy wětřik, tež w serbskim sydlenskim rumje. Minjene dny su hnydom wjacorych nowych wjesnjanostow a wyšich měšćanostow spřisahali. Tak je Alexander Ahrens zawčerawšim před Budyskej měšćanskej radu přisahał, so na dobro sprjewineho města zasadźeć. Do toho wšak bě wón najprjedy raz w dowolu ­był, štož mnozy wobydlerjo tak prawje zrozumić njemóžachu.

Anzeige