Pódla być pomha sobu rozsudźeć

Freitag, 30. Dezember 2016 geschrieben von:
Jan Kral

Posedźenja gmejnskich radow su přewažnje zjawne, a kóždy smě so na nich wobdźělić. Wobsahi wuradźowanjow gmejny sčasom wozjewjeja, zo móža so zajimcy informować a tam snano pódla być. Na posedźenjach maja zdobom móžnosć, swoje naležnosće zjawnje wuprajić, a to w přitomnosći tych, kotřiž su w gmejnje za naležnosće wobydlerjow zamołwići.

Mějach lětsa składnosć, so na wjacorych posedźenjach gmejnskich radow wobdźělić. Nimo radźićelow bě na nich zrědka hdy dalši wobydler gmejny přitomny. Napadnyło mi je, zo so wobydlerjo wosebje potom wobdźěleja, maja-li něšto k skorženju abo hdyž jim rozsud gmejny prawje njesłodźi. Něšto wjac zajimcow přińdźe, dźe-li wo twarske naležnosće abo dróhotwar we wsy. Po wobjednanju jich naležnosće posedźenje zwjetša zaso wopušća, pokazujo tak, zo je wěc za nich wotbyta, ale zdobom tež, zo nimaja zajim na dalšich rozsudach a na jednanju gmejnskeje rady. Wjesnjanosća hižo dlěje wobkedźbuja, zo zajim za komunalnu politiku wot toho wotwisuje, w kotrej měrje je wobydler bjezposrědnje potrjecheny.

Dawać je zbóžniše hač brać

Freitag, 23. Dezember 2016 geschrieben von:
Janek Wowčer

Na čim hody kóžde lěto znowa pytnu, je, zo dóstawam w tym času njeličomne mejlki, whatsappy a listy z postrowami a samo małe hodowne dariki. Druhdy wšak je mi to sprawnje prajene trochu napinace, ale lěto wot lěta ćěri mje někaja potajna móc, sej wšitke tele dopisy a přeća tola dokładnje přečitać. Při tym sej zas a zaso wuwědomjam, kelko wěrnosće w napisanych mudrosćach, basnjach kaž tež přisłowach k hodam tči. Předewšěm wuprajenje „měrliwe hody“ ma znajmjeńša za mnje tónraz hinašu wahu hač wšě lěta dotal. Zhladuju wosebje na njedawne podawki na swěće a w njedalokim Berlinje, hdźež žaruja wo wopory atentata, a na syły ćěkancow. Časćišo sym mjeztym prašenje słyšał, hač drje pola nas přez swjate dny wšitko měrne wostanje. Wotmołwu na to žanu nimam, mam pak wulku nadźiju, zo budu hodowne swjate dny we Łužicy a po wšěm swěće měrliwe a pokojne.

Pozicija skrućena

Freitag, 16. Dezember 2016 geschrieben von:
Axel Arlt

„Dlěje traje, wjetši wuspěch.“ Tele stare praji­dmo na lětušu rozprawu wo zwoprawdźenju wustawkow wo zachowanju, spěchowanju a wuwiću serbskeje rěče a kultury w Budyskim wokrjesu jenož zdźěla přitrjechi. Na nju je zjawnosć po prěnim přizjewjenju něhdźe pjeć měsacow čakać dyrbjała. Za dlijenje hač do kónca lěta njejsu wšudźe w Serbach zrozumjenje měli. Wšako złožuje so tale winowatosć na wobzamknjenje sejmika. Wokrjesnym radźićelam minjenu póndźelu dwě rozprawje předpołožić resp. podać, to wopokaza so pod wobsahowym aspektom jako wuspěch.

Nós začuwa, ličby rozsudźeja

Mittwoch, 14. Dezember 2016 geschrieben von:
Marian Wjeńka

Za wobydlerjow Ralbic njeje so tónle tydźeń přederje započał. Rozjimanje znapřećiwjenjow k planowanemu powjetšenju tamnišeje kormjernje swini bě za nich wšo druhe hač spomóžne. K terminej w Kamjenskej wotnožce krajnoradneho zarjada bě nimale 200 znapřećiwjenjow dóšło. Zwjetša měrjachu so wone přećiwo poćežowanju přez smjerd a přidatny wobchad nakładnych awtow. Ale kóždyžkuli argument Ralbičanow mějićeljo kormjernje z pokazku na zakonje, na dowolene ličby nakładnych awtow, na wočakowane dny smjerda atd. wotwo­barachu. Mějach zaćišć, zo Dawid přećiwo Goliatej wojuje: delanska gmejna z dwěmaj zastupjerjomaj na jednym a po wšěm zdaću financnje sylny předewzaćel z prawiznikomaj a wěcywustojnymi na tamnym boku.

Diplomatisce wušiknje jednać

Freitag, 09. Dezember 2016 geschrieben von:
Janek Wowčer

Koncern Łužiska energija hórnistwo a milinarnje AG (LEAG) je so k zamołwitosći napřećo serbskej ludnosći we Łužicy wuznał. To je derje tak. Što pak to konkretnje rěka, zamołwići njerozłožichu.

Jasne je, zo płaći zrěčenje wo spěchowanju, kotrež je Domowina lěta 2007 z Vattenfallom wujednała, jenož hišće hač do kónca lěta 2017. Nadźija, zo LEAG „serbske wobydlerstwo w brunicowym regionje při zachowanju a wuwiwanju socialneje a etniskeje identity“ dale podpěruje, je wulka, přede­wšěm mjez serbskimi zamołwitymi. Wšako móža na mnohe wuspěchi skedźbnjeć, kotrež je spěchowanje hižo wunjesło. Bjez nich njeby serbskosć w brunicowych kónčinach hižo tajka była, kajkaž dźensa je. Za klětu je hižo jasne, štó něšto z fondsa dóstanje. 38 próstwow wo spěchowanje su přiwzali. Z kelko pjenjezami je spěchuja a kelko LEAG župje za spěchowanje serbskeje rěče a kultury lětnje přewostaji, je wšak hač do dźensnišeho wulke potajnstwo. Fakt pak je, zo su runje z tymile pjenjezami tójšto na dobro serbskosće zeskutkownili.

Trjebamy wěcownu debatu wo wjelkach

Freitag, 02. Dezember 2016 geschrieben von:
Marko Wjeńka

Debata wo wjelkach je dobry přikład, kak móža emocije čłowjeka putać a wodźić a kak ćežko potom je, někoho z wěcownymi argumentami přeswědčić. Tež w našim wječorniku tajku diskusiju stajnje zaso mamy. Tydźenja wotmě so Budyšinje samo demonstracija z něhdźe 200 wobdźělnikami přećiwo wjelčemu managementej. Zas a zaso pisaja wjes­nja­nosća listy zamołwitym ministerstwam a žadaja sej hinašu politiku nastupajo wjelki.

Spytam sej předstajić, kak bych sam reagował, bych-li jako wowčer rano na pastwu přišoł a zwěsćić dyrbjał, zo su wjelki w nocy moje wowcy zakusali a zdźě­la zežrali. A što drje bych rjekł, bychu-li mi potom we wjelčim běrowje rozkładli, zo wjelk tajke něšto ze złeje wole nječini, ale zo jedna po swojim instinkće, kotryž jemu kaza swoje młodźata zežiwić. A naposledk bychu mi snano hišće wumjetowali, zo njejsym wowcy dosahajcy z płotom škitał.

Bjez wědomeje serbskeje swójby njepóńdźe

Freitag, 25. November 2016 geschrieben von:
Marian Wjeńka

Dobre powěsće a signale do přichoda móžachmy tele dny w našim wječorniku čitać. Załožba za serbski lud ma za lěto 2017 wurunany etat. Z 18,6 milionami eurow je předewšěm spěchowanje serbskich institucijow zaručene. A nadźijomnje smědźa so tež organizatorojo prawje wjele projektow nadźijeć, zo za nje pjenjezy dóstanu. Dalša zwjeselaca powěsć minjeneho kónca tydźenja bě, zo serbscy studenća a młodostni dźeń po schadźowance na swojim mjeztym tradicionalnym snobjedźe zhromadnje rozmyslowachu, kajke móhło serbstwo za 40 abo 50 lět wupadać. Z pomocu serbskeho robotera całty kupować, z kompjuterom tež zwonka Łužicy serbsku šulsku wučbu podawać, z tak mjenowanym „sorb-tra­ckerom“ sćěhować, dokal so młodźi Serbja po šuli podawaja, nowe serbske rěčne rumy wutworić a dalše namjety běchu jenož někotre z idejow.

Wjeselu so, zo sej młodźi ludźo hłójčku łamaja, kajki budźe jich serbski přichod a što móhli za njón činić. Z nowymi idejemi su ludźo we wšěch dobach po nowych pućach kročić započeli. To tež dźensa hinak njeje.

Serbski prezident móhł pomhać

Freitag, 18. November 2016 geschrieben von:
Marko Wjeńka

To wšak njebě runjewon dostojne, štož smy w Němskej dožiwili, jako tele dny za kmanym kandidatom za zastojnstwo zwjazkoweho prezidenta pytachu. Kaž na hermanku z mjenami wikowachu a je zaso zaćisnychu, chibazo potrjecheni sami wotkiwnychu. Prawdźepodobnje so nichtó wo dźěło njetorha, kotrež je Joachim Gauck minjene dobre štyri lěta wukonjał.

Nětko je so Frank-Walter Steinmeier zwólniwy wuprajił, klětu do hrodu Bellevue zaćahnyć. Při tym je politikar SPD hnydom rjekł, što ma za to sobu najwažniše w swojim zastojnstwje: So wo to prócować, wobydlerstwo Němskeje jednoćić. Hdyž aktualne wuwiće w našim kraju widźu, sym sej wěsty: To změje Steinmeier dźěła dosć. Snano jemu nazhonjenja pomhaja, kotrež je mjezynarodnje jako wonkowny minister zezběrał, wšako dyrbješe mjez najwšelakorišimi nastajenjemi stajnje zaso posrědkować.

Filmaj napřećiwka

Dienstag, 15. November 2016 geschrieben von:
Cordula Ratajczakowa

„Poezija napřećiwka“ rěkaše režiserej Konradej Herrmannej na Choćebuskim filmowym festiwalu wěnowany wosebity rjad – „Filmaj napřećiwka“ by było hodźace so nadpismo za serbskej paskaj, kotrajž stej minjenu sobotu swoju premjeru dožiwiłoj: hudźbne widejo „Je to dosć?“, nastate we wobłuku seminaroweje wučby na Choćebuskim Delnjoserbskim gymnaziju, a dokumentacija „Fastnachtsstrauss und Erntekranz – Wendische Bräuche der Niederlausitz“, kotruž bě Załožba za serbski lud do nadawka dała. Serbska tradicija je tema wobeju filmow, intencija pak je cyle rozdźělna.

„Sym jeničce jejko molowace dźěćo?“, praša so młoda holca w delnjoserbskej drasće w spěwje wideja. „Njewěm, hač mi to dosaha, chcu wjace“, wotmołwi wona sebi sama, pytajo nowe horiconty swojeje identity. Stereotypy chce přewinyć – „Słyšiće mje?“, so wona praša.

Na swojim njewobstawać

Freitag, 11. November 2016 geschrieben von:
Janek Wowčer

Šulstwo w Sakskej chromi. Tole znajmjeńša twjerdźa eksperća, a to nic hakle wot wčerawšeho. Po wšěm swobodnym staće pobrachuja wučerjo. Z tymle faktom so Serbja hižo wjacore lěta bědźa. Serbske šulske towarstwo jako fachowe a nadregionalne towarstwo wšak lěto wob lěto z konkretnymi lič­bami na móžnu katastrofu skedźbnja. Runje tak so tež třěšny zwjazk serbskich towarstwow Domowina z problemom zaběra a so prócuje tajkej katastrofje zadźěwać. K woprawdźitemu rozrisanju pak dotal dóšło njeje. Čehodla? To nichtó prawje rjec njemóže. Twjerdźić chcył, zo zaleži to mjez druhim hłownje na tym, zo mjenowanej stronje kóžda swoju kubłansku poliwčku wari­tej, a to po swójskim recepće. Namjety k zlěpšenju recepta pak ani chef de cuisine Domowiny Dawid Statnik ani šefkucharka SŠT Ludmila Budarjowa wot tamneho přiwzać nochce, dokelž kóždy z njeju najradšo sam postaja. Znajmjeńša skutkuja takle tuchwilne diskusije mjez Domowinu a SŠT wo naćisku k ponowjenju sakskeho šulskeho zakonja na zjawnosć.

Anzeige